เทศบาลนครขอนแก่น

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ขอนแก่น
เทศบาลนคร
เทศบาลนครขอนแก่น
อนุสาวรีย์ของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อนุสาวรีย์ของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ตราอย่างเป็นทางการของ ขอนแก่น
ตรา
เทศบาลนครขอนแก่น is located in Thailand
ขอนแก่น
ขอนแก่น
ที่ตั้งของขอนแก่นในประเทศไทย
พิกัดภูมิศาสตร์: 16°26′N 102°50′E / 16.433°N 102.833°E / 16.433; 102.833พิกัดภูมิศาสตร์: 16°26′N 102°50′E / 16.433°N 102.833°E / 16.433; 102.833
ประเทศ ไทย
จังหวัด ขอนแก่น
อำเภอ เมืองขอนแก่น
การปกครอง
 • ประเภท เทศบาลนคร
 • นายกเทศมนตรี ธีระศักดิ์ ฑีฆายุพันธุ์
พื้นที่
 • ทั้งหมด 46 กม.2 (18 ตร.ไมล์)
ประชากร (2010)
 • ทั้งหมด 113,754 คน
 • ความหนาแน่น 2,500คน/กม.2 (6,400คน/ตร.ไมล์)
  เฉพาะผู้อยู่อาศัยที่ลงทะเบียน
เขตเวลา Thailand (UTC+7)
เว็บไซต์ www.kkmuni.go.th/
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

เทศบาลนครขอนแก่น หรือ นครขอนแก่น ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น โดยกินอาณาเขตตำบลในเมือง มีพิกัดภูมิศาสตร์อยู่ที่ 16°26′N 102°50′E / 16.433°N 102.833°E / 16.433; 102.833 ทั้งนี้ ขอนแก่นเป็นเมืองหลักตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติในอดีต ฉบับที่ 2 - 6 ร่วมกับ เชียงใหม่ หาดใหญ่ สงขลา นครราชสีมา และ ชลบุรี ในปัจจุบันเมืองขอนแก่นถือเป็นศูนย์กลางทางด้านการศึกษา ความเจริญ เศรษฐกิจ หน่วยงานราชการบางหน่วยงาน และการคมนาคม ที่สำคัญของภูมิภาคอีสานตอนกลาง

เทศบาลนครขอนแก่น เดิมได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมือง โดยพระราชกฤษฎีกา การจัดตั้งเทศบาลเมืองขอนแก่น มีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 20 สิงหาคม 2478 นายกเทศมนตรีคนแรก คือ พระเสนาราชภักดี เข้าดำรงตำแหน่ง เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2478 ก่อนได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองตามพระราชกฤษฎีกา 2 เดือน ศาลาเทศบาลเมืองขอนแก่นตั้งอยู่ในที่ดินราชพัสดุแปลงที่ตั้งศาลากลางจังหวัดขอนแก่น ในขณะนั้นอยู่ทางทิศใต้ด้านตะวันตกของถนนกลางเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น ตรงข้ามกับสถานีตำรวจภูธร อำเภอเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2492 จึงได้ย้ายที่ทำการไปอยู่ในที่ดินแปลงที่ตั้งสถานีอนามัยและสถานีดับเพลิงด้านตะวันออกของถนนกลางเมือง อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน มาจนถึง พ.ศ. 2508 เป็นเวลา 16 ปี ต่อมากระทรวงมหาดไทย ให้สำนักงานเทศบาลเมืองขอนแก่นใช้อาคารร่วมกับอำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งได้ย้ายมาอยู่ ตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2508 จนถึงวันที่ 21 ตุลาคม 2527 รวมเป็นเวลา 19 ปี ใน พ.ศ. 2527 จึงได้ย้ายสำนักงานมาตั้งอยู่ในที่ปัจจุบันและได้เปิดทำการตั้งแต่วันที่ 22 ตุลาคม 2527 เป็นต้นมา

ประชากร[แก้]

กลุ่มประชากรในขอนแก่น[แก้]

ประชากรในจังหวัดขอนแก่น มาจากเผ่าพันธุ์เดียวกันเป็นส่วนใหญ่ คนในพื้นที่เป็นชาวพื้นเมืองเดิมในสมัยก่อนประวัติศาสตร์คาบเกี่ยวกับสมัยประวัติศาสตร์ มีร่องรอยทางโบราณคดีปรากฏ เช่น ชุมชนโบราณโนนนกทาบ้านนาดี ตำบลกุดธาตุ กิ่งอำเภอหนองนาคำ และที่โนนเมืองบ้านนาโพธิ์ อำเภอชุมแพมีอายุอยู่ประมาณ 3,000 ปีเศษ ต่อมาในสมัย และสมัยลพบุรีได้พบโครงกระดูก และเครื่องมือเครื่องใช้ของมนุษย์ในยุคสมัยนั้นไม่ทราบว่าเป็นเผ่าพันธุ์หรือชาติพันธุ์ใดแน่นอน เพราะดินแดนที่ราบสูงกว้างใหญ่มีชนชาติโบราณเข้ามาอาศัยอยู่นานแล้วเช่นชุมชนบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เป็นต้น

