เทศบาลนครขอนแก่น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เทศบาลนครขอนแก่น
ตราประจำเทศบาลนครขอนแก่น
ตราประจำเทศบาลนครขอนแก่น
พระธาตุขามแก่น เสียงแคนดอกคูน ศูนย์รวมผ้าไหม รวมใจผูกเสียว เที่ยวขอนแก่นนครใหญ่ ไดโนเสาร์สิรินธรเน่ สุดเท่เหรียญทองมวยโอลิมปิก
ข้อมูลทั่วไป
ชื่อภาษาไทย นครขอนแก่น
ชื่อภาษาอังกฤษ Khon Kaen City
นายกเทศมนตรี นายธีระศักดิ์ ฑีฆายุพันธุ์
ข้อมูลสถิติ
ประชากร 110,686 คน (พ.ศ. 2555)
พื้นที่ 46 ตร.กม.
ความหนาแน่น 2,406 คน/ตร.กม.
โทรศัพท์ (+66) 0 4322 1202, 0 4322 4818, 0 4322 4390, 0 4322 4301
เว็บไซต์ http://www.kkmuni.go.th/

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
    

เทศบาลนครขอนแก่น หรือ นครขอนแก่น ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น โดยกินอาณาเขตตำบลในเมือง มีพิกัดภูมิศาสตร์อยู่ที่ 16°26′N 102°50′E / 16.433°N 102.833°E / 16.433; 102.833 ทั้งนี้ ขอนแก่นเป็นเมืองหลักตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติในอดีต ฉบับที่ 2 - 6 ร่วมกับ เชียงใหม่ หาดใหญ่ นครราชสีมา และ ชลบุรี ในปัจจุบันเมืองขอนแก่นถือเป็นศูนย์กลางทางด้านการศึกษา ความเจริญ เศรษฐกิจ หน่วยงานราชการบางหน่วยงาน และการคมนาคม ที่สำคัญของภูมิภาคอีสานตอนกลาง

เทศบาลนครขอนแก่น เดิมได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง โดยพระราชกฤษฎีกา การจัดตั้งเทศบาลเมืองขอนแก่น มีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 20 สิงหาคม 2478 นายกเทศมนตรีคนแรก คือ พระเสนาราชภักดี เข้าดำรงตำแหน่ง เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2478 ก่อนได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองตามพระราชกฤษฎีกา 2 เดือน ศาลาเทศบาลเมืองขอนแก่นตั้งอยู่ในที่ดินราชพัสดุแปลงที่ตั้งศาลากลางจังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้นอยู่ทางทิศใต้ด้านตะวันตกของถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น ตรงข้ามกับสถานีตำรวจภูธร อำเภอเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2492 จึงได้ย้ายที่ทำการไปอยู่ในที่ดินแปลงที่ตั้งสถานีอนามัยและสถานีดับเพลิงด้านตะวันออกของถนนกลางเมือง อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน มาจนถึง พ.ศ. 2508 เป็นเวลา 16 ปี ต่อมากระทรวงมหาดไทย ให้สำนักงานเทศบาลเมืองขอนแก่นใช้อาคารร่วมกับอำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งได้ย้ายมาอยู่ ตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2508 จนถึงวันที่ 21 ตุลาคม 2527 รวมเป็นเวลา 19 ปี ใน พ.ศ. 2527 จึงได้ย้ายสำนักงานมาตั้งอยู่ในที่ปัจจุบันและได้เปิดทำการตั้งแต่วันที่ 22 ตุลาคม 2527 เป็นต้นมา

ประชากร[แก้]

กลุ่มประชากรในขอนแก่น[แก้]

ประชากรในจังหวัดขอนแก่น มาจากเผ่าพันธุ์เดียวกันเป็นส่วนใหญ่ คนในพื้นที่เป็นชาวพื้นเมืองเดิมในสมัยก่อนประวัติศาสตร์คาบเกี่ยวกับสมัยประวัติศาสตร์ มีร่องรอยทางโบราณคดีปรากฏ เช่น ชุมชนโบราณโนนนกทาบ้านนาดี ตำบลกุดธาตุ กิ่งอำเภอหนองนาคำ และที่โนนเมืองบ้านนาโพธิ์ อำเภอชุมแพมีอายุอยู่ประมาณ 3,000 ปีเศษ ต่อมาในสมัย และสมัยลพบุรีได้พบโครงกระดูก และเครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์ในยุคสมัยนั้นไม่ทราบว่าเป็นเผ่าพันธุ์หรือชาติพันธุ์ใดแน่นอน เพราะดินแดนที่ราบสูงกว้างใหญ่มีชนชาติโบราณเข้ามาอาศัยอยู่นานแล้วเช่นชุมชนบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เป็นต้น

พื้นที่จังหวัดขอนแก่นเดิมเคยอยู่ในอำนาจการปกครองของขอมมาก่อนมีโบราณสถานศาสนสถานของศาสนาพราหมณ์ปรากฏอยู่ทั่วไป จากนั้นจึงตกอยู่ใต้อำนาจการปกครองของอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ จำปาศักดิ์ ประชาชนลาวได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนที่ราบสูงการอพยพของประชากรปรากฏชัดยิ่งขึ้น ในสมัยธนบุรี และต้นสมัยรัตนโกสินทร์

การอพยพของประชากรเข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองอยู่ในเขต จังหวัดขอนแก่น แบ่งเป็นเส้นทางใหญ่ได้สามทางคือ

อพยพมาจากแขวงหลวงพระบาง ได้เข้ามาทางจังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดเลย เข้ามาตั้งถิ่นฐานในเขต อำเภอภูผาม่าน อำเภอชุมแพ และอำเภอสีชมพูสำเนียงภาษาพูดเหมือนกับชาวหลวงพระบางใช้วรรณยุกต์จัตวาเป็นส่วนใหญ่

อพยพมาจากแขวงเวียงจันทน์ เนื่องจากหลีกหนีภัยสงครามและถูกต้อนมาอันเนื่องจากการสงคราม เข้ามาทางจังหวัดหนองคาย จังหวัดหนองบัวลำภูเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเขต อำเภอภูเวียง อำเภอสีชมพู อำเภอชุมแพ และอำเภอหนองเรือสำเนียงภาษาใช้วรรณยุกต์ตรีเป็นส่วนมาก

อพยพมาจากแขวงจำปาศักดิ์ เมื่อขอมสิ้นอำนาจการปกครองดินแดนที่ราบสูงโคราชแล้วชาวลาวก็ได้เริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานเป็นจำนวนมากยิ่งขึ้น โดยมาอยู่ที่เมืองท่งซึ่งเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ปัจจุบันอยู่ในเขต อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ดแล้วจึงอพยพขึ้นมาตามลำน้ำชี มาตั้งบ้านเรือนเป็นชุมชนกระจายในพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดขอนแก่นในเขตอำเภอเมือง ฯ อำเภอน้ำพอง อำเภอบ้านไผ่ อำเภอชนบท อำเภอมัญจาคีรี ฯลฯออกเสียงสำเนียงภาษาใช้วรรณยุกต์โทเป็นส่วนมาก เหมือนสำเนียงพูดของชาวจังหวัดมหาสารคามและจังหวัดร้อยเอ็ด[1]

นอกจากประชากรดั้งเดิมแล้ว ในเขตเมืองขอนแก่นยังมีชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือเป็นชุมชนใหญ่และมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก รวมถึงชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม และชาวต่างชาติ ซึ่งย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในจังหวัดขอนแก่น

ชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีทั้งสิ้น 82 ชุมชน แบ่งออกเป็น 4 เขต

ในปัจจุบันแนวโน้มของจำนวนประชากรในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีจำนวนลดลง เนื่องจากการขยายตัวของเขตที่อยู่อาศัยชิดเขตเทศบาลในรูปแบบของหมู่บ้านจัดสรรโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างปี พ.ศ. 2546-2549 อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน เขตเมืองขอนแก่น (ในเขตเทศบาลนครรวมถึงพื้นที่ติดกับเขตเทศบาล ซึ่งได้แก่ เทศบาลตำบลศิลา เทศบาลตำบลบ้านเป็ด เทศบาลตำบลเมืองเก่า และเทศบาลตำบลพระลับ) มีจำนวนประชากรจดทะเบียน รวมถึงประชากรแฝงรวมอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 450,000 คน โดยประมาณ

ภาพพาโนรามาเมืองขอนแก่น

ภูมิอากาศ[แก้]

ข้อมูลภูมิอากาศของเทศบาลนครขอนแก่น (2504-2533)
เดือน ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ทั้งปี
อุณหภมูิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 36.2
(97.2)
41.0
(105.8)
41.1
(106)
42.6
(108.7)
41.2
(106.2)
39.4
(102.9)
38.0
(100.4)
37.0
(98.6)
36.3
(97.3)
35.4
(95.7)
35.0
(95)
35.8
(96.4)
42.6
(108.7)
อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) 30.3
(86.5)
32.7
(90.9)
35.2
(95.4)
36.4
(97.5)
34.5
(94.1)
33.2
(91.8)
32.7
(90.9)
32.0
(89.6)
31.6
(88.9)
31.4
(88.5)
30.7
(87.3)
29.7
(85.5)
32.53
(90.56)
อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) 22.8
(73)
25.5
(77.9)
28.4
(83.1)
29.9
(85.8)
29.0
(84.2)
28.5
(83.3)
28.0
(82.4)
27.5
(81.5)
27.0
(80.6)
26.4
(79.5)
24.7
(76.5)
22.6
(72.7)
26.69
(80.05)
อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย °C (°F) 16.2
(61.2)
19.3
(66.7)
22.3
(72.1)
24.5
(76.1)
24.8
(76.6)
24.8
(76.6)
24.4
(75.9)
24.2
(75.6)
23.7
(74.7)
22.5
(72.5)
19.6
(67.3)
16.4
(61.5)
21.89
(71.41)
อุณหภมูิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 5.7
(42.3)
10.4
(50.7)
11.1
(52)
16.4
(61.5)
19.8
(67.6)
20.7
(69.3)
20.9
(69.6)
21.0
(69.8)
19.3
(66.7)
15.9
(60.6)
9.4
(48.9)
5.6
(42.1)
5.6
(42.1)
หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) 4.4
(0.173)
14.7
(0.579)
34.7
(1.366)
66.4
(2.614)
173.6
(6.835)
179.5
(7.067)
165.8
(6.528)
196.0
(7.717)
246.1
(9.689)
107.3
(4.224)
55.8
(2.197)
3.3
(0.13)
1,247.6
(49.118)
วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย 1 2 4 7 14 15 16 18 18 10 2 1 108
จำนวนชั่วโมงที่มีแดด 279.0 248.6 251.1 252.0 238.7 180.0 182.9 164.3 171.0 232.5 255.0 266.6 2,721.7
แหล่งที่มา1: NOAA (temperature data)[2]
แหล่งที่มา 2: หอสังเกตการณ์ฮ่องกง[3]

สภาพโครงสร้างพื้นฐานและระบบบริการขั้นพื้นฐาน[แก้]

การคมนาคม[แก้]

เทศบาลนครขอนแก่นมีเส้นทางคมนาคมที่เชื่อมโยงกับเมืองอื่นๆ หลายทางได้แก่ ทางบก แบ่งออกเป็น 2 ทาง ดังนี้

1. ทางรถไฟ การเดินทางโดยรถไฟ จากสถานีรถไฟกรุงเทพมีรถธรรมดา รถเร็ว รถด่วน มีจุดจอดรับ – ส่ง ผู้โดยสารที่สถานีต่างๆ ในจังหวัดขอนแก่น ดังนี้ สถานีเมืองพล สถานีบ้านไผ่ สถานีบ้านแฮด สถานีขอนแก่น สถานีน้ำพอง และ สถานีเขาสวนกวาง

2. ทางหลวงแผ่นดิน

ทางหลวงหมายเลข 2 จังหวัดสระบุรี – นครราชสีมา - ขอนแก่น – อุดรธานี - หนองคาย

ทางหลวงหมายเลข 12 จังหวัดตาก – สุโขทัย – พิษณุโลก – เพชรบูรณ์ – ขอนแก่น - กาฬสินธุ์ - มุกดาหาร

ทางหลวงหมายเลข 23 แยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ผ่านอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น – มหาสารคาม - ร้อยเอ็ด - ยโสธร - อุบลราชธานี

ทางหลวงหมายเลข 201 อ.สีคิ้ว นครราชสีมา - จังหวัดชัยภูมิ - อ.ชุมแพ จังหวัดขอนแก่น - จังหวัดเลย

ทางหลวงหมายเลข 207 จังหวัดขอนแก่น - บุรีรัมย์

ทางหลวงหมายเลข 208 จังหวัดขอนแก่น – มหาสารคาม

ทางหลวงหมายเลข 228 อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น - หนองบัวลำภู

  • ที่มา : สำนักงานทางหลวงที่ 5 (ขอนแก่น)

3. ทางอากาศ

งานประเพณีและงานเทศกาลท้องถิ่นที่สำคัญ[แก้]

1. งานประเพณีทำบุญตักบาตรในวันขึ้นปีใหม่ โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 1 มกราคม ของทุกปี

2. งานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อีสานเทศกาลดอกคูน – เสียงแคน และถนน ข้าวเหนียว โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 8 – 15 เมษายน ของทุกปี

3. งานประเพณีวันเข้าพรรษา โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันเข้าพรรษาของทุกปี

4. งานประเพณีทอดเทียนระหว่างออกพรรษา ไต้ประทีปโคมไฟและวิถีอีสาน โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันออกพรรษาของทุกปี

5. งานเทศกาลไหมประเพณีผูกเสี่ยวและงานกาชาด จัดขึ้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน – 10 ธันวาคม ของทุกปี

  • ที่มา : สำนักการศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น (ข้อมูลสำรวจเมื่อเดือน ตุลาคม 2549)

การศึกษา[แก้]

  • มหาวิทยาลัยขอนแก่น ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลนครขอนแก่น มีเนื้อที่ประมาณ 5,800 ไร่ หรือเท่ากับ 9.2 ตารางกิโลเมตร

อ้างอิง[แก้]