วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี


วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112
ThailandWithFlags.gif
แผนที่การเสียดินแดนของไทยให้แก่ชาติตะวันตก ในพื้นที่สีฟ้าแสดงภาพดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงที่ไทยต้องยกให้ฝรั่งเศสหลังสิ้นสุดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112
วันที่ พ.ศ. 2436
สถานที่ อินโดจีนฝรั่งเศส สยาม
ผลลัพธ์ ฝรั่งเศสได้รับชัยชนะ; ความตกลงฉันท์มิตรระหว่างอังกฤษ-ฝรั่งเศส (Entente Cordiale)
ดินแดน
เปลื่ยน
ดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง (ดินแดนส่วนใหญของประเทศลาวปัจจุบัน) ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส
คู่ขัดแย้ง
ฝรั่งเศส ฝรั่งเศส
ไทย สยาม
ผู้บัญชาการหรือผู้นำ
ฝรั่งเศส โอกุสต์ ปาวี
ฝรั่งเศส ฌอง เดอ ลาแนสซัง
ไทย รัชกาลที่ 5
ไทย กรมหลวงเทวะวงศ์วโรปการ
ไทย พระยาชลยุทธโยธินทร์

วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 (เอกสารภาษาอังกฤษเรียกว่า Franco-Siamese War หรือ "สงครามฝรั่งเศส-สยาม") เป็นเหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างราชอาณาจักรสยามกับฝรั่งเศสในสมัยสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 3 ซึ่งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2436 จากการอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือพื้นที่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง (พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศลาวในปัจจุบัน)

ภาพทางการฝรั่งเศสขนเงินเหรียญนกเม็กซิโก เป็นเงินแผ่นดินที่เก็บในถุงแดง ซึ่งสะสมใว้ตั้งแต่รัชกาลที่ 3 จำนวน 3,000,000 ฟรังก์เหรียญทอง หรือราว 1,560,000 บาทในขณะนั้น พร้อมกับสยามต้องยกดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงด้วย เพื่อเป็นค่าปรับจากวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112

ผู้มีบทบาทสำคัญในวิกฤตการณ์ครั้งนี้คือนายโอกุสต์ ปาวี รองกงสุลฝรั่งเศสประจำนครหลวงพระบาง ซึ่งเป็นหัวหอกสำคัญในการแสวงหาผลประโยชน์ของฝ่ายฝรั่งเศสในดินแดนลาว โดยใช้ประโยชน์จากจุดอ่อนของสยามที่ไม่สามารถดูแลหัวเมืองชายแดนได้ทั่วถึง การก่อกบฏในเวียดนามที่เกิดขึ้นเป็นระยะๆ การปราบฮ่อซึ่งแตกพ่ายจากเหตุการณ์กบฏไท่ผิงในจีน และการทวีความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลสยามกับรัฐบาลฝรั่งเศสที่กรุงปารีส

ผลของวิกฤตการณ์ครั้งนี้ทำให้ฝ่ายไทยจำต้องยอมยกดินแดนลาวฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงให้แก่ฝรั่งเศส นับเป็นการขยายอิทธิพลครั้งสำคัญครั้งหนึ่งของฝรั่งเศสในภูมิภาคอินโดจีน และจะนำไปสู่การสูญเสียดินแดนประเทศราชของไทยในเขมรและลาวที่เหลืออยู่ในเวลาต่อมาอีกด้วย

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]