โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน
สัญลักษณ์โรงเรียนคบเพลิง.jpg
"ความรู้ดี มีจรรยา กีฬาเด่น ดนตรีดัง"
สุวิชาโน ภวํ โหติ
(ผู้มีความรู้ดี คือผู้เจริญ)
58 ถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
ข้อมูล
ชื่ออังกฤษ Khon Kaen Wittayayon School
อักษรย่อ ข.ก., K.K.W
ประเภท โรงเรียนรัฐบาลประจำจังหวัด
โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
สถาปนา พ.ศ. 2440 ก่อตั้งโรงเรียน
11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2470 พระราชทานนามโรงเรียน
รหัส 1009400101
เพลง มาร์ชขอนแก่นวิทยายน,เชิดชู,สายสัมพันธ์,ลาวิทยายน,ชายชาตรี,เกียรติ วย.
สังกัดการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
เว็บไซต์

โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน (อักษรย่อ: ข.ก.) อดีตเป็นโรงเรียนชายล้วนประจำจังหวัดขอนแก่น และเป็นโรงเรียนสหศึกษาระดับมัธยมศึกษาแห่งแรกของจังหวัดขอนแก่น สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2440 เดิมมีชื่อว่า "โรงเรียนขอนแก่น (ชาย)" และ "โรงเรียนวัดธาตุวิทยาคาร"

ปัจจุบัน จัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษารูปแบบสหศึกษา เป็นสถานศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ และมีสถานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ จำนวนนักเรียนปัจจุบัน (พ.ศ. 2555) ประมาณ 5,000 คน[1] ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาประมาณ 300 คน

เนื้อหา

ประวัติโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน[แก้]

ยุคก่อนชื่อพระราชทาน พ.ศ. 2440-2470[แก้]

อาคารเรียนของโรงเรียนในช่วงแรกของการก่อตั้ง

โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดขอนแก่นแห่งแรก ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2440 โดยนายกิจจการี (จีน ปิยรัตน์) ข้าหลวงกำกับราชการเมืองขอนแก่น ร่วมกับพระนครศรีบริรักษ์ เจ้าเมืองขอนแก่น และอุปฮาด (ท้าวหนูหล้า สุนทรพิทักษ์) จัดตั้งโรงเรียนชั้นมูลศึกษาขึ้น ตามแนวนโยบายด้านการศึกษาของกรมธรรมการ โดยเป็นโรงเรียนตัวอย่างประจำเมืองขอนแก่น ให้ชื่อว่า "โรงเรียนขอนแก่น (ชาย)" นายทับ ฉิมมา เป็นครูใหญ่คนแรก

การจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนขอนแก่น (ชาย) ได้ดำเนินการตามแผนการศึกษาแห่งชาติฉบับที่ 1 ซึ่งกำหนดให้มีการเรียนวิชาต่างๆ ประกอบด้วย คัดไทย เขียนไทย จรรยาและวิชาเลขคณิต แบ่งการเรียนออกเป็น 3 ชั้น คือ

  • พวก ก ข
  • พวกแจก ผัน สะกด
  • พวกอ่านออกเขียนได้

จนกระทั่งทางราชการประกาศใช้แผนการศึกษาแห่งชาติ ฉบับที่ 2 แบ่งการศึกษาเป็น 2 ระดับ คือสามัญและวิสามัญ โรงเรียนขอนแก่น (ชาย) จัดการศึกษาในสายสามัญ โดยเปิดสอน 2 ระดับ คือ ประถมศึกษาปีที่ 1-3 และ มัธยมศึกษาปีที่ 1-3

ครั้งหนึ่ง ในปีพุทธศักราช 2449 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้เสด็จมาตรวจราชการยังมณฑลอุดรอีสาน และเสด็จมายังเมืองขอนแก่น เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2449 ได้ทรงบันทึกเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนขอนแก่น (ชาย) ตอนหนึ่ง ความว่า

เวลาบ่าย 4 โมง ไปดูที่ต่างๆ จนถึงตลาดและวัดธาตุ มีโรงเรียนซึ่งข้าหลวงบริเวณจัดตั้งขึ้น มีพระสอน มีจำนวนนักเรียน 109 คน แต่สวมเสื้อและหมวกเหมือนกันหัดเข้าแถว คำนับอย่างเรียบร้อยแล้วกลับที่พักแรม

พุทธศักราช 2453 ได้มีการสร้างอาคารเรียนขึ้น 1 หลัง ซึ่งพระครูพิศาลอรัญเขตร์ ได้บริจาคเงินเป็นจำนวน 60 บาท จัดซื้ออุปกรณ์การเรียนให้กับโรงเรียนด้วย[2] และในปีนี้เอง โรงเรียนขอนแก่น (ชาย) ได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนวัดธาตุวิทยาคาร

4 ปีถัดมา คือในปีพุทธศักราช 2458 พระยาพิศาลสารเกษตร (พร พิมพะสูต) ผู้ว่าราชการเมืองในขณะนั้น ได้พิจารณาให้ย้ายที่ทำการของโรงเรียนวัดธาตุวิทยาคารจากบริเวณวัดธาตุ ให้ไปตั้งอยู่ ณ ที่โรงเรียนขอนแก่นวิทยายนปัจจุบัน โดยมีการก่อสร้างอาคารชั่วคราวขึ้น 1 หลังสำหรับทำการเรียนการสอน เป็นอาคารทรงปั้นหยา ชั้นเดียว ยกพื้น แล้วเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน"

ภายหลังการประกาศใช้พระราชบัญญัติการประถมศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2464 โรงเรียนขอนแก่นวิทยายนได้จัดการเรียนการสอนต่อเนื่องมาจวบจนกระทั่งการพระราชทานนามในปีพุทธศักราช 2470

ยุคหลังชื่อพระราชทาน "ขอนแก่นวิทยายน" พ.ศ. 2470-2506[แก้]

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7)
อาคารเรียนของโรงเรียน สร้างในปีพุทธศักราช 2469

ได้มีการสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ขึ้น ด้วยเงินศึกษาพลีจำนวน 24,500 บาท ตามแบบของกระทรวงธรรมการ เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2468 แล้วเสร็จส่งมอบให้กรรมการตรวจรับเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2469 ตัวอาคารกว้าง 24 เมตร ยาว 45 เมตร รวมทั้งในปีพุทธศักราช 2469 ได้มีการสร้างโรงพละขึ้น 1 หลัง ใช้งบประมาณ 10,000 บาท

จากการก่อสร้างอาคารทั้งสองหลัง มีการใช้งบประมาณของทางราชการเป็นจำนวนมาก จังหวัดขอนแก่นโดยมณฑลอุดร จึงได้มีเอกสาร ศธ.51.15/42 เรื่อง มณฑลอุดรขอนามโรงเรียนประจำจังหวัด "ขอนแก่นวิทยายน" ไปยังบางกอก[3] ขอพระราชทานนามของโรงเรียนจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่คณะครูและนักเรียน พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานนามโรงเรียนลงมา เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2470 ว่า

ขอนแก่นวิทยายน

ต่อมา โรงเรียนได้รับอนุมัติให้เปิดการสอนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนกลางปีที่ 1 (ม.4) [4] ในปีพุทธศักราช 2474 มีการเริ่มเก็บค่าเล่าเรียนจากนักเรียนโดยอนุมัติเสนาบดีกระทรวงธรรมการในขณะนั้น คือ พระองค์เจ้าธานีนิวัติ โดยให้เก็บค่าเล่าเรียน [5]ทั้งนี้ โรงเรียนได้รับอนุญาตให้เปิดการสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ได้ ตามประกาศของแผนกธรรมการ มณฑลอุดรอีสาน[6]

ปีพุทธศักราช 2476 โรงเรียนได้รับอนุญาตให้เปิดสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ได้ และมีการจัดการศึกษาตามแผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2475 ทำการเรียนการสอนตั้งระดับประถมศึกษา ถึง ระดับมัธยมศึกษา

ปีพุทธศักราช 2484 เกิดสงครามอินโดจีนขึ้น คณะครู ยุวชนทหาร (ก่อตั้งในโรงเรียนเมื่อ พ.ศ. 2480) นักเรียน และลูกเสือโรงเรียนขอนแก่นวิทยายนได้ร่วมกับทางราชการในการเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาความสงบเรียบร้อยในจังหวัด โดยมีหน้าที่ในการควบคุมแสงไฟและการจราจร ในปีการศึกษานี้ ไม่มีการสอบไล่ โดยทางโรงเรียนให้ถือว่านักเรียนสอบไล่ได้ทั้งหมด หลังจากนั้นได้มีการก่อสร้างอาคารสถานที่ต่างๆ ภายในโรงเรียนมากมาย อาทิ โรงวิทยาศาสตร์ โรงฝึกงานฝีมือ บ้านพักครู [7]

ในปีพ.ศ. 2496 รัฐบาลได้ประกาศใช้แผนการศึกษาชาติฉบับใหม่ โรงเรียนได้ปรับระดับชั้นเป็นมัธยมต้น 3 ปี มัธยมศึกษาตอนปลาย 3 ปี และเตรียมอุดมศึกษา 2 ปี ซึ่งในส่วนหลังนี้ ได้มีการเปิดเรียนเมื่อภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2501 ส่วนการศึกษาระดับประถมศึกษาที่เคยจัดมานั้น ได้โอนไปอยู่กับงานของเทศบาลเมืองขอนแก่นตั้งแต่พ.ศ. 2482 แล้ว[8]

