อำเภอหนองบัวระเหว

อำเภอหนองบัวระเหว บึงระเหวกว้างใหญ่ เจ้าพ่อหลวงอภัยคุ้มบ้าน น้ำตกไทรทองสวยตระการ มาตรฐานผลิตภัณฑ์สมุนไพร ทุ่งบัวสวรรค์เสียดฟ้า มีทอผ้าทุกสมัย สืบสานกีฬาพื้นบ้านไทย งามวิไลเหวน้ำโตน ข้อมูลทั่วไป อักษรไทย อำเภอหนองบัวระเหว อักษรโรมัน Amphoe Nong Bua Rawe จังหวัด ชัยภูมิ รหัสทางภูมิศาสตร์ 3608 รหัสไปรษณีย์ 36250 ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 841.8 ตร.กม. ประชากร 36,678 คน (พ.ศ. 2552) ความหนาแน่น 43.57 คน/ตร.กม. ที่ว่าการอำเภอ ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอหนองบัวระเหว ถนนเทศบาล 5 ตำบลหนองบัวระเหว อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ 36250 พิกัด 16°4′54″N 101°48′12″E หมายเลขโทรศัพท์ 0 4489 7108 หมายเลขโทรสาร 0 4489 7108 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอหนองบัวระเหว [—หฺนอง-บัว-ระ-เหฺว] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิ

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอหนองบัวระเหวตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอภักดีชุมพลและอำเภอหนองบัวแดง
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านเขว้า
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอจัตุรัสและอำเภอซับใหญ่
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเทพสถิต

ประวัติ

ท้องที่อำเภอหนองบัวระเหว เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอจัตุรัส ทางราชการได้แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองบัวระเหว เมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ.2521 และต่อมา ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอหนองบัวระเหว

คำขวัญ

• คำขวัญเก่า คือ หนองบัวระเหวกว้างใหญ่ เจ้าพ่อหลวงอภัยคุ้มบ้าน กอรอยักษ์ตั้งตระหง่าน ทุกหมู่บ้านร่วมใจพัฒนา เร่งรัดไร่สวนผสม 12 เมษาชมกีฬาพื้นบ้าน เย็นซาบซ่านน้ำตกไทรทอง ผองพี่น้องรู้รักสามัคคี ชื่นชมคนดีทุกชีวีมีสุข
• คำขวัญใหม่ (ตั้งแต่ พ.ศ. 2553) คือ บึงระเหวกว้างใหญ่ เจ้าพ่อหลวงอภัยคุ้มบ้าน น้ำตกไทรทองสวยตระการ มาตรฐานผลิตภัณฑ์สมุนไพร ทุ่งบัวสวรรค์เสียดฟ้า มีทอผ้าทุกสมัย สืบสานกีฬาพื้นบ้านไทย งามวิไลเหวน้ำโตน

ส่วนราชการ

ส่วนราชการที่ตั้งอยู่ในที่ว่าการอำเภอหนองบัวระเหว (หลังใหม่) ประกอบด้วยที่ทำการปกครองอำเภอ (ฝ่ายสำนักงานอำเภอ ฝ่ายปกครอง ฝ่ายพัฒนาและฝึกอบรม ฝ่ายโครงการชุมชนพอเพียงและเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริ ฝ่ายความมั่นคง ฝ่ายอำนวยความเป็นธรรมและคุ้มครองผู้บริโภค ฝ่ายการเงินและบัญชี ฝ่ายทะเบียนและบัตร ทั้งนี้ บางฝ่ายจัดตั้งเป็นการภายใน) สำนักงานท้องถิ่นอำเภอ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอ สำนักงานสรรพากรอำเภอ สำนักงานทะเบียนท้องถิ่น สำนักงานสัสดีอำเภอ สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ สำนักงานที่ดินอำเภอ สำนักงานประสานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอำเภอ สำนักงานประสานงานป่าไม้อำเภอ สำนักงานวัฒนธรรมอำเภอ สำนักงานการกีฬาและส่งเสริมการท่องเที่ยวอำเภอ ส่วนราชการอื่นซึ่งมีที่ทำการแยกอาคารต่างหาก ประกอบด้วยสำนักงานเกษตรอำเภอ สถานีตำรวจ โรงพยาบาล สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ สำนักงานการเรียนรู้นอกระบบโรงเรียนและการศึกษาตามอัธยาศัยหรือ กศน. ห้องสมุดประชาชน ศูนย์ประสานงานของกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หน่วยงานอื่น ๆ ได้แก่ สำนักงานโครงการชลประทานขนาดใหญ่ ที่ทำการไปรษณีย์ ที่ทำการไฟฟ้า ธนาคาร ธกส. ธนาคารกรุงไทย ธนาคารออมสิน ฯลฯ

