ทางรถไฟสายคอคอดกระ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ทางรถไฟสายคอคอดกระ
Kra Isthmus Railway
Ranong Train.jpg
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง จังหวัดชุมพรและระนอง ประเทศไทย
ปลายทาง วังไผ่
เขาฝาชี
จำนวนสถานี 7
การดำเนินงาน
เปิดเมื่อ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2486
ปิดเมื่อ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2488
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง 90.82 กม. (56.43 ไมล์)
ช่วงกว้างราง 1,000 มม. (3 ฟุต 3 38 นิ้ว) มีเตอร์เกจ
ทางรถไฟสายคอคอดกระ
Straight track
ทางรถไฟสายธนบุรี–สุไหงโก-ลก
Station on track
0,00 ชุมพร
Unknown BSicon "xABZgl"
ไปประเทศมาเลเซีย
Unknown BSicon "exBHF"
วังไผ่
Unknown BSicon "exBHF"
ท่าสาร
Unknown BSicon "exBHF"
ปากจั่น
Unknown BSicon "exBHF"
ทับหลี
Unknown BSicon "exBHF"
กระบุรี
Unknown BSicon "exBHF"
คลองลำเลียง
Unknown BSicon "exBHF"
90.82 เขาฝาชี
Unknown BSicon "exSTR+l" Unknown BSicon "exABZglr" Unknown BSicon "exSTR+r"
Unknown BSicon "exSTRl" Unknown BSicon "exSTRr" Unknown BSicon "exSTR"
Unknown BSicon "exKDSTe"
ท่าเรือคลองละอุ่น

ทางรถไฟสายคอคอดกระ เป็นทางรถไฟทหารข้ามพื้นที่คอคอดกระ (ชุมพรกระบุรี) ที่สร้างขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง แล้วถูกรื้อถอนไปหลังสิ้นสุดสงคราม สำหรับการสร้างเส้นทางรถไฟ สายชุมพร-กระบุรี-คลองละอุ่น นั้นมีจุดมุ่งหมายเพื่อลำเลียงเสบียงอาหาร กำลังพล อาวุธหนักจากจังหวัดชุมพรไปฝั่งอันดามัน

ประวัติ[แก้]

ริเริ่มการก่อสร้างเส้นทาง[แก้]

ในรัชสมัยแห่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรงกับยุคที่สหราชอาณาจักรแผ่แสนยานุภาพครอบคลุมไปทั่วทั้งทวีปแอฟริกาและเอเซียตะวันออก ซึ่งการการรถไฟของประเทศอังกฤษมีความก้าวหน้ามาก ถึงกับสมเด็จพระราชินีวิกตอเรียมีพระราชไมตรี ส่งรถไฟจำลองที่เป็นเครื่องราชบรรณาการ ที่มีแบบรถไฟจำลองย่อส่วนจากของจริง ประกอบด้วยรถจักรไอน้ำและรถพ่วงครบขบวน เดินบนรางด้วยแรงไอน้ำทำนองเดียวกับรถใหญ่ที่ใช้อยู่ในเกาะอังกฤษมาถวายพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อให้ทรงคิดสถาปนากิจการรถไฟขึ้นในราชอาณาจักรไทยเช่นเดียวกับสหราชอาณาจักรบ้าง

ต่อมามิสเตอร์ไวซ์ แห่งบริษัทลอยด์ในกรุงลอนดอน ก็ได้ส่งหนังสือมายังรัฐบาลสยาม มีใจความสำคัญ "เพื่อขอสัมปทานสร้างทางรถไฟสายแรกขึ้นในประเทศสยาม มีเส้นทางจากชายฝั่งทะเลอันดามันด้านมหาสมุทรอินเดียข้ามคอคอดกระไปจรดชายฝั่งทะเลอ่าวไทยทางด้านตะวันออก โดยจะขอแผ่นดินสองข้างทางรถไฟข้างละประมาณ 5 ไมล์ โดยบริษัทจะมีอำนาจสิทธิขาดเหนือแผ่นดินนั้น ตลอดทั้งสินแร่ทรัพยากรในที่ดินดังกล่าวจะต้องตกเป็นของบริษัทด้วย นอกจากนั้นถ้าหากรัฐบาลสยามต้องการจะสร้างทางรถไฟสายใกล้เคียงกับกรุงเทพฯ บริษัทก็ยินดีจะจัดหาวิศวกรและรางเหล็กให้แก่รัฐบาลสยาม"[1] ทางฝ่ายอังกฤษได้จัดตั้งบริษัท "บริษัทรถไฟสยาม" เพื่อบริหารโครงการนี้ ฝ่ายรัฐบาลสยามได้ตอบรับยอมให้บริษัทรถไฟสยามสร้างทางรถไฟข้ามคอคอดกระเพื่อประโยชน์ทางพาณิชย์ได้ แต่จะต้องทำตามเงื่อนไขบางประการของฝ่ายไทย โครงการก่อสร้างทางรถไฟสายคอคอดกระในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงยุติไป

สงครามโลกครั้งที่สองและการก่อสร้าง[แก้]

ในวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2486 ได้มีการตกลงร่างข้อตกลงเกี่ยวกับการสร้างเส้นทางรถไฟผ่านคอคอดกระ ระหว่างรัฐบาลไทย กับตัวแทนรัฐบาลญี่ปุ่น ซึ่งมีจอมพล ป. พิบูลสงคราม ตัวแทนฝ่ายไทย และอาเกโต นากามูระ ตัวแทนรัฐบาลญี่ปุ่น[2] ทหารญี่ปุ่นได้ลงมือก่อสร้างเส้นทางรถไฟสายนี้ยาวประมาณ 90 กิโลเมตร การจัดหาไม้หมอน ไม้สะพาน และหินนั้น ทหารญี่ปุ่นได้จัดหาเองและให้นายช่างฝ่ายไทยร่วมด้วยรางรถไฟจะเป็นรางขนาด 50 ปอนด์ และ 60 ปอนด์/หลา โดยนำรางเหล็กมาจากมลายู

การรื้อถอนทาง[แก้]

วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2488 ทหารญี่ปุ่นได้ทำการรื้อถอนทางรถไฟสายนี้บางช่วง โดยแจ้งฝ่ายไทยว่าจะนำไปซ่อมแซมในเส้นทางรถไฟสายใต้ที่ถูกโจมตีด้วยระเบิด ต่อมากองทัพญี่ปุ่นเสนอยอมแพ้สงครามเมื่อ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ทหารสหประชาชาติได้เข้ามาปลดอาวุธทหารญี่ปุ่นในไทยเมื่อ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ต่อจากนั้นทหารอังกฤษจึงได้รื้อทางรถไฟสายนี้ต่อจากญี่ปุ่น แล้วนำกลับไปมลายูลำเลียงโดยรถไฟ [3]

ต้นปี พ.ศ. 2556 มีการขุดพบซากทางรถไฟสายดังกล่าว ขณะปรับเส้นทางขยายเส้นทางจราจรของถนนเพชรเกษม ช่วงอำเภอกระบุรี-ละอุ่น โดยพบเป็นเหล็กหล่อขนาดความยาว 4 เมตร ประมาณ 8 ท่อน อยู่ในลักษณะบิดเบี้ยวและโค้งงอ บางท่อนมีสภาพฉีกขาดคล้ายถูกระเบิด[4]

เส้นทางและสถานี[แก้]

ทางรถไฟสายคอคอดกระ เป็นทางรถไฟรางเดี่ยว ขนาดความกว้างรางรถไฟ 1.000 เมตร (มิตเตอร์เกจ) ขนาดตัวรางเหล็ก 40-50 ปอนด์/หลา ตัวสถานีทำด้วยไม้ไผ่และไม้เนื้ออ่อน ก่อสร้างอย่างง่าย มีหลังคาเป็นสังกระสี มีสถานีตลอดรายทางจากชุมพรถึงเขาฝาชี จำนวน 7 สถานี ดังนี้

โครงการในอนาคต[แก้]

กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอันดามันได้มีการเสนอ การสร้างทางรถไฟ และผลการศึกษาของสำนักงานนโยบายและแผนการจราจร ได้มีการเสนอแนวทางไว้ คือ เส้นทางชุมพร - ระนอง ระยะทาง 83 กิโลเมตร [5] ซึ่งเป็นแนวความคิดทางรถไฟสายคอคอดกระ

อ้างอิง[แก้]

  1. http://www.chumphon-tcs.com/srt/history1.html
  2. โยชิกาวา โทชิฮารุ, ทางรถไฟสายไทย-พม่าในสงครามมหาเอเชียบูรพา (กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด, 2538), หน้า 328.
  3. วารสารฟ้าขาว โรงเรียนสตรีระนอง ปีที่ 2 ฉบับที่ 4 ปี 2544
  4. "ขุดพบรางรถไฟโบราณ สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่อำเภอละอุ่น". ASTVผู้จัดการออนไลน์. 9 มกราคม 2556. http://www.manager.co.th/South/ViewNews.aspx?NewsID=9560000002977. เรียกข้อมูลเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2556. 
  5. กระทู้ถามของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กระทู้ถามที่ 185/ร . เรื่อง ความคืบหน้าการดำเนินการโครงการก่อสร้างทางรถไฟไปยังกลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอันดามัน (จังหวัดพังงา จังหวัดกระบี่ จังหวัดภูเก็ต จังหวัดระนอง) ของ นายสาคร เกี่ยวข้อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เล่มที่ 127 ตอนที่ พิเศษ 137 ง ประกาศวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 หน้าที่ 122