ระเบิด
 | บทความนี้ไม่มีการอ้างอิงจากแหล่งที่มาใด |
ระเบิด คือวัตถุที่ทำให้เกิดการระเบิด จะบรรจุวัตถุระเบิดไว้ภายใน ระเบิด คือ อาวุธระเบิด (Explosive weapon) ที่ใช้ปฏิกิริยาคายความร้อน (Exothermic reaction) [1] ของวัตถุระเบิดเพื่อปลดปล่อยพลังงานออกมาอย่างรุนแรงและฉับพลัน การระเบิด ก่อให้เกิดความเสียหายโดยหลักผ่านทางความเครียดเชิงกลที่ส่งผ่านทางพื้นดินและชั้นบรรยากาศ การกระทบและการเจาะทะลุทะลวงของกระสุนที่ถูกบรรจุไว้อยู่ภายในลูกระเบิดที่ถูกขับเคลื่อนด้วยแรงดัน ความเสียหายจากแรงดัน และผลกระทบที่เกิดจากการระเบิด ระเบิดได้ถูกนำมาใช้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 11 โดยเริ่มต้นจากดินแดนแถบเอเชียตะวันออก
ประวัติศาสตร์
[แก้]ดูเพิ่มเติม: ประวัติของดินปืน (History of gunpowder)
ระเบิดดินปืน (Gunpowder bomb) ถูกกล่าวขานมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 11 ในปี ค.ศ. 1000 ทหารคนหนึ่งชื่อ ถัง ฟู่ (唐福) (Tang Fu) ได้สาธิตการออกแบบหม้อดินปืน (Gunpowder pot) (ระเบิดต้นแบบที่พ่นไฟออกมา) และขวากหนามดินปืน (Gunpowder caltrop) ซึ่งเขาได้รับรางวัลตอบแทนอย่างงาม [3] ในปีเดียวกันนั้น สวีตง (Xu Dong) ได้เขียนบรรยายไว้ว่ามีเครื่องยิงลูกหินที่ใช้วัตถุระเบิดที่มีลักษณะคล้าย "ไฟบิน" ซึ่งบ่งชี้ว่ามันเป็นระเบิดเพลิง ในตำราวิชาการทหารที่มีชื่อว่า "อู่จิงจงเหยา" (Wujing Zongyao) ปี ค.ศ. 1044 ได้กล่าวถึงระเบิดแบบต่างๆ เช่น "ระเบิดเวทมนตร์ทรายบินหมื่นไฟ" (ten-thousand fire flying sand magic bomb), "ระเบิดเพลิงสวรรค์ที่ไม่อาจหยุดยั้งได้" (burning heaven fierce fire unstoppable bomb) "ระเบิดฟ้าร้อง" ( pilipao ) อย่างไรก็ตาม ระเบิดเหล่านี้เป็นระเบิดเปลือกอ่อนและไม่ได้ใช้ปลอกโลหะ
คลื่นกระแทก
[แก้]คลื่นกระแทก (shock waves) จากการระเบิดสามารถก่อให้เกิดสถานการณ์ต่างๆ เช่น การเคลื่อนที่ของร่างกาย (เช่น คนถูกเหวี่ยงไปในอากาศ) การตัดอวัยวะการตกเลือดภายในและแก้วหู ฉีกขาด
คลื่นกระแทกที่เกิดจากเหตุการณ์ระเบิดมีส่วนประกอบที่แตกต่างกันสองส่วน คือคลื่นบวกและคลื่นลบ คลื่นบวกจะผลักออกไปจากจุดระเบิด ตามด้วยช่องว่างสุญญากาศที่ "ดูดกลับ" ไปยังจุดกำเนิดเมื่อฟองคลื่นกระแทกยุบตัวลง การป้องกันที่ดีที่สุดต่อการบาดเจ็บจากคลื่นกระแทกคือการรักษาระยะห่างจากแหล่งกำเนิดคลื่นกระแทก และเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการอ้างอิงได้แสดงตัวอย่างให้เห็นว่า ในขนาดของความดันมหาศาล ณ ที่จุดเกิดเหตุในเหตุการณ์ระเบิดในเมืองโอคลาโฮมาซิตี้นั้นคาดว่าอยู่ในช่วงถึง 28 เมกะปาสคาล (28 MPa) [4]
วัตถุระเบิด
[แก้]วัตถุระเบิดนั้น มีการใช้สารที่ทำให้ระเบิด (Explosive materials) เป็นดินระเบิด (bursting charges) ในระเบิด หัวรบจรวด ระเบิดมือ และกับระเบิด และเป็นดินส่ง (propellants) เพื่อยิงกระสุนและเปลือกกระสุนปืนใหญ่ มีการใช้เป็นเชื้อประทุระเบิด (blasting cap) ในการระเบิดทางทหารหรือกิจการพลเรือน เพื่อระเบิดดินในงานด้านวิศวกรรม และการระเบิดอาคาร และสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ
วัตถุระเบิดจำแนกออกเป็นหลายประเภท โดยส่วนประกอบ (สารประกอบ), อำนาจของการระเบิด, วัตถุประสงค์ในการใช้งาน ฯลฯ
- จำแนกตามอำนาจของการระเบิด
- ระเบิดอำนาจต่ำ Low - Explosive โดยทั่วไปแล้วปฏิกิริยาการระเบิดวัตถุระเบิดประเภทนี้ จะเป็นการลุกไหม้อย่างรวดเร็ว (deflagration) ทำให้เกิดความร้อนและความดันก๊าซ โดยที่คลื่นกระแทก (shock wave) ที่เกิดจากการระเบิด มีความเร็วในการแล่นผ่านตัววัตถุระเบิดเอง น้อยกว่า 1000 เมตรต่อวินาที่ วัตถุระเบิดที่จัดอยู่ในประเภทนี้ ได้แก่ ดินปืน
