อำเภอเปือยน้อย

อำเภอเปือยน้อย เปือยน้อย เมืองปราสาทหิน ถิ่นกำเนิดผูกเสี่ยว เที่ยวงานบุญกู่ เชิดชูวัฒนธรรม ข้อมูลทั่วไป อักษรไทย อำเภอเปือยน้อย อักษรโรมัน Amphoe Pueai Noi จังหวัด ขอนแก่น รหัสทางภูมิศาสตร์ 4011 รหัสไปรษณีย์ 40340 ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 173.0 ตร.กม. ประชากร 19,874 คน (พ.ศ. 2552) ความหนาแน่น 114.87 คน/ตร.กม. ที่ว่าการอำเภอ ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอเปือยน้อย เลขที่ 150 หมู่ที่ 1 ถนนราษฎร์ประชาสันติ์ ตำบลเปือยน้อย อำเภอเปือยน้อย จังหวัดขอนแก่น 40340 พิกัด 15°52′17″N 102°54′20″E หมายเลขโทรศัพท์ 0 4349 4024 หมายเลขโทรสาร 0 4349 4024 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอเปือยน้อย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น แต่เดิมเคยเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบ้านไผ่

คำขวัญ

• เปือยน้อยเมืองปราสาทหิน ถิ่นกำเนิดผูกเสี่ยว เที่ยวงานบุญกู่ เชิดชูวัฒนธรรม

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอเปือยน้อยตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบ้านไผ่ และอำเภอกุดรัง (จังหวัดมหาสารคาม)
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอกุดรังและอำเภอนาเชือก (จังหวัดมหาสารคาม)
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองสองห้อง
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ้านไผ่

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอเปือยน้อยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 32 หมู่บ้าน ได้แก่

1.	เปือยน้อย				(Pueai Noi)				7 หมู่บ้าน
2.	วังม่วง				(Wang Muang)				8 หมู่บ้าน
3.	ขามป้อม				(Kham Pom)				10 หมู่บ้าน
4.	สระแก้ว				(Sa Kaeo)				7 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอเปือยน้อยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่

• เทศบาลตำบลเปือยน้อย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเปือยน้อยและบางส่วนของตำบลสระแก้ว
• เทศบาลตำบลสระแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระแก้วและตำบลเปือยน้อย (นอกเขตเทศบาลตำบลเปือยน้อย)
• องค์การบริหารส่วนตำบลวังม่วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังม่วงทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลขามป้อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขามป้อมทั้งตำบล

สถานศึกษา

โรงเรียนมัธยม

• โรงเรียนเปือยน้อยศึกษา
• โรงเรียนกู่ทองพิทยาลัย

ปราสาทเปือยน้อย

• กู่เปือยน้อย หรือ พระธาตุกู่ทอง เป็นปราสาทหินศิลปะขอมหรือลพบุรีที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่พบในจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดใกล้เคียงในแถบภาคอีสาน ตอนบน ตั้งอยู่ที่อำเภอเปือยน้อย ระยะทาง 79 กิโลเมตร จากจังหวัดขอนแก่น ชาวบ้านเรียกว่า "ธาตุกู่ทอง" องค์ปรางค์ ปราสาทหันหน้าสู่ทิศตะวันออก สร้างด้วยหินทรายจำหลักลวดลายสวยงาม กำแพงขนาดใหญ่ที่ล้อมรอบเป็นเขตปราสาท สร้างด้วยศิลาแลง ส่วนหนึ่งขององค์ปรางค์พังทลายลงมาบ้างและอยู่ระหว่างการบูรณะ การเดินทางจากขอนแก่นจะใช้ เส้นทางหลวงหมายเลข 2 ขอนแก่น-บ้านไผ่ ระยะทาง 44 กิโลเมตร เข้าเส้นทางสายบ้านไผ่-บรบือ (ทางหลวงหมายเลข 23) ไปอีกประมาณ 11 กิโลเมตร แล้วแยกขวาเข้าสู่อำเภอเปือยน้อยอีก 24 กิโลเมตร กู่เปือยน้อย ถึงแม้จะเป็นปราสาทหินที่มีขนาดไม่ใหญ่เท่ากับปราสาทหินพิมายหรืออีกหลายแห่งที่พบทางอีสานตอนใต้แต่ก็นับเป็นปราสาทเขมรที่สมบูรณ์มากแห่งหนึ่ง ปราสาทเปือยน้อย หรือ ที่ชาวบ้านเรียกว่า พระธาตุกู่ทอง สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 เป็นศิลปะผสมระหว่างศิลปะเขมรแบบบาปวนและแบบนครวัด สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นเทวสถานในศาสนาฮินดู แผนผังการก่อสร้างมีความหมายเป็นเขาพระสุเมรุซึ่งถือเป็นแกนจักรวาล อันเป็นที่สถิตย์ของเทพเจ้าที่เรียกว่า “ศาสนบรรพต” สิ่งก่อสร้างภายในบริเวณปราสาทเป็นไปตามแบบแผนของศาสนสถานขอมโบราณ หน้าบันขององค์ปรางค์ประธานสลักเป็นพระยานาคราชมีลวดลายสวยงามมาก ทับหลังสลักเป็นรูปนารายณ์บรรทมสินธุ์ที่นับว่ายังอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ "โคปุระ" (ซุ้มประตู) อยู่ทางทิศตะวันออก และทิศตะวันตก ด้านข้างโคปุระเจาะเป็นช่องหน้าต่าง "กำแพงแก้ว" มีฐานเป็นบัวคว่ำบัวหงาย มีการสลักศิลาแลงเป็นร่องแบบลาดบัว