สงครามนโปเลียน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สงครามนโปเลียน
Austerlitz-baron-Pascal.jpg
Sadler, Battle of Waterloo.jpg
บน: ยุทธการที่เอาสเทอร์ลิทซ์
ล่าง: ยุทธการที่วอเตอร์ลู
วันที่ ราว ค.ศ. 1803–ค.ศ. 1815
สถานที่ ยุโรป, มหาสมุทรแอตแลนติก, รีโอเดลาปลาตา, มหาสมุทรอินเดีย, อเมริกาเหนือ
ผลลัพธ์ ชัยชนะของสัมพันธมิตร
เกิดการประชุมแห่งเวียนนา
เกิดสนธิสัญญาปารีสฉบับที่ 2
คู่ขัดแย้ง
ฝ่ายสัมพันธมิตร:

สหราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร
จักรวรรดิออสเตรีย จักรวรรดิออสเตรีย[a]
จักรวรรดิรัสเซีย จักรวรรดิรัสเซีย[b]
ปรัสเซีย ราชอาณาจักรปรัสเซีย[a]
โปรตุเกส ราชอาณาจักรโปรตุเกส
สเปน จักรวรรดิสเปน[c]
Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg ซิซิลีทั้งสอง[d]
พีดมอนต์-ซาร์ดิเนีย ราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย
สวีเดน ราชอาณาจักรสวีเดน[e]
จักรวรรดิออตโตมัน จักรวรรดิออตโตมัน สัมพันธมิตรรอง:

Flagge Herzogtum Braunschweig.svg เบราน์ชไวก์
ฝรั่งเศส ฝรั่งเศสหัวบูร์บง
ราชอาณาจักรฮันโนเวอร์ แฮโนเวอร์
Flag of the House of Nassau Weilburg.svg นัสเซา
เนเธอร์แลนด์ เนเธอร์แลนด์
จักรวรรดิฝรั่งเศสและพันธมิตร:
ฝรั่งเศส จักรวรรดิฝรั่งเศส

เนเธอร์แลนด์ ฮอลแลนด์[f]
ราชอาณาจักรอิตาลี (นโปเลียน) อิตาลี
Flag of the Kingdom of Etruria.svg อีทรูเรีย[g]
ทู ซิชิลีส์ เนเปิลส์[h]
Flag of the Duchy of Warsaw.svg ดัชชีวอร์ซอ[i]
สมาพันธรัฐแห่งแม่น้ำไรน์[j]:

บาวาเรีย บาวาเรีย
State flag of Saxony before 1815.svg ซัคเซิน
Flagge Königreich Württemberg.svg เวือร์ทเทมแบร์ก

เดนมาร์ก เดนมาร์ก–นอร์เวย์[k]

ผู้บัญชาการหรือผู้นำ
ออสเตรีย ฟรันซ์ที่ 1 แห่งออสเตรีย

ออสเตรีย อาร์ชดยุกคาร์ล
จักรวรรดิออสเตรีย เจ้าชายคาร์ล ฟิลิป
จักรวรรดิออสเตรีย อาร์ชดยุกโยฮันน์
สหราชอาณาจักร พระเจ้าจอร์จที่ 3
สหราชอาณาจักร ดยุกแห่งพอร์ตแลนด์
สหราชอาณาจักร เอิร์ลแห่งลิเวอร์พูล
สหราชอาณาจักร ดยุกแห่งเวลลิงตัน
สหราชอาณาจักร โฮราชิโอ เนลสัน 
จักรวรรดิรัสเซีย อเล็กซานเดอร์ที่ 1
จักรวรรดิรัสเซีย มีฮาอิล คูตูซอฟ
จักรวรรดิรัสเซีย ไมเคิล บาร์เคลย์
จักรวรรดิรัสเซีย เคานต์เบินนิกเซิน
ปรัสเซีย เกิบฮาร์ด ฟอน บลือเชอร์
ปรัสเซีย ดยุกแห่งเบราน์ชไวก์ 
ปรัสเซีย เจ้าชายแห่งโฮเอนโล
สเปน ฟรังซิสโก คาสตันยอส
สเปน Miguel de Alava
ทู ซิชิลีส์ แฟร์ดีนันด์ที่ 4 แห่งเนเปิลส์
จักรวรรดิออตโตมัน สุลต่านเซริมที่ 3
สวีเดน กุสตาฟที่ 4 แห่งสวีเดน
สวีเดน เจ้าชายคาร์ลแห่งสวีเดน[l]
เนเธอร์แลนด์ วิลเลิมแห่งออเรนจ์
เนเธอร์แลนด์ เจ้าชายเฟรเดริก
ฝรั่งเศส หลุยส์ที่ 18

ฝรั่งเศส นโปเลียนที่ 1 #

ฝรั่งเศส มีแชล แน
ฝรั่งเศส โฌเซฟ โบนาปาร์ต
ฝรั่งเศส หลุยส์-อาแล็กซ็องดร์ แบร์ตีเย
ฝรั่งเศส หลุยส์-นีกอลา ดาวู
ฝรั่งเศส ฌอง ลานน์ 
ฝรั่งเศส อังเดร มาสเซนา
ฝรั่งเศส ฌ็อง เดอ ดีเยอ ซูลต์
ฝรั่งเศส ฌ็อง-บาติสต์ เบสซิแยร์ 
ฝรั่งเศส ปีแยร์-ฌัก วีลเนิฟ #
เนเธอร์แลนด์ หลุยส์ โบนาปาร์ต
ทู ซิชิลีส์ ฌออากีม มูว์รา
ราชอาณาจักรอิตาลี (นโปเลียน) เออแฌน เดอ โบอาร์แน
Flag of the Duchy of Warsaw.svg เจ้าชายโปเนียโตสกี 
บาวาเรีย มักซีมีเลียนที่ 1
State flag of Saxony before 1815.svg ฟรีดิช เอากุสตุสที่ 1
ฝรั่งเศส เฌโรม โบนาปาร์ต
Flagge Königreich Württemberg.svg ฟรีดริชที่ 1

กำลังพลสูญเสีย
ระหว่าง 3,350,000 ถึง 6,500,000 คน
  1. ทั้งออสเตรียและปรัสเซียเป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศสอยู่ชั่วระยะหนึ่งและส่งกองทัพไปสนับสนุนการรุกรานรัสเซียของฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1812
  2. รัสเซียเป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศสหลังจากสนธิสัญญาทิลซิทในปี ค.ศ. 1807 แต่มายุติลงในปี ค.ศ. 1810 ที่ทำให้ฝรั่งเศสเข้ารุกรานรัสเซียในปี ค.ศ. 1812 ในช่วงนั้นรัสเซียก็ทำสงครามกับสวีเดน (ค.ศ. 1808-1809) และกับ จักรวรรดิออตโตมัน (ค.ศ. 1806-1812) และบางส่วนกับบริเตน (ค.ศ. 1807-1812)
  3. สเปนเป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศสจนกระทั่งฝรั่งเศสรุกรานในปี ค.ศ. 1808 จากนั้นฝรั่งเศสก็ต่อสู้ในสงครามคาบสมุทร
  4. ซิซิลีที่ยังยังเป็นสหอาณาจักรกับเนเปิลส์กลายมาเป็นรัฐบริวารของฝรั่งเศสหลังจากยุทธการแคมโพเทเนเซในปี ค.ศ. 1806.
  5. สวีเดนประกาศสงครามกับสหราชอาณาจักรหลังจากพ่ายแพ้แก่รัสเซียในสงครามฟินแลนด์ (ค.ศ. 1808–1809)
  6. จักรวรรดิฝรั่งเศสผนวกราชอาณาจักรฮอลแลนด์ใน ค.ศ. 1810 กองทหารดัตช์ต่อสู้กับนโปเลียนในสมัยร้อยวันในปี ค.ศ. 1815
  7. จักรวรรดิฝรั่งเศสผนวกราชอาณาจักรอีทรูเรียใน ค.ศ. 1807
  8. ราชอาณาจักรเนเปิลส์เป็นพันธมิตรกับออสเตรียอยู่ชั่วระยะหนึ่งใน ค.ศ. 1814, เป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศสอีกครั้งและต่อสู้กับออสเตรียระหว่างสงครามเนเปิลส์ในปี ค.ศ. 1815
  9. นโปเลียนก่อตั้งดัชชีวอร์ซอปกครองโดย ราชอาณาจักรแซกโซนีในปี ค.ศ. 1807 ก่อนหน้านั้นกองทัพของโปแลนด์ก็เข้าร่วมการต่อสู้ในกองทัพฝรั่งเศสแล้ว
  10. รัฐเยอรมันสิบหกรัฐที่เป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศส (รวมทั้งบาวาเรียและเวิร์ตเต็มแบร์ก) ก่อตั้งเป็นสมาพันธรัฐแห่งลุ่มแม่น้ำไรน์ในเดือนกรกฎาคมปี ค.ศ. 1806 หลังจากยุทธการเอาสเทอร์ลิทซ์ (ธันวาคม ค.ศ. 1805) และหลังจากยุทธการเยนา-เออร์ชเต็ดท์ (ตุลาคม ค.ศ. 1806) รัฐเยอรมันอื่นที่เดิมต่อสู้ร่วมกับฝ่ายต่อต้านฝรั่งเศสรวมทั้งแซกโซนีและเวสต์ฟาเลียก็หันกลับมาเป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศสและเข้าร่วมในสมาพันธรัฐ แต่แซกโซนีก็เปลี่ยนข้างอีกครั้งในปี ค.ศ. 1813 ระหว่างยุทธการไลพ์ซิกที่ทำให้รัฐอื่นรีบทำตามและประกาศสงครามกับฝรั่งเศส
  11. เดนมาร์ก-นอร์เวย์ยังคงรักษาความเป็นกลางมาจนถึงยุทธการโคเปนเฮเกน (ค.ศ. 1807) เดนมาร์กถูกบังคับให้ยกนอร์เวย์ให้แก่สวีเดนตามสนธิสัญญาคีลในปี ค.ศ. 1814 หลังจากการรณรงค์ทางทหารของสวีเดนต่อนอร์เวย์ นอร์เวยก็รวมเป็นสหอาณาจักรกับสวีเดน
  12. Was a commander for the French Empire, as Marshal Jean-Baptiste Bernadotte, ค.ศ. 1804–1810.

สงครามนโปเลียน (อังกฤษ: Napoleonic Wars, ฝรั่งเศส: Guerres napoléoniennes) เป็นสงครามต่อเนื่องที่เกี่ยวข้องกับจักรวรรดิฝรั่งเศสของจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 และพันธมิตรต่าง ๆ ของยุโรป และฝ่ายพันมิตรต่อต้านที่เริ่มขึ้นราว ค.ศ. 1803 และไม่ได้สิ้นสุดลงจนกระทั่งปี ค.ศ. 1815 สงครามนโปเลียนเป็นสงครามที่มีสาเหตุมาจากการปฏิวัติฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1789 ซึ่งเป็นการปฏิวัติที่เปลี่ยนรูปแบบของกองทัพยุโรปอย่างหน้ามือเป็นหลังมือ โดยเฉพาะการระบบการเกณฑ์ทหารแบบใหม่ กองทหารฝรั่งเศสขยายตัวและมีอำนาจมากขึ้นอย่างรวดเร็ว และได้รับชัยชนะต่อประเทศต่าง ๆ ในยุโรป แต่ก็สิ้นสุดลงอย่างรวดเร็วเมื่อได้รับความพ่ายแพ้อย่างยับเยินในการรุกรานรัสเซียใน ค.ศ. 1812 ในที่สุดนโปเลียนก็มาพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิงที่เป็นผลให้มีการฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บงขึ้นครองฝรั่งเศสอีกครั้ง ผลของสงครามนโปเลียนทำให้จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ถูกยุบ และทำให้อำนาจของจักรวรรดิสเปนในการควบคุมอาณานิคมอ่อนแอลง ที่เป็นการเปิดโอกาสให้เกิดการปฏิวัติขึ้นในลาตินอเมริกา นอกจากนั้นสงครามก็ทำให้จักรวรรดิอังกฤษกลายมาเป็นอภิมหาอำนาจต่อมาอีกหนึ่งร้อยปี

ความเห็นที่ยังไม่ตกลงกันได้คือความเห็นที่เกี่ยวกับว่าเมื่อใดที่สงครามการปฏิวัติฝรั่งเศสสิ้นสุดลง และเมื่อใดที่สงครามนโปเลียนเริ่มขึ้น วันเริ่มต้นอาจจะเป็นวันที่ 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1799 ซึ่งเป็นวันที่นโปเลียนทำรัฐประหาร 18 บรูแมร์ (ในปีที่ 7 ตามปฏิทินสาธารณรัฐฝรั่งเศสในยุคนั้น) หรือวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1803 เมื่อมีการประกาศสงครามระหว่างบริเตนและฝรั่งเศสที่ทำให้ช่วงเวลาของความสันติในยุโรประหว่าง ค.ศ. 1792 ถึง ค.ศ. 1814 ต้องมาสิ้นสุดลง หรือเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1804 เมื่อนโปเลียนสวมมงกุฎเป็นจักรพรรดิ

สงครามนโปเลียนยุติลงหลังจากที่นโปเลียนได้รับความพ่ายแพ้ในยุทธการที่วอเตอร์ลู เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน ค.ศ. 1815 และการลงนามในสนธิสัญญาปารีสครั้งที่สองในปีเดียวกัน

อ้างอิง[แก้]