จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ
Go-Shirakawa
後白河天皇
Emperor Go-Shirakawa2.jpg
จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะภายหลังสละราชสมบัติ ทรงเป็น ไดโจโฮโอ (มหาธรรมราชา)
จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น องค์ที่ 77
ครองราชย์
23 สิงหาคม 1155 - 5 กันยายน 1158
24 เดือน 7 คีวจู ที่ 2 - 11 เดือน 8 โฮเง็ง ที่ 3
พิธีราชาภิเษก22 พฤศจิกายน ค.ศ. 1155 (26 เดือน 10 คีวจู ที่ 2)
ไดโจไซ19 ธันวาคม ค.ศ. 1155 (23 เดือน 11 คีวจู ที่ 2)
รัชศกคีวจู
โฮเง็ง
พระนามหลังสิ้นพระชนม์จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ
ยุคยุคเฮอัง
รัชกาลก่อนหน้าโคะโนะเอะ
รัชกาลถัดไปนิโจ

พระนามเต็มสมเด็จพระจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ
ประสูติ18 ตุลาคม ค.ศ. 1125 (11 เดือน 9 ไดจิ ที่ 2)
พระบรมนามาภิไธยมะซะฮิโตะ (雅仁)
พระอิสริยยศจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น
สวรรคต26 เมษายน ค.ศ. 1192 (13 เดือน 3 เค็นคีว ที่ 3)
พิธีฝังพระศพ2 พฤษภาคม ค.ศ. 1192 (19 เดือน 3 เค็นคีว ที่ 3)
สุสานหลวงวัดโฮจูจิโดะโนะ
พิธีฉลองการเจริญวัย18 มกราคม ค.ศ. 1140
พระราชบิดาจักรพรรดิโทะบะ
พระราชมารดาฟุจิวะระ โนะ โชชิ
จักรพรรดินี (โคโง)ฟุจิวะระ โนะ คินชิ
พระชายามินะโมะโตะ อะสึชิโกะ
ฟุจิวะระ โนะ นะรุโกะ
พระสนมฟุจิวะระ โนะ โซโกะ
ไทระ โนะ ชิเงะโกะ
พระราชโอรส-ธิดาจักรพรรดินิโจ
จักรพรรดิทะกะกุระ
เจ้าชายโมะชิฮิโตะ
จักรพรรดิชิระกะวะพระปัยกาธิราชของจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ

สมเด็จพระจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ (ญี่ปุ่น: 後白河天皇 โรมาจิGo-Shirakawa-tennō) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นพระองค์ที่ 77 ครองราชย์ในช่วงปี ค.ศ. 1155 - 1158 [1] โดยที่พระองค์ยังคงพระราชอำนาจไว้นานถึง 37 ปี

ซึ่งพระนามของพระองค์นำมาจากพระนามของ จักรพรรดิชิระกะวะ จักรพรรดิองค์ที่ 72 ผู้เป็นพระปัยกา (ปู่ทวด) ซึ่งปกครองในช่วง คริสต์ศตวรรษที่ 11 และเมื่อใส่คำว่า โกะ (後) เข้าไปในพระนามของพระองค์ทำให้พระนามของพระองค์มีความหมายว่า จักรพรรดิชิระกะวะที่สอง หรือ จักรพรรดิชิระกะวะยุคหลัง

พระองค์เป็นจักรพรรดิผู้ทรงพระราชอำนาจ โดยพฤตินัย พระองค์สุดท้ายก่อนที่ โชกุน จะกลายเป็นผู้นำประเทศอยู่นานกว่า 7 ศตวรรษจนถึง ค.ศ. 1868

พระราชวงศ์[แก้]

จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ เป็นพระราชโอรสลำดับที่สี่[2] ในจักรพรรดิโทะบะ จักรพรรดิองค์ที่ 74 กับพระนางฟุจิวะระ โนะ คิซะเนะ จักรพรรดินี

พงศาวลี[แก้]

การขึ้นสู่ราชบัลลังก์[แก้]

จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ ประสูติเมื่อ ค.ศ. 1127 เป็นพระโอรสองค์ที่ 4 ในอดีตจักรพรรดิโทะบะ และฟุจิวะระ โนะ โชชิ หรือพระพันปีไทเค็งมง-อิน ผู้เป็นธิดาของไดนะงงฟุจิวะระ คินซะเนะ มีพระนามว่า เจ้าชายมะซะฮิโตะ (雅仁親王) มีพระเชษฐาร่วมพระมารดาคือ พระจักรพรรดิซุโตะกุ เจ้าชายมะซะฮิโตะทรงเข้าพิธีเง็มปุกุเมื่อ ค.ศ. 1139 และอภิเษกสมรสกับมินะโมะโตะ โนะ อิชิ (源懿子) ประสูติพระโอรสองค์แรกคือ เจ้าชายโมะริฮิโตะ (守仁親王) เมื่อ ค.ศ. 1143 พระชายะอิชิสิ้นพระชนม์หลังประสูติพระโอรสไม่นาน

ในเวลานั้นอำนาจปกครองของราชสำนักนครเฮอังเกียวอยู่ที่องค์อดีตพระจักรพรรดิโทะบะ ตามระบบอินเซ อดีตจักรพรรดิมีพระประสงค์จะให้พระโอรสที่ประสูติกับ ฟุจิวะระ โนะ นะริโกะ พระสนมองค์โปรดขึ้นเป็นจักรพรรดิ จึงทรงบังคับให้จักรพรรดิซุโตะกุ (ซึ่งทรงถูกกล่าวหาว่ามิใช่พระโอรสของจักรพรรดิโทะบะ แต่เป็นโอรสของจักรพรรดิชิระกะวะที่ทรงแอบมีความสัมพันธ์กับพระนางไทเค็งมง-อิน) สละราชบัลลังก์ใน ค.ศ. 1141 ให้แก่จักรพรรดิโคะโนะเอะอันประสูติแต่พระสนมนะริโกะ

แต่จักรพรรดิโคะโนะเอะอยู่ในราชสมบัติได้สิบสามปี ก็สวรรคตลงใน ค.ศ. 1155 อดีตจักรพรรดิซุโตะกุทรงคาดหวังให้พระโอรสของพระองค์เองสืบทอดราชบัลลังก์ แต่ทว่าพระสนมนะริโกะได้เสนอให้พระโอรสบุญธรรมของพระนาง คือ เจ้าชายโมะริฮิโตะ พระโอรสของเจ้าชายมะซะฮิโตะซึ่งพระมารดาได้สิ้นพระชนม์ไปจึงไปเป็นโอรสบุญธรรมของสนมนะริโกะ แต่ทว่าเจ้าชายโมะริฮิโตะยังทรงพระเยาว์ จึงให้บิดาคือเจ้าชายมะซะฮิโดะขึ้นครองราชสมบัติไปก่อน เป็น จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ เมื่อ ค.ศ. 1155

สงครามโฮเง็งและเฮจิ[แก้]

อดีตจักรพรรดิซุโตะกุพิโรธมากที่พระองค์และพระโอรสถูกกีดกันจากราชสมบัติ จึงวางแผนก่อสงครามเพื่อยึดอำนาจคืนเมื่ออดีตจักรพรรดิโทะบะสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 1156 โดยขอกำลังพลจากซะมุไรตระกูลมินะโมะโตะและตระกูลไทระ เกิดเป็นสงครามโฮเง็ง (保元の乱) โดยที่ฝ่ายของจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ ได้รับการสนับสนุนจากคัมปะกุฟุจิวะระ โนะ ทะดะมิชิ และพระภิกษุชินเซ หรือฟุจิวะระ โนะ มิชิโนะริ ผู้ซึ่งได้ทำการติดต่อให้มินะโมะโตะ โนะ โยะชิโตะโมะ และ ไทระ โนะ คิโยะโมะริ มาเป็นผู้นำทัพฝ่ายของพระองค์ ผลคือฝ่ายของพระองค์เป็นฝ่ายชนะ อดีตจักรพรรดิซุโตะกุและพระโอรสทรงถูกเนรเทศ

หลังจากสงครามโฮเง็ง การปกครองของราชสำนักเฮอังก็ตกอยู่ภายใต้อำนาจของพระภิกษุชินเซ จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะทรงสละราชบัลลังก์ให้พระโอรสเจ้าชายโมะริฮิโตะ ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดินิโจใน ค.ศ. 1158 และกุมอำนาจอยู่เบื้องหลังในฐานะอดีตพระจักรพรรดิตามระบบอินเซ แต่ทว่าจักรพรรดินิโจทรงไม่เต็มพระทัยที่จะให้บิดาของพระองค์ขึ้นมามีอำนาจเหนือพระองค์ จึงเกิดการแก่งแย่งอำนาจระหว่างอดีตจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะกับพระโอรส

จนกระทั่ง ค.ศ. 1160 ชูนะงงฟุจิวะระ โนะ โนะบุโยะริ ร่วมมือกับมินะโมะโตะ โนะ โยะชิโตะโมะ ก่อการกบฏเพื่อล้มอำนาจพระภิกษุชินเซ ในเหตุการณ์ที่เรียกว่า สงครามเฮจิ (平治の乱) โยะชิโตะโมะยกทัพเข้ายึดพระราชวังกุมองค์จักรพรรดินิโจไว้ และยกทัพเข้าโจมตีตำหนักซันโจ (三条殿) อันเป็นที่ประทับของอดีตจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ เข้าสังหารข้าราชบริพารของอดีตจักรพรรดิไปมากรวมถึงพระภิกษุชินเซด้วย แล้วจึงกุมองค์อดีตจักรพรรดิไว้ แต่ไทระ โนะ คิโยะโมะริ ได้ช่วยเหลือจักรพรรดิทั้งสองพระองค์ให้ทรงหลบหนีออกมาได้ และยกทัพเข้าต่อสู้กับฝ่ายตระกูลมินะโมะโตะจนได้รับชัยชนะ

ความขัดแย้งกับไทระ โนะ คิโยะโมะริ[แก้]

เมื่อ ค.ศ. 1161 อดีตจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ ทรงรับไทระ โนะ ชิเงะโกะ (平滋子) น้องสะใภ้ของไทระ โนะ คิโยะโมะริ เข้ามาเป็นสนมองค์ใหม่ แล้วประสูติพระโอรสคือองค์ชายโนะริฮิโตะ (憲仁親王) ในขณะที่จักรพรรดินิโจทรงยังไม่มีพระโอรส จักรพรรดินิโจจึงทรงเกรงว่าอดีตจักรพรรดิจะให้องค์ชายโนะริฮิโตะเป็นผู้สืบทอดต่อจากพระองค์ ใน ค.ศ. 1164 จักรพรรดินิโจมีพระโอรสในที่สุด จึงทรงรีบสละราชบัลลังก์ให้แก่พระโอรสขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิโระกุโจ อดีตจักรพรรดินิโจสวรรคตในปีต่อมา ค.ศ. 1165 ด้วยความช่วยเหลือของคิโยะโมะริ อดีตจักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะทรงให้จักรพรรดิโระกุโจสละราชสมบัติใน ค.ศ. 1168 แล้วมอบให้แก่องค์ชายโนะริฮิโตะ ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิทะกะกุระ

แผนผังจักรพรรดิญี่ปุ่น[แก้]