จังหวัดจันทบุรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

จังหวัดจันทบุรี ตราประจำจังหวัด ตราผ้าพันคอลูกเสือ เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัด น้ำตกลือเลื่อง เมืองผลไม้ พริกไทยพันธุ์ดี อัญมณีมากเหลือ เสื่อจันทบูร สมบูรณ์ธรรมชาติ พระเจ้าตากสินมหาราช รวมญาติกู้ชาติที่จันทบุรี ข้อมูลทั่วไป ชื่อภาษาไทย จันทบุรี ชื่ออักษรโรมัน Chanthaburi ชื่อไทยอื่นๆ เมืองจันท์ ผู้ว่าราชการ นายประจักษ์ สุวรรณภักดี (ตั้งแต่ พ.ศ. 2550) ISO 3166-2 TH-22 สีประจำกลุ่มจังหวัด เหลือง ███ ต้นไม้ประจำจังหวัด สำรอง, จันทน์ ดอกไม้ประจำจังหวัด เหลืองจันทบูร ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 6,338.0 ตร.กม. (อันดับที่ 34) ประชากร 504,003 คน (พ.ศ. 2550) (อันดับที่ 48) ความหนาแน่น 79.52 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 56) ศูนย์ราชการ ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัดจันทบุรี ถนนเลียบเนิน ตำบลวัดใหม่ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี 22000 โทรศัพท์ (+66) 0 3931 2277 โทรสาร (+66) 0 3931 2539 เว็บไซต์ จังหวัดจันทบุรี แผนที่   ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

สำหรับจันทบุรี ในความหมายอื่น ดูที่ จันทบุรี (แก้ความกำกวม)

จังหวัดจันทบุรี เป็นจังหวัดทางชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกของประเทศไทย ทิศเหนือติดกับจังหวัดฉะเชิงเทรา สระแก้ว และปราจีนบุรี ทิศตะวันออกติดกับจังหวัดตราดและประเทศกัมพูชา ทิศใต้ติดกับอ่าวไทย และทิศตะวันตกติดกับจังหวัดระยองและชลบุรี อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 245 กิโลเมตร สภาพพื้นที่มีทั้งป่าไม้ ภูเขา ที่ราบสูง ที่ราบลุ่มน้ำ และที่ราบชายฝั่งทะเล

เนื้อหา 1 ตำนานและความเป็นมา 2 ทำเนียบรายพระนามและรายนามผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี 3 ภูมิศาสตร์ 3.1 ขนาดและที่ตั้ง 3.2 ลักษณะภูมิประเทศ 3.3 ลักษณะภูมิอากาศ 4 หน่วยการปกครอง 5 สถานศึกษา 6 การคมนาคมขนส่ง 7 สินค้าพื้นเมือง 8 สถานที่ท่องเที่ยว 8.1 อุทยานแห่งชาติทางบก 9 หาดเจ้าหลาว 10 ดูเพิ่ม 11 อ้างอิง 12 แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้] ตำนานและความเป็นมา

จันทบุรีเป็นเมืองเก่าจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ เชื่อกันว่ามีอายุไม่ต่ำกว่า 1,000 ปี สร้างขึ้นโดยชนชาติขอม หัวเมืองเดิมตามศิลาจารึกเรียกว่า "ควนคราบุรี" ชาวพื้นเมืองเรียกว่า "เมืองกาไว" ตามชื่อผู้ปกครอง เมืองจันทบุรีเดิมตั้งอยู่บริเวณหน้าเขาสระบาป มีชนพื้นเมืองเดิมอาศัยอยู่เรียกว่า ชาวชอง มีภาษาพูดเป็นภาษาของตนเองแตกต่างจากภาษาไทยและภาษาเขมร ครั้นถึงปี พ.ศ. 1800 ได้มีการย้ายถิ่นฐานมาสร้างเมืองใหม่ที่บ้านหัววัง ตำบลพุงทลาย ซึ่งอยู่ใกล้กับแม่น้ำจันทบุรีในปัจจุบัน

ต่อมาปี พ.ศ. 2200 ได้ย้ายมาสร้างเมืองใหม่ที่บ้านลุ่ม อยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำจันทบุรี ในปี พ.ศ. 2310 หลังจากกรุงศรีอยุธยาเสียกรุงให้แก่พม่า สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้เข้ายึดเมืองจันทบุรีเพื่อใช้เป็นแหล่งสะสมเสบียงอาหารและรวบรวมกำลังพลในการกอบกู้กรุงศรีอยุธยาคืนจากพม่า ในคราวนั้นเจ้าเมืองจันทบูรณ (ยศเจ้าเมืองจันทบุรีเดิม) ได้ต่อต้านกองทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโดยได้พยายามทำทุกวิถีทางเพื่อให้เมืองจันทบุรีอยู่รอดเป็นอิสระ แต่สุดท้ายก็ต้องปราชัยพ่ายแพ้แก่กองทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช โดยพระองค์ทรงใช้พญาช้างศึกบุกชนกํแพงเมืองจนสามารถเข้าตีเมืองเอาไว้ได้สำเร็จ เมืองจันทบุรีจึงตกเป็นของสยามนับแต่นั้นเป็นต้นมา

ต่อมาในปี พ.ศ. 2436 ฝรั่งเศสได้เข้ายึดเมืองจันทบุรีไว้นานถึง 11 ปี^[1] จนไทยต้องยกดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง (ลาว) ให้กับฝรั่งเศสเพื่อแลกเมืองจันทบุรีกลับคืนมา ต่อมามีการจัดระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาคเป็นแบบมณฑลเทศาภิบาล จัดตั้งมณฑลจันทบุรี โดยมีเมืองจันทบุรี ระยอง และตราดอยู่ในเขตการปกครองจนถึงปี พ.ศ. 2476 ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตย จึงยกเลิกมณฑลเทศาภิบาลและได้จัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดินใหม่ โดยแบ่งออกเป็นจังหวัดและอำเภอ ดังนั้นเมืองจันทบุรีจึงมีฐานะเป็นจังหวัดจนถึงปัจจุบันนี้

[แก้] ทำเนียบรายพระนามและรายนามผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี

ชื่อ	ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง
1. พระภิรมย์ฯ
2. พระจันทบุรีศรีสมุทร์เขตต์
3. หม่อมเจ้านพมาศ	พ.ศ. 2459 - พ.ศ. 2469
4. พระยามานิตย์กุลพัทธ	พ.ศ. 2469-ธ.ค. 2471
5. พระพิสิษฏสุทธเลขา	17 ธันวาคม พ.ศ. 2471-31 พฤษภาคม พ.ศ. 2477
6. พระนิกรบดี	1 มิถุนายน พ.ศ. 2477-2 ธันวาคม พ.ศ. 2479
7. ขุนประสงค์สุขการี	2 ธันวาคม พ.ศ. 2479-1 ธันวาคม พ.ศ. 2484
8. หลวงอรรถสิทธิสุนทร (ผวน ทองสยาม)	2 ธันวาคม พ.ศ. 2484-2 ตุลาคม พ.ศ. 2485
9. หลวงอรรถเกษมเกษา (สวิง อรรถเกษม)	3 ตุลาคม พ.ศ. 2485-1 มกราคม พ.ศ. 2487
10. ขุนรัฐวุฒิวิจารณ์ (สุวงศ์ รัฐวุฒิวิจารณ์)	11 มกราคม พ.ศ. 2487-13 มิถุนายน พ.ศ. 2489
11. ชุบ พิเศษนครกิจ	7 ตุลาคม พ.ศ. 2489-23 พฤษภาคม พ.ศ. 2492
12. ถนอม วิบูลมงคล	24 พฤษภาคม พ.ศ. 2492-7 มกราคม พ.ศ. 2495
13. ขุนคำนวณวิจิตร (เชย บุนนาค)	8 มกราคม พ.ศ. 2495-2 เมษายน พ.ศ. 2496
14. ขุนวรคุตตคณารักษ์	3 เมษายน พ.ศ. 2496-18 มีนาคม พ.ศ. 2499
15. ผาด นาคพิน	19 มีนาคม พ.ศ. 2499-12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2501
16. หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่	13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2501-28 กันยายน พ.ศ. 2507
17. ส่ง เหล่าสุนทร	29 กันยายน พ.ศ. 2507-18 กรกฎาคม พ.ศ. 2512
18. จ.ต.ต. ชั้น สุวรรณทรรภ	21 กรกฎาคม พ.ศ. 2512-25 ธันวาคม พ.ศ. 2514
19. วิชิต ศุขะวิริยะ	26 ธันวาคม พ.ศ. 2514-6 ธันวาคม พ.ศ. 2516
20. บุญช่วย ศรีสารคาม	7 ธันวาคม พ.ศ. 2516-30 กันยายน พ.ศ. 2519)
21. น.อ.จำลอง ประเสริฐยิ่ง ร.น.	1 ตุลาคม พ.ศ. 2519-30 กันยายน พ.ศ. 2520
22. ประกิต อุตตะโมต	1 ตุลาคม พ.ศ. 2520-14 ตุลาคม พ.ศ. 2521
23. พิบูลย์ ธุรภาคพิบูล	15 ตุลาคม พ.ศ. 2521-30 กันยายน พ.ศ. 2523
24. บุญนาค สายสว่าง	1 ตุลาคม พ.ศ. 2523-30 กันยายน พ.ศ. 2528
25. สมพงศ์ พันธ์สุวรรณ	1 ตุลาคม พ.ศ. 2528-30 กันยายน พ.ศ. 2532
26. ปรีดา มุตตาหารัช	1 ตุลาคม พ.ศ. 2532-14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533
27. เรือตรี สุกรี รักษ์ศรีทอง	15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533-30 กันยายน พ.ศ. 2534
28. วิมล พวงทอง	1 ตุลาคม พ.ศ. 2534-30 กันยายน พ.ศ. 2536
29. อมร อนันตชัย	1 ตุลาคม พ.ศ. 2536-30 กันยายน พ.ศ. 2541
30. ประพันธ์ ชลวีระวงศ์	1 ตุลาคม พ.ศ. 2541-30 กันยายน พ.ศ. 2543
32. อัครพงศ์ พยัคฆันตร	1 ตุลาคม พ.ศ. 2543-30 กันยายน พ.ศ. 2544
32. วิทยา ปิณฑะแพทย์	1 ตุลาคม พ.ศ. 2544-30 กันยายน พ.ศ. 2547
33. พนัส แก้วลาย	1 ตุลาคม พ.ศ. 2547-30 กันยายน พ.ศ. 2550
33. ประจักษ์ สุวรรณภักดี	1 ตุลาคม พ.ศ. 2550-ปัจจุบัน

[แก้] ภูมิศาสตร์

[แก้] ขนาดและที่ตั้ง

จังหวัดจันทบุรีตั้งอยู่บนพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกของประเทศไทย ระหว่างเส้นรุ้งที่ 12-13 องศาเหนือ และเส้นแวงที่ 101-102 องศาตะวันออก อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 245 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 6,338 ตารางกิโลเมตร หรือ 3,961,250 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 16.6 ของพื้นที่ภาคตะวันออก และเท่ากับร้อยละ 1.8 ของพื้นที่ทั้งประเทศ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง คือ

• ทิศเหนือ ติดจังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดสระแก้ว จังหวัดปราจีนบุรี
• ทิศตะวันออก ติดจังหวัดตราดและประเทศกัมพูชา
• ทิศใต้ ติดอ่าวไทย
• ทิศตะวันตก ติดจังหวัดระยองและจังหวัดชลบุรี

[แก้] ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพพื้นที่โดยทั่วไปทางด้านทิศเหนือและทิศตะวันออก เป็นป่าไม้ ภูเขา และที่ราบสูงเป็นส่วนใหญ่ อยู่สูงจากระดับน้ำทะเล 30-190 เมตร ทิศใต้เป็นชายฝั่งทะเลมีลักษณะเป็นที่ราบลุ่ม บางแห่งเป็นอ่าวแหลมและหาดทราย สูงจากระดับน้ำทะเล 30-190 เมตร

พื้นที่จังหวัดจันทบุรี แยกลักษณะภูมิประเทศออกได้เป็น 3 ลักษณะ คือ

1. ภูเขาสูงและเนินเขา
2. ที่ราบสูงและที่ราบเชิงเขา
3. ที่ราบลุ่มน้ำและที่ราบชายฝั่งทะเล

[แก้] ลักษณะภูมิอากาศ

สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปจังหวัดจันทบุรีตั้งอยู่ในเขตที่มีอากาศร้อนชื้น มีฝนตกชุกติดต่อกันประมาณ 6 เดือนต่อปี และในปี พ.ศ. 2542 มีฝนตกจำนวน 182 วัน วัดปริมาณน้ำฝนโดยรวม 3,509.40 มิลลิเมตร และเดือนที่มีอุณหภูมิต่ำสุดในรอบปี คือเดือนธันวาคม วัดได้ 13.10 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 28.46 องศาเซลเซียส ประกอบด้วย 3 ฤดู คือ

• ฤดูร้อน ตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม
• ฤดูฝน ตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม
• ฤดูหนาว ตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายนถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์

[แก้] หน่วยการปกครอง

การปกครองแบ่งออกเป็น 10 อำเภอ 76 ตำบล 690 หมู่บ้าน

อำเภอเมืองจันทบุรี อำเภอขลุง อำเภอท่าใหม่ อำเภอโป่งน้ำร้อน อำเภอมะขาม อำเภอแหลมสิงห์ อำเภอสอยดาว อำเภอแก่งหางแมว อำเภอนายายอาม อำเภอเขาคิชฌกูฏ

[แก้] สถานศึกษา

โรงเรียนระดับมัธยมศึกษาสังกัด สพฐ.

• โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี
• โรงเรียนศรียานุสรณ์
• โรงเรียนเบญจมานุสรณ์
• โรงเรียนแก่งหางแมวพิทยาคาร
• โรงเรียนขลุงรัชดาภิเษก
• โรงเรียนคลองพลูวิทยา
• โรงเรียนคิชฌกูฏวิทยา
• โรงเรียนเครือหวายวิทยาคม
• โรงเรียนตกพรมวิทยาคาร
• โรงเรียนทุ่งขนานวิทยา
• โรงเรียนนายายอามพิทยาคม
• โรงเรียนบ่อวิทยาคาร
• โรงเรียนบางกะจะ
• โรงเรียนโป่งน้ำร้อนวิทยาคม
• โรงเรียนมะขามสรรเสริญ
• โรงเรียนมัธยมวัดเขาสุกิม
• โรงเรียนศรีรัตน์ราษฎร์นุเคราะห์
• โรงเรียนสอยดาววิทยา
• โรงเรียนสะพานเลือกวิทยาคม
• โรงเรียนหนองตาคงพิทยาคาร
• โรงเรียนแหลมสิงห์วิทยาคม
• โรงเรียนท่าใหม่ "พูลสวัสดิ์ราษฎร์นุกูล"

[แก้] การคมนาคมขนส่ง

การเดินทางสู่จังหวัดจันทบุรีมีเส้นทางดังนี้

• เส้นทางสายกรุงเทพฯ–ชลบุรี–พัทยา–บ้านฉาง–ระยอง–จันทบุรี โดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 (ถนนสุขุมวิท) ระยะทางประมาณ 291 กิโลเมตร
• เส้นทางสายกรุงเทพฯ–ชลบุรี–ศรีราชา–บ้านฉาง–ระยอง–จันทบุรี โดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 36 (ถนนเมืองพัทยา-ระยอง) ระยะทางประมาณ 254 กิโลเมตร
• เส้นทางสายกรุงเทพฯ–ชลบุรี–แกลง–จันทบุรี โดยใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 344 (ถนนชลบุรี-แกลง) ระยะทางประมาณ 245 กิโลเมตร
• เส้นทางยุทธศาสตร์เชื่อมระหว่างภาคตะวันออกเฉียงเหนือผ่านปราจีนบุรี ผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 (ถนนสุวรรณศร) เข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 317 (ถนนจันทบุรี-สระแก้ว) ผ่านอำเภอสอยดาว อำเภอโป่งน้ำร้อน และอำเภอมะขาม เข้าสู่จังหวัดจันทบุรี
• เส้นทางจันทบุรี–ตราด ระยะทาง 78 กิโลเมตร
• เส้นทางจันทบุรี–ระยอง ระยะทาง 103 กิโลเมตร
• เส้นทางจันทบุรี–ชลบุรี ระยะทาง 155 กิโลเมตร

[แก้] สินค้าพื้นเมือง

• ผลไม้ เป็นสินค้าที่ขึ้นชื่อของจังหวัดจันทบุรี ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน ได้แก่ ทุเรียน เงาะ มังคุด ระกำหวาน ในช่วงฤดูผลไม้จะมีนักท่องเที่ยวนิยมเดินทางไปท่องเที่ยวและซื้อหาผลไม้รสอร่อยราคาย่อมเยาคุณภาพดีที่จังหวัดจันทบุรี
• เสื่อจันทบูร หัตถกรรมพื้นบ้านอีกชนิดที่มีชื่อเสียงของจังหวัด ผลิตจากกก ได้มีการนำเอากกมาดัดแปลงเป็นเครื่องใช้ต่าง ๆ มากมาย
• พริกไทย จันทบุรีเป็นแหล่งปลูกพริกไทยที่สำคัญของประเทศไทยเป็นพืชเศรษฐกิจที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรในจังหวัดจันทบุรี
• ก๋วยเตี๋ยวเส้นจันท์ นับเป็นสินค้าพื้นเมืองที่เป็นเอกลักษณ์อีกสิ่งหนึ่งของจังหวัด เหมาะที่จะซื้อเป็นของที่ระลึกเมื่อมาเที่ยวจังหวัดจันทบุรี
• อัญมณี เป็นสินค้าที่ขึ้นชื่อของจังหวัด นักท่องเที่ยวสามารถหาซื้อได้ตามร้านจำหน่ายอัญมณีบนถนนอัญมณีในวันศุกร์ วันเสาร์ และวันอาทิตย์

[แก้] สถานที่ท่องเที่ยว

[แก้] อุทยานแห่งชาติทางบก

1. อุทยานแห่งชาติเขาคิชฌกูฏ
2. อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น
3. อุทยานแห่งชาติน้ำตกพลิ้ว
4. อุทยานแห่งชาติน้ำตกเขาสอยดาว
5. น้ำตกตรองนอง
6. น้ำตกคลองนารายณ์

[แก้] หาดเจ้าหลาว

ภาพ:Http://www.ftiprovince.or.th/datafiles/lib9/หาดเจ้าหลาว.jpg

ภาพ:Http://www.weekendhobby.com/camp/webboard/picture\2010255095125.jpg

1. อยู่ไกลจากตัวเมืองจันทบุรี ประมาณ 60 กิโลเมตร เป็นหาดทรายขาวยาวเหยียดสุดตา บรรยากาศสงบร่มรื่น เหมาะแก่การพักผ่อน
2. มีร้านอาหาร และบ้านพักให้เลือกมากมาย

[แก้] ดูเพิ่ม

• มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
• สโมสรฟุตบอลจันทบุรี
• ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า
• มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตสารสนเทศจันทบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี

[แก้] อ้างอิง

1. ^ "เหตุสงครามระหว่างไทยกับฝรั่งเศสและจดหมายเหตุฝรั่งเศสยึดเมืองจันทบุรี (พ.ศ. 2436-2447)." พระนคร: กรมศิลปากร, 2483.

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศพิกัดภูมิศาสตร์: 12.61° 102.11°
  • แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
  • ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
  • ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย