อำเภอสันป่าตอง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอสันป่าตอง
แผนที่จังหวัดเชียงใหม่ เน้นอำเภอสันป่าตอง
เมืองเก่าเวียงท่ากาน ปาฎิหาริย์พระนอนใหญ่
หนองสะเรียมลือนาม สาวงามสันป่าตอง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอสันป่าตอง
อักษรโรมัน Amphoe San Pa Tong
จังหวัด เชียงใหม่
รหัสทางภูมิศาสตร์ 5012
รหัสไปรษณีย์ 50120
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 178.18 ตร.กม.
ประชากร 75,332 คน (พ.ศ. 2555)
ความหนาแน่น 422.79 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอสันป่าตอง เลขที่ 428 หมู่ที่ 10 ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ 50120
พิกัด 18°37′43″N 98°53′44″E / 18.62861°N 98.89556°E / 18.62861; 98.89556
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5331 1258, 0 5331 1233
หมายเลขโทรสาร 0 5331 1258, 0 5331 1233

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอสันป่าตอง (คำเมือง: Lanna-San Pa Tong.png) เป็นอำเภอเล็ก ๆ อำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางทิศใต้ 22 กิโลเมตร มีความเจริญเติบโตทางด้านศิลปวัฒนธรรมล้านนาและเติบโตทางด้านเศรษฐกิจ ส่งผลให้มีความพร้อมในตัวเองทั้งด้านคุณภาพทางการศึกษา การแพทย์ การกีฬา การเกษตร และบุคลากรที่มีคุณภาพ

เนื้อหา

ประวัติ[แก้]

อำเภอสันป่าตองได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2495 เดิมเป็นการเขตการปกครองของสองอำเภอ คือ อำเภอแม่วาง และอำเภอบ้านแม มีที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่บ้านกาด เมื่อปี พ.ศ. 2477 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศยุบอำเภอแม่วางและอำเภอบ้านแม รวมเป็นอำเภอเดียวกันให้ชื่อว่า "อำเภอบ้านแม" โดยมีที่ว่าการอำเภอ ตั้งอยู่ที่บ้านเปียง หมู่ที่ 13 ตำบลบ้านแม ต่อมาเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2482 ได้มีการย้ายที่ว่าการอำเภอบ้านแม มาตั้ง ณ ที่บ้านสันป่าตอง หมู่ที่ 10 ตำบลยุหว่า ซึ่งเป็นที่ตั้งปัจจุบันและเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น "อำเภอสันป่าตอง" โดยมีเขตการปกครอง เพิ่มอีก 2 ตำบล คือตำบลหารแก้วและตำบลหนองตองรวมเป็น 14 ตำบล ครั้นในปีพ.ศ. 2489 ทางราชการได้ประกาศตั้งกิ่งอำเภอหางดง ขึ้นเป็นอำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งติดกับอำเภอสันป่าตอง ตำบลหารแก้วและตำบลหนองตอง จึงโอนไปขึ้นในเขตการปกครองของอำเภอหางดงจนถึงทุกวันนี้

เหตุการณ์สำคัญ[แก้]

เหตุการณ์โรงงานอบลำไยระเบิด ในวันเสาร์ที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2542 การระเบิดทำให้รู้สึกถึงการสะเทือนจากพื้นดินรัศมี 5 กิโลเมตร และเกิดควันดำกระจายเต็มท้องฟ้า มีผู้เสียชีวิตทั้งหมด 36 ศพ บาดเจ็บ 102 ราย

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอสันป่าตองตั้งอยู่ตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอสันป่าตองแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 11 ตำบล 122 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ตำบลยุหว่า (Yuwa) 15 หมู่บ้าน ประชากร 10,315 คน 7. ตำบลบ้านกลาง (Ban Klang) 11 หมู่บ้าน ประชากร 3,955 คน
2. ตำบลสันกลาง (San Klang) 9 หมู่บ้าน ประชากร 4,762 คน 8. ตำบลทุ่งสะโตก (Thung Satok) 12 หมู่บ้าน ประชากร 6,352คน
3. ตำบลท่าวังพร้าว (Tha Wang Phrao) 7 หมู่บ้าน ประชากร 1,847 คน 9. ตำบลทุ่งต้อม (Thung Tom) 11 หมู่บ้าน ประชากร 5,564 คน
4. ตำบลมะขามหลวง (Makham Luang) 11 หมู่บ้าน ประชากร 5,130 คน 10. ตำบลน้ำบ่อหลวง (Nam Bo Luang) 11 หมู่บ้าน ประชากร 4,856คน
5. ตำบลแม่ก๊า (Mae Ka) 14 หมู่บ้าน ประชากร 7,305 คน 11. ตำบลมะขุนหวาน (Makhun Wan) 7 หมู่บ้าน ประชากร 3,483 คน
6. ตำบลบ้านแม (Ban Mae) 13 หมู่บ้าน ประชากร 6,585 คน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอสันป่าตองประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลสันป่าตอง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยุหว่า บางส่วนของตำบลมะขามหลวง และบางส่วนของตำบลทุ่งต้อม
  • เทศบาลตำบลบ้านกลาง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าวังพร้าว บางส่วนของตำบลมะขามหลวง บางส่วนของตำบลบ้านกลาง และบางส่วนของตำบลมะขุนหวาน
  • เทศบาลตำบลทุ่งต้อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งต้อม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสันป่าตอง)
  • เทศบาลตำบลยุหว่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยุหว่า (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลสันป่าตอง)
  • เทศบาลตำบลบ้านแม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแมทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลทุ่งสะโตก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งสะโตกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าวังพร้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าวังพร้าว (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมะขามหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขามหลวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลางและเทศบาลตำบลสันป่าตอง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ก๊า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ก๊าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกลาง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำบ่อหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำบ่อหลวงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมะขุนหวาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะขุนหวาน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านกลาง)

