ภาษาญ้อ
| ภาษาญ้อ | |
|---|---|
 ศัพท์ "ไทญ้อ" เขียนด้วยอักษรลายตัย | |
| ภูมิภาค | ภาคอีสาน, ที่ราบลุ่มแม่น้ำโขง, ประเทศเวียดนาม |
| ชาติพันธุ์ | ชาวญ้อ |
| จำนวนผู้พูด | ไม่ทราบ (60,000 อ้างถึง1990 - 1995 census)[1] |
| ตระกูลภาษา | |
| ระบบการเขียน | โกว๊กหงือ (เวียดนาม), ไทย (ไทย), ลายตัย (โบราณ) |
| รหัสภาษา | |
| ISO 639-3 | อย่างใดอย่างหนึ่ง:tyj – Tai Donyw – Tai Nyaw |
ภาษาญ้อ (Nyaw) หรือ ภาษาไทญ้อ (Tai Yo/Tai Nyaw) หรือ ภาษาไทแมน (Tai Mène) เป็นภาษากลุ่มไทในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีความใกล้ชิดกับภาษาไทเปาในประเทศเวียดนาม ซึ่งมีชื่อเรียกว่า Tai Do และ Tai Quy Chau[4] เดิมเคยเขียนเป็นอักษรไทญ้อ แต่ปัจจุบันไม่ใช้แล้ว[1] ภาษานี้พูดกันในหมู่ชาวไทญ้อซึ่งมีอยู่ในประเทศไทยราว 50,000 คน (พ.ศ. 2533) โดยในปัจจุบันพบได้ที่จังหวัดสกลนคร หนองคาย บึงกาฬ นครพนม มหาสารคาม บางหมู่บ้านของกาฬสินธุ์, อุดรธานี,ร้อยเอ็ด ส่วนภาคกลางและภาคตะวันออกพบได้ที่ ปราจีนบุรี และสระบุรี พบได้มากที่อำเภอนาหว้า อำเภอบ้านแพง อำเภอท่าอุเทน อำเภอโพนสวรรค์ อำเภอศรีสงคราม อำเภอสว่างแดนดิน อำเภอเมืองสกลนคร อำเภออรัญประเทศ เป็นต้น ส่วนใหญ่อพยพมาจากทางตอนเหนือของแขวงหลวงพระบาง และแขวงคำม่วนประเทศลาว
ภาษาญ้อจัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท มีพยัญชนะ 20 เสียง สระเดี่ยว 18 เสียง สระประสม 3 เสียง วรรณยุกต์ 6 เสียง พยัญชนะควบกล้ำ 6 เสียง
สัทวิทยา
[แก้]พยัญชนะภาษาญ้อสำเนียงสว่างแดนดินมี 20 เสียง ดังนี้
| ริมฝีปาก | ปุ่มเหงือก | เพดานแข็ง | เพดานอ่อน | เส้นเสียง | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| เสียงนาสิก | [m] ม |
[n] น |
[ɲ] ญ |
[ŋ] ง |
||
| เสียงกัก | ก้อง | [b] บ |
[d] ด |
|||
| ไม่ก้อง ไม่มีลม | [p] ป |
[t] ต |
[tɕ] จ |
[k] ก |
[ʔ]* อ | |
| ไม่ก้อง มีลม | [pʰ] ผ, พ |
[tʰ] ถ, ท |
[kʰ] ข, ค |
|||
| เสียงเสียดแทรก | [f] ฝ, ฟ |
[s] ซ, ส |
[h] ห, ฮ | |||
| เสียงเปิด | [w] ว |
[l] ล |
[j] ย |
|||
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Tai Do ที่ Ethnologue (18th ed., 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)
Tai Nyaw ที่ Ethnologue (18th ed., 2015) (ต้องสมัครสมาชิก) - ↑ Chamberlain (1991), p. 119
- ↑ Pittayawat Pittayaporn [พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์] (2009). The Phonology of Proto-Tai. PhD dissertation, Department of Linguistics, Cornell University. p. 318.
- ↑
อ่านเพิ่ม
[แก้]- Boonsner, Thepbangon. 1982. An Introduction to the Nɔɔ dialect.
- Nantaporn Ninjinda. 1989. A Lexical Study of Nyo Spoken in Sahon Nakhon, Nakhon Phanom, and Prachin Buri. Silpakorn University (in Thai).
- Pacqement, Jean. 2018. The Nyo language spoken at Kut Kho Kan village (Loeng Nok Tha district, Yasothon province): A Language Documentation Research at Roi Et Rajabhat University[ลิงก์เสีย]. Sikkha Journal of Education 5(2). Nakhon Ratchasima: Vongchavalitkul University.
- เรืองเดช ปันเขื่อนขัติย์. ภาษาถิ่นตระกูลไทย. กทม. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชนบทมหาวิทยาลัยมหิดล. 2531.
- Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
บรรณานุกรม
[แก้]- Chamberlain, James R. 1983. The Tai Dialects of Khammouan Province: Their Diversity and Origins. 16th International Conference on Sino-Tibetan Language and Linguistics, 16–18 September (Seattle, Washington, 1983)
- Chamberlain, James R. 1991. "Mène: A Tai dialect originally spoken in Nghệ An (Nghệ Tinh), Vietnam -- preliminary linguistic observations and historical implications." Journal of the Siam Society 79(2):103-123.
- Chamberlain, James R. 1998. "The Origin of the Sek: Implications for Tai and Vietnamese History". Journal of the Siam Society 86.1 & 86.2: 27-48.
- Finot, Louis. 1917. Recherches sur la Littérature Laotienne. BEFEO 17.5.
- Robequain, Charles. 1929. Le Thanh Hoá. EFEO, Paris et Bruxelles.
- Thananan, Trongdee. 2014. "The Lao-speaking Nyo in Banteay Meanchey Province of Cambodia". In Research Findings in Southeast Asian Linguistics, a Festschrift in Honor of Professor Pranee Kullavanijaya. Manusya, Special Issue 20. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
| ภาษาราชการ | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| กลุ่มภาษาไท |
| ||||||||||
| ชนกลุ่มน้อย ตามตระกูลภาษา |
| ||||||||||
| ไม่ใช่ภาษาพื้นเมือง |
| ||||||||||
| ภาษามือ | |||||||||||
