จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
| จังหวัดลำพูน |
|
|
|
|
 |
พระธาตุเด่น พระรอดขลัง ลำไยดัง กระเทียมดี ประเพณีงาม
จามเทวีศรีหริภุญไชย |
 |
|
|
| ข้อมูลทั่วไป |
|
|
|
-
ลำพูน เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือตอนบน นับเป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีประวัติศาสตร์เก่าแก่ ยาวนาน เคยเป็นที่ตั้งของนครหริภุญชัย ในสมัยพระนางจามเทวีเดิมชื่อเมืองหริภุญไชย เป็นเมืองโบราณ มีอายุประมาณ 1,343 ปี ตามพงศาวดารโยนกเล่าสืบต่อกันถึงการสร้างเมืองหริภุญไชย โดยฤๅษีวาสุเทพ เป็นผู้เกณฑ์พวกเม็งคบุตรหรือชนเชื้อชาติมอญมาสร้างเมืองนี้ขึ้น ในพื้นที่ระหว่างแม่น้ำสองสาย คือ แม่น้ำกวงและแม่น้ำปิง เมื่อมาสร้างเสร็จได้ส่งทูตไปเชิญราชธิดากษัตริย์เมืองละโว้พระนาม “จามเทวี” มาเป็นปฐมกษัตริย์ปกครองเมืองหริภุญไชยสืบราชวงศ์กษัตริย์ต่อมาหลายพระองค์ จนกระทั่งถึงสมัยพระยายีบาจึงได้เสียการปกครองให้แก่พ่อขุนเม็งรายมหาราช ผู้รวบรวมแว่นแคว้นทางเหนือเข้าเป็นอาณาจักรล้านนา
ถึงแม้ว่าเมืองลำพูนจะตกอยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรล้านนา แต่ก็ได้เป็นผู้ถ่ายทอดมรดกทางศิลปะและวัฒนธรรมให้แก่ผู้ที่เข้ามาปกครอง ดังปรากฏหลักฐานทั่วไปในเวียงกุมกาม เชียงใหม่ และเชียงราย เมืองลำพูนจึงยังคงความสำคัญในทางศิลปะและวัฒนธรรมของอาณาจักรล้านนา จนกระทั่งสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมืองลำพูนจึงได้เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทย มีผู้ครองนครสืบต่อกันมาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ต่อมาภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เมื่อเจ้าผู้ครองนครองค์สุดท้าย คือ พลตรีเจ้าจักรคำ ขจรศักดิ์ ถึงแก่พิราลัย เมืองลำพูนจึงเปลี่ยนเป็นจังหวัด มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ปกครอง สืบมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน นอกจากจังหวัดลำพูนจะมีชื่อเสียงในฐานะเป็นเมืองประวัติศาสตร์แล้ว ยังเป็นแหล่งเพาะปลูกลำไย พระเครื่อง โบราณสถานที่สำคัญ และผ้าทอฝีมือดี
[แก้] อาณาเขต
ลำพูนมีพื้นที่ติดกับจังหวัดอื่น ๆ 3 จังหวัด ดังนี้
- ทิศเหนือ จรดอำเภอสารภี และอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่
- ทิศตะวันออก จรดอำเภอห้างฉัตร อำเภอสบปราบ และอำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง
- ทิศใต้ จรดอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง และอำเภอสามเงา จังหวัดตาก
- ทิศตะวันตก จรดอำเภอฮอด อำเภอจอมทอง อำเภอหางดง และอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
[แก้] หน่วยการปกครอง
จังหวัดลำพูนแบ่งการปกครองแบ่งออกเป็น 8 อำเภอ 51 ตำบล 520 หมู่บ้าน ดังนี้
[แก้] สถานศึกษาต่างๆ ในจังหวัด
- มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน
- วิทยาลัยเทคนิคลำพูน
- วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี ลำพูน
- โรงเรียนเมธีวุฒิกร "วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร"
- โรงเรียนจักรคำคณาทร
- โรงเรียนส่วนบุญโญปถัมภ์ ลำพูน
- โรงเรียนธีรกานท์บ้านโฮ่ง
- โรงเรียนป่าซาง
- โรงเรียนป่าตาลบ้านธิ
- โรงเรียนแม่ทาวิทยาคม
- โรงเรียนอุโมงค์วิทยาคม
- โรงเรียนบ้านแป้นพิทยาคม
- โรงเรียนวชิรป่าซาง
- โรงเรียนธรรมสาธิตศึกษา
- โรงเรียนพระปริยัติธรรมอินทะวิทยา
- โรงเรียนหอปริยัติศึกษา วัดพระธาตุหริภุญชัย
- โรงเรียนทาขุมเงินวิทยาคาร
- โรงเรียนมงคลวิทยา
- โรงเรียนเทคโนโลยีหมู่บ้านครูภาคเหนือ
- โรงเรียนพรหมจักรสังวร
[แก้] สถานที่สำคัญของจังหวัด
[แก้] อุทยาน
[แก้] สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
- ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกทองกวาว (Butea monosperma)
- ต้นไม้ประจำจังหวัด: จามจุรี (Samanea saman)
- คำขวัญประจำจังหวัด: พระธาตุเด่น พระรอดขลัง ลำไยดัง กระเทียมดี ประเพณีงาม จามเทวีศรีหริภุญไชย
[แก้] วัตนธรรม-ประเพณี
- งานของดีศรีหริภุญชัย
- งานมหกรรมผ้าฝ้ายผ้านวมป่าซาง
- งานประเพณีสงกรานต์
- ประเพณีสรงน้ำพระธาตุหริภุญชัย
- งานเทศกาลลำไย
- งานเจ้าแม่จามเทวี
- งานฤดูหนาวและกาชาด
[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น