ลักษณะทั่วไป[แก้]

อำเภอสันป่าตองเป็นอำเภอรอบนอกอำเภอเมืองเชียงใหม่ อยู่ห่างจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ 22 กิโลเมตร มีตำบลทั้งหมด 11 ตำบล เส้นทางเชียงใหม่-สันป่าตอง แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมมากมาย เช่น แหล่งผลิตเครื่องเขิน การแกะสลักไม้ นอกจากนี้ยังมีแหล่งท่องเที่ยวทั้งทางประวัติศาสตร์ และธรรมชาติ ได้แก่ เวียงท่ากาน หนองสะเรียม วัดป่าเจริญธรรม วัดพระบาทหยั้งหวิด วัดน้ำบ่อหลวง(วนาราม) และเจดีย์งามเวียงแม เป็นต้น อำเภอสันป่าตองมีสภาพภูมิอากาศโดยทั่วไป แบบมรสุม มี 3 ฤดู ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว พืชเศรษฐกิจที่สำคัญคือ ลำไย, หอม, ข้าว

บุคคลที่มีชื่อเสียง[แก้]

วรรณกรรมและภาษา[แก้]

ศิลปวัฒนธรรม[แก้]

  • แม่ครูบัวชุม จันทร์ทิพย์ - ผู้ก่อตั้งละครซอ คณะลูกแม่ปิง
  • พ่อครูบุญส่ง ชุ่มศรี - วงสะล้อ 2001
  • นายกฤติน ดวงชัย - ผู้บุกเบิกแนวทางเล่นดนตรี แนวเพลงสกา


ดนตรีและบันเทิง[แก้]

  • นภัสสร ภูธรใจ - นิว เดอะสตาร์ 1
  • เทอดไท ชัยนิยม - นักร้องศิลปินล้านนา และนักดนตรี คำเมือง
  • เหินฟ้า หน้าเลื่อม - นักร้องศิลปินล้านนา และศิลปินตลก คำเมือง
  • คำ ปันเกย (สาตรา จอมเตปิน) ศิลปินและนักร้องล้านนา
  • จันทรา ลายคราม ศิลปินและนักร้องล้านนา

กีฬา[แก้]

  • สิบเอกกมล ประเสริฐ - นักกีฬาทีมชาติไทย ชุดซีเกมส์ ครั้งที่ 27 เนปิดอว์เกมส์ ประเภทกีฬาชินลงชาย รางวัล 1 เหรียญทอง 2 เหรียญเงิน

รางวัลที่ได้รับ[แก้]

งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ จังหวัดเชียงใหม่[แก้]

  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 38 (พ.ศ. 2557)
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 37 (พ.ศ. 2556) [3]
  • รางวัลชนะเลิศ ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 36 (พ.ศ. 2555) [4]
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 35 (พ.ศ. 2554)
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับ ครั้งที่ 34 (พ.ศ. 2553)[5]
  • รางวัลชนะเลิศ ประเภทสวยงาม ขบวนรถบุปผชาติ งามมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 33 (พ.ศ. 2552)[6]
  • รางวัลชนะเลิศ ประเภทอนุรักษ์วัฒนธรรม ขบวนรถบุปผชาติ งานมหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 32 (พ.ศ. 2551)

เทศกาล[แก้]

กลุ่มสตรีและเยาวชน/สโมสร[แก้]

  • สภาเด็กและเยาวชนอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
  • ลูกเวียงกาน กลุ่มเยาวชนดนตรีพื้นเมืองคณะ ลูกเวียงกาน[8]
  • ชมรมเยาวชนรักสันป่าตอง(เชียงใหม่)[9]
  • สโมสรโรตารีสันป่าตอง

สถานที่สำคัญ[แก้]

หน่วยงานที่สำคัญ[แก้]

  • ศูนย์ชั่งตวงวัดภาคเหนือ (เชียงใหม่)
  • ศูนย์การท่องเที่ยว กีฬาและนันทนาการจังหวัดเชียงใหม่
  • ศูนย์วิจัยข้าวเชียงใหม่(สถานีทดลองข้าวสันป่าตอง)
  • ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่[12]
  • สมาคมฌาปนกิจสงเคาระห์ลูกค้าธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เชียงใหม่(สายใต้)
  • ศูนย์ปฏิบัติงานหมวดการทางสันป่าตอง กรมทางหลวง
  • สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
  • สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ สาขาสันป่าตอง
  • สำนักทางหลวงชนบทที่ 10 (เชียงใหม่)
  • บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) สาขาสันป่าตอง
  • การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเภอสันป่าตอง

ธนาคาร[แก้]

  • ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาสันป่าตอง
  • ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาทุ่งเสี้ยว
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาสันป่าตอง
  • ธนาคารกรุงเทพ สาขาสันป่าตอง
  • ธนาคารกสิกรไทย สาขาสันป่าตอง
  • ธนาคารออมสิน สาขาสันป่าตอง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาสันป่าตอง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาทุ่งเสี้ยว

โครงการ[แก้]

  • โครงการบ้านเอื้ออาทรเชียงใหม่ การเคหะสันป่าตอง (เสร็จโครงการ)
  • โครงการก่อสร้างถนนสายเลี่ยงเมืองสันป่าตอง-หางดง เชียงใหม่ (กำลังดำเนินการ คาดว่าจะแล้วเสร็จมิถุนายน 2557)[13]
  • ศูนย์อำนวยการโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ อำเภอสันป่าตอง[14]
  • โครงการอ่างเก็บน้ำแม่ขาน (กำลังดำเนินการ)[15]

โรงภาพยนตร์[แก้]

  • โรงหนังสันป่าตองรามา (ปิดตัวลงแล้ว)[16]
  • อารีมิตรภาพยนตร์ ทุ่งเสี้ยว (ปิดตัวลงแล้ว)[17]

การคมนาคม[แก้]

ชื่อถนนทางหลวงในอำเภอสันป่าตอง[แก้]

  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 ถนนสายเชียงใหม่-ฮอด
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1015 ถนนสันป่าตอง-ลำพูน
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1013 ถนนสันป่าตอง-บ้านกาด
  • ทางหลวงชนบท ชม. 3035 เลียบคลองชลประทานเชียงใหม่(แม่แตง)-สันป่าตอง

รถประจำทางที่วิ่งผ่าน อำเภอสันป่าตอง[แก้]

  • รถเหลือง เชียงใหม่-จอมทอง
  • รถเหลือง เชียงใหม่-แท่นคำ
  • รถเหลือง เชียงใหม่-ทุ่งเสี้ยว
  • รถเหลือง เชียงใหม่-โรงวัว
  • รถเหลือง เชียงใหม่-หนองเกิด
  • รถเหลือง เชียงใหม่-มะขามหลวง
  • รถเหลือง เชียงใหม่-บ้านกาด
  • รถเหลือง เชียงใหม่-หนองตอง-ลำพูน
  • รถเหลือง เชียงใหม่-น้ำบ่อหลวง
  • รถแดง เชียงใหม่-น้ำบ่อหลวง
  • รถเมล์ เชียงใหม่-ฮอด-ดอยเต่า
  • รถเมล์ เชียงใหม่-ฮอด-อมก๋อย
  • รถเมล์ เชียงใหม่-แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอน
  • แท็กซี่มิเตอร์ เชียงใหม่

สถานศึกษา[แก้]

โรงเรียนรัฐบาล[แก้]

1. โรงเรียนสันป่าตองวิทยาคม 12. โรงเรียนวัดอุเม็ง
2. โรงเรียนเทพศิรินทร์เชียงใหม่ 13. โรงเรียนบ้านห้วยส้ม
3. โรงเรียนบ้านเปียง (รัฐบำรุง) 14. โรงเรียนวัดน้ำบ่อหลวง (ภาวนาภิรัต)
4. โรงเรียนวัดกู่คำ (เมธาวิสัยคณาทร) 15. โรงเรียนวัดศรีอุดม (หนองห้า)
5. โรงเรียนทุ่งเสี้ยว (นวรัฐ) 16. โรงเรียนวัดสว่างอารมณ์
6. โรงเรียนบ้านร่องน้ำ 17. โรงเรียนบ้านต้นแก้ว
7. โรงเรียนสันป่าตอง (สุวรรณราษฎร์วิทยาคาร) 18. โรงเรียนชุมชนกิ่วแลหลวง
8. โรงเรียนสันป่าตอง 19. โรงเรียนบ้านกวน
9. โรงเรียนทุ่งฟ้าบด (โรงเรียนเทศบาล ๑) 20. โรงเรียนวัดท่าโป่ง
10. โรงเรียนบ้านหัวริน 21. โรงเรียนวัดบุพผาราม
11. โรงเรียนกิ่วแลน้อยประสิทธิ์วิทยา 22. โรงเรียนบ้านห้วยโท้ง

โรงเรียนเอกชน[แก้]

  • โรงเรียนพัฒนวิทย์ศึกษา
  • โรงเรียนศรัญปัญญา

วิทยาลัย[แก้]

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]