อำเภอแม่พริก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอแม่พริก
แผนที่จังหวัดลำปาง เน้นอำเภอแม่พริก
สวนส้มเกลี้ยงลือไกล ถิ่นลำไยไร้สารพิษ ถ้ำน้ำผ่างามวิจิตร เมืองเศรษฐกิจชุมชน
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอแม่พริก
อักษรโรมัน Amphoe Mae Phrik
จังหวัด ลำปาง
รหัสทางภูมิศาสตร์ 5209
รหัสไปรษณีย์ 52180
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 538.921 ตร.กม.
ประชากร 16,969 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 31.48 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอแม่พริก หมู่ที่ 5 ตำบลพระบาทวังตวง อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง 52180
พิกัด 17°26′54″N 99°6′54″E / 17.44833°N 99.11500°E / 17.44833; 99.11500
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5429 9299
หมายเลขโทรสาร 0 5429 9099

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอแม่พริก (คำเมือง: ) เป็นอำเภอแห่งหนึ่งใน จังหวัดลำปาง

ประวัติ[แก้]

อำเภอแม่พริกตั้งอยู่บนลำห้วยแม่พริก เข้าใจว่าชื่อ อำเภอแม่พริก คงจะได้มาจากชื่อลำห้วยแม่พริกนี้ ส่วนที่มาของคำว่า “แม่พริก” มีเรื่องเล่ามาว่า พระพุทธเจ้าเคยเสด็จมาที่อำเภอนี้จึงมีรอยพระพุทธบาทประทับอยู่บนรอยหิน 2 รอย แต่รอยพระพุทธบาททั้ง 2 รอย เป็นรอยกลับกัน (ชาวบ้านเรียกว่า “ปิ๊ก”หรือ “พลิก”แปลว่า “กลับ”)ต่อมานานเข้าเลยเรียกเพี้ยนจาก “พลิก”มาเป็น “พริก”เรื่องเล่าหรือคำบอกเล่าเหล่านี้จึงเป็นที่มาของลำห้วยแม่พริก ก่อนที่จะตั้งเป็นกิ่งอำเภอแม่พริก ปรากฏว่า ท้องที่อำเภอแม่พริกแห่งนี้เป็นหมู่บ้าน ขึ้นกับอำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก มีรวมด้วยกัน 3หมู่บ้าน คือ บ้านพริกลุ่ม บ้านแม่พริกบน และบ้านแม่เชียงราย ติดต่อกับเขตอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง มีม่อนก่องหิน

  • เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2443 ถึงปี พ.ศ. 2447 จังหวัดตาก ได้ตั้งด่านเก็บภาษีค่านาเงินรัฐชูปการ ขึ้นที่บ้านแม่พริกลุ่ม และได้จัดส่งเจ้าน้อยสารมาเป็นนายด่าน ต่อมาในปี พ.ศ. 2447 เจ้าน้อยสารถูกคนร้ายปล้นฆ่าตายทางราชการจึงได้โอนหมู่บ้านแม่พริกลุ่ม บ้านแม่พริกบน และบ้านแม่เชียงราย จากอำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก มาขึ้นกับอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง โดยถือเขตห้วยแม่เชียงรายและห้วยแม่ระวาน เป็นเส้นแบ่งเขตและตั้งเป็นกิ่งอำเภอแม่พริกขึ้นโดยมีทีทำการกิ่งอำเภอแม่พริกอยู่ที่บ้านแม่พริกลุ่ม เมื่อแรกที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอนั้น ได้แบ่งเขตปกครองออกเป็น 5 ตำบล คือ ตำบลแม่พริกลุ่ม ตำบลแม่พริกบน ตำบลผาปัง ตำบลแม่ปุ และตำบลน้ำดิบ
  • เมื่อปี พ.ศ. 2470 ได้ยุบตำบลแม่พริกบน รวมกับตำบลแม่พริกลุ่ม เรียกชื่อเป็นทางการใหม่ว่า “ตำบลแม่พริก”
  • เมื่อปี พ.ศ. 2482 ได้ยุบตำบลน้ำดิบไปรวมกับตำบลแม่วะ เขตอำเภอเถิน และโอนบ้านแม่ตั๋ง บ้านท่าต้นแหน ไปรวมกับตำบลแม่พริก โอนบ้านเกาะหัวช้าง บ้านตะฝั่งสูง บ้านน้ำลัด ไปรวมกับตำบลแม่ปุ ดังนั้น จึงเหลือเขตการปกครองอยู่เพียง 3 ตำบล คือ ตำบลแม่พริก ตำบลแม่ปุ และตำบลผาปัง
  • กิ่งอำเภอแม่พริก ได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2501

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอแม่พริกตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอแม่พริกแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 30หมู่บ้าน ได้แก่

1. แม่พริก (Mae Phrik) 11 หมู่บ้าน
2. ผาปัง (Pha Pang) 5หมู่บ้าน
3. แม่ปุ (Mae Pu) 6 หมู่บ้าน
4. พระบาทวังตวง (Phra Bat Wang Tuang) 8หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอแม่พริกประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

ถ้ำน้ำผ่าผางาม[แก้]

ตั้งอยู่ที่ บ้านท่าชุม หมู่ที่ 2 ตำบลพระบาทวังตวง อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง เป็นถ้ำธรรมชาติที่กว้างขวาง มีความยาว 302 เมตร อากาศปลอดโปร่งถ่ายเทดี มีจุดชมธรรมชาติ และหินงอก หินย้อย รูปร่างแปลกๆ สวยงามที่สุดแห่งหนึ่ง ระยะทางห่างจากถนนสายเอเซีย 2 ถนน 4 เลน ประมาณ 100 เมตร ขณะนี้ได้รับการปรับปรุงทางเข้าเป็นถนนคอนกรีตทางขึ้นเยี่ยมชมภายในถ้ำ มีบันไดปูนทอดยาวถึงปากถ้ำ บรรยากาศภายในตัวถ้ำสวยงามตามธรรมชาติ อากาศเย็นสบาย โดยจะมีวัดอยู่บริเวณทาง ขึ้น มีไฟฉายให้บริการ

วัดพระพุทธบาทวังตวง[แก้]

ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 5 ตำบลพระบาทวังตวง อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง วัดพระบาทวังตวงเป็นวัดเก่าแก่มีรอยพระพุทธบาทเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของอำเภอแม่พริก เป็นวัดเก่าแก่มีรอยพระพุทธบาท เป็นที่เคารพสักการะของชาวอำเภอแม่พริก มีตำนาน อันศักดิ์สิทธิ์มายาวนาน มีปูชนียสถานที่สำคัญ คือ รอยพระพุทธบาท 2 รอย ประดิษฐาน อยู่บนยอดดอยที่มีความสูงประมาณ 80 จากระดับแม่น้ำวัง ชื่อของวัด แยกตามศัพท์ได้ 2 ความหมาย คือ พระพุทธบาท หมายถึงรอยพระพุทธบาทของพระพุทธเจ้าและคำว่า วังตวง หมายถึงวังน้ำวนอยู่ริมฝั่งแม่น้ำวังติดกับวัดพระพุทธบาทวังตวง และอีกความหมายหนึ่ง หมายถึง รองรับสิ่งที่ไหล เทลงมา(เช่นภาษาถิ่นว่าเอกโอ่งมาตวงน้ำฝน)อีกอย่างหนึ่งคำว่า "ตวง" มีผู้สันนิษฐานว่าเพี้ยนมาจากคำว่า "ต๊วง" ซึ่งเป็นภาษาถิ่น แปลว่า "ดิ้น" หรือพลิกตัว(ฉะนั้นคำว่า "วังตวง" จึงมีความหมายว่าวังน้ำวนที่รองรับน้ำที่ไหลเทลงมา จากดอยพระบาทและอีกความหมายหนึ่ง หมายถึง วังน้ำวนที่มีพญานาคพลิกตัวไปมา ดังตำนานเล่าสืบต่อกันมา)

น้ำตกแม่ตั๋ง[แก้]

ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 3 บ้านแม่ตั๋ง ตำบลพระบาทวังตวง อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง เป็นน้ำตกที่เกิดจากการทับถมของใบไม้กลายเป้นชั้นหินเล็กๆ และมีน้ำไหลตลอดทั้งปี ซึ่งชาวบ้านยังใช้ประโยชน์ จากน้ำตกดังกล่าวในการดำรงชีวิตประจำวัน