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอหนองบัวระเหวแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 58 หมู่บ้าน ได้แก่

1.	ตำบลหนองบัวระเหว				(Nong Bua Rawe)
2.	ตำบลวังตะเฆ่				(Wang Takhe)
3.	ตำบลห้วยแย้				(Huai Yae)
4.	ตำบลโคกสะอาด				(Khok Sa-at)
5.	ตำบลโสกปลาดุก				(Sok Pla Duk)

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอหนองบัวระเหวประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่

• เทศบาลตำบลหนองบัวระเหว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวระเหวทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลห้วยแย้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแย้ทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลโคกสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสะอาดทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลวังตะเฆ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังตะเฆ่ทั้งตำบล
• องค์การบริหารส่วนตำบลโสกปลาดุก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโสกปลาดุกทั้งตำบล

แหล่งน้ำสำคัญ

• แม่น้ำชี เป็นลำน้ำสายหลักของอำเภอ
• ลำห้วยระเหว ไหลผ่านตำบลหนองบัวระเหว
• ลำเชียงทา เป็นลำน้ำตั้งต้นจากตำบลวังตะเฆ่ ผ่านตำบลโคกสะอาดและตำบลหนองบัวระเหว
• ลำห้วยแย้ เป็นลำน้ำสำคัญของตำบลห้วยแย้
• ลำห้วยตะโก เป็นลำน้ำที่ไหลผ่าน ตำบลห้วยแย้ ตำบลวังตะเฆ่และตำบลโคกสะอาด
• อ่างเก็บน้ำท่าช้าง เป็นแอ่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญในเขตตำบลโสกปลาดุก
• บึงหนองบัวระเหว พื้นที่ประมาณ 1,700 ไร่ เป็นแหล่งประปา แหล่งน้ำเพื่อการเกษตรและแหล่งประมง ซึ่งมีกุ้งก้ามกรามขนาดใหญ่ (ขนาด 3 ตัว น้ำหนัก 1 กิโลกรัม ดูรายละเอียดในเว็บของอำเภอ)

สถานที่ท่องเที่ยว

อุทยานแห่งชาติไทรทอง

อุทยานแห่งชาติไทรทองมีพื้นที่หลักและทางเข้าอยู่ในเขตอำเภอหนองบัวระเหว มีอาณาเขตครอบคลุมอำเภอหนองบัวระเหว อำเภอเทพสถิต อำเภอภักดีชุมพล และอำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ มีเนื้อที่ประมาณ 199,375 ไร่ หรือ 319 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับอุทยานแห่งชาติป่าหินงามและอุทยานแห่งชาติภูแลนคา เป็นผืนป่าบนทิวเขาพังเหย ในช่วงต้นฤดูฝนนอกจากผืนป่าจะเขียวชอุ่มชุ่มชื้นไปด้วยพรรณไม้น้อยใหญ่แล้ว ที่นี่ยังงดงามโดดเด่นด้วยดอกกระเจียวที่ผลิบานอยู่เต็มท้องทุ่ง เรียกชื่อว่า "ทุ่งบัวสวรรค์" มีน้ำตกไทรทองที่สวยงาม

ลักษณะภูมิประเทศประกอบด้วยภูเขาสูงต่ำหลายลูกเรียงรายสลับซับซ้อน มีระดับความสูงตั้งแต่ 300 เมตรจากระดับน้ำทะเล ถึงสูงสุดที่ยอดเขาพังเหย 1,008 เมตร เป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำของลำห้วยโป่งขุนเพชร ลำห้วยเชียงทา ลำห้วยแย้ ลำห้วยยาง ล้ำน้ำเจา ลำน้ำเจียง ซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำชี หมู่บ้านสำคัญที่ตั้งอยู่ในบริเวณนี้ในเขตอำเภอหนองบัวระเหวคือหมู่บ้านหลังสันและหมู่บ้านปากดง ซึ่งสามารถปลูกไม้เมืองหนาวได้หลากหลายชนิด เช่น แมคาเดเมีย อาโวคาโด ชาโยเตหรือฟักแม้วหรือมะระหวาน เสาวรส และกาแฟ

พื้นที่ป่าแห่งนี้จัดอยู่ในภูมิอากาศประเภทฝนเมืองร้อนเฉพาะฤดู อยู่ภายใต้อิทธิพลของลมมรสุม สามารถแบ่งฤดูกาลออกได้เป็น 3 ฤดู คือ

1. ฤดูฝน ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม ลักษณะของฝนที่ตกส่วนมากจะเป็นพายุฝนฟ้าคะนอง อิทธิพลของพายุดีเปรสชันจะได้รับไม่มากนัก ฝนตกมากในช่วงเดือนกันยายน
2. ฤดูหนาว ระหว่างเดือนตุลาคมถึงเดือนกุมภาพันธ์
3. ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนพฤษภาคม

สภาพป่าของอุทยานแห่งชาติไทรทองสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่

1. ป่าดิบแล้ง พบทางตอนเหนือของทิวเขาพญาฝ่อ และตอนกลางของทิวเขาพังเหย พันธุ์ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ตะแบก กระบาก ตะเคียนหิน มะค่าโมง มะม่วงป่า ประดู นนทรีป่า สาธร และเขล็ง ฯลฯ
2. ป่าเต็งรัง พบมากบริเวณพื้นที่สันเขาและพื้นที่ลอนลาดตอนล่างในทิวเขาพังเหย พันธุ์ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ก่อ พะยอม เต็ง รัง พลวง ตีนนก กว้าว แดง รัก กระบก ส้าน ไผ่ และหญ้าชนิดต่าง ๆ
3. ป่าเบญจพรรณ พบไม่มากนัก พันธุ์ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ประดู่ แดง ตะแบก มะค่าโมง และไผ่ชนิดต่าง ๆ

สัตว์ป่าที่พบเห็นได้ในเขตอุทยานแห่งชาติไทรทอง ได้แก่ หมูป่า อ้น อีเห็น ชะมด เก้ง กระจง กระรอก กระแต กระต่ายป่า นกตะขาบทุ่ง นกกระปูด อีกา เหยี่ยว ไก่ป่า ตะกวด แย้ ตุ๊กแก กิ้งก่า งู กบ ปาด เขียด อึ่งอ่าง ฯลฯ และพบปลาบางชนิดตามแหล่งน้ำต่างๆ

ภายในอุทยานแห่งชาติไทรทอง ประกอบด้วยจุดท่องเที่ยวสำคัญ ๆ ได้แก่

• น้ำตกไทรทอง อยู่ใกล้บริเวณที่ทำการอุทยาน ตัวน้ำตกสูงประมาณ 5 เมตร ลานหินกว้างประมาณ 80 เมตร มีแอ่งน้ำขนาดใหญ่อยู่บริเวณหน้าน้ำตก เรียกว่า "วังไทร" สามารถลงเล่นน้ำได้ เหนือน้ำตกขึ้นไปมีวังน้ำขนาดใหญ่ เรียกว่า "วังเงือก" น้ำจะไหลลงมาตามความคดเคี้ยวของลานหินลงสู่น้ำตก ยาวประมาณ 150 เมตร เหนือน้ำตกไทรทองขึ้นไปประมาณ 2 กิโลเมตร เป็นน้ำตกชวนชมมีเส้นทางเดินเพื่อศึกษาธรรมชาติ ระหว่างทางมีจุดที่เด่นน่าชมคือ ผาพิมพ์ใจ ดงเฟิร์น น้ำตกบุษบากร และพันธุ์ไม้ต่าง ๆ ที่สวยงามตลอดเส้นทาง

• ต้นไม้พันปี ตามเส้นทางไปสู่น้ำตกทางด้านซ้ายมือลึกเข้าไปประมาณ 50 เมตร จะมีต้นกระบากใหญ่ขนาดประมาณ 5 คนโอบ เรียกว่า ต้นไม้พันปี นับว่าเป็นต้นไม้ขนาดใหญ่มากต้นหนึ่งของประเทศไทย สำหรับความสูงยังไม่มีผู้ใดประมาณไว้ เนื่องจากต้นไม้พันปีขึ้นอยู่ในหุบ เมื่อมองจากด้านบนจึงไม่เห็นความเด่น

• น้ำตกชวนชม อยู่เหนือน้ำตกไทรทองขึ้นไปประมาณ 2 กิโลเมตร ตัวน้ำตกสูงประมาณ 20 เมตร กว้างประมาณ 50 เมตร อยู่ภายใต้แมกไม้ที่ร่มรื่น และมีน้ำตกไหลตลอดปี

• ทุ่งดอกกระเจียว (ทุ่งบัวสวรรค์) มีอยู่มากบริเวณสันเขาพังเหยทางด้านทิศตะวันตก มีอยู่ 5 ทุ่งใหญ่ ๆ ด้วยกัน อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 12 กิโลเมตร ดอกกระเจียวมีทั้งดอกสีชมพูและสีขาวซึ่งหาดูได้ไม่ง่ายนัก ในช่วงฤดูฝนระหว่างปลายเดือนมิถุนายนถึงกลางเดือนสิงหาคม จะออกดอกสวยงามเต็มท้องทุ่ง ในช่วงฤดูหนาวระหว่างเดือนพฤศจิกายน-มกราคม บริเวณทุ่งดอกกระเจียวจะมีพันธุ์ไม้ชนิดอื่นขึ้นอยู่ให้ดอกสีม่วง ชมพู ส้ม และเหลืองสวยงาม เช่น ดอกดุสิตา สร้อยสุวรรณ จุกนารี กระดุมเงิน กระดุมทอง เอื้องนวลจันทร์ หงอนไก่แจ้ สามพันตึง และดาวเรืองภู เป็นต้น

• ผาพ่อเมือง' อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 10 กิโลเมตร ตามเส้นทางไปสู่ทุ่งบัวสวรรค์ ลักษณะเป็นแนวหน้าผาตามสันเขาพังเหย ทางด้านทิศตะวันตก ยาวประมาณ 3 กิโลเมตร มีความสูง 700-900 เมตรจากระดับน้ำทะเล เมื่อมองลงไปทางเบื้องล่างจะเห็นตัวอำเภอภักดีชุมพล และทิวเขาพญาฝ่อซึ่งเป็นเขตแดนระหว่างจังหวัดเพชรบูรณ์กับจังหวัดชัยภูมิ มีเส้นทางเดินชมธรรมชาติลัดเลาะไปตามแนวหน้าผา มีจุดชมวิวอยู่หลายจุดด้วยกันคือ ผาเพลินใจ ผาอาทิตย์อัสดง ผาสวนสวรรค์ และผาหำหด

• ผาหำหด ได้ชื่อว่าเป็นหน้าผาที่น่าหวาดเสียวที่สุดและมีชื่อเสียงที่สุด เมื่อขึ้นไปอยู่บนชะง่อนหินที่ยื่นออกไปจากหน้าผา (ดูรูป ที่ http://www.moohin.com/about-thailand/seeing/)

ติดต่อ อุทยานแห่งชาติไทรทอง ตำบลวังตะเฆ่ อำเภอหนองบัวระเหว จ.ชัยภูมิ 36250 โทรศัพท์ 0 4473 8428, 08 9282 3437 อีเมล saithongnp@hotmail.com หรืออำเภอหนองบัวระเหวที่ rawehappiness@hotmail.com (ดูรายละเอียดในเว็บของอุทยานฯ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช)

วัดเขาตาเงาะ

เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และเป็นที่เคารพสักการะของชาวอำเภอหนองบัวระเหวและใกล้เคียง จะมีพิธีทำบุญมุทิตาจิตพระอาจารย์จื่อ การแสดงธรรมเทศนา การเลี้ยงและแจกจ่ายอาหาร เครื่องดื่มฟรี ประมาณปลายเดือนมิถุนายนของทุกปี มีทัศนียภาพสวยงาม ภายในพระอุโบสถมีพระพุทธรูปขนาดใหญ่ที่สวยงาม มีภาพวาดพระเวสสันดรชาดกที่ประณีตสวยงาม มีพิพิธภัณฑ์ไม้สักทองที่มีพระพุทธรูปและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ติดต่ออำเภอหนองบัวระเหวที่ rawehappiness@hotmail.com

ศาลเจ้าพ่อหลวงอภัยและเจ้าแม่อรพิม

เป็นศาลเจ้าศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพสักการะคู่บ้านคู่เมืองของอำเภอหนองบัวระเหว ปกติจะมีพิธีแห่เจ้าพ่อและพิธีบวงสรวงสักการะประมาณเดือนธันวาคมของทุกปี ถือเป็นงานเทศกาลประจำปีที่สำคัญของอำเภอหนองบัวระเหว ในการจัดงานประจำปีจะจัดขึ้นในต้นเดือนธันวาคมของทุกปี

สวนสาธารณะและสวนสุขภาพบึงหนองบัวระเหว

เป็นสถานที่ที่มีทิวทัศน์บึงหนองบัวระเหวที่สวยงาม ร่มรื่น เย็นสบาย เป็นสถานที่ออกกำลังกาย พักผ่อนหย่อนใจ และจัดงานประเพณีลอยกระทง รวมทั้งการทำกิจกรรมปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำต่าง ๆ

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์ทางการของอำเภอหนองบัวระเหว
• ศูนย์บริการข้อมูลอำเภอ เรื่อง "มารู้จักอำเภอกันเถอะ"

การเดินทางมาที่อำเภอหนองบัวระเหว มาจากตัวเมืองใช้ถนนสายชัยภูมิ - บ้านเขว้า ถึง หนองบัวระเหว - นครสวรรค์ ระยะทาง 34 กิโลเมตร เดินทางด้วยรถประจำทาง สาย ชัยภูมิ - บึงสามพัน , นครสวรรค์ - ขอนแก่น และ ชัยภูมิ - เทพสถิตย์