ยุคปัจจุบัน พ.ศ. 2507-ปัจจุบัน[แก้]

ป้ายชื่อโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน สร้างขึ้นเมื่อครั้งโรงเรียนมีอายุครบ 100 ปี ในปี พ.ศ. 2540

พุทธศักราช 2507 กระทรวงศึกษาธิการได้เปลี่ยนแบบจัดการศึกษาให้มีระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.ศ.1-3) และมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.ศ.4-5) แทนการจัดการเรียนชั้นเตรียมอุดมศึกษา (ม.7-8) แบบเดิม จึงได้มีการก่อตั้งโรงเรียนโครงการมัธยมศึกษาแบบประสมขึ้นแห่งแรกในจังหวัดขอนแก่น อาศัยสถานที่ของโรงเรียนขอนแก่นวิทยายนเป็นสถานที่ในการจัดการศึกษาชั่วคราว โดยรับนักเรียน ม.ศ.1 ทั้งหญิงและชาย กระทั่งปีการศึกษา 2511 จึงได้ย้ายออกไปก่อตั้งเป็นโรงเรียนแก่นนครวิทยาลัยในปัจจุบัน

ปีพุทธศักราช 2512 ขยายชั้นเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นให้มากขึ้นตามแผนการพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ ฉบับที่ 2 รวมทั้งได้มีการกำหนดเปลี่ยนแปลงการใช้อักษรย่อปักเสื้อของนักเรียนจากที่ปัก ข.ก.1 ให้เป็น ข.ก. ซึ่งใช้ปักบนเสื้อนักเรียนจนประทั่งปัจจุบัน มีการปรับปรุงและก่อสร้างสิ่งต่างๆ ในโรงเรียนมากมาย และยังคงอยู่ในสถานศึกษาจนปัจจุบัน เช่น มีการก่อสร้างอาคาร 3 ราวปีพุทธศักราช 2518 อาคาร 1 ราวปีพุทธศักราช 2521 โดยการแลกเปลี่ยนที่ดินกับสัสดีจังหวัด โดยแลกเปลี่ยนที่ดินบริเวณบ้านพักครู ภารโรง ถนนหลังเมือง เยื้องวิทยาลัยอาชีวศึกษาขอนแก่นปัจจุบันกับพื้นที่บริเวณแนวจากอาคาร 3 จดโรงแรมแก่นอินน์ เป็นต้น นอกจากนี้ โรงเรียนยังได้รับอนุญาตให้ตั้งโรงเรียนผู้ใหญ่ ระดับ 5 (ม.ศ.4-5) ภายในบริเวณโรงเรียน ใช้ชื่อว่า "โรงเรียนผู้ใหญ่ขอนแก่นวิทยายน" อาคารที่ตั้งอยู่บริเวณอาคาร 85 ปี (อาคารห้องสมุด) ในปัจจุบัน และยังมีการปรับปรุงชั้นเรียนใหม่ตามแผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ กำหนดระบบการจัดชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น 3 ปี (ม.1-3) และชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 3 ปี (ม.4-6)

ปีพุทธศักราช 2523 ได้มีการก่อสร้างอาคารเรียนแบบ 424 ค. เป็นห้องเรียน 20 ห้อง ห้องพักครู 4 ห้อง ซึ่งก็คือ อาคาร 2 ในปัจจุบัน รวมทั้งในปีพุทธศักราช 2525 ได้มีการก่อสร้างอาคารในวาระครบรอบ 85 ปีของการก่อตั้งโรงเรียน ซึ่งปัจจุบันใช้เป็นอาคารห้องสมุดและห้องโสตทัศนูปกรณ์

ปีพุทธศักราช 2532 โรงเรียนเริ่มรับนโยบายขยายโอกาสทางการศึกษาของกรมสามัญศึกษา (ชื่อในขณะนั้น) มาใช้ในการบริหาร โรงเรียนจึงได้มีการขยายห้องเรียนเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2533-2538 ทำให้ในปีการศึกษา 2538 จำนวนนักเรียนได้ขยายเป็นระดับชั้นละ 18 ห้องเรียน รวม 108 ห้องเรียน ซึ่งถือเป็นการเปิดรับนักเรียนที่มากที่สุดเป็นประวัติการณ์

ปีพุทธศักราช 2538 เป็นช่วงที่มีการริเริ่มปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งโรงเรียนได้นำนโยบายดังกล่าวมาปฏิบัติเกิดผลเป็นรูปธรรม ก่อให้เกิดการพัฒนาในหลายๆ ด้าน กระทั่งโรงเรียน ได้รับรางวัลพระราชทานประเภทโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่

สัญลักษณ์เฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปี การก่อตั้งโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน

ปีพุทธศักราช 2543 มีการพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน เน้นการปฏิรูปการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 โดยพัฒนาระบบประกันคุณภาพการศึกษา เน้นการเรียนการสอนแบบยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ พัฒนาสื่อการเรียนการสอนและห้องเรียนต้นแบบอย่างต่อเนื่อง ได้มีการริเริ่มโครงการส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ โดยจัดชั้นเรียนสองห้องในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลายให้เป็นห้องเรียนผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ (Gifted) และดำเนินนโยบายจัดตั้งโครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Program) และมีการปรบปรุงภูมิทัศน์ในโรงเรียนมากมาย อาทิ การก่อสร้างลานกีฬาอเนกประสงค์ อาคารวิทยบริการ อาคาร 4 อาคาร 5 อาคาร 8 และอาคารโรงฝึกงาน การปรับปรุงสนามกีฬาฟุตบอลให้ร่มรื่นมากขึ้น การปรับปรุงหอประชุมโรงเรียน สถานที่พักผ่อนรอบสนามกีฬาฟุตบอล เป็นต้น ในปี 2547 โรงเรียนได้รับรางวัลดีเด่นระดับประเทศ ในการดำเนินการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน และในปี 2549 โรงเรียนได้ผ่านเกณฑ์การประเมินมาตรฐานคุณภาพการศึกษารอบที่ 2 ของ สมศ.

หลักสูตรการเรียนการสอน[แก้]

โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน จัดการเรียนการสอนแบบสหศึกษา ตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 โดยแบ่งแผนการเรียน ดังนี้

  • ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
    • แผนการเรียนปกติ
    • ห้องโครงการส่งเสริมศักยภาพด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม (GIFTED Education Program (GEP),GIFTED Education And Talented Program(GATE))
    • ห้องโครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Program,EP)
  • ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
    • กลุ่มการเรียนปกติ
      • กลุ่มการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
      • กลุ่มการเรียนภาษาศาสตร์-คณิตศาสตร์
    • ห้องโครงการส่งเสริมความสามารถพิเศษทางคณิตศาสตร์(GIFTED Education And Talented Program(GATE))
    • ห้องโครงการส่งเสริมความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์(GIFTED Education And Talented Program(GATE))
    • ห้องโครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Program)
      • แผนการเรียนเน้นคณิตศาสตร์-วิทยาศาสตร์
      • แผนการเรียนเน้นภาษาต่างประเทศ (อังกฤษ-จีน)

รายนามผู้บริหาร[แก้]

นับแต่การสถาปนาโรงเรียนเมื่อ พ.ศ. 2440 ถึงปัจจุบันเป็นเวลามากกว่า 100 ปี มีผู้ดำรงตำแหน่งครูใหญ่,อาจารย์ใหญ่ และผู้อำนวยการโรงเรียนขอนแก่นวิทยายนมาแล้วทั้งสิ้น 24 คน ดังนี้

ลำดับ รายนาม เริ่มวาระ สิ้นสุดวาระ ตำแหน่ง
1 นายทับ ฉิมมา พ.ศ. 2440 พ.ศ. 2450 ครูใหญ่
2 พระครูพิศาลอรัญเขตร์ พ.ศ. 2451 พ.ศ. 2453 ครูใหญ่
3 ราชบุรุษนารถ อินทุสมิต พ.ศ. 2454 พ.ศ. 2457 ครูใหญ่
4 นายผล ผลโตษะ พ.ศ. 2458 พ.ศ. 2459 ครูใหญ่
5 รักษาการ
ราชบุรุษเฉย อินทุมาน
พ.ศ. 2459 พ.ศ. 2460 รักษาราชการแทน
6 นายอั้น ธีระศิริโชติ พ.ศ. 2461 พ.ศ. 2468 ครูใหญ่
7 นายถม ขรรค์เพชร์ พ.ศ. 2469 ครูใหญ่
8 รองอำมาตย์ตรีเปลื้อง อินทุสมิต พ.ศ. 2470 พ.ศ. 2471 ครูใหญ่
9 ขุนสุนทรการัญยศึกษาธิการ พ.ศ. 2472 พ.ศ. 2472 ครูใหญ่
รักษาการ
นายสิทธิ์ บัณฑิตวงษ์
พ.ศ. 2473 รักษาราชการแทน
10 นายสิงห์ วาริชยานนท์ พ.ศ. 2474 พ.ศ. 2475 ครูใหญ่
11 นายคำบ่อ เดชกุญชร พ.ศ. 2476 พ.ศ. 2483 ครูใหญ่
12 นายสิทธิ์ บัณฑิตวงษ์
(18 สิงหาคม พ.ศ. 245231 มกราคม พ.ศ. 2514)
พ.ศ. 2484 พ.ศ. 2496 ครูใหญ่
13 นายเงิน รัตนจันท
(2 สิงหาคม พ.ศ. 2455 — )
พ.ศ. 2496 พ.ศ. 2505 ครูใหญ่
14 นายสุชาติ สุขากันยา พ.ศ. 2506 พ.ศ. 2507 อาจารย์ใหญ่
15 นายเจือ หมายเจริญ
(4 พฤศจิกายน พ.ศ. 247114 มีนาคม พ.ศ. 2550)
พ.ศ. 2507 พ.ศ. 2512 ครูใหญ่,อาจารย์ใหญ่
16 นายทรวง ยุวกาญจน์
(28 เมษายน พ.ศ. 2468 — )
พ.ศ. 2512 พ.ศ. 2516 อาจารย์ใหญ่
17 นายสนิทพงษ์ นวลมณี
(30 ตุลาคม พ.ศ. 2478 — )
พ.ศ. 2516 พ.ศ. 2523 อาจารย์ใหญ่,ผู้อำนวยการ
18 นายดิลก วัจนสุนทร
(25 เมษายน พ.ศ. 2476 — ??)
พ.ศ. 2523 พ.ศ. 2527 ผู้อำนวยการ
19 นายล้วน วรนุช
(19 มีนาคม พ.ศ. 2476 — )
พ.ศ. 2527 พ.ศ. 2531 ผู้อำนวยการ
20 นายครรชิต ตรานุชรัตน์
(24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2483 — )
พ.ศ. 2531 พ.ศ. 2532 ผู้อำนวยการ
21 นายสวาท ภูคำแสน
(30 กันยายน พ.ศ. 2481 — )
พ.ศ. 2532 พ.ศ. 2538 ผู้อำนวยการ
22 นายชุมพล เวียงเพิ่ม
(6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 — )
พ.ศ. 2538 พ.ศ. 2543 ผู้อำนวยการ
23 นายประดิษฐ์ สำราญพัฒน์
(28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 — )
พ.ศ. 2543 พ.ศ. 2551 ผู้อำนวยการ
24 นายวิชัย ศรีสัตย์รสนา
(พ.ศ. 2497 — )
พ.ศ. 2551 ปัจจุบัน ผู้อำนวยการ

