โรงเรียนศึกษานารี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โรงเรียนศึกษานารี
ข้อมูล
ชื่ออังกฤษ Suksanari School
อักษรย่อ ศ.น.(S.N.)
ประเภท รัฐบาล สังกัด สพฐ.
ก่อตั้ง 5 มิถุนายน พ.ศ. 2453
จำนวนนักเรียน 3,579 คน
เพลง มาร์ชศึกษานารี
สังกัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กระทรวงศึกษาธิการ

โรงเรียนศึกษานารี เป็นโรงเรียนในกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ที่ ถนนประชาธิปก แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี มีการเรียนการสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6

ประวัติโรงเรียนศึกษานารี[แก้]

โรงเรียนศึกษานารีเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย สังกัดกระทรวงศึกษาธิการเริ่มก่อตั้งขึ้นในวัดอนงคาราม โดยสมเด็จพุฒาจารย์ (นวม พุทธสรมหาเถระ) เจ้าอาวาสวัดอนงคาราม รูปที่ 6 กล่าวคือ เมื่อครั้งท่านเป็นพระอันดับ เรียกกันว่า พระอาจารย์นวม ท่านได้เริ่มจัดระบบการสอนลูกศิษย์ของท่านเป็นการส่วนตัวขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2432 ต่อมามีผู้เห็นประโยชน์แห่งการศึกษา จึงมีการนำบุตรหลานที่เป็นชายมาฝากเรียนเพิ่มขึ้นทุกปี

จนถึง พ.ศ. 2440 กรมศึกษาธิการได้อุปการะครูที่ท่านจ้างมาสอนให้เป็นข้าราชการรับพระราชทานเงินเดือน และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทพระราชทานสมณศักดิ์เลื่อนท่านขึ้นป็นพระครูอุดมพิทยากร เมื่อ ปีพ.ศ. 2441

พ.ศ. 2444 กรมศึกษาธิการได้อนุมัติเงินจำนวน 4,030 บาท ให้ท่านสร้างโรงเรียนขึ้นหลังหนึ่งเป็นเรือนไม้ชั้นเดียวใต้ถุนสูง ทำให้มีสถานที่เล่าเรียนเพิ่มขึ้นจากเดิม ซึ่งมีผู้สร้างถวายไว้แล้ว 2 หลัง พระครูอุดมพิทยากรได้ดำริเห็นว่า ได้ช่วยการศึกษาฝ่ายกุลบุตรสมความมุ่งหมาย ยังแต่ฝ่ายกุลสตรีเท่านั้นที่ยังมิได้ให้ความช่วยเหลือ จึงได้เปิดสอนนักเรียนสตรีขึ้น โดยจ้างนายธูปมาเป็นครูสอน จึงนับได้ว่านักเรียนรุ่นนี้เป็นนักเรียนรุ่นแรกของโรงเรียนศึกษานารี

ต่อมาเมื่อมีนักเรียนสตรีมากขึ้น พระครูอุดมพิทยากรเห็นว่าสถานที่เล่าเรียนอยู่ใกล้กับกุฏิสงฆ์มากเกินไปเป็นการไม่เหมาะสม จึงได้ดำเนินการติดต่อขอที่ดินคุณหญิงพัน อันเป็นมรดกสืบเนื่องมาจากสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) เปิดเป็นสถานที่เล่าเรียนสตรีฝ่ายสตรี (ปัจจุบัน คือ บริเวณสถาบันราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา) เมื่อได้ย้ายนักเรียนมาอยู่ ณ ที่นั้นใช้นามโรงเรียนว่า โรงเรียนสตรีอุดมวิทยายน ต่อมากระทรวงธรรมการเห็นว่าชื่อของโรงเรียนมีคำว่า อุดม ไปพ้องกับโรงเรียนชั้นอุดมศึกษา จึงเรียนหารือกับพระครูอุดมพิทยากรขอเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น โรงเรียนศึกษานารี ตั้งแต่วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2453

วันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2473 กระทรวงศึกษาธิการได้พิจารณาเห็นว่า โรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยาซึ่งเปิดสอนอยู่ที่โรงเรียนศึกษานารีปัจจุบันนี้ เป็นโรงเรียนชาย มีนักเรียนจำนวนมากแต่สถานที่คับแคบกว่าโรงเรียนศึกษานารี ซึ่งตั้งอยู่วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา จึงดำเนินการให้แลกที่กัน เพราะเป็นที่ดินมรดกสืบเนื่องมาจากสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์เช่นเดียวกัน

