อักษรขอมไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อักษรขอมไทย
Bhuddha Sutra in Thai-Khmer Font.JPG
อักษรขอมไทยในคัมภีร์ทางพุทธศาสนา
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ภาษาเขมร ภาษาไทย
ระบบแม่
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทศาสตร์สัทอักษรสากล หากไม่มีการสนับสนุนเรนเดอร์ที่เหมาะสม คุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถาม กล่องหรือสัญลักษณ์อื่นแทนอักขระยูนิโค้ด

อักษรขอมไทย เป็นอักษรขอมที่นำมาใช้เขียนภาษาไทย ซึ่งมีอักขรวิธีต่างจากการใช้อักษรขอมเขียนภาษาบาลีและภาษาเขมร อักษรดังกล่าวนี้สามารถพบได้ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ตำรายา ตำราคาถาอาคม รูปยันต์ต่าง ๆ โดยมากปรากฏในแถบภาคกลาง และอาจพบได้บ้างในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

พยัญชนะ[แก้]

พยัญชนะมีทั้งหมด 35 ตัว โดยแต่ละตัวมีทั้งรูปตัวเต็มกับตัวเชิงหรือพยัญชนะซ้อน มีการจัดแบ่งเป็นวรรคตามระบบภาษาสันสกฤต

วรรค กะ Khom Thai - ก.svg
Khom Thai - ข.svg
Khom Thai - ค.svg
Khom Thai - ฆ.svg
Khom Thai - ง.svg
วรรค จะ Khom Thai - จ.svg
Khom Thai - ฉ.svg
Khom Thai - ช.svg
Khom Thai - ฌ.svg
Khom Thai - ญ.svg
วรรค ฏะ Khom Thai - ฏ.svg
Khom Thai - ฐ.svg
Khom Thai - ฑ.svg
Khom Thai - ฒ.svg
Khom Thai - ณ.svg
วรรค ตะ Khom Thai - ต.svg
Khom Thai - ถ.svg
Khom Thai - ท.svg
Khom Thai - ธ.svg
Khom Thai - น.svg
วรรค ปะ Khom Thai - ป.svg
Khom Thai - ผ.svg
Khom Thai - พ.svg
Khom Thai - ภ.svg
Khom Thai - ม.svg
เศษวรรค Khom Thai - ย.svg
Khom Thai - ร.svg
Khom Thai - ล.svg
Khom Thai - ว.svg
Khom Thai - ศ.svg
Khom Thai - ษ.svg
Khom Thai - ส.svg
Khom Thai - ห.svg
Khom Thai - ฬ.svg
Khom Thai - อ.svg
อักษรไทย อักษรขอมไทย และเลขไทย ตีพิมพ์ในสารานุกรมของดิเดอโรต์และดาลองแบรท์ (ภาพต้นฉบับมาจากหนังสือ Du Royaume de Siam ของ ซีมง เดอ ลา ลูแบร์ พิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1691) อักษรขอมไทยในหน้านี้จัดไว้ในหัวข้อ Alphabet Bali (อักขระบาลี) แสดงรูปอักษรและการแจกลูกตัวสะกดตามอักขรวิธีขอมไทย

รูปพยัญชนะอักษรขอมไทยน้อยกว่าอักษรไทย 9 ตัว โดยรูปพยัญชนะที่ขาดไป 9 ตัว คือ ฃ ฅ ซ ฎ ด บ ฝ ฟ และ ฮ ซึ่งการเขียนคำที่มีพยัญชนะที่ขาดไปเป็นดังนี้

  • ตัว ด ใช้ หรือ แทน เช่น Khomthai - ไฑ.png ไฑ หรือ Khomthai - ไต.png ไต = ได้, Khomthai - เฑาก่ไม่.png เฑากไม่ หรือ Khomthai - เตากไม่.png เตากไม่ = ดอกไม้
  • ตัว ฝ ใช้ แทน เช่น Khomthai - ผี.png ผี อาจหมายถึง ผี หรือฝี ขึ้นกับบริบท
  • ตัว ซ ใช้ หรือ เช่น Khomthai - ฌืตฺรง.png ฌืตฺรง = ซื่อตรง, Khomthai - แลฺวไสฺย้.png แลวใส้ย = แล้วไซร้
  • ตัว บ และ ฟ นิยมนำรูปตัว Khomthai - ป (ขอมบาลี), บ (ขอมไทย).png (ป) ของอักษรขอมมาเขียนแทน บ และเพิ่มหางขึ้นไปเป็นรูป ตัว Khomthai - ป (ขอมไทย).png (ป) ส่วนตัว ฟ ใช้รูปตัว Khomthai - พ.png (พ) ของอักษรขอมมาเติมหางเช่นกันเป็นรูป Khomthai - ฟ.png (ฟ) แต่ในหลายกรณี รูปตัว ของอักษรขอมทั้งที่มีหางและไม่มีหางมักใช้ปะปนกัน บางครั้งแทนเสียง ป บางครั้งแทนเสียง บ เช่น Khomthai - เบน.png เบน หรือ Khomthai - เปน.png เปน = เป็น, Khomthai - ไฟเผา.png ไฟเผา = ไฟเผา
  • รูปตัว ฝ ใช้อักษรขอม ตัว เติมหางเช่นเดียวกับตัว ฟ เช่น Khomthai - ฟาย.png ฟาย = ฝ่าย
  • ตัว ฃ ฅ ฎ ฮ ไม่มีที่ใช้ โดยใช้ และ แทน

พยัญชนะทุกตัวใช้เป็นพยัญชนะต้นได้ทั้งหมด ในกรณีของอักษรนำและตัวควบกล้ำ ตัวแรกใช้รูปตัวเต็ม ตัวต่อไปใช้รูปตัวเชิง

ตัวสะกด มี/ร[แก้]

นิยมเขียนด้วยรูปตัวเชิงใต้พยัญชนะต้นหรือสระ เว้นแต่พยัญชนะมีรูปสระหรือตัวควบกล้ำอยู่ข้างล่างอยู่แล้วจึงใช้รูปตัวเต็มพ่อขุนไกร

สระ[แก้]

พระราชลัญจกรพระบรมราชโองการสำหรับพิมพ์หัวกระดาษประกาศกฎหมายต่าง ๆ แบบที่ใช้ในช่วงก่อน พ.ศ. 2483 ข้อความในแพรแถบตอนล่างสุดเป็นอักษรขอมข้อความ "พฺระบรมฺมราชโองฺการ"

แบ่งเป็นสระลอยกับสระจม รูปสระลอยใช้เขียนคำที่มีเสียง อ มีทั้งหมด 8 ตัว ได้แก่

Khom Thai - อะ.svg
อะ
Khom Thai - อา.svg
อา
Khom Thai - อิ.svg
อิ
Khom Thai - อี.svg
อี
Khom Thai - อุ.svg
อุ
Khom Thai - อู.svg
อู
Khom Thai - เอ.svg
เอ
Khom Thai - โอ.svg
โอ

รูปสระจมหรือประสมคล้ายกับอักษรไทยปัจจุบัน ที่ต่างไปมีดังนี้

  • สระเอีย - นิยมเขียนด้วยตัวเชิงของตัว เช่น Khomthai - ฑฺยว.png ดฺยว = เดียว หรือใช้ทั้งสระ เอ + อิ (อี) + ตัวเชิงของ เช่น Khomthai - เสีย.png เสิย = เสีย
  • สระเอือ - มีทั้งแบบที่ใช้รูปสระ เอ + อิ + อ เช่น Khomthai - เพิอ.png เพิอ = เพื่อ และ เอ + อิ (อื) + ตัวเชิงของ เช่น Khomthai - เงื่อน.png เงื่อน = เงื่อน
  • สระเออ - ใช้สระ เอ กับตัวเชิงของ เมื่อไม่มีตัวสะกด เช่น Khomthai - เธอ.png เธอ = เธอ และใช้สระเอ + อี + ตัวเชิงของ เมื่อมีตัวสะกด เช่น Khomthai - เดีอม.png เตีอม = เติม หรือตัดตัวเชิงของ ใช้ตัวเชิงของตัวสะกดแทน
  • สระอัว - ใช้ ไม้หันอากาศกับตัวเชิงของ เมื่อไม่มีตัวสะกด หรือใช้ตัวเชิงของ อย่างเดียวเมื่อมีตัวสะกด เช่น Khomthai - ตฺวฺย.png ตฺวฺย = ด้วย

วรรณยุกต์[แก้]

การใช้ไม่แน่นอนมีทั้งที่ไม่เติมวรรณยุกต์ ใช้รูปวรรณยุกต์ต่างจากปัจจุบัน หรือใช้เหมือนกัน

ไม้หันอากาศ[แก้]

มีทั้งเขียนบนพยัญชนะต้นและตัวสะกด บางครั้งไม่ใช้ไม้หันอากาศแต่เพิ่มตัวสะกดเป็น 2 ตัวแทน เช่น Khomthai - วนฺน.png วนฺน = วัน, Khomthai - ทัง.png ทงั = ทั้ง

อ้างอิง[แก้]

  • สุจิตต์ วงษ์เทศ. อักษรไทย มาจากไหน. กทม. มติชน. 2548
  • อนันต์ อารีย์พงศ์. อักษรขอม. พิมพ์ครั้งที่ 2. มหาวิทยาลัยทักษิณ. 2546. (ให้รายละเอียดเกี่ยวกับการเขียนและอ่านอักษรขอมไทยและขอมบาลี)

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]