จังหวัดชัยภูมิ

จังหวัดชัยภูมิ ตราประจำจังหวัด เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัด ชัยภูมิ เมืองผู้กล้า พญาแล ข้อมูลทั่วไป ชื่ออักษรไทย ชัยภูมิ ชื่ออักษรโรมัน Chaiyaphum ผู้ว่าราชการ พรศักดิ์ เจียรณัย (ตั้งแต่ พ.ศ. 2555) ISO 3166-2 TH-36 ต้นไม้ประจำจังหวัด ขี้เหล็ก ดอกไม้ประจำจังหวัด กระเจียว ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 12,778.287 ตร.กม. (อันดับที่ 7) ประชากร 1,133,034 คน (พ.ศ. 2555) (อันดับที่ 17) ความหนาแน่น 88.67 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 53) ศูนย์ราชการ ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัดชัยภูมิ ถนนบรรณาการ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ 36000 โทรศัพท์ (+66) 0 4481 1573, 0 4482 2316 เว็บไซต์ จังหวัดชัยภูมิ แผนที่   ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ชัยภูมิ (แก้ความกำกวม)

จังหวัดชัยภูมิ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2440 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงได้เปลี่ยนแปลงระบบการปกครองประเทศใหม่จัดเมืองต่าง ๆ เป็นมณฑล เมือง อำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน โดยรวมเมือง 5 เมืองที่ขึ้นต่อเมืองนครราชสีมาในอดีต ได้แก่ เมืองชัยภูมิ เมืองสี่มุม (จัตุรัส) เมืองภูเขียว (ผักปัง) เมืองเกษตรสมบูรณ์ (บ้านยาง) และเมืองบำเหน็จณรงค์ (บ้านชวน) เปลี่ยนเป็นอำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอจัตุรัส อำเภอภูเขียว อำเภอเกษตรสมบูรณ์ และอำเภอบำเหน็จณรงค์ ต่อมาได้มีการยุบอำเภอบำเหน็จณรงค์ให้อยู่ในการปกครองของอำเภอจัตุรัส และยุบอำเภอเกษตรสมบูรณ์ให้อยู่ในการปกครองของอำเภอภูเขียว เนื่องจากอำเภอทั้ง 2 นั้นอยู่ไม่ไกลกัน จังหวัดชัยภูมิจึงเหลืออยู่ 3 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอจัตุรัส และอำเภอภูเขียว ที่เป็น 3 เมืองเสาหลัก ร่วมก่อตั้งจังหวัดชัยภูมิขึ้นมา และเจริญมาตามลำดับ ปัจจุบันจังหวัดชัยภูมิแบ่งการปกครองทั้งหมด 16 อำเภอ เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และอันดับ 7 ของประเทศ โดยมีเนื้อที่ประมาณ 12,778.3 ตารางกิโลเมตร เป็นที่ตั้งของแหล่งอารยธรรมอันเก่าแก่นับตั้งแต่สมัยทวารวดี สมัยขอม กระทั่งสมัยที่ได้รับอิทธิพลจากอาณาจักรล้านช้าง

ชัยภูมิมีเขตติดต่อกับจังหวัดเพื่อนบ้านหลายจังหวัด ได้แก่ ทางเหนือ ติดกับเพชรบูรณ์และขอนแก่น ทางตะวันออกติดกับขอนแก่นและนครราชสีมา ทางตะวันตกติดกับเพชรบูรณ์และจังหวัดลพบุรี และทางใต้ติดกับจังหวัดนครราชสีมา

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

• 

  ดอกกระเจียว (Curcuma alismatifolia) ดอกไม้ประจำจังหวัด

• สัญลักษณ์ประจำจังหวัด: รูปธงสามชาย หมายถึงธงแห่งชัยชนะสงคราม เดิมผู้ครองนครได้เลือกภูมิประเทศเพื่อตั้งเป็นเมือง พบว่าตรงจังหวัดนี้มีพื้นที่อุดมสมบูรณ์ ทำเลเหมาะแก่การสู้รบป้องกันตัว จึงตั้งเมืองขึ้นและให้สัญลักษณ์เป็นรูปธงสามแฉก
• คำขวัญประจำจังหวัด: ชัยภูมิ เมืองผู้กล้า พญาแล
• คำขวัญเพื่อการท่องเที่ยว: ทิวทัศน์สวย รวยป่าใหญ่ มีช้างหลาย ดอกไม้งาม ลือนามวีรบุรุษ สุดยอดผ้าไหม พระใหญ่ทวารวดี

