อักษรศารทา
| อักษรศารทา 𑆯𑆳𑆫𑆢𑆳 | |
|---|---|
 ศัพท์ ศารทา ในอักษรศารทา | |
| ชนิด | |
ช่วงยุค | ค.ศ. 700 -ปัจจุบัน (เกือบสูญหาย)[1] |
| ทิศทาง | ซ้ายไปขวา  |
| ภูมิภาค | อินเดีย, ปากีสถาน, เอเชียกลาง |
| ภาษาพูด | สันสกฤต, กัศมีร์ |
| อักษรที่เกี่ยวข้อง | |
ระบบแม่ | |
ระบบลูก | ฏากรี, ลัณฑา |
ระบบพี่น้อง | สิทธัม, ไภกษุกี, ทิเบต[2][3] |
| ISO 15924 | |
| ISO 15924 | Shrd (319), Sharada, Śāradā |
| ยูนิโคด | |
ยูนิโคดแฝง | Sharada |
ช่วงยูนิโคด | U+11180-U+111DF |
[a] ต้นกำเนิดอักษรพราหมีจากเซมิติกไม่ค่อยเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป | |
อักษรศารทา เป็นระบบการเขียนอักษรสระประกอบในตระกูลอักษรพราหมี อักษรนี้เคยใช้เขียนภาษาสันสกฤตและภาษากัศมีร์อย่างแพร่หลายในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอนุทวีปอินเดีย (ในพื้นที่กัศมีร์และบริเวณรอบ ๆ) ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 12[4][1][5] ในอดีตเคยมีการใช้กันอย่างแพร่หลาย ภายหลังใช้กันเฉพาะบริเวณกัศมีร์ และปัจจุบันแทบไม่มีใครใช้นอกจากสังคมบัณฑิตกัศมีร์ที่ใช้กันในทางศาสนา
อักษรนี้เป็นอักษรพื้นเมืองของกัศมีร์และตั้งชื่อตามเทพีศารทาหรือพระสุรัสวดี เทพีแห่งการเรียนรู้และเทพีหลักในวิหารศารทาปีฐ[6]
ตัวอักษร
[แก้]สระ
[แก้]| ตัวอักษร | สระประสมบน ⟨𑆥⟩ | รูปพิเศษ |
|---|---|---|
𑆃- (อะ) IPA: [ɐ]
|
𑆥 ป | |
𑆄𑆳 อา IPA: [aː]
|
𑆥𑆳 ปา | 𑆕 → 𑆕𑆳; 𑆘 → 𑆘𑆳; 𑆛 → 𑆛𑆳; 𑆟 → 𑆟𑆳 |
𑆅𑆴 อิ IPA: [ɪ]
|
𑆥𑆴 ปิ | |
𑆆𑆵 อี IPA: [iː]
|
𑆥𑆵 ปี | |
𑆇𑆶 อุ IPA: [ʊ]
|
𑆥𑆶 ปุ | 𑆑 → 𑆑𑆶; 𑆓 → 𑆓𑆶; 𑆙 → 𑆙𑆶; 𑆚 → 𑆚𑆶; 𑆝 → 𑆝𑆶; 𑆠 → 𑆠𑆶; 𑆨 → 𑆨𑆶; 𑆫 → 𑆫𑆶; 𑆯 → 𑆯𑆶 |
𑆈𑆷 อู IPA: [uː]
|
𑆥𑆷 ปู | 𑆑 → 𑆑𑆷; 𑆓 → 𑆓𑆷; 𑆙 → 𑆙𑆷; 𑆚 → 𑆚𑆷; 𑆝 → 𑆝𑆷; 𑆠 → 𑆠𑆷; 𑆨 → 𑆨𑆷; 𑆫 → 𑆫𑆷; 𑆯 → 𑆯𑆷 |
𑆉𑆸 ฤ IPA: [r̩]
|
𑆥𑆸 ปฤ | 𑆑 → 𑆑𑆸 |
𑆊𑆹 ฤๅ IPA: [r̩ː]
|
𑆥𑆹 ปฤๅ | 𑆑 → 𑆑𑆹 |
𑆋𑆺 ฦ IPA: [l̩]
|
𑆥𑆺 ปฦ | |
𑆌𑆻 ฦๅ IPA: [l̩ː]
|
𑆥𑆻 ปฦๅ | |
𑆍𑆼 เอ IPA: [eː]
|
𑆥𑆼 เป | |
𑆎𑆽 ไอ IPA: [aːi̯], [ai], [ɐi], [ɛi]
|
𑆥𑆽 ไป | |
𑆏𑆾 โอ IPA: [oː]
|
𑆥𑆾 โป | |
𑆐𑆿 เอา IPA: [aːu̯], [au], [ɐu], [ɔu]
|
𑆥𑆿 เปา | |
𑆃𑆀𑆀 อํ IPA: [◌̃]
|
𑆥𑆀 ปํ | |
𑆃𑆁𑆁 อำ IPA: [n], [m]
|
𑆥𑆁 ปำ | |
𑆃𑆂𑆂 อะ (อะห์) IPA: [h]
|
𑆥𑆂 ปะ |
พยัญชนะ
[แก้]𑆑 ก IPA: [kɐ]
|
𑆒 ข IPA: [kʰɐ]
|
𑆓 ค IPA: [ɡɐ]
|
𑆔 ฆ IPA: [ɡʱɐ]
|
𑆕 ง IPA: [ŋɐ]
|
𑆖 จ IPA: [tɕɐ]
|
𑆗 ฉ IPA: [tɕʰɐ]
|
𑆘 ช IPA: [dʑɐ]
|
𑆙 ฌ IPA: [dʑʱɐ]
|
𑆚 ญ IPA: [ɲɐ]
|
𑆛 ฏ IPA: [ʈɐ]
|
𑆜 ฐ IPA: [ʈʰɐ]
|
𑆝 ฑ IPA: [ɖɐ]
|
𑆞 ฒ IPA: [ɖʱɐ]
|
𑆟 ณ IPA: [ɳɐ]
|
𑆠 ต IPA: [tɐ]
|
𑆡 ถ IPA: [tʰɐ]
|
𑆢 ท IPA: [dɐ]
|
𑆣 ธ IPA: [dʱɐ]
|
𑆤 น IPA: [nɐ]
|
𑆥 ป IPA: [pɐ]
|
𑆦 ผ IPA: [pʰɐ]
|
𑆧 พ IPA: [bɐ]
|
𑆨 ภ IPA: [bʱɐ]
|
𑆩 ม IPA: [mɐ]
|
𑆪 ย IPA: [jɐ]
|
𑆫 ร IPA: [rɐ], [ɾɐ], [ɽɐ], [ɾ̪ɐ]
|
𑆬 ล IPA: [lɐ]
|
𑆭 ฬ IPA: [ɭɐ]
|
𑆮 ว IPA: [ʋɐ]
|
𑆯 ศ IPA: [ɕɐ]
|
𑆰 ษ IPA: [ʂɐ]
|
𑆱 ส IPA: [sɐ]
|
𑆲 ห IPA: [ɦɐ]
|
ตัวเลข
[แก้]0 𑇐
|
1 𑇑
|
2 𑇒
|
3 𑇓
|
4 𑇔
|
5 𑇕
|
6 𑇖
|
7 𑇗
|
8 𑇘
|
9 𑇙
|
อักษรศารทาใช้สัญลักษณ์ตำแหน่งระบบตัวเลขฐานสิบของตนเอง
ภาพ
[แก้]
สระศารทา
พยัญชนะศารทา
ภาษาสันสกฤต (บน; อักษรเทวนาครี) และภาษากัศมีร์ (ล่าง; อักษรศารทา)
ยูนิโคด
[แก้]อักษรศารทาถูกเพิ่มในยูนิโคดเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 2012 ในรุ่น 6.1[7]
บล็อกยูนิโคดสำหรับอักษรศารทาอยู่ในช่อง U+11180-U+111DF:
| ศารทา[1] Official Unicode Consortium code chart (PDF) | ||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
| U+1118x | 𑆀 | 𑆁 | 𑆂 | 𑆃 | 𑆄 | 𑆅 | 𑆆 | 𑆇 | 𑆈 | 𑆉 | 𑆊 | 𑆋 | 𑆌 | 𑆍 | 𑆎 | 𑆏 |
| U+1119x | 𑆐 | 𑆑 | 𑆒 | 𑆓 | 𑆔 | 𑆕 | 𑆖 | 𑆗 | 𑆘 | 𑆙 | 𑆚 | 𑆛 | 𑆜 | 𑆝 | 𑆞 | 𑆟 |
| U+111Ax | 𑆠 | 𑆡 | 𑆢 | 𑆣 | 𑆤 | 𑆥 | 𑆦 | 𑆧 | 𑆨 | 𑆩 | 𑆪 | 𑆫 | 𑆬 | 𑆭 | 𑆮 | 𑆯 |
| U+111Bx | 𑆰 | 𑆱 | 𑆲 | 𑆳 | 𑆴 | 𑆵 | 𑆶 | 𑆷 | 𑆸 | 𑆹 | 𑆺 | 𑆻 | 𑆼 | 𑆽 | 𑆾 | 𑆿 |
| U+111Cx | 𑇀 | 𑇁 | 𑇂 | 𑇃 | 𑇄 | 𑇅 | 𑇆 | 𑇇 | 𑇈 | 𑇉 | 𑇊 | 𑇋 | 𑇌 | 𑇍 | 𑇎 | 𑇏 |
| U+111Dx | 𑇐 | 𑇑 | 𑇒 | 𑇓 | 𑇔 | 𑇕 | 𑇖 | 𑇗 | 𑇘 | 𑇙 | 𑇚 | 𑇛 | 𑇜 | 𑇝 | 𑇞 | 𑇟 |
Notes
| ||||||||||||||||
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Singh, Upinder (2008). A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century (ภาษาอังกฤษ). Pearson Education India. p. 43. ISBN 9788131711200.
- ↑ Daniels, P.T. (January 2008). "Writing systems of major and minor languages".
{{cite journal}}: Cite journal ต้องการ|journal=(help) - ↑ Masica, Colin (1993). The Indo-Aryan languages. p. 143.
- ↑ Selin, Helaine (2008). Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures (ภาษาอังกฤษ). Springer Science & Business Media. p. Bakhshali Manuscript entry. Bibcode:2008ehst.book.....S. ISBN 9781402045592.
- ↑ Sir George Grierson. (1916). "On the Sharada Alphabet". Journal of the Royal Asiatic Society, 17.
- ↑ "Pandits to visit Sharda temple". The Hindu. 17 May 2006. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 February 2007. สืบค้นเมื่อ 13 August 2012.
- ↑ Pandey, Anshuman (2009-08-05). "L2/09-074R2: Proposal to encode the Sharada Script in ISO/IEC 10646" (PDF).
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- Aksharamukha: Sharada script
- Saerji. (2009). Śāradā script: Akṣara List of the Manuscript of Abhidharmadīpa (ca. the 11th Century). Research Institute of Sanskrit Manuscripts & Buddhist Literature, Peking University.
- Prevalence of the Śāradā Script in Afghanistan เก็บถาวร 2010-09-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ประจำชาติ | |
|---|---|
| อื่น ๆ | |