ดังนั้นโรงเรียนศึกษานารีจึงย้ายมาอยู่ ณ สถานที่ปัจจุบันตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2473 ส่วนที่ตั้งโรงเรียนศึกษานารี เดิมเป็นที่ตั้งของโรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยา คำว่าแต่เดิมนั้นหมายเพียงแต่ปี พ.ศ. 2475 เท่านั้น กาลเวลาที่ยาวนานนั้นที่ดินตรงนี้เป็นส่วนหนึ่งของที่ตั้งบ้านเรือนของตระกูลบุนนาค ซึ่งเป็นตระกูลขุนนางใหญ่มาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์

และเมื่อมาถึงสมัยรัชการที่ 5 ขุนนางตระกูลบุนนาคมีอิทธิพลทางการเมืองมาก คือ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ท่านปู่ของเจ้าคุณพระประยุรวงศ์นั่นเอง ตระกูลบุนนาคตั้งบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาทางฝั่งธนนี้ทั้งหมด ตั้งแต่คลองใต้บ้านฝรั่งกุฎีจีน คลองขนอนเข้าไปวัดพิชัยญาติ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง) ท่านก็สร้างบ้านอยู่ในบริเวณของตระกูลบุนนาคตรงนี้ แล้วสร้างบ้านให้ลูกชายท่าน คือ บิดาของเจ้าคุณพระประยุรวงศ์อีกหลังหนึ่งต่อขึ้นมาด้านเหนือ แต่เรียกรวมที่ดินบริเวณนี้ว่า บ้านสมเด็จฯ อันเป็นที่มาของชื่อโรงเรียนบ้านสมเด็จฯ เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ท่านเข้ามาพักอาศัยอยู่ในบ้านนี้ตั้งแต่อายุได้ 2 ปี เป็นจุดเริ่มของความเกี่ยวพันระหว่างเจ้าคุณพระประยุรวงศ์กับโรงเรียนศึกษานารี ซึ่งได้มาแทนที่โรงเรียนบ้านสมเด็จฯ จนเกิดอาคารเรียนขึ้นมาหลังหนึ่งชื่อว่า “เรือนเจ้าคุณพระประยุรวงศ์บูรณะ“ หรือเรียกสั้นๆว่า “เรือนเจ้าคุณ” ซึ่งนับเป็นอาคารหลังหนึ่งของโรงเรียนศึกษานารีนั่นเอง

ปัจจุบันโรงเรียนศึกษานารีเปิดสอนนักเรียนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 มีนักเรียนจำนวน 3,793 คน ครู 151 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 16 พฤษภาคม 2549)

ศาลาพุทธสรานุสรณ์[แก้]

เป็นสถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปประจำโรงเรียน และประดิษฐานรูปเหมือนของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทธสรมหาเถระ) เจ้าอาวาสวัดอนงคารามรูปที่ 6 ผู้ก่อตั้งโรงเรียนศึกษานารี เป็นสถานที่ศักสิทธิ์ เป็นที่เคารพบูชาของครู ผู้ปกครองและนักเรียนโรงเรียนศึกษานารี สร้างขึ้นในโอกาสครบรอบ 84 ปี แห่งการก่อตั้งโรงเรียนศึกษานารี เมื่อปี พ.ศ. 2530

สัญลักษณ์ของโรงเรียน[แก้]

สัญลักษณ์ประกอบด้วยอักษร ศน. อยู่ในวงกลม ด้านบนเป็นรูปอุณาโลมและรัศมี ด้านล่างมีคติพจน์ของโรงเรียน

  • รัศมี หมายถึง ความมีชื่อเสียง รุ่งโรจน์
  • อุณาโลม หมายถึง ความมีศิริ และสวัสดิมงคล
  • ปรัชญา เทิดคุณธรรม นำวิชาการ รักสถานศึกษา จรรยาเป็นเลิศ
  • คติพจน์ ธมฺโม วิชฺชา จ ปญฺญา จ นิจฺจภิยฺโย ปวทฺฒเต
  • คุณธรรม ความรู้ และปัญญายังบุคคลให้เจริญรุ่งเรืองถาวร
  • ดอกไม้ประจำโรงเรียน ดอกตะแบก

สีประจำโรงเรียน[แก้]

สัญลักษณ์ของโรงเรียนมีมานานแล้ว เดิมนั้นครูทุกคนจะต้องแต่งกายด้วยผ้าซิ่นสีน้ำตาล สวมเสื้อสีเหลือง ในโอกาสที่โรงเรียนมีงานพิเศษต่าง ๆ เช่น งานฉลองรัฐธรรมนูญ งานกาชาด ฯลฯ

สัญลักษณ์นี้ผู้ให้กำเนิดคือ อ.เหลือบ บุณยเกตุ อ.ใหญ่คนแรกของโรงเรียนศึกษานารี โดยท่านให้ความหมายว่า

สีน้ำตาล นั้นเทียบได้กับความหวานของน้ำตาล อันเป็นรสที่นำความชุ่มชื่นมาสู่ทุกคนที่ได้ลิ้ม ไม่ว่าน้ำตาลนั้นจะไปปรุงแต่งในรสใด สีเหลือง คือ สีแห่งดวงจันทร์ อันเทียบได้กับความงามของสตรี จึงนิมิตว่าสีเหลืองแทนความงาม สีน้ำตาลแทนความหวาน

ฉะนั้น ความงามและความหวานในน้ำตาลเหลือง จึงเป็นสัญลักษณ์ของศึกษานารี และความหมายซึ่งเป็นที่มาของน้ำตาลเหลืองนี้ อ.นวลจันทร์ พงษ์สิทธิผล ได้ประพันธ์คำกลอนในปี พ.ศ. 2508 ว่า

ชิมน้ำตาลหวานชื่นระรื่นรส ทุกๆหยดย่อมดำรงคงความหวาน กุลสตรีมีสิ่งเด่นเช่นน้ำตาล ให้คนกล่าวขานถึงจึงจะดี มองพระจันทร์วันเพ็ญเห็นสีเหลือง สาดแสงเรืองจำรัสรัศมี พระจันทร์งามกับทรามวัยกล่าวไว้มี วงกวีเปรียบไว้แต่ไรมา สีน้ำตาล สีเหลืองเรืองอร่าม คือความงามที่มุ่งมาตรปรารถนา หญิงที่สวยบริสุทธิ์ดุจจันทรา และหวานมารยาทพร้อมย่อมสวยนาน ทั้งสองสีมีความดังได้กล่าว เป็นสีชาวศึกษานารีศรีสถาน คุณลักษณ์นี้จีรังกาล เหลือง น้ำตาล เหมาะสำหรับประดับตน

มาตรฐานคุณภาพของโรงเรียน[แก้]

  • โรงเรียนสพฐ.

เกียรติประวัติครู[แก้]

  • บุคลาการต้นแบบปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้รางวัลครูเกียรติยศ พ.ศ. 2545 จากกรมสามัญศึกษากระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูต้นแบบปี 2545, 2546 สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูแกนนำปฏิรูปการเรียนรู้ ประจำปี 2544 - 2546 จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูแม่แบบวิชาภาษาไทย ปี 2536, 2539 จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูที่ปรึกษาดีเด่นในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของกรมสามัญศึกษา ปี 2544 กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูดีที่หนูรัก ปีการศึกษา 2544 จากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูผู้มีความรู้ความสามารถ และครูชำนาญการพิเศษ (ครู ค.ศ. 3) จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
  • ครูดีในดวงใจ ปีการศึกษา 2546, 2547 จากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 3
  • ได้รับโล่เกียรติยศและประกาศเกียรติคุณ “Professional of Teacher Awards 2004” ครูดีสร้างผลงานแทนคุณแผ่นดินเพื่อชาติไทย จัดโดย Teacher of Model Magazine
  • ครูผู้มีผลงานวิจัยดีเด่นจากสมาคมวิจัยสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย
  • ครูผู้ชนะเลิศประกวดสื่อการสอน ของศูนย์พัฒนาวิชาการ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ระดับ สพท. กทม. เขต 3

ศิษย์เก่า[แก้]

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°44′06″N 100°29′43″E / 13.734935°N 100.495340°E / 13.734935; 100.495340