ประวัติศาสตร์

อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล (แล) ที่หน้าวงเวียนศูนย์ราชการจังหวัดชัยภูมิ

สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี เมืองชัยภูมิปรากฏในทำเนียบแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชว่าเป็นเมืองขึ้นกับเมืองนครราชสีมา แต่ต่อมาผู้คนได้อพยพออกไปตั้งหลักแหล่งทำมาหากินที่อื่น และเมื่อปี พ.ศ. 2360 "นายแล" ข้าราชการสำนักเจ้าอนุวงศ์เมืองเวียงจันทน์ได้อพยพครอบครัวและบริวารเดินทางข้ามลำน้ำโขงมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านหนองน้ำขุ่น (หนองอีจาน) ซึ่งอยู่ในบริเวณท้องที่อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมาในปัจจุบัน

ต่อมาในปี พ.ศ. 2362 เมื่อมีคนอพยพเข้ามาอยู่มาก นายแลก็ได้ย้ายชุมชนมาตั้งใหม่ที่บ้านโนนน้ำอ้อม บ้านชีลอง ห่างจากตัวเมืองชัยภูมิ 6 กิโลเมตร นายแลได้เก็บส่วยผ้าขาวส่งไปบรรณาการเจ้าอนุวงศ์จนได้รับบำเหน็จความชอบแต่งตั้งเป็น "ขุนภักดีชุมพล" ในปี พ.ศ. 2365 นายแลได้ย้ายชุมชนอีกครั้งหนึ่ง เนื่องจากที่เดิมกันดารน้ำ มาตั้งใหม่ที่บริเวณบ้านหลวงซึ่งตั้งอยู่ระหว่างหนองปลาเฒ่ากับหนองหลอด (เขตอำเภอเมืองชัยภูมิปัจจุบัน) และได้หันมาขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา และส่งส่วยทองคำถวายแด่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ไม่ยอมขึ้นต่อเจ้าอนุวงศ์อีกต่อไป พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้ายกบ้านหลวงขึ้นเป็น เมืองชัยภูมิ และแต่งตั้งขุนภักดีชุมพล (แล) เป็น "พระยาภักดีชุมพล" เจ้าเมืองคนแรก

ต่อมาเจ้าอนุวงศ์ได้ก่อการกบฏ ยกทัพเข้ามาหมายจะตีกรุงเทพมหานคร โดยหลอกหัวเมืองต่าง ๆ ที่เดินทัพมาว่าจะมาช่วยกรุงเทพมหานครรบกับอังกฤษ จนกระทั่งเจ้าอนุวงศ์สามารถยึดเมืองนครราชสีมาได้เมื่อปี พ.ศ. 2369 ซึ่งตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้นต่อมาเมื่อความแตก เจ้าอนุวงศ์ได้กวาดต้อนชาวเมืองนครราชสีมาเพื่อนำไปยังเมืองเวียงจันทน์

เมื่อไปถึงทุ่งสัมฤทธิ์ หญิงชายชาวเมืองที่ถูกจับโดยการนำของคุณหญิงโม ภรรยาเจ้าเมืองนครราชสีมา ได้ลุกฮือขึ้นต่อสู้ พระยาภักดีชุมพล (แล) เจ้าเมืองชัยภูมิ พร้อมด้วยเจ้าเมืองใกล้เคียงได้ยกทัพออกไปสมทบกับคุณหญิงโม ตีกระหนาบทัพเจ้าอนุวงศ์เวียงจันทน์จนแตกพ่ายไป ฝ่ายกองทัพลาวส่วนหนึ่งล่าถอยจากเมืองนครราชสีมาเข้ายึดเมืองชัยภูมิไว้และเกลี้ยกล่อมให้พระยาภักดีชุมพลเข้าร่วมเป็นกบฏด้วย แต่พระยาภักดีชุมพลไม่ยอม เจ้าอนุวงศ์เกิดความแค้นจึงจับตัวพระยาภักดีชุมพลมาประหารชีวิตที่บริเวณใต้ต้นมะขามใหญ่ริมหนองปลาเฒ่า ซึ่งต่อมาชาวชัยภูมิได้ระลึกถึงคุณความดีที่ท่านมีความซื่อสัตย์และเสียสละต่อแผ่นดิน จึงได้พร้อมใจกันสร้างศาลขึ้น ณ บริเวณนั้น ปัจจุบันทางราชการได้สร้างศาลขึ้นใหม่เป็นศาลาทรงไทยชื่อว่า "ศาลาพระยาภักดีชุมพล (แล)" มีรูปหล่อของท่านอยู่ภายใน เป็นที่เคารพกราบไหว้และถือเป็นปูชนียสถานศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่งของจังหวัด ตั้งอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัดชัยภูมิประมาณ 3 กิโลเมตร

หน่วยการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

การปกครองแบ่งออกเป็น 16 อำเภอ 124 ตำบล 1393 หมู่บ้าน 34 เทศบาล

อำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอบ้านเขว้า อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอเกษตรสมบูรณ์ อำเภอหนองบัวแดง อำเภอจัตุรัส อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอแก้งคร้อ อำเภอเทพสถิต อำเภอภูเขียว อำเภอบ้านแท่น อำเภอหนองบัวระเหว อำเภอคอนสาร อำเภอภักดีชุมพล อำเภอเนินสง่า อำเภอซับใหญ่

อำเภอที่สำคัญของจังหวัด 1.อำเภอเมืองชัยภูมิ เป็นศูนย์กลางของจังหวัด 2.อำเภอจัตุรัส ประตูสู่จังหวัดชัยภูมิ ศูนย์กลางการคมนาคมขนส่ง และเป็นอำเภอขนาดใหญ่ทางตอนล่างของจังหวัด 3.อำเภอภูเขียว เป็นอำเภอขนาดใหญ่ทางตอนเหนือของจังหวัด

การปกครองส่วนท้องถิ่น

แบ่งออกเป็น 1 เทศบาลเมือง 34 เทศบาลตำบล และ 107 องค์การบริหารส่วนตำบล โดยมีรายชื่อเทศบาลดังนี้

อำเภอชัยภูมิ เทศบาลเมืองชัยภูมิ เทศบาลตำบลบ้านค่ายเมื่นแผ้ว เทศบาลตำบลลาดใหญ่ เทศบาลตำบลชีลอง เทศบาลตำบลโคกสูง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ เทศบาลตำบลเกษตรสมบูรณ์ เทศบาลตำบลบ้านเป้า เทศบาลตำบลบ้านเดื่อ อำเภอแก้งคร้อ เทศบาลตำบลแก้งคร้อ เทศบาลตำบลนาหนองทุ่ม เทศบาลตำบลหนองสังข์

อำเภอคอนสวรรค์ เทศบาลตำบลคอนสวรรค์ อำเภอคอนสาร เทศบาลตำบลคอนสาร เทศบาลตำบลทุ่งลุยลาย อำเภอจัตุรัส เทศบาลตำบลจัตุรัส เทศบาลตำบลหนองบัวโคก เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ อำเภอเทพสถิต เทศบาลตำบลเทพสถิต

อำเภอบ้านเขว้า เทศบาลตำบลบ้านเขว้า เทศบาลตำบลทุ่งทอง เทศบาลตำบลตลาดแร้ง เทศบาลตำบลลุ่มลำชี อำเภอบ้านแท่น เทศบาลตำบลบ้านแท่น เทศบาลตำบลบ้านเต่า อำเภอบำเหน็จณรงค์ เทศบาลตำบลบ้านเพชร เทศบาลตำบลบำเหน็จณรงค์

อำเภอภูเขียว เทศบาลตำบลภูเขียว เทศบาลตำบลบ้านเพชรภูเขียว เทศบาลตำบลบ้านแก้ง เทศบาลตำบลธาตุทอง อำเภอหนองบัวระเหว เทศบาลตำบลหนองบัวระเหว เทศบาลตำบลห้วยแย้ เทศบาลตำบลโคกสะอาด

การลงทุนอุตสาหกรรมในจังหวัดชัยภูมิ

การจ้างงานมีจำนวนคนงานทั้งสิ้น 23,623 คน อำเภอที่มีการจ้างงานมากที่สุดคือ อำเภอจัตุรัส 7,801 คน รองลงมาคือ อำเภอเมืองชัยภูมิ 4,269 คน อำเภอแก้งคร้อ 3,704 คน อำเภอเกษตรสมบูรณ์ 2,274 คน อำเภอภูเขียว 1,557 คน ตามลำดับ ประเภทอุตสาหกรรมที่จ้างงานมากที่สุดคือ อุตสาหกรรมสิ่งทอ มีข้อมูลในทำเนียบโรงงานทั้งสิ้น 32 โรงงงาน มีการจ้างงานทั้งสิ้น 17,917 คน คิดเป็นร้อยละ 75.84 ของแรงงานทั้งหมด

• สำหรับแหล่งที่ตั้งสำคัญของโรงงานอุตสาหกรรม พิจารณาจากความหนาแน่นของโรงงาน ขนาดเงินลงทุน และจำนวนการจ้างงาน ได้แก่
  • (1) อำเภอเมือง เป็นพื้นที่ที่มีโรงงานตั้งอยู่หนาแน่นมากเป็นอันดับ 1 และมีจำนวนการจ้างงานสูงเป็นอันดับ 2 ของจังหวัดชัยภูมิ
  • (2) อำเภอจัตุรัส มีจำนวนโรงงานตั้งอยู่หนาแน่นเป็นอันดับ 2 มีจำนวนการจ้างแรงงานสูงเป็นอันดับ 1 ของจังหวัด และมีเงินทุนภาคอุตสาหกรรมสูงเป็นอันดับที่ 2 ของจังหวัดชัยภูมิ การจ้างแรงงานที่สูงเป็นอันดับ 1 ของจังหวัดเป็นการจ้างงานในประเภทอุตสาหกรรมสิ่งทอ
  • (3) อำเภอแก้งคร้อ เป็นแหล่งที่ตั้งสำคัญของกลุ่มอุตสาหกรรมถักทอ การตัดเย็บเสื้อผ้า เป็นพื้นที่ที่มีการจ้างแรงงานสูงเป็นอันดับ 3 ของจังหวัดชัยภูมิ
  • (4) อำเภอภูเขียว เป็นแหล่งที่ตั้งสำคัญของอุตสาหกรรมเกษตร (น้ำตาลทราย) ผลิตเอทานอล การผลิตกระแสไฟฟ้า และการผลิต PARTICLE BOARD มีเงินทุนภาคอุตสาหกรรมสูงเป็นอันดับที่ 1 ของจังหวัดชัยภูมิ
  • (5) อำเภอบำเหน็จณรงค์และอำเภอหนองบัวระเหว เป็นแหล่งที่ตั้งสำคัญของอุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง อำเภอบำเหน็จณรงค์ เป็นแหล่งที่ตั้งเหมืองโปแตชของโครงการอาเซียน
  • ส่วนในพื้นที่ของอำเภอที่เหลือ คือ คอนสวรรค์ บ้านเขว้า เกษตรสมบูรณ์ หนองบัวแดง เทพสถิต บ้านแท่น คอนสาร ภักดีชุมพล เนินสง่า และอำเภอซับใหญ่ แม้สถานภาพปัจจุบันจะบ่งชี้ว่ามีธุรกรรมอุตสาหกรรมตั้งอยู่เบาบาง แต่มีหลายพื้นที่ที่มีศักยภาพในการส่งเสริมพัฒนาอุตสาหกรรมในพื้นที่ที่เข้มข้น เช่น การผลิตผลิตภัณฑ์ผ้าไหม สิ่งถักทอ ในอำเภอคอนสวรรค์ บ้านเขว้า เนินสง่า เทพสถิต
  • ที่มา : สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดชัยภูมิ

สถานที่ท่องเที่ยว

อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล ศาลเจ้าพ่อพระยาแล ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา (ศาลหลักเมืองจัตุรัส) วัดศิริพงษาวาส (พระธาตุเจดีย์ศิริมหามงคล) อุทยานแห่งชาติตาดโตน วัดสระหงษ์ น้ำตกตาดฟ้า วัดศิลาอาสน์ พระปรางค์กู่ ใบเสมาบ้านกุดโง้ง น้ำตกผาเอียง อุทยานแห่งชาติภูแลนคา ประตูโขลง ผาเกิ้ง หมู่บ้านทอผ้าไหมบ้านเขว้า กู่แดง พระพุทธบาท ภูแฝด มอหินขาว อุทยานแห่งชาติไทรทอง ถ้ำแก้ว จุดชมวิวเทือกเขาพังเหย บึงแวง พระพุทธรูปใหญ่สมัยทวารวดี ศูนย์รวมไม้ดัดบ้านแข้ พระธาตุหนองสามหมื่น แหล่งทอผ้าขิตบ้านโนนเสลา เขื่อนจุฬาภรณ์ หาดน้ำพรม

ทุ่งดอกกระเจียว เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว-ทุ่งกะมัง ดอกกระเจียวขาวที่ผาก่อรัก สถานีวิจัยเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าภูเขียว อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม น้ำตกเทพพนา น้ำตกเทพประทาน บึงละหาน รอยเท้าและซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์ สวนส้มโอ บ้านแท่น บึงกาหลง ศาลปู่ด้วง-ย่าดี เขื่อนลำปะทาว วัดชัยสามหมอ พระแท่นบัลลังก์ พระง้าง สวนรุกขชาติน้ำผุดทัพลาว ภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ถ้ำแก้ว เจริญปุระนคร พระพุทธบาทเกือกแก้วสี่รอยเขายายหอม พระพุทธบาทเขาแก้วพิสดาร(เขาน้อย) วัดป่าภูเขาทอง วัดป่ากุดชุมแสง พระพุทธบาทเขาบ้านทิกแล้ง พระพุทธบาทวัดหลักศิลา เขาพระบาท พระพุทธบาทสวนป่าโพธิธรรม

บุคคลสำคัญชาวชัยภูมิ

ภิกษุสงฆ์

พระมหาสมปอง ตาลปุตฺโต

• พระมหาสมปอง ตาลปุตฺโต

ผู้ว่าราชการจังหวัด

• นาย พรศักดิ์ เจียรณัย
• พีระศักดิ์ หินเมืองเก่า

นักแสดง

• อรวรรษา ฐานวิเศษ
• ชาติ ชัยภูมิ
• โกวิท วัฒนกุล
• รมิดา ประภาสโนบล
• ขวัญนภา เรืองศรี(ลาล่า โปงลางสะออน)

นักมวย

• ปิ๊กมี่ เมืองชัยภูมิ
• ไผ่ผารบ พ.นอบน้อม
• พรชัย ศิษย์พระพรหม
• พิชิต ช.ศิริวัฒน์
• พิชิต ศิษย์บางพระจันทร์
• แหวนเพชร ชูวัฒนะ
• ทัพทอง ต.บัวมาศ
• ยอดแสนเก่ง ซีพียิมส์
• อภิสิทธิ์ เค.ที.ยิม

นักร้อง

• การะเกด (นักร้อง)
• โชคชัย โชคอนันต์
• ประทีป ขจัดพาล
• นางสาวนิตยา สุภาพ (พิมพา พรศิริ)
• รุจิรา พญาแล

ดีเจ/นักจัดรายการวิทยุ

• ฟองสนาน จามรจันทร์
• ยุทธนา บุญอ้อม

นักเขียน

• กาญจนา นาคนันทน์

วงดนตรี

• พิณแกน แคนห่าว
• วงพ่อแล โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล
• ช.ช้างมิวสิค
• ภูโอบ โรงเรียนภักดีชุมพลวิทยา

กีฬา

• สโมสรฟุตบอลมาแชร์ชัยภูมิ
• สโมสรวอลเลย์บอลจังหวัดชัยภูมิ
• สโมสรเซปักตะกร้อเมืองชัยภูมิ

