อำเภอสันทราย

อำเภอสันทราย
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
• อักษรโรมัน	Amphoe San Sai
งานประเพณียี่เป็ง
คำขวัญ:  เกษตรดี สตรีสวย รวยหมาก ของฝากข้าวแต๋น แน่นแฟ้นคุณธรรม
แผนที่จังหวัดเชียงใหม่ เน้นอำเภอสันทราย
พิกัด: 18°50′55″N 99°2′42″E
ประเทศ	ไทย
จังหวัด	เชียงใหม่
พื้นที่
• ทั้งหมด	285.10 ตร.กม. (110.08 ตร.ไมล์)
ประชากร  (2567)
• ทั้งหมด	149,180 คน
• ความหนาแน่น	522.74 คน/ตร.กม. (1,353.9 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์	50210 , 50290(เฉพาะตำบลหนองหาร แม่แฝก แม่แฝกใหม่)
รหัสภูมิศาสตร์	5014
ที่ตั้งที่ว่าการ	ที่ว่าการอำเภอสันทราย เลขที่ 5 หมู่ที่ 5 ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 50290
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

สันทราย (ไทยถิ่นเหนือ: ᩈᩢ᩠ᨶᨪᩣ᩠ᨿ) เป็นอำเภอหนึ่งในเขตปริมณฑลของนครเชียงใหม่ที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว เป็นอำเภอที่รองรับความเจริญจากนครเชียงใหม่ เดิมทีถูกจัดวางเป็นเมืองแห่งการเกษตร เพราะมีสถาบันศึกษาด้านการเกษตรที่เก่าแก่ คือ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาด้านการเกษตรมาอย่างต่อเนื่อง สถานประกอบการ ที่มีมากรองจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ การขยายตัวของชุมชนเมืองแม่โจ้ ทำให้อำเภอสันทราย มีความพร้อมทุก ๆ ด้าน ทั้งสถานศึกษา สถานประกอบการ บ้านจัดสรร จากการเติบโตอย่างต่อเนื่อง อำเภอสันทราย ถูกกำหนดบทบาทให้เป็นอำเภอที่รองรับในด้านแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญของจังหวัดเชียงใหม่

ประวัติ

อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2440 โดยมีที่มาจากภูมิประเทศที่เป็นเนินทรายและสันดอนขนาดใหญ่ ซึ่งเกิดจากตะกอนดินและทรายที่แม่น้ำปิงและแม่น้ำแม่คาวพัดมาทับถมกันทุกปีในฤดูน้ำหลาก ชาวบ้านจึงเรียกว่า "สันทรายหลวง" และนำมาตั้งเป็นชื่ออำเภอ

พัฒนาการและความสำคัญ

• เมืองเกษตรกรรม: ในอดีตถูกกำหนดให้เป็นเมืองแห่งการเกษตร เนื่องจากเป็นที่ตั้งของสถาบันการศึกษาด้านการเกษตรที่เก่าแก่ คือ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

• การเติบโตของเมือง: ปัจจุบันเป็นอำเภอขนาดใหญ่ที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 2 ของจังหวัดเชียงใหม่ รองจากอำเภอเมืองเชียงใหม่

• แหล่งที่อยู่อาศัย: กลายเป็นพื้นที่ปริมณฑลที่รองรับการขยายตัวของชุมชนเมือง บ้านจัดสรร และสถานประกอบการต่างๆ จากนครเชียงใหม่ [1, 2]

ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอสันทรายมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอใกล้เคียงดังนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแม่แตง
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอดอยสะเก็ด
• ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันกำแพง และอำเภอเมืองเชียงใหม่
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองเชียงใหม่และอำเภอแม่ริม

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอสันทรายแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 125 หมู่บ้าน ได้แก่

ลำดับที่	อักษรไทย	อักษรโรมัน	จำนวนหมู่บ้าน	ประชากรทั้งหมด (พ.ศ. 2566)	ประชากรแยกตามส่วนท้องถิ่น (พ.ศ. 2566)
1.	สันทรายหลวง	San Sai Luang	9	8,394	8,394	(ทต. สันทรายหลวง)
2.	สันทรายน้อย	San Sai Noi	10	18,606	18,606	(ทต. สันทรายหลวง)
3.	สันพระเนตร	San Phra Net	7	7,385	1,059 6,326	(ทต. สันทรายหลวง) (ทต. สันพระเนตร)
4.	สันนาเม็ง	San Na Meng	12	13,681	13,681	(ทต. สันนาเม็ง)
5.	สันป่าเปา	San Pa Pao	6	4,867	4,867	(ทต. สันป่าเปา)
6.	หนองแหย่ง	Nong Yaeng	11	6,326	6,326	(ทต. หนองแหย่ง)
7.	หนองจ๊อม	Nong Chom	9	20,037	2,534 17,503	(ทม. แม่โจ้) (ทต. หนองจ๊อม)
8.	หนองหาร	Nong Han	13	23,384	16,951 6,433	(ทม. แม่โจ้) (ทต. หนองหาร)
9.	แม่แฝก	Mae Faek	12	8,987	8,987	(ทต. แม่แฝก)
10.	แม่แฝกใหม่	Mae Faek Mai	14	8,418	8,418	(ทต. เจดีย์แม่ครัว)
11.	เมืองเล็น	Mueang Len	5	4,274	4,274	(ทต. เมืองเล็น)
12.	ป่าไผ่	Pa Phai	17	20,801	4,092 1,187 15,522	(ทม. แม่โจ้) (ทต. สันทรายหลวง) (ทต. ป่าไผ่)
รวม			125	145,160	23,577 (ทม. แม่โจ้) 29,246 (ทต. สันทรายหลวง) 92,337 (เทศบาลอื่น ๆ)

การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอสันทรายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่

• เทศบาลเมืองแม่โจ้ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองจ๊อม ตำบลหนองหาร และตำบลป่าไผ่
• เทศบาลตำบลสันทรายหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันทรายหลวงและตำบลสันทรายน้อยทั้งตำบล รวมทั้งบางส่วนของตำบลสันพระเนตรและตำบลป่าไผ่
• เทศบาลตำบลสันพระเนตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันพระเนตร (นอกเขตเทศบาลตำบลสันทรายหลวง)
• เทศบาลตำบลสันนาเม็ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันนาเม็งทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลหนองจ๊อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองจ๊อม (นอกเขตเทศบาลเมืองแม่โจ้)
• เทศบาลตำบลแม่แฝก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่แฝกทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลเจดีย์แม่ครัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่แฝกใหม่ทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลป่าไผ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าไผ่ (นอกเขตเทศบาลเมืองแม่โจ้และเทศบาลตำบลสันทรายหลวง)
• เทศบาลตำบลเมืองเล็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองเล็นทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลสันป่าเปา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันป่าเปาทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลหนองแหย่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแหย่งทั้งตำบล
• เทศบาลตำบลหนองหาร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหาร (นอกเขตเทศบาลเมืองแม่โจ้)

สถานที่ท่องเที่ยว

สถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ มีความโดดเด่นด้านธรรมชาติและวิถีเกษตรกรรม โดยมีสถานที่สำคัญยอดนิยม ดังนี้

ธรรมชาติและจุดชมวิว

• อ่างเก็บน้ำห้วยโจ้: จุดชมวิวพระอาทิตย์ตกดินบรรยากาศเงียบสงบ เหมาะกับการพักผ่อนหย่อนใจ

• ฟาร์มมหาวิทยาลัยแม่โจ้: พื้นที่เกษตรกรรมขนาดใหญ่กว่า 900 ไร่ มีแปลงปลูกพืชและสวนสวยให้เดินชม [1, 2]

วัฒนธรรมและศาสนสถาน

• ธุดงคสถานล้านนา: สถานปฏิบัติธรรมกว้างขวาง ร่มรื่น และมีสถาปัตยกรรมที่สวยงาม

• วัดดอยแท่นพระผาหลวง: วัดบนดอยสูงบรรยากาศสงบ เหมาะสำหรับสายบุญที่ต้องการไหว้พระชมวิว

ไลฟ์สไตล์และคาเฟ่

• คาเฟ่และสวนเกษตร: มีร้านกาแฟในสวนสวยและฟาร์มสัตว์น่ารักๆ (เช่น โซนป่าไผ่) ให้ทำกิจกรรมและถ่ายรูป

• ตลาดท้องถิ่น: ตลาดสดสันทรายและตลาดนัดชุมชนสำหรับหาของกินพื้นเมืองอร่อยๆ

• Merle: คาเฟ่โฮมมี่ขนาดเล็ก บรรยากาศอบอุ่น

• CHOB Cafe: ร้านสไตล์ธรรมชาติ ร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ใกล้ ม.แม่โจ้

• Phli : ผลิ 봄 at Dollaya: คาเฟ่สไตล์เกาหลี โทนละมุนเหมือนอยู่โซล

• Yarigai specialty coffee and matcha: ร้านเด่นเรื่องมัทฉะและกาแฟสเปเชียลตี้

• Grind Size: คาเฟ่บรรยากาศดีริมทุ่งนา สันทรายหลวง

สถานศึกษาในอำเภอสันทราย

• มหาวิทยาลัยแม่โจ้ มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ มีพื้นที่ประมาณ 3,000 ไร่ ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองแม่โจ้ ตำบลหนองหาร
• มหาวิทยาลัยพายัพ วิทยาเขตแม่คาว
• วิทยาลัยเทคโนโลยีพายัพและบริหารธุรกิจ
• โรงเรียนสันทรายวิทยาคม
• โรงเรียนศรีสังวาลย์
• โรงเรียนสันทรายหลวง
• โรงเรียนบ้านป่าบง

จำนวนธนาคาร

1. ธนาคารกรุงเทพ สาขาตลาดสามแยก
2. ธนาคารกรุงเทพ สาขาแม่โจ้
3. ธนาคารกรุงเทพ สาขามหาวิทยาลัยแม่โจ้
4. ธนาคารกรุงเทพ สาขาเทสโก้โลตัส สันทราย
5. ธนาคารกสิกรไทย สาขาแม่โจ้
6. ธนาคารกสิกรไทย สาขาตลาดสามแยก
7. ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาแม่โจ้
8. ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดสามแยก
9. ธนาคารกรุงไทย สาขาแม่โจ้
10. ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สาขาแม่โจ้
11. ธนาคารธนชาติ สาขาสันทราย
12. ธนาคารออมสิน สาขาสันทราย
13. ธนาคารออมสิน สาขาแม่โจ้
14. ธนาคารออมสิน สาขาตลาดสามแยก
15. ธนาคารอาคารสงเคราะห์ สาขาสันทราย
16. ธนาคารเพื่อการเกษตรฯ สาขาสันทราย
17. ธนาคารเพื่อการเกษตรฯ สาขาแม่โจ้
18. ธนาคารเพื่อการเกษตรฯ สาขาตลาดเจดีย์แม่ครัว