จังหวัดลำพูน
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
-
สำหรับลำพูน ในความหมายอื่น ดูที่ ลำพูน (แก้ความกำกวม)
จังหวัดลำพูน เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือตอนบน นับเป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีประวัติศาสตร์เก่าแก่ ยาวนาน เคยเป็นที่ตั้งของนครหริภุญชัย ในสมัยพระนางจามเทวีเดิมชื่อเมืองหริภุญไชย เป็นเมืองโบราณ มีอายุประมาณ 1,343 ปี ตามพงศาวดารโยนกเล่าสืบต่อกันถึงการสร้างเมืองหริภุญไชย โดยฤๅษีวาสุเทพ เป็นผู้เกณฑ์พวกเม็งคบุตรหรือชนเชื้อชาติมอญมาสร้างเมืองนี้ขึ้น ในพื้นที่ระหว่างแม่น้ำสองสาย คือ แม่น้ำกวงและแม่น้ำปิง เมื่อมาสร้างเสร็จได้ส่งทูตไปเชิญราชธิดากษัตริย์เมืองละโว้พระนาม “จามเทวี” มาเป็นปฐมกษัตริย์ปกครองเมืองหริภุญไชยสืบราชวงศ์กษัตริย์ต่อมาหลายพระองค์ จนกระทั่งถึงสมัยพระยายีบาจึงได้เสียการปกครองให้แก่พ่อขุนเม็งรายมหาราช ผู้รวบรวมแว่นแคว้นทางเหนือเข้าเป็นอาณาจักรล้านนา
ถึงแม้ว่าเมืองลำพูนจะตกอยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรล้านนา แต่ก็ได้เป็นผู้ถ่ายทอดมรดกทางศิลปะและวัฒนธรรมให้แก่ผู้ที่เข้ามาปกครอง ดังปรากฏหลักฐานทั่วไปในเวียงกุมกาม เชียงใหม่ และเชียงราย เมืองลำพูนจึงยังคงความสำคัญในทางศิลปะและวัฒนธรรมของอาณาจักรล้านนา จนกระทั่งสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมืองลำพูนจึงได้เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทย มีผู้ครองนครสืบต่อกันมาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ต่อมาภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เมื่อเจ้าผู้ครองนครองค์สุดท้าย คือ พลตรี เจ้าจักรคำขจรศักดิ์ ถึงแก่พิราลัย เมืองลำพูนจึงเปลี่ยนเป็นจังหวัด มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ปกครอง สืบมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน นอกจากจังหวัดลำพูนจะมีชื่อเสียงในฐานะเป็นเมืองประวัติศาสตร์แล้ว ยังเป็นแหล่งเพาะปลูกลำไย พระเครื่อง โบราณสถานที่สำคัญ และผ้าทอฝีมือดี
เนื้อหา |
อาณาเขต [แก้]
ลำพูนมีพื้นที่ติดกับจังหวัดอื่น ๆ 3 จังหวัด ดังนี้
- ทิศเหนือ จรดอำเภอสารภี และอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่
- ทิศตะวันออก จรดอำเภอห้างฉัตร อำเภอสบปราบ และอำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง
- ทิศใต้ จรดอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง และอำเภอสามเงา จังหวัดตาก
- ทิศตะวันตก จรดอำเภอฮอด อำเภอจอมทอง อำเภอหางดง และอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
หน่วยการปกครอง [แก้]
จังหวัดลำพูนแบ่งการปกครองแบ่งออกเป็น 8 อำเภอ 51 ตำบล 520 หมู่บ้าน ดังนี้
| |
การเมือง [แก้]
จังหวัดลำพูน แบ่งเขตการเลือกตั้งเป็น 2 เขต โดยมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 2 คน และสมาชิกวุฒิสภา จำนวน 1 คน ได้แก่
สมาชิกวุฒิสภา
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
- สงวน พงษ์มณี เขต 1 พรรคเพื่อไทย
- รังสรรค์ มณีรัตน์ เขต 2 พรรคเพื่อไทย
การเลือกตั้งผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของจังหวัดลำพูน
- นิรันดร์ ด่านไพบูลย์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน
- ประภัสร์ ภู่เจริญ นายกเทศมนตรีเมืองลำพูน
เชื้อชาติและภาษา [แก้]
ภาษายองเป็นภาษาที่ใช้กันแพร่หลายในจังหวัดลำพูน คนในจังหวัดลำพูนมักจะพูดสำเนียงเมืองยอง เพราะชาวลำพูนส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากชาวยองในรัฐฉานประเทศพม่าและสิบสองปันนาประเทศจีน จึงมีสำเนียงที่เป็นเอกลักษณ์โดดเด่นแตกต่างจากคำเมืองของภาคเหนือ
สถานศึกษา [แก้]
อุดมศึกษา
- มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน
- มหาวิทยาลัยธนบุรี ศูนย์ลำพูน
- มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง วิทยาเขตลำพูน
- มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศูนย์หริภุญชัย จังหวัดลำพูน
- สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตลำพูน
อาชีวศึกษา
โรงเรียน
-
ดูเพิ่มที่ รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดลำพูน
สถานที่สำคัญของจังหวัด [แก้]
|
อุทยานแห่งชาติ [แก้]
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด [แก้]
- ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกทองกวาว (Butea monosperma)
- ต้นไม้ประจำจังหวัด: จามจุรี (Samanea saman)
- คำขวัญประจำจังหวัด: พระธาตุเด่น พระรอดขลัง ลำไยดัง กระเทียมดี ประเพณีงาม จามเทวีศรีหริภุญไชย
วัตนธรรม-ประเพณี [แก้]
- งานของดีศรีหริภุญชัย
- งานประเพณีสงกรานต์
- งานประเพณีสรงน้ำพระธาตุหริภุญชัย (แปดเป็ง)
- งานเทศกาลลำไย
- งานพระนางจามเทวี
- งานฤดูหนาวและกาชาด
- งานแต่งสีอวดลาย ผ้าฝ้ายดอนหลวง อำเภอป่าซาง
- งานแห่แคร่หลวง ลอยกระทง อำเภอบ้านโฮ่ง
รายพระนามเจ้าผู้ครองนครลำพูน [แก้]
-
ดูเพิ่มที่ รายพระนามเจ้าผู้ครองนครลำพูน
เจ้านายฝ่ายเหนือ [แก้]
เจ้านายฝ่ายเหนือที่ยังมีชีวิตอยู่
- พลอากาศตรี เจ้าวัฒนัน ณ ลำพูน ผู้สืบราชสกุลเจ้าผู้ครองนครลำพูน โอรสในเจ้าพงศ์ธาดา ณ ลำพูน
- คุณ เจ้าดารารัตน์ ณ ลำพูน ประธานมูลนิธิจักรคำขจรศักดิ์
- เจ้าวรจักร ณ ลำพูน
- เจ้าพัฒนพงศ์ ณ ลำพูน
- เจ้าศักดิ์ขจร ณ ลำพูน
รายนามผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน [แก้]
อ้างอิง [แก้]
- ↑ ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
- ↑ สำนักทะเบียนกลาง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat55.html 2556. สืบค้น 3 เมษายน 2556.
ดูเพิ่ม [แก้]
- รายชื่อวัดในจังหวัดลำพูน
- รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดลำพูน
- รายชื่อสาขาของธนาคารในจังหวัดลำพูน
- รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดลำพูน
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
พิกัดภูมิศาสตร์: 18°30′N 99°05′E / 18.5°N 99.08°E
- แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ จังหวัดลำพูน
- แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
- ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
- ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย
![]() |
จังหวัดเชียงใหม่ | จังหวัดเชียงใหม่ | จังหวัดเชียงใหม่ | ![]() |
| จังหวัดเชียงใหม่ | จังหวัดลำปาง | |||
| จังหวัดตาก | จังหวัดตาก | จังหวัดลำปาง |
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