นักการเมือง

• คุณหญิงพจมาน ณ ป้อมเพ็ชร์ อดีตภริยา พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร (นายกรัฐมนตรีคนที่ 23)
• สุชน ชาลีเครือ อดีตประธานวุฒิสภา อดีตที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร)
• พรทิพย์ โล่ห์วีระ จันทร์รัตนปรีดา รองประธานวุฒิสภา คนที่ 2
• เจริญ จรรย์โกมล ส.ส.ชัยภูมิ เขต 5 พรรคเพื่อไทย/ รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 1
• วุฒิชัย สงวนวงศ์ชัย ส.ส. ชัยภูมิ 7 สมัย
• นพ.ประสิทธิ์ ชัยวิรัตนะ รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
• นพ.สุรวิทย์ คนสมบูรณ์ ส.ส.ชัยภูมิ เขต 7 พรรคเพื่อไทย/ อดีต รมว.นร. อดีต รมช.สธ. (นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร)
• สุนทรีย์ ชัยวิรัตนะ ส.ส.สัดส่วน พรรคเพื่อไทย
• นพ.โอชิษฐ์ เกียรติก้องชูชัย ส.ส.ชัยภูมิ เขต 1 พรรคภูมิใจไทย
• มานะ โลหะวณิชย์ ส.ส.ชัยภูมิ เขต 2 พรรคเพื่อไทย
• ปาริชาติ ชาลีเครือ ส.ส.ชัยภูมิ เขต 3 พรรคเพื่อไทย
• อนันต์ ลิมปคุปตถาวร ส.ส.ชัยภูมิ เขต 4 พรรคเพื่อไทย
• พรเพ็ญ บุญศิริวัฒนกุล ส.ส.ชัยภูมิ เขต 6 พรรคเพื่อไทย
• มนตรี ชาลีเครือ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ

ศาสนสถานที่สำคัญ

• วัดทรงศิลา
• วัดไพรีพินาศ (กลางเมืองเก่า)
• วัดป่าสุคะโต
• วัดภูแฝด

• วัดศิลาอาสน์
• วัดสระหงษ์
• วัดอินทรีย์สังวรวนาราม
• พระปรางค์กู่

ภาษา

• ภาษาไทยโคราช นิยมพูดในอำเภอจัตุรัส เนินสง่า เทพสถิตและอำเภอบำเหน็จณรงค์
• ภาษาอีสาน นิยมพูดกันทั่วไป
• ภาษาไทย เป็นภาษาทางราชการ
• ภาษาลาวเวียงจันทน์ ชาวชัยภูมิส่วนใหญ่เป็นเชื้อสายเวียงจันทน์ จึงนิยมพูดกันมาก
• ภาษาลาวหลวงพระบาง พูดกันในอำเภอคอนสาร

สถาบันการศึกษา

• มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
• มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดชัยภูมิ
• วิทยาลัยสารพัดช่างชัยภูมิ
• วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีชัยภูมิ
• วิทยาลัยเทคโนโลยีชัยภูมิบริหารธุรกิจ
• วิทยาลัยเทคนิคชัยภูมิ
• สถาบันการพลศึกษา ประจำวิทยาเขตชัยภูมิ

เขื่อนที่สำคัญ

• เขื่อนจุฬาภรณ์
• เขื่อนลำปะทาว

แม่น้ำที่สำคัญ

• แม่น้ำชี
• ห้วยลำปะทาว

สนามกีฬาสำคัญ

• สนามกีฬากลางจังหวัดชัยภูมิ
• สถาบันการพลศึกษาวิทยาเขตชัยภูมิ

ดูเพิ่ม

• รายชื่อวัดในจังหวัดชัยภูมิ
• รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดชัยภูมิ
• รายชื่อสาขาของธนาคารในจังหวัดชัยภูมิ
• รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดชัยภูมิ

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด
• ชัยภูมิ
• ชัยภูมิวาไรตี้.คอม

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ จังหวัดชัยภูมิ
  • แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
  • ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
  • ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย