โรงเรียนวัดบวรนิเวศ

โรงเรียนวัดบวรนิเวศ
ข้อมูล
ชื่ออังกฤษ	Wat Bowonniwet School
อักษรย่อ	บ.น. / B.N.
ประเภท	โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลาง
ก่อตั้ง	23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436
วิทยาเขต	รัตนโกสินทร์ 2
เพลง	มาร์ชบวรนิเวศ
สังกัดการศึกษา	กระทรวงศึกษาธิการ
เว็บไซต์	http://www.bn.ac.th

โรงเรียนวัดบวรนิเวศ เป็นโรงเรียนรัฐบาลประเภทชายล้วน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาทั้งตอนต้นและตอนปลายเป็นโรงเรียนชายล้วน มีที่ตั้งอยู่ในบริเวณวัดบวรนิเวศวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร โรงเรียนนี้ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2436 ตามพระดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เพื่อจัดการศึกษาเล่าเรียนแก่พระภิกษุสามเณรในคณะธรรมยุติกนิกาย ต่อมาในปี พ.ศ. 2442 การจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนวัดบวรนิเวศได้ก็กลายเป็นต้นแบบของการจัดการศึกษาในโรงเรียนต่างๆ ทั่วประเทศ ตามพระราชประสงค์ที่จะขยายโอกาสทางการศึกษาแก่ประชาชนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

โรงเรียนแห่งนี้ในปัจจุบันมีองค์สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกเป็นองค์อุปถัมภ์

ประวัติ

ตึกวชิรญาณวงศ์

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระปิยะมหาราช รัชกาลที่ ๕ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้ง วิทยาลัย ขึ้นในวัดบวรนิเวศวิหารพระราชทานนามว่า มหามกุฏราชวิทยาลัยในปีพุทธศักราช ๒๔๓๖ (ร.ศ. ๑๑๒) เพื่อให้เป็นที่ศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมของพระภิกษุสามเณรในคณะธรรมยุตินิกาย ตามพระดำริของ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสผู้ครองวัดบวรนิเวศวิหารในขณะนั้น โดยแบ่งเป็น ๒ แผนกคือส่วนวิทยาลัยใช้เป็นที่เล่าเรียนพระปริยัติธรรมชั้นสูง และจัดตั้งโรงเรียนตามพระอารามเป็นสาขาหนึ่งของวิทยาลัยนี้

โรงเรียนวัดบวรนิเวศเป็นส่วนหนึ่งของมหามกุฏราชวิทยาลัย โดยมีพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นวชิรญาณวโรรส ทรงเป็นผู้จัดการพระองค์แรก ต่อมาการเรียนการสอนในโรงเรียน ได้ขยายตัวกว้างขวางออกไปตามลำดับ ในปีพุทธศักราช 2442 (ร.ศ.๑๑๗) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชประสงค์ให้ขยายการศึกษาให้แพร่หลายไปทั่วประเทศ จึงโปรดเกล้าฯ ให้นำหลักสูตรและวิธีการสอนที่ใช้ในโรงเรียนวัดบวรนิเวศ ไปใช้สอนตามโรงเรียน ต่างๆ ทั่วประเทศ จึงถือได้ว่าโรงเรียนเป็นโรงเรียนตัวอย่างในการใช้หลักสูตร เป็นแห่งแรก

ต่อมาพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นวชิรญาณวโรรส ได้ทรงประทานที่ดินประมาณ ๐-๐-๘๐ ไร่ ที่ตั้ง ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม เพื่อจัดสร้างโรงเรียน โดยได้ประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2522 โดยใช้ชื่อว่า "โรงเรียนบวรนิเวศพิทยา" ต่อมาเมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๒๔ กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น "โรงเรียนบวรนิเวศศาลายา" นับตั้งแต่ประกาศตั้งโรงเรียนจนถึงปี พ.ศ. ๒๕๒๕ ยังมิได้เปิดรับนักเรียนเนื่องจากมีปัญหาในเรื่องที่ดินและสิ่งก่อสร้าง จนกระทั่งวันที่ ๑๖เมษายน ๒๕๒๕ คณะรัฐบาลกำหนดให้เป็นปีเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ ๒๐๐ ปี และได้กำหนดให้โรงเรียนแห่งนี้เป็นอนุสรณ์การสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ด้วยโรงเรียนหนึ่ง จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็นครั้งที่ ๓ ว่า "โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบวรนิเวศศาลายา ในพระสังฆราชูปถัมภ์" และให้เปิดรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษาได้แต่งตั้งให้ นายอนันต์ คงถาวร ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนวัดบวรนิเวศมารักษาการในตำแหน่งครูใหญ่

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งลูกเสือขึ้น เมื่อวันที่ ๑ กรกฎาคม ๒๔๕๔ ตามระเบียบปกครองลูกเสือของชาติ โดยเมื่อเดือนพฤศจิกายน ๒๔๕๔ กองลูกเสือโรงเรียนวัดบวรนิเวศตั้งขึ้นในมณฑลกรุงเทพมหานคร เป็นกองร้อยที่ ๗ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จัดสร้างตึกมนุษยนาควิทยาทาน เพื่อเป็นที่ระลึกให้แก่ พระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นวชิรญาณวโรรส ๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๗ โดยหลวงสาโรชรัตนนิมานก์ เป็นสถาปนิก โดยตึกมนุษยนาควิทยาทาน ใช้เป็นสถานที่สำหรับการเรียนการสอนของนักเรียนโรงเรียนวัดบวรนิเวศ และโรงเรียนฝึกหัดครูวัดบวรนิเวศ

ตึกมนุษยนาควิทยาทาน

สัญลักษณ์

• 

  ตราโรงเรียนวัดบวรนิเวศ

ตราสัญลักษณ์ประจำโรงเรียนวัดบวรนิเวศ เป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ จ.ป.ร. ครอบจุลมงกุฎ ประดิษฐานบนพญานาคสองหัว มีชื่อโรงเรียน "บวรนิเวศ" อยู่กลางลำตัวพญานาค

รูปสัญลักษณ์ดังกล่าวมีนัยความหมายดังต่อไปนี้

• "จ.ป.ร" หมายถึงพระปรมาภิไธยย่อของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว องค์พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนวัดบวรนิเวศเป็นสาขาของมหามกุฏราชวิทยาลัย ซึ่งย่อมาจากคำว่า มหาจุฬาลงกรณ์ ปรมราชาธิราช

• "จุลมงกุฏ" หรือ"พระเกี้ยว หมายถึง สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ กรมหมื่นพิฆเนศวรสุรสังกาศขณะที่ผนวชและประทับที่วัดบวรนิเวศวิหาร ซึ่งยังทรงพระเยาว์ยังมิได้เป็นพระมหากษัตริย์ ต่อมาขึ้นครองราชย๋เป็นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

• "พญานาค" หมายถึง พระองค์เจ้ามนุษยนาคมานพ ซึ่งเป็นพระนามเดิมของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ผู้ทรงวางรากฐานการศึกษาของโรงเรียนวัดบวรนิเวศพระองค์แรก

สีประจำโรงเรียน

• ██ สีเหลือง หมายถึง พระพุทธศาสนา ซึ่งสื่อถึงวัดบวรนิเวศวิหารราชวรวิหาร
• ██ สีดำ หมายถึง ความเข้มแข็ง เด็ดเดี่ยว ของนักเรียนบวรนิเวศ

คำขวัญ

• "คนดีสีเหลือง-ดำ "
• "เรียนดี มีวินัย ใจสะอาด"
• "ลูกนาคาไหว้พระ คารวะครู"

ระบบการปกครองนักเรียน

นักเรียนโรงเรียนวัดบวรนิเวศ คณะวชิรญาณวงศ์

โรงเรียนวัดบวรนิเวศจัดระบบการปกครองนักเรียนออกเป็น 5 คณะ ดังนี้

• คณะวชิรญาณวงศ์ สีประจำคณะ สีม่วง
• คณะดำรงธรรมี สีประจำคณะ สีฟ้า
• คณะรังษีสังวร สีประจำคณะ สีเขียว
• คณะบวรนาคินทร์ สีประจำคณะ สีแสด
• คณะอรพินทุ์พิสุทธิ์ สีประจำคณะ สีน้ำเงิน

พระนามและนามอาจารย์ของโรงเรียนวัดบวรนิเวศ

• สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ครูคนแรก
• สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ผู้จัดการโรงเรียนคนแรก
• สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก
• หลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง)
• ชิ้น ศิลปบรรเลง(คุณหญิง) สอนดนตรีไทย
• มัณฑนา บุนนาค ภริยาหม่อมเจ้าทิพยฉัตร ฉัตรชัย
• นวลพรรณ ภู่อิ่ม
• สมพร ภูอิ่ม
• ราตรี แสงประทีป
• พันนิภา มสุการัตน์
• แสวง สาหร่าย
• พรพิมล เจริญสุข
• แม้นศรี ชูทองดี
• เที่ยง สุวรรณผล
• อรวรรณ คงโพธิ์รอด
• อนุสรณ์ กะดามัน
• วิสุทธิ์ ทิพย์พงษ์
• สิริมนต์ โกศัยดิลก
• เอกภา ถิ่นแพร
• แพรวพรรณ พุ่มพวง
• จิระ รุิจิวิชญ์กุล
• อัญชลี คำชาลี
• พิมพ์รภัส พรหมเจดีย์
• ปิยะมาศ บุญประกอบ
• ณัฐรงค์ เมี้ยนทอง
• วิภาวดี ราเม่
• สุรีย์พร ชื่นเกษร
• สุวรี สุ่นบุญนาค
• พัชริดา ทิพวงศ์
• สุปราณี ออกช่อ
• ปณิืตา ยืนยาว
• อรุณ นีระเมฆ
• สุนทร นิลดำ
• ศราวุฒิ รัตนกุล
• วิจารณ์ โตอ่อน
• นพปฎล พงศ์สุวรรณ
• กรณิกา ใจมุข
• พลวิทย์ กุมภา
• เฉลียว ทิพย์พงษ์
• สุภา อัศวอารีกุล
• ชรินทร์ ชุมภูห้วย
• วรรณพร โพธิ์เงิน
• จารุวรรณ พิริยะปัญญาพร

บุคคลสำคัญของโรงเรียน

ดูรายละเอียดที่ รายนามบุคคลสำคัญจากโรงเรียนวัดบวรนิเวศ

แหล่งข้อมูลอื่น

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ โรงเรียนวัดบวรนิเวศ
  • ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
  • แผนที่จากมัลติแมป หรือโกลบอลไกด์
  • ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

• เว็บไซด์โรงเรียนวัดบวรนิเวศ
• แฟนเพจโรงเรียนวัดบวรนิเวศ
• ทวิตเตอร์โรงเรียนวัดบวรนิเวศ
• สมาคมศิษย์เก่าบวรนิเวศ
• ชมรมศิษย์เก่าบวรนิเวศรุ่น 84
• ชมรมเรารักบวรนิเวศ รุ่น 102
• ชมรมบวรนิเวศ 102
• บวรนิเวศ 115 ปี
• โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบวรนิเวศศาลายา