ระบอบทักษิณ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาพสรุปเหตุการณ์วิกฤตการณ์การเมืองในประเทศไทย

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งหรือเกี่ยวข้องกับ
วิกฤตการเมืองไทย พ.ศ. 2548-2553

การเมืองไทยประวัติศาสตร์ไทย

ระบอบทักษิณ (อังกฤษ: Thaksinocracy) เป็นคำที่นักวิชาการด้านสังคมศาสตร์และรัฐศาสตร์บางส่วนนิยามการปกครองประเทศไทยในสมัยที่ ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี โดยมีพื้นฐานเป็นประชานิยม มีคนรวยจำนวนมากได้ประโยชน์จากนโยบายต่าง ๆ นำไปสู่ความนิยมจนเป็นฐานเสียงในการเลือกตั้ง ทำให้ได้รับชัยชนะจากการเลือกตั้งทุกครั้ง จนสามารถบริหารประเทศได้ด้วยเสียงของพรรคเดียว บ้างก็เรียกแบบการปกครองนี้ว่า "ทักษิณาธิปไตย" "ทรราชเสียงข้างมาก" และ "ระบอบสมบูรณาญาสิทธิ์จากการเลือกตั้ง" ซึ่งบางส่วนมาจากคำจำกัดความของระบอบทักษิณ[1] ซึ่งได้เป็นการเพิ่มความชอบธรรมให้กับการขับไล่ทักษิณ ชินวัตรให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีที่เกิดขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2548-2549

คำจำกัดความ

เกษียร เตชะพีระเป็นผู้ให้นิยามคำว่าระบอบทักษิณ โดยนิยามว่าเป็นระบอบอาญาสิทธิทุนนิยมจากการเลือกตั้ง (elected capitalist absolutism) โดยคำนิยามดังกล่าวสามารถแยกอธิบายองค์ประกอบออกเป็นสองส่วนคือ

  1. มีลักษณะสมบูรณาญาสิทธิทุนในแง่การใช้อำนาจการเมือง
  2. มีหัวหน้าฝ่ายบริหารทางการเมืองของชนชั้นนายทุน[2]

หลังจากนั้นได้มีการพยายามให้นิยามกับคำว่าระบอบทักษิณอีกหลายแบบ ยกตัวอย่างเช่น ในความคิดของแก้วสรร อติโพธิได้ให้คำจำกัดความไว้ 4 ข้อ ดังนี้

  1. ยักยอกรัฐธรรมนูญ ยึดครองประชาธิปไตย การแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญให้มีความสอดคล้องกับการดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวพันธ์หรือมีผลประโยชน์แอบแฝงเพื่อหมู่คณะของตนเอง
  2. หลงใหลทุนนิยมใหม่จนลืมประเทศชาติ สร้างกระแสระบบทุนนิยมโดยลืมความเป็นรากเหง้าความเป็นไทย
  3. ปัญหาการฉ้อราษฎร์บังหลวงจำนวนมากมายไม่ได้แก้ไข ทำผลธุรกิจแอบแฝง
  4. ทำให้บ้านเมืองสิ้นความสงบสุข เป็นตัวการในการสร้างความแตกแยกให้เกิดขึ้นในประเทศชาติ[3]

นักวิชาการบางคนเรียกระบอบทักษิณว่าเป็นระบบเผด็จการโดยเสียงข้างมาก เนื่องจากเป็นลักษณะการบริหารประเทศที่มีแนวโน้มรวบอำนาจแบบเบ็ดเสร็จ[4]

การระบุองค์ประกอบ

มีข้อกล่าวหาว่าต่อไปนี้เป็นองค์ประกอบของระบอบทักษิณ เช่น

  • การโอนกิจการของรัฐเป็นของเอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การแปรรูปของการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย ณ ขณะนั้นโดยปัจจุบันเป็น บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และความพยายามจะแปรรูปการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
    • ความพยายามการแปรรูป กฟผ. นั้นมีคำสั่งจากศาลปกครองว่าพระราชกฤษฎีกากำหนดเงื่อนเวลายกเลิกกฎหมายว่าด้วยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2548 ไม่ชอบด้วยกฎหมาย [5]
  • การแก้สัมปทานสถานีโทรทัศน์ไอทีวี
  • การทำพิธีเป็นประธานในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม[6]
  • กรณีการควบรวมพรรคชาติพัฒนา (พ.ศ. 2535) พรรคเสรีธรรม (พ.ศ. 2535) เข้ากับพรรคไทยรักไทย ส่งผลให้เกิดเผด็จการรัฐสภาเนื่องจากสมาชิกสภาราษฎรไม่กล้าโหวตไม่ไว้วางใจรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต้องทำตามมติพรรคไทยรักไทย[7]จึงส่งผลให้การอภิปรายไม่ไว้วางใจฝ่ายรัฐบาลมักได้เสียงไว้วางใจเนื่องจากผู้ไม่ทำตามมติพรรคโดยโหวตไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีจะถูกลงโทษ
  • การครอบงำสมาชิกสภาราษฎรว่าต้องโหวตตามมติพรรคในเรื่องต่างๆ อาทิ การออกกฎหมาย[8]
  • การใช้เงินภาษีอากรในการลดแลกแจกแถม ให้ประชาชนในต่างจังหวัด ผ่านโครงการหรือนโยบาย ต่าง ๆ เพื่อรักษาความนิยมในพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกมองว่าเป็นการซื้อเสียงระยะยาว ตัวอย่างเช่น กองทุนหมู่บ้านละ 1 ล้านบาท[9] ซึ่งบังคับให้ธนาคารของรัฐบาลปล่อยเงินกู้
  • การฟ้องร้องตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ[10]การข่มขู่ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญโดยแกนนำนปช.[11] และการแทรกแซงศาลปกครองสูงสุดผ่านโภคิน พลกุล[12]
  • การใช้สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินตรวจสอบบัญชี เพื่อกลั่นแกล้งสื่อมวลขนเช่นกรณี นายสุทธิชัย หยุ่น[13]
  • กรณีศูนย์อำนวยการรักษาความสงบเรียบร้อยในฐานะรัฐบาลพรรคเพื่อไทย ได้แถลงประณาม ผศ.ดร.หัสวุฒิ วิฑิตวิริยกุล ประธานศาลปกครองสูงสุด[14]
  • กรณีก่อแก้ว พิกุลทองสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย กล่าวปราศัยในวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2552 ว่ามีการปลดรูปที่มีอยู่ทุกบ้าน[15]
  • การจัดซื้อเครื่องบินแอร์บัส 340-500 และแอร์บัส 340-600 ของการบินไทย[16]จนนำไปสู่ปัจจัยหนึ่งที่การบินไทยขาดทุนอย่างมหาศาล
  • การให้ตำแหน่ง เพื่อเป็นรางวัลแก่ข้าราชการที่เอื้อประโยชน์ต่อ ทักษิณ ชินวัตร อาทิกรณี ตำแหน่ง ชัยเกษม นิติสิริ ประธานกรรมการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ [17]
  • กรณีพนักงานอัยการฝ่ายคดีอาญา 5 ได้ขอถอนฟ้องจำเลยพระเทพญาณมหามุนี (ไชยบูลย์ ธมฺมชโย)[18]ภายหลังวัดธรรมกายให้ทักษิณ ชินวัตร จัดงาน "รวมใจทุกศาสนาพัฒนาท้องถิ่นไทยฯ”[19]
  • กรณีการเคลื่อนไหวทางการเมืองไทยโดยคณะนิติราษฎร์ เว็บไซด์ประชาไทที่รับเงินจากองค์กร National Endowment for Democracy ในสหรัฐอเมริกา[20]

ดูเพิ่ม

อ้างอิง

  1. รศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, พระผู้ทรงปกเกล้าฯ ประชาธิปไตย : ๖๐ ปีสิริราชสมบัติกับการเมืองการปกครองไทย, กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2549, หน้า 202
  2. เกษียร เตชะพีระ, "ระบอบสมบูรณาญาสิทธิทุนจากการเลือกตั้ง", มติชนรายวัน ฉบับวันที่ 10 ตุลาคม 2546. อ้างอิงตาม เกษียร เตชะพีระ, "ระบอบทักษิณ", ฟ้าเดียวกัน ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 มค-มีค 2547.
  3. คำจำกัดความและรายละเอียดของระบอบทักษิณ โดย อ.แก้วสรร อติโพธิ
  4. รศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, พระผู้ทรงปกเกล้าฯ ประชาธิปไตย : ๖๐ ปีสิริราชสมบัติกับการเมืองการปกครองไทย, กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2549, หน้า 202
  5. คำสั่งศาลปกครองพิพากษาเพิกถอนพระราชกฤษฎีกาฯ
  6. ประมวลข่าว ลิ่วล้อเคลื่อนพล-ระดมฟ้อง"สนธิ"หมิ่นฯ! และกรณี พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี นั่งเป็นประธานในพิธีทำบุญประเทศ ภายในพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
  7. http://news.thaipbs.or.th/content/129292
  8. http://www.newsplus.co.th/16317
  9. http://www.fpps.or.th/news.php?detail=n1174260499.news
  10. http://www.dailynews.co.th/crime/218694
  11. http://www.innnews.co.th/shownews/show?newscode=394796
  12. http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9580000037337
  13. http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9520000054109
  14. ศอ.รส.แถลงตำหนิประธานศาลปกครองสูงสุดแทรกแซงโยกย้ายตำรวจ
  15. http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9520000056809
  16. http://www.forbesthailand.com/article_detail.php?article_id=300
  17. http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9550000042301
  18. http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9590000015339
  19. http://www.komchadluek.net/detail/20160529/228541.html
  20. http://www.manager.co.th/Daily/ViewNews.aspx?NewsID=9570000076145

แหล่งข้อมูลอื่น