- ระเบิดอำนาจสูง high - Explosive โดยทั่วไปแล้วปฏิกิริยาการระเบิดวัตถุระเบิดประเภทนี้ จะเป็นการสลายตัวรวดเร็วของสารระเบิด (detonation) ทำให้เกิดพลังงานที่เกิดความดันก๊าซ และคลื่นกระแทก (shock wave) ที่สูงมาก โดยที่คลื่นกระแทก (shock wave) มีความเร็วในการแล่นผ่านตัววัตถุระเบิดเอง มากกว่า 1000 เมตรต่อวินาที่ วัตถุระเบิดที่จัดอยู่ในประเภทนี้ ได้แก่ TNT, P.E.T.N., Dynamite, RDX
ระเบิดนั้นยังอาจจัดกลุ่มตามปริมาณพลังงานที่ปล่อยออกมาเมื่อจุดระเบิด และจากผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ระเบิดอำนาจสูงในยุคใหม่ส่วนใหญ่จะเป็นแบบเสถียร และไม่มีความไว นั่นหมายความว่า จะเกิดการระเบิดโดยบังเอิญได้ยาก ประทุระเบิดที่มีอำนาจสูงมักจะอาศัยชนวนที่จุดง่าย เพื่อทำให้เกิดการระเบิด บางครั้งอาจต้องการชนวนเร่งระเบิดสองชั้น เพื่อการระเบิดอย่างฉับไว ซึ่งจะถูกขับจากชนวนให้ระเบิดเต็มที่ดินส่ง ก็ต้องการใช้ชนวนท้ายพอ ๆ กัน และบางครั้งก็ต้องการประทุจุดระเบิดขั้นทุติยภูมิเพื่อการส่ง
ระเบิดยังนำมาใช้งานด้านวิศวกรรม เช่น การระเบิดหินเพื่อทำถนน การระเบิดในเหมืองเพื่อเปิดหน้าเหมือง การระเบิดในงานเจาะหลุมผลิตปิโตรเลียม
ประเภท
[แก้]
โดยทั่วไปผู้เชี่ยวชาญมักจะจำแนกแยกแยะความแตกต่างระหว่างระเบิดของพลเรือนและระเบิดของทหารออกจากกัน ต่อมาภายหลังเกือบจะเป็นอาวุธที่ผลิตโดยทั่วไป, โดยได้รับการพัฒนาและสร้างขึ้นเพื่อการออกแบบตามมาตรฐานจากส่วนประกอบมาตรฐานและตั้งใจจะนำไปใช้ในอุปกรณ์ระเบิดมาตรฐาน อาวุธประเภทหลังมักเป็นอาวุธที่ผลิตจำนวนมาก พัฒนาและสร้างขึ้นตามการออกแบบมาตรฐานจากส่วนประกอบมาตรฐาน และมีจุดประสงค์เพื่อนำไปใช้กับอุปกรณ์ระเบิดมาตรฐาน ระเบิดแสวงเครื่อง (Improvised explosive device : ชื่อย่อ IED) แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามขนาดพื้นฐานและการจัดส่ง ระเบิดแสวงเครื่องประเภทที่ 76 คือระเบิดที่บรรจุอยู่ในห่อพัสดุหรือกระเป๋าเดินทางที่ถือติดตัวไป ประเภทที่ 80 คือ "เสื้อกั๊กพลีชีพ" (suicide vest) ที่ผู้ก่อการร้ายสวมใส่ และอุปกรณ์ประเภทที่ 3 คือยานพาหนะที่บรรทุกวัตถุระเบิดเพื่อทำหน้าที่เป็นระเบิดแบบอยู่กับที่ขนาดใหญ่หรือแบบขับเคลื่อนด้วยตนเอง หรือที่รู้จักกันในชื่อ ระเบิดติดรถ (VBIED) (ระเบิดแสวงเครื่องที่ติดตั้งบนยานพาหนะ (vehicle-borne IEDs))
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "ปฏิกิริยาดูดความร้อนและคายความร้อน". www.trueplookpanya.com. สืบค้นเมื่อ 2025-08-29.
- ↑ Needham, Joseph; Ho, Peng Yoke; Lu, Guizhen; Ling, Wang; Needham, Joseph (2007). Military technology: the gunpowder epic. Science and civilisation in China / by Joseph Needham Vol. 5, Chemistry and chemical technology (Reprint ed.). Cambridge: Cambridge Univ. Press. ISBN 978-0-521-30358-3.
- ↑ Andrade, Tonio (2016). The gunpowder age: China, military innovation, and the rise of the West in world history. Princeton (N.J.): Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13597-7.
- ↑ Wong, Henry (2002). "Blast-Resistant Building Design Technology Analysis of its Application to Modern Hotel Design". WGA Wong Gregerson Architects, Inc. p. 5.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
ลิ้งค์ภายนอก
[แก้]- Explosive Violence: The Problem of Explosive Weapons—A report by Richard Moyes (Landmine Action, 2009) on the humanitarian problems caused by the use of bombs and other explosive weapons in populated areas
- Bombs for Beginners at FAS.org
- Bomb Shock Wave Estimation—MakeItLouder.com: How a bomb functions and rating their power
 | บทความทหาร หรือการทหารนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |