อำเภอเถิน
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
อำเภอเถิน เป็นหนึ่งใน 13 อำเภอของจังหวัดลำปาง เป็นอำเภอที่มีพื้นที่มากเป็นอันดับที่ 2 ของจังหวัดรองจากอำเภองาว
เนื้อหา |
ที่ตั้งและอาณาเขต [แก้]
อำเภอเถินตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัด ห่างจากตัวเมืองลำปาง 90 กิโลเมตร ตามถนนพหลโยธินสายลำปาง-ตาก มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเสริมงาม อำเภอสบปราบ และอำเภอวังชิ้น (จังหวัดแพร่)
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอศรีสัชนาลัยและอำเภอทุ่งเสลี่ยม (จังหวัดสุโขทัย)
- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอทุ่งเสลี่ยม อำเภอบ้านด่านลานหอย (จังหวัดสุโขทัย) อำเภอบ้านตาก และอำเภอสามเงา (จังหวัดตาก)
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอแม่พริก อำเภอลี้ อำเภอทุ่งหัวช้าง (จังหวัดลำพูน)
ประวัติ [แก้]
อำเภอเถินเป็นอำเภอชายแดนติดกับจังหวัดสุโขทัยและจังหวัดตาก มีประวัติศาสตร์อันยาวนานตั้งแต่เป็นเมืองหน้าด่านของอาณาจักรล้านนาก่อนจะถึงเมืองลำปาง และเป็นเส้นทางผ่านของกองทัพกรุงศรีอยุธยา บางคราวก็ตกอยู่ในอำนาจของอาณาจักรล้านนา บางคราวก็ขึ้นกับพม่า เวลามีศึกสงครามระหว่างกรุงศรีอยุธยากับพม่า เมืองเถินจึงเป็นเส้นทางผ่านในการเดินทัพ เนื่องจากเมืองเถินนั้นเป็นแค่เมืองเล็กไม่มีกำลังที่จะต้านทัพที่ขอผ่านได้ จึงต้องยอมให้ทั้งกองทัพอยุธยาและพม่าเดินผ่าน ชาวเมืองเถินได้รับความเดือดร้อนจากศึกสงคราม ด้วยกองทัพที่เดินผ่านต่างสร้างความเดือดร้อนแก่ชาวเมือง ดังนั้นชาวเมืองเถินจึงได้ทิ้งเมืองหนีเข้าไปจนหมดสิ้น ทิ้งเมืองให้กลายเป็นเมืองร้างในช่วงเวลาระยะหนึ่ง
ปี พ.ศ. 2310 กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช วีรกษัตริย์ไทยทรงกอบกู้เอกราชได้สำเร็จและขับไล่ทหารพม่าพ้นจากกรุงศรีอยุธยาแล้ว และมีพระราชดำริจะยกทัพขับไล่พม่าที่ครองเมืองเชียงใหม่อยู่ ประกอบทั้งมีเจ้านายล้านนาไทย มีพระเจ้ากาวิละเป็นปฐม ได้รวบกำลังเข้าภักดีกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช โดยหยุดเดินทัพเพื่อระดมพลกำลังที่เมืองเถิน แล้วค่อยตีทยอยตีเมืองขึ้นที่พม่าปกครอง ตั้งแต่ลำปาง ลำพูน จนกระทั่งนครเชียงใหม่ ในที่สุดพระองค์ก็ได้ตีทัพพม่าจนถอยพ่ายออกไปจากแผ่นดินล้านนาได้สำเร็จ เมืองเถินจึงมิได้เป็นทางผ่านของกองทัพอีก
ต่อมาเมื่อถึงแผ่นดินกรุงรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชได้ทรงสถาปนาพระเจ้ากาวิละขึ้นเป็นพระเจ้าเชียงใหม่พระองค์ที่ 1 และได้ทยอยผู้คนที่หนีภัยสงครามรวมทั้งข้าต่างเมืองที่ได้เทครัวจากการทำศึกสงครามมาอยู่ในเมืองเถิน มีผู้คนมาอยู่อาศัยเพิ่มมากขึ้น จนกลายเป็นเมืองที่มีความเจริญรุ่งเรืองเมืองหนึ่งของล้านนาและเมืองลำปางตราบเช่นทุกวันนี้
การแบ่งเขตการปกครอง [แก้]
การปกครองส่วนภูมิภาค [แก้]
อำเภอเถินแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 88 หมู่บ้าน ได้แก่
| 1. | ล้อมแรด | (Lom Raet) | 14 หมู่บ้าน | 5. | เวียงมอก | (Wiang Mok) | 14 หมู่บ้าน | ||||||||||||
| 2. | แม่วะ | (Mae Wa) | 7 หมู่บ้าน | 6. | นาโป่ง | (Na Pong) | 12 หมู่บ้าน | ||||||||||||
| 3. | แม่ปะ | (Mae Pa) | 9 หมู่บ้าน | 7. | แม่ถอด | (Mae Thot) | 13 หมู่บ้าน | ||||||||||||
| 4. | แม่มอก | (Mae Mok) | 9 หมู่บ้าน | 8. | เถินบุรี | (Thoen Buri) | 14 หมู่บ้าน |
การปกครองส่วนท้องถิ่น [แก้]
ท้องที่อำเภอเถินประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลตำบลล้อมแรด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลล้อมแรดทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลเวียงมอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงมอกทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลแม่มอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่มอกทั้งตำบล
- เทศบาลตำบลเถินบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเถินบุรีทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่วะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่วะทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ปะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ปะทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลนาโป่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโป่งทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ถอด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ถอดทั้งตำบล
บุคคลที่มีชื่อเสียง [แก้]
บุคคลที่สร้างชื่อเสียงให้กับอำเภอเถิน คือ ฯพณฯ บุญเท่ง ทองสวัสดิ์ อดีตรองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และประธานสภาผู้แทนราษฎร ดร.เจริญ คันธวงศ์ เป็นคนอำเภอเถินโดยกำเนิด เคยเป็นอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยกรุงเทพ , ส.ส. กรุงเทพมหานครหลายสมัย, นายคะแนน สุภา เป็นคนอำเภอเถินโดยกำเนิด เป็นนักธุรกิจที่มีชื่อเสียงในจังหวัดเชียงใหม่ และภาคเหนือ เป็นบิดาของคุณกรุณา(ต่าย) ชิดชอบ ภรรยาของนายเนวิน ชิดชอบ ซึ่งคุณคะแนน ได้รับรางวัล คนดีศรีเมืองเถิน, ผศ.ดร.เรืองเดช วงศ์หล้า เป็นคนอำเภอเถินโดยกำเนิด เป็นอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ ราชภัฏอุตรดิตถ์ เป็นนักการศึกษา ที่มีชื่อเสียงในจังหวัดเชียงใหม่ และภาคเหนือ ได้รับรางวัล คนดีศรีเมืองเถิน , พล.ต.ท.วุฒิ วิฑิตตานนท์ อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธร ภาค 4 เคยตำรงตำแหน่งที่สำคัญในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ได้รับรางวัล คนดีศรีเมืองเถิน นับเป็นอีกบุคคลหนึ่ง ของอำเภอเถิน, ศาตราจารย์เกียรติคุณจำรูญ ยาสมุทร , รศ.นพ.นิพนธ์ เสริมพาณิชย์ , นายกฤษณพร เสริมพานิช รองอธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ ให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ , นายจุมพร ชมภูรัตน์ (โกแอ๊ด) นายกเทศมนตรีตำบลล้อมแรด หลายสมัย-ปัจจุบัน ผู้ซึ่งมีความเสียสละอย่างแท้จริง เจ้ากิจการโรงงานแป้งใจเฮง ร้านใจเฮง ห้างกันเองสรรพสินค้า , นายประสาน คูสวัสดิ์ ผู้จัดการและเจ้าของห้างหุ้นส่วนจำกัดเถินธวัชยนต์ ได้รับรางวัลคนดีศรีเมืองเถินเป็นนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จในอำเภอเถิน
สถานศึกษาที่สำคัญ [แก้]
- โรงเรียนเถินวิทยา
- โรงเรียนแม่มอกวิทยา
- โรงเรียนล้อมแรดวิทยา
- โรงเรียนอนุบาลเถิน (ท่านางอุปถัมภ์)
- โรงเรียนอักษรศิลป์
- โรงเรียนศรีสุนทรศีลวิสุทธิ์์
- วิทยาลัยอาชีวศึกษาเถินเทคโนโลยี (เดิมชื่อ โรงเรียนเถินเทคโนโลยีพาณิชยการ)
- วิทยาลัยการอาชีพเถิน
- โครงการจัดตั้ง โรงเรียนเซ็นจอห์นเถิน
สถานที่ท่องเที่ยว [แก้]
- แก้วโป่งข่ามยักษ์ ที่เป็นเอกลักษณ์ของอำเภอเถินโดยเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง
- โบสถ์ไม้สักทองหลังงาม มุมสูงจากจุดชมรอยพระพุทธบาท วัดถ้ำสุขเกษมสวรรค์ หนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวของอำเภอเถิน
- น้ำตกแม่วะ ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติแม่วะ บ้านน้ำดิบ หมู่ที่ 3 ตำบลแม่วะ บริเวณโดยรอบของน้ำตกแม่วะประกอบไปด้วยภูเขาสูงชัน มีดอยแปลหลวงเป็นต้นกำเนิดของน้ำตกนี้ และจะไหลลงสู่แม่น้ำวังในที่สุด น้ำตกแม่วะประกอบไปด้วยน้ำตกชั้นต่าง ๆ ทั้งหมด 9 ชั้น แต่ละชั้นมีความงามแบบต่าง ๆ กัน มีทางเดินขึ้นไปถึงแค่น้ำตกชั้นที่ 8 สภาพเส้นทางระหว่างน้ำตกชั้นที่ 1-4 ระยะทาง 700 เมตร เดินได้สะดวก จากนั้นทางเริ่มสูงชันขึ้นไปจนถึงชั้นที่ 8 รวมระยะทาง 2.2 กิโลเมตร สำหรับน้ำตกชั้นที่ 9 มีชื่อว่า "ตาดหลวง" มีความสูงประมาณ 100 เมตร ต้องปีนหน้าผาจากน้ำตกชั้นที่ 8 ขึ้นไปอีกไกลจึงจะถึง การเดินทางใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) เมื่อผ่านอำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง ไปถึงประมาณกิโลเมตรที่ 500 จะมีทางแยกเข้าสู่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ผ่านทางแยกนี้ไปอีกประมาณ 6 กิโลเมตร จะถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ มว.1 (น้ำตกแม่วะ) น้ำตกอยู่ห่างไปอีกประมาณ 500 เมตร นอกจากนี้ยังมี เส้นทางศึกษาธรรมชาติ เป็นทางเดินขึ้นเขาผ่านป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ แล้วเดินขึ้นสันเขาผ่านจุดชมทิวทัศน์ไปจนพบกับน้ำตกชั้นที่ 8 รวมระยะทางประมาณ 3.8 กิโลเมตร เหมาะสำหรับการเดินชมป่าเปลี่ยนสีในช่วงฤดูแล้ง กิจกรรมเดินป่าศึกษาธรรมชาติ ชมทิวทัศน์ เที่ยวน้ำตก ติดต่อขอข้อมูลได้ที่อุทยานแห่งชาติแม่วะ หมู่ที่ 2 ตำบลแม่วะ อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง 52230
- อ่างเก็บน้ำแม่มอก (ตั้งอยู่ หมู่ที่7 บ้านท่าเกวียน ตำบลเวียงมอก) มีเนื้อที่ถึง 10,000 ไร่ กว้าง 2 กม. สันเขื่อนยาว 1.9 กม. เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ อ่างเก็บน้ำแม่มอก เป็นอ่างแบบเขื่อนดิน (ทำนบดิน) มีทางระบายน้ำล้นกว้าง 45 เมตร มีท่อส่งน้ำ 3 แห่ง ส่งน้ำให้กับอำเภอทุ่งเสลี่ยม และแปลงอพยพ ความจุของอ่างที่ระดับน้ำเก็บกัก 96 ล้านลูกบาศก์เมตร ความจุที่ระดับน้ำนองสูงสุด 138 ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่ได้รับประโยชน์แหล่งน้ำเพื่อการเกษตรและอุปโภคบริโภค 2 จังหวัด คือ อำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย และพื้นที่ท้ายอ่าง 3 หมู่บ้าน ตำบลเวียงมอก อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ในฤดูฝนเกณฑ์เฉลี่ย 45,000 ไร่ ในฤดูแล้ง 2,000 ไร่ บรรยากาศเป็นธรรมชาติ การเดินทางสะดวกลาดยางตลอดสายถึงอ่างเก็บน้ำ ตลอดเส้นทางท่านจะได้สัมผัสบรรยากาศร่มรื่นเขียวชอุ่มด้วยต้นไม้ตลอดทาง ระยะทางแค่ 50 กม. จากปากทางแยกที่อำเภอเถิน บริเวณอ่างมีบ้านพักรับรองไว้บริการ มีแพบริการนำเที่ยวชมบรรยากาศบริเวณอ่างเก็บน้ำ
รายชื่อห้างร้านในอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง [แก้]
- JJ สรรพสินค้า
- เทสโก้ โลตัส ตลาด สาขา เถิน
- ร้านนายอินทร์ สาขา เถิน
- เซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ล้อมแรด
- เซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ปตท.ขาขึ้น
- เซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ปตท.ขาล่อง
- เซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ดอนไชย
- ซีพี เฟรชมาร์ท สาขา เถิน
- นิยมพานิชลำปาง สาขา เถิน
- ยุวดี อิเล็กทรอนิคส์
- ดอนไชยการไฟฟ้า
- ศักดาอิเล็กทรอนิคส์
- กิฟฟารีน สาขา เถิน
- มาวินการแว่น
- แว่นท็อปเจริญ สาขา เถิน
- วิชัยเถินโลหะธุรกิจ (ผู้แทนจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของ SCG)
- ร้านดำวัสดุ
- ธีระวัสดุก่อสร้าง
- ร้านเคหะวัสดุ 24
- ร้านใจเฮง (ร้านเครื่องเขียน)
- ร้านกันเอง (ร้านเครื่องเขียน)
- ร้านดินสอสี (ร้านเครื่องเขียน)
- โรงข้ำแข็งกรองทอง
- โชว์รูม/ศูนย์บริการ
- ห้างหุ้นส่วนจำกัด เถินธวัชยนต์ (ผู้แทนจำหน่ายรถจักรยานต์ ฮอนด้า)
- โค้วยู่ฮะลำปาง สาขา เถิน (อีซูซุ)
- โตโยต้า นอร์ทเทิร์น (ลำปาง) สาขา เถิน (กำลังก่อสร้าง)
- ฮีโน่ สาขา เถิน (กำลังดำเนินการ)
- ร้านเพ็ญพานิช (จำหน่ายของใช้ในครัวเรือน และกระถางดอกไม้)
รายชื่อธนาคารในอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง [แก้]
- ธนาคารออมสิน สาขา เถิน
- ตู้เอทีเอม ด้านหน้าธนาคาร เซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ดอนไชย และหน้าเทสโก้ โลตัส ตลาด สาขา เถิน
- ธนาคารกรุงเทพ สาขา เถิน
- ตู้เอทีเอม ด้านหน้าธนาคารและ ปตท.ขาล่อง
- ธนาคารกรุงไทย สาขา เถิน
- ตู้เอทีเอม ด้านหน้าธนาคาร หน้าที่ว่าการอำเภอเถิน และเซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ปตท.ขาขึ้น
- ธนาคาร ธกส. สาขา เถิน
- ธนาคาร SCB สาขา เถิน
- ตู้เอทีเอม ด้านหน้าธนาคาร
- ตู้เอทีเอมธนาคารกสิกรไทย หน้าเซเว่น อีเลฟเว่น สาขา ล้อมแรด
รายชื่อโรงแรมในอำเภอเถิน [แก้]
- โรงแรมนครเถิน
- โรงแรมล้านนานคร
- โรงแรมเติ๋นแลนด์
สะพาน [แก้]
- สะพานสุริยงค์
- สะพานอำเภอเถิน 100 ปี
- สะพานมหาดไทย 100 ปี
- สะพานหนองบัว
- สะพานสบคือ
รถโดยสารประจำทางระหว่างต่างจังหวัดและกรุงเทพมหานคร [แก้]
- สาย 91 กรุงเทพ-ลำปาง (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ พรพิริยะทัวร์ นิววิริยะทัวร์
- สาย 13 กรุงเทพ-ฝาง-บ้านท่าตอน (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-เชียงใหม่-แม่ริม-ฝาง-แม่อาย-บ้านท่าตอน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. นิววิริยะทัวร์
- สาย 18 กรุงเทพ-เชียงใหม่ (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ พรพิริยะทัวร์ นิววิริยะทัวร์ เชิดชัยทัวร์
- สาย 924 กรุงเทพ-ลำพูน (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. เชิดชัยทัวร์
- สาย 964 กรุงเทพ-ดอยเต่า-จอมทอง (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-เถิน-ลี้-ดอยเต่า-จอมทอง) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.
- สาย 9911 กรุงเทพ-ลำพูน (ข) (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-เถิน-ลี้-ลำพูน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.
- สาย 90 กรุงเทพ-เชียงราย (ก) (กรุงเทพ-นครสวรรค์-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ หนานคำทัวร์
- สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (รถด่วนพิเศษ VIP) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-สระบุรี-นครสวรรค์-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยแอร์
- สาย 155 พิษณุโลก-เชียงใหม่ (สายเก่า) (พิษณุโลก-สุโขทัย-ตาก-เถิน-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์ ศรีทะวงค์ทัวร์
- สาย 132 พิษณุโลก-เชียงใหม่ (สายเก่า) (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ทุ่งเสลี่ยม-เถิน-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
- สาย 114 นครสวรรค์-เชียงใหม่ (นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครสวรรค์ยานยนต์ (ถาวรฟาร์มทัวร์)
- สาย 175 ขอนแก่น-เชียงใหม่ (สายเก่า) (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-สุโขทัย-ตาก-เถิน-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ ภูหลวงทรานสปอร์ตทัวร์
- สาย 779 ภูเก็ต-เชียงใหม่ (ภูเก็ต-สุราษฎร์ธานี-ชุมพร-ประจวบฯ-หัวหิน-ชะอำ-เพชรบุรี-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ ไทยพัฒนนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 672 แม่สาย-แม่สอด (แม่สาย-แม่จัน-เชียงราย-เวียงป่าเป้า-เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-เถิน-บ้านตาก-ตาก-แม่สอด) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
|
|
|||||||