พื้นที่จังหวัดขอนแก่นเดิมเคยอยู่ในอำนาจการปกครองของขอมมาก่อนมีโบราณสถานศาสนสถานของศาสนาพราหมณ์ปรากฏอยู่ทั่วไป จากนั้นจึงตกอยู่ใต้อำนาจการปกครองของอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ จำปาศักดิ์ ประชาชนลาวได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนที่ราบสูงการอพยพของประชากรปรากฏชัดยิ่งขึ้น ในสมัยธนบุรี และต้นสมัยรัตนโกสินทร์

การอพยพของประชากรเข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองอยู่ในเขต จังหวัดขอนแก่น แบ่งเป็นเส้นทางใหญ่ได้สามทางคือ

อพยพมาจากแขวงหลวงพระบาง ได้เข้ามาทางจังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดเลย เข้ามาตั้งถิ่นฐานในเขต อำเภอภูผาม่าน อำเภอชุมแพ และอำเภอสีชมพูสำเนียงภาษาพูดเหมือนกับชาวหลวงพระบางใช้วรรณยุกต์จัตวาเป็นส่วนใหญ่

อพยพมาจากแขวงเวียงจันทน์ เนื่องจากหลีกหนีภัยสงครามและถูกต้อนมาอันเนื่องจากการสงคราม เข้ามาทางจังหวัดหนองคาย จังหวัดหนองบัวลำภูเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเขต อำเภอภูเวียง อำเภอสีชมพู อำเภอชุมแพ และอำเภอหนองเรือสำเนียงภาษาใช้วรรณยุกต์ตรีเป็นส่วนมาก

อพยพมาจากแขวงจำปาศักดิ์ เมื่อขอมสิ้นอำนาจการปกครองดินแดนที่ราบสูงโคราชแล้วชาวลาวก็ได้เริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานเป็นจำนวนมากยิ่งขึ้น โดยมาอยู่ที่เมืองท่งซึ่งเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ปัจจุบันอยู่ในเขต อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ดแล้วจึงอพยพขึ้นมาตามลำน้ำชี มาตั้งบ้านเรือนเป็นชุมชนกระจายในพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดขอนแก่นในเขตอำเภอเมือง ฯ อำเภอน้ำพอง อำเภอบ้านไผ่ อำเภอชนบท อำเภอมัญจาคีรี ฯลฯออกเสียงสำเนียงภาษาใช้วรรณยุกต์โทเป็นส่วนมาก เหมือนสำเนียงพูดของชาวจังหวัดมหาสารคามและจังหวัดร้อยเอ็ด[1]

นอกจากประชากรดั้งเดิมแล้ว ในเขตเมืองขอนแก่นยังมีชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือเป็นชุมชนใหญ่และมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจเป็นอย่างมาก รวมถึงชาวไทยเชื้อสายเวียดนาม และชาวต่างชาติ ซึ่งย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในจังหวัดขอนแก่น

ชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีทั้งสิ้น 82 ชุมชน แบ่งออกเป็น 4 เขต

ในปัจจุบันแนวโน้มของจำนวนประชากรในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีจำนวนลดลง เนื่องจากการขยายตัวของเขตที่อยู่อาศัยชิดเขตเทศบาลในรูปแบบของหมู่บ้านจัดสรรโดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างปี พ.ศ. 2546-2549 อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน เขตเมืองขอนแก่น (ในเขตเทศบาลนครรวมถึงพื้นที่ติดกับเขตเทศบาล ซึ่งได้แก่ เทศบาลตำบลศิลา เทศบาลตำบลบ้านเป็ด เทศบาลตำบลเมืองเก่า และเทศบาลตำบลพระลับ) มีจำนวนประชากรจดทะเบียน รวมถึงประชากรแฝงรวมอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากและหนาแน่นประมาณ 450,000 คน โดยประมาณ

ภาพพาโนรามาเมืองขอนแก่น

ภูมิอากาศ[แก้]

ข้อมูลภูมิอากาศของเทศบาลนครขอนแก่น (2504-2533)
เดือน ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ทั้งปี
อุณหภมูิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 36.2
(97.2)
41.0
(105.8)
41.1
(106)
42.6
(108.7)
41.2
(106.2)
39.4
(102.9)
38.0
(100.4)
37.0
(98.6)
36.3
(97.3)
35.4
(95.7)
35.0
(95)
35.8
(96.4)
42.6
(108.7)
อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) 30.3
(86.5)
32.7
(90.9)
35.2
(95.4)
36.4
(97.5)
34.5
(94.1)
33.2
(91.8)
32.7
(90.9)
32.0
(89.6)
31.6
(88.9)
31.4
(88.5)
30.7
(87.3)
29.7
(85.5)
32.53
(90.56)
อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) 22.8
(73)
25.5
(77.9)
28.4
(83.1)
29.9
(85.8)
29.0
(84.2)
28.5
(83.3)
28.0
(82.4)
27.5
(81.5)
27.0
(80.6)
26.4
(79.5)
24.7
(76.5)
22.6
(72.7)
26.69
(80.05)
อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย °C (°F) 16.2
(61.2)
19.3
(66.7)
22.3
(72.1)
24.5
(76.1)
24.8
(76.6)
24.8
(76.6)
24.4
(75.9)
24.2
(75.6)
23.7
(74.7)
22.5
(72.5)
19.6
(67.3)
16.4
(61.5)
21.89
(71.41)
อุณหภมูิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 5.7
(42.3)
10.4
(50.7)
11.1
(52)
16.4
(61.5)
19.8
(67.6)
20.7
(69.3)
20.9
(69.6)
21.0
(69.8)
19.3
(66.7)
15.9
(60.6)
9.4
(48.9)
5.6
(42.1)
5.6
(42.1)
หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) 4.4
(0.173)
14.7
(0.579)
34.7
(1.366)
66.4
(2.614)
173.6
(6.835)
179.5
(7.067)
165.8
(6.528)
196.0
(7.717)
246.1
(9.689)
107.3
(4.224)
55.8
(2.197)
3.3
(0.13)
1,247.6
(49.118)
วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย 1 2 4 7 14 15 16 18 18 10 2 1 108
จำนวนชั่วโมงที่มีแดด 279.0 248.6 251.1 252.0 238.7 180.0 182.9 164.3 171.0 232.5 255.0 266.6 2,721.7
แหล่งที่มา1: NOAA (temperature data)[2]
แหล่งที่มา 2: หอสังเกตการณ์ฮ่องกง[3]

สภาพโครงสร้างพื้นฐานและระบบบริการขั้นพื้นฐาน[แก้]

การคมนาคม[แก้]

เทศบาลนครขอนแก่นมีเส้นทางคมนาคมที่เชื่อมโยงกับเมืองอื่นๆ หลายทางได้แก่ ทางบก แบ่งออกเป็น 2 ทาง ดังนี้

1. ทางรถไฟ การเดินทางโดยรถไฟ จากสถานีรถไฟกรุงเทพมีรถธรรมดา รถเร็ว รถด่วน มีจุดจอดรับ – ส่ง ผู้โดยสารที่สถานีต่างๆ ในจังหวัดขอนแก่น ดังนี้ สถานีเมืองพล สถานีบ้านไผ่ สถานีบ้านแฮด สถานีขอนแก่น สถานีน้ำพอง และ สถานีเขาสวนกวาง

2. ทางหลวงแผ่นดิน

ทางหลวงหมายเลข 2 จังหวัดสระบุรี – นครราชสีมา - ขอนแก่น – อุดรธานี - หนองคาย

ทางหลวงหมายเลข 12 จังหวัดตาก – สุโขทัย – พิษณุโลก – เพชรบูรณ์ – ขอนแก่น - กาฬสินธุ์ - มุกดาหาร

ทางหลวงหมายเลข 23 แยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ผ่านอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น – มหาสารคาม - ร้อยเอ็ด - ยโสธร - อุบลราชธานี

ทางหลวงหมายเลข 201 อ.สีคิ้ว นครราชสีมา - จังหวัดชัยภูมิ - อ.ชุมแพ จังหวัดขอนแก่น - จังหวัดเลย

ทางหลวงหมายเลข 207 จังหวัดขอนแก่น - บุรีรัมย์

ทางหลวงหมายเลข 208 จังหวัดขอนแก่น – มหาสารคาม

ทางหลวงหมายเลข 228 อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น - หนองบัวลำภู

  • ที่มา : สำนักงานทางหลวงที่ 5 (ขอนแก่น)

3. ทางอากาศ

งานประเพณีและงานเทศกาลท้องถิ่นที่สำคัญ[แก้]

1. งานประเพณีทำบุญตักบาตรในวันขึ้นปีใหม่ โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 1 มกราคม ของทุกปี

2. งานประเพณีสุดยอดสงกรานต์อีสานเทศกาลดอกคูน – เสียงแคน และถนน ข้าวเหนียว โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 8 – 15 เมษายน ของทุกปี

3. งานประเพณีวันเข้าพรรษา โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันเข้าพรรษาของทุกปี

4. งานประเพณีทอดเทียนระหว่างออกพรรษา ไต้ประทีปโคมไฟและวิถีอีสาน โดยจะจัดขึ้นระหว่างวันออกพรรษาของทุกปี

5. งานเทศกาลไหมประเพณีผูกเสี่ยวและงานกาชาด จัดขึ้นในวันที่ 29 พฤศจิกายน – 10 ธันวาคม ของทุกปี

  • ที่มา : สำนักการศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น (ข้อมูลสำรวจเมื่อเดือน ตุลาคม 2549)

การศึกษา[แก้]

  • มหาวิทยาลัยขอนแก่น ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลนครขอนแก่น มีเนื้อที่ประมาณ 5,800 ไร่ หรือเท่ากับ 9.2 ตารางกิโลเมตร

อ้างอิง[แก้]