สัญลักษณ์ประจำโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน[แก้]

  • ตราประจำโรงเรียน:ประกอบด้วยคบเพลิง เปลวไฟ 3 สี แสดงสีสัญลักษณ์ของโรงเรียน ที่ฐานประกอบด้วยคติพจน์ของโรงเรียน "สุวิชาโน ภวํ โหติ" และแถบริบบิ้นปรากฏชื่อโรงเรียน "โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน"
  • สีประจำโรงเรียน: ชมพู-ฟ้า-เหลือง
  • พระพุทธรูปประจำโรงเรียน: พระพุทธสุวรรณมหามงคล
  • คติพจน์ของโรงเรียน: สุวิชาโน ภวํ โหติ - ผู้มีความรู้ดี คือผู้เจริญ
  • ปรัชญาของโรงเรียน: ความรู้ดี มีจรรยา กีฬาเด่น ดนตรีดัง

ความหมายชื่อของโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน[แก้]

ชื่อโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน ปรากฏหลักฐานของกองจดหมายเหตุแห่งชาติ เอกสาร ศธ.51.15/42 เรื่อง มณฑลอุดรขอนามโรงเรียนประจำจังหวัด "ขอนแก่นวิทยายน" พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามโรงเรียนเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2470

คำว่า "ขอนแก่นวิทยายน" เป็นการประสมของคำว่า "ขอนแก่น" และ "วิทยายน" ซึ่งวิทยายนนี้ เกิดจากการสนธิกันระหว่าง "วิทยา" แปลว่า วิชาความรู้ และคำว่า "อายน" หมายถึง เข้าถึง เข้าสู่ ดังนั้น "ขอนแก่นวิทยายน" จึงแปลรวมกันได้ความหมายว่า "สถานที่ที่เข้าถึงความรู้แห่งขอนแก่น" นั่นเอง

สีประจำโรงเรียน[แก้]

สีประจำโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน มีที่มาจากการประชุมคณะครูโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน เมื่อปีพุทธศักราช 2480 นายคำบ่อ เดชกุญชร ครูใหญ่ ได้เรียกประชุมคณะครูของโรงเรียน และขอความเห็นจากที่ประชุมว่า ในการแข่งขันกีฬาต่างๆของโรงเรียนนั้น ควรจะมีสีธงหรือไม่ ซึ่งที่ประชุมเห็นด้วยว่าควรจะมี ครูใหญ่จึงถามต่อไปว่า ควรจะใช้กี่สีและสีอะไร ที่ประชุมได้ถกเถียงกันและได้ข้อสรุปว่าให้ใช้ 3 สี และตัดสินใจให้ใช้สี "ชมพู" ซึ่งเป็นสีประจำโรงเรียนฝึกหัดครูสวนกุหลาบ "ฟ้า" ซึ่งเป็นสีแทนองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในขณะนั้น และ "เหลือง" ซึ่งเป็นสีประจำโรงเรียนฝึกหัดครูวัดบวรนิเวศ เหตุที่ใช้สีของสองสถาบันนี้ เนื่องมาจาก ครูโรงเรียนขอนแก่นวิทยายนส่วนใหญ่ในขณะนั้น ได้รับการศึกษาจากสองสถาบันนั้น[9]

  • สีชมพู หมายถึง ความรัก ความอบอุ่น
  • สีฟ้า หมายถึง ความร่าเริงแจ่มใส
  • สีเหลือง หมายถึง ความมีอิสระเสรีภาพทางวิชาการ

แผนผังโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน[แก้]

แผนผังอาคารต่างๆของโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน

พื้นที่ของสถานศึกษา[แก้]

อาคาร 1 ที่ตั้งของกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
อาคาร 4 ถ่ายจากมุมสนามบาสเกตบอล (ขวา) และอาคาร 2 ทางด้านหลัง (ซ้าย)
อาคาร 5
อาคาร 6
อาคาร 7
อาคาร 8 (ซ้าย) และอาคาร 85 ปี (ขวา)
ทางเดินสู่อาคาร 9 ด้านซ้ายคือด้านหลังอาคาร 1 ด้านขวาคือโรงฝึกงานอุตสาหกรรมและถัดไปคืออาคาร 9
โรงอาหารชั่วคราว โรงเรียนขอนแก่นวิทยายน
เสาธงโรงเรียน

สถานที่ตั้งของโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน ประกอบด้วยบริเวณโรงเรียน ตั้งอยู่เลขที่ 58 ถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น บนพื้นที่ 22 ไร่ 2 งาน 33 ตารางวา ของกรมธนารักษ์ โดยมีอาณาบริเวณทิศเหนือ จดโรงแรมแก่นอินน์ ทิศใต้ จดธนาคารแห่งประเทศไทยสาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทิศตะวันออก จดถนนกลางเมือง และทิศตะวันตก จดถนนหน้าเมือง ส่วนบ้านพักครู กรรมสิทธิ์ที่ราชพัสดุ ตั้งอยู่บนถนนหน้าเมือง ด้านหลังโรงเรียน บนพื้นที่ 2 ไร่ 1 งาน 77 ตารางวา และบ้านพักครู กรรมสิทธิ์ที่ราชพัสดุ ซอยวีรวรรณ ด้านข้างศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน มีพื้นที่ 2 ไร่ 1 งาน 50 ตารางวา

สำหรับบริเวณโรงเรียนนั้น ตั้งอยู่กลางใจเมืองขอนแก่น บนถนนกลางเมือง รายล้อมด้วยสถานที่สำคัญหลายแห่ง เช่น ธนาคารแห่งประเทศไทย (สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) สถานีรถปรับอากาศจังหวัดขอนแก่น และตั้งอยู่ใกล้เคียงกับบ้านพักข้าราชการฝ่ายตุลาการ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด บริษัท ทศท.โทรคมนาคม จำกัด และสถานีตำรวจภูธรเมืองขอนแก่น เป็นต้น

ในส่วนอาคารต่างๆ ของโรงเรียนนั้น ประกอบด้วยอาคารเรียนเก้าหลัง และอาคารต่างๆ มีดังต่อไปนี้

  • อาคาร 1 เป็นอาคาร 4 ชั้น แบบ 424 ก. สร้างเมื่อปีพุทธศักราช 2521 สมัยผู้อำนวยการสนิทพงษ์ นวลมณี บนพื้นที่ซึ่งได้แลกกับสัสดีจังหวัดขอนแก่น โดยแลกเปลี่ยนที่ดินแปลงบ้านพักครู ภารโรง ถนนหลังเมือง (เยื้องวิทยาลัยเทคนิคขอนแก่น) กับพื้นที่บริเวณแนวจากอาคาร 3 จดโรงแรมแก่นอินน์ การขยายตัวครั้งนี้ ทำให้โรงเรียนมีพื้นที่เพิ่มขึ้นเป็น 21 ไร่เศษ มีทั้งหมด 24 ห้อง
  • อาคาร 2 เป็นอาคาร 4 ชั้น แบบ 424 ค. สร้างเมื่อปีพุทธศักราช 2523 มีทั้งหมด 24 ห้อง
  • อาคาร 3 เป็นอาคาร 3 ชั้น แบบ 318 มีทั้งหมด 20 ห้อง
  • อาคาร 4 เป็นอาคาร 4 ชั้น ใช้เป็นห้องเรียนของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมทั้งหมด มีทั้งหมด 12 ห้อง ใช้เป็นห้องเรียนทั้งหมด อาคาร 4 สามารถเดินเชื่อมต่อระหว่างอาคาร 2 กับอาคาร 1 โดยในอาคารนี้ห้องเรียนทุกห้องติดเครื่องปรับอากาศ โทรทัศน์และคอมพิวเตอร์อย่างละ 2 เครื่องในทุกห้องเรียนและใต้อาคารมีห้องเรียน Easy Social และ Easy Science
  • อาคาร 5 เป็นอาคาร 4 ชั้น เป็นอาคารเรียนของกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยใต้ถุนเป็นที่ตั้งของห้องสมุด Easy Library ของกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยและห้อง Easy Math ของกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ มีทั้งหมด 15 ห้อง มีทางเชื่อมต่ออาคารได้ 2 จุด สามารถเดินเชื่อมต่อไปยังอาคาร 2 ได้
  • อาคาร 6 เป็นอาคาร 2 ชั้น มีทั้งหมด 11 ห้อง
  • อาคาร 7 เป็นอาคาร 5 ชั้น และเป็นอาคารที่ใหญ่ที่สุดของโรงเรียน เป็นอาคารของกลุ่มสาระภาษาอังกฤษ และโครงการ English Program โดยของกลุ่มสาระภาษาอังกฤษนั้นคือบริเวณชั้นที่ 1 และ 2 และโครงการ English Program ชั้นที่ 3 ถึงชั้นที่ 5 โดยห้องเรียนของโครงการ English Program นั้นจะค่อนข้างมีมาตรฐาน เพราะว่าทุกห้องเรียนเป็นห้องเรียนปรับอากาศ สะอาด มีทีวีใช้สำหรับเป็นสื่อการเรียนการสอน และมี WiFi เป็นของแต่ละห้องเรียน มีทั้งหมด 42 ห้อง
  • อาคาร 8 เป็นอาคาร 2 ชั้น มีทั้งหมด 5 ห้อง
  • อาคาร 9 เป็นอาคาร 3 ชั้น ใต้ถุนโล่ง ใช้เป็นสำหรับการเรียนการสอนภาคปฏิบัติ
  • อาคารโรงฝึกงานกลุ่มวิชาเกษตรกรรม
  • อาคาร 85 ปี สร้างในปีพุทธศักราช 2525 เป็นอาคาร 2 ชั้น ตั้งอยู่ด้านทิศใต้ จดธนาคารแห่งประเทศไทย (สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ชั้น 1 เป็นห้องโสตทัศนูปกรณ์ และชั้น 2 เป็นห้องสมุดโรงเรียน
  • อาคารประชาสัมพันธ์ เป็นอาคารชั้นเดียว ตั้งอยู่บริเวณประตู 2 ด้านถนนกลางเมือง ใช้เป็นที่ทำงานของงานประชาสัมพันธ์โรงเรียน
  • อาคารงานระเบียบวินัย (กิจการฯส่วนหน้า) เป็นอาคารคอนกรีตชั้นเดียว ตั้งอยู่บริเวณประตู 2 ตรงข้ามกับอาคารประชาสัมพันธ์
  • หอพระพุทธ เป็นอาคารจตุรมุข ตั้งอยู่บริเวณหน้าอาคาร 3 ใกล้ประตูทางเข้าด้านถนนกลางเมือง ถือเป็นสถานที่ซึ่งชาวขอนแก่นวิทยายนให้ความเคารพสักการะ เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ประดิษฐานพระพุทธสุวรรณมหามงคล พระพุทธรูปประจำโรงเรียน
  • โรงอาหาร เป็นอาคาร "ชั่วคราว" ตั้งอยู่บริเวณด้านทิศใต้ของสนามกีฬาฟุตบอล ในปัจจุบันได้มีการทุบทิ้ง และเตรียมการก่อสร้างอาคารอเนกประสงค์ 112 ปี ขอนแก่นวิทยายน เป็นอาคาร 4 ชั้นที่ใช้เป็นโรงอาหารแห่งใหม่ โรงยิม ห้องเรียน และห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์(Lab)
  • หอประชุมโรงเรียน ตั้งอยู่บริเวณด้านทิศใต้ของสนามกีฬาฟุตบอล ข้างโรงอาหารชั่วคราว จะใช้ในกรณีประชุมอบรมนักเรียนในระดับชั้นต่างๆ หรือกิจกรรมพิเศษอื่นๆ รวมทั้งกิจกรรมที่ส่งเสริมการแสดงออกของนักเรียน
  • อาคารวิทยบริการ สร้างสมัยผู้อำนวยการประดิษฐ์ สำราญพัฒน์ เป็นอาคาร 2 ชั้น ตั้งอยู่ติดกับหอประชุมโรงเรียน ด้านล่างเป็นใต้ถุนติดเครื่องปรับอากาศ ใช้เป็นสถานที่เรียนพลศึกษา ด้านบนใช้เป็นศูนย์วิทยบริการ ให้บริการอินเทอร์เน็ตและบริการมัลติมีเดียแก่ครูและนักเรียน เชื่อมต่อกับอาคารห้องสมุด
  • ห้องสุขานักเรียน ห้องน้ำห้องส้วมนักเรียนยังต้องมีการปรับปรุงอย่างเร่งด่วน เพราะไม่เพียงพอต่อความต้องการและปริมาณนักเรียนจำนวนมาก ห้องน้ำตั้งอยู่บริเวณด้านทิศตะวันตกอาคาร 2 ด้านทิศตะวันตกของโรงอาหาร ด้านล่างอาคารวิทยบริการ ทิศตะวันตกอาคาร 1 และด้านทิศตะวันออกของโรงอาหาร

ปัจจุบันกำลังมีการก่อสร้างอาคารอเนกประสงค์ขนาดใหญ่บริเวณโรงอาหารเดิม โดยใช้งบประมาณราวร้อยล้าน เนื่องจากมีการวิพากษ์วิจารณ์ของผู้ปกครอง ถึงสิ่งแวดล้อม อาคารสถานที่เปรียบเทียบกับโรงเรียนอื่นๆ เช่น โรงเรียนแก่นนครซึ่งมีสถานที่กว้างขวางกว่าอาคารวัสดุใหม่กว่า ส่วนโรงเรียนขอนแก่นวิทยายนมีสถานที่คับแคบ บรรยากาศไม่น่าเรียน อาคารเรียนประตูหน้าต่างโต๊ะเก่าทรุดโทรม ไม่ค่อยปรับปรุง ทั้งที่มียอดเงินบริจาคเข้าโรงเรียนมากที่สุด แต่โดยรวมคุณภาพชื่อเสียงของศิษย์เก่าและใหม่ ถือว่าคุณภาพยังเป็นอันดับหนึ่งของภาคอีสาน

ศิษย์เก่ามีชื่อเสียง[แก้]

ข้าราชการการเมือง[แก้]

ข้าราชการตำรวจ[แก้]

  • พลตำรวจเอกวสิษฐ เดชกุญชร อดีตรองอธิบดีกรมตำรวจ,อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย,นักเขียน
  • พลตำรวจเอกวิเชียร พจน์โพธิ์ศรี อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ ปลัดกระทรวงคมนาคม
  • พลตำรวจตรีวชิระ ทองวิเศษ อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 4
  • พลตำรวจโทธรณิศ ศรีสุข (ผู้กองแคน) ผู้บังคับหมวด(สัญญาบัตร 1) กองร้อยรบพิเศษที่ 1 กองกำกับการ 1 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน -วีรบุรุษผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ความไม่สงบใน3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

ข้าราชการทหาร[แก้]

ข้าราชการพลเรือน[แก้]

ข้าราชการตุลาการ[แก้]

วงการกีฬา[แก้]

วงการบันเทิง[แก้]

วงการสื่อสารมวลชน[แก้]

วงการเทคโนโลยี[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
เว็บไซต์ชุมชน

อ้างอิง[แก้]

  1. http://www.kkw.ac.th/kkwweb/news52/stukkw.pdf
  2. เอกสารรัชกาลที่ 6 ศ.4/82, ใบบอกมณฑลอุดร พระครูพิศาลอรัญเขตร์บริจาคเงิน 60 บาทซื้อโต๊ะให้โรงเรียนวัดธาตุ
  3. เอกสารกองจดหมายเหตุแห่งชาติ ที่ ศธ.51.15/42 เรื่อง มณฑลอุดรขอนามโรงเรียนประจำจังหวัด "ขอนแก่นวิทยายน"
  4. ศูนย์วิชาการโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน ประวัติโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน เขียนโดยนายควัน สุวรรณรงค์ (เอกสารถ่ายสำเนา)
  5. กองจดหมายเหตุแห่งชาติ เอกสาร ศธ.51/15/62 เรื่อง มณฑลอุดรขออนุญาตเปิดการสอนชั้น ม.4 ขึ้นที่ร.ร.ประจำจังหวัดเลย และร.ร.ประจำจังหวัดขอนแก่น
  6. กองจดหมายเหตุแห่งชาติ ศธ.29/240 เรื่องมณฑลอุดรขอเก็บค่าเรียน ป.1-ป.3
  7. ดาราวรรณ บัณฑิตวงษ์. ประวัตินายสิทธิ์ บัณฑิตวงษ์, 2513.
  8. เงิน รัตนจันท. ความเป็นมาที่น่าทบทวน (เอกสารถ่ายสำเนา 18 แผ่น).
  9. ป้ายนิทรรศการ "ที่มาของสีประจำโรงเรียน" จัดแสดงในงานวันคล้ายวันพระราชทานนาม "ขอนแก่นวิทยายน" ครบรอบ 112 ปี 11 กุมภาพันธ์ 2552