เขตมิสซังเชียงใหม่
เขตมิสซังเชียงใหม่ Dioecesis Chiangmaiensis | |
|---|---|
อาสนวิหารพระหฤทัย | |
| ที่ตั้ง | |
| ประเทศ | |
| มหานคร | เขตมิสซังกรุงเทพฯ |
| สถิติ | |
| พื้นที่ | 50,342.30 ตารางกิโลเมตร (19,437.27 ตารางไมล์) |
| ประชากร - รวม - คาทอลิก | (2023) 3,142,878 50,913 (1.7%) |
| แพริช | 31 |
| คณะ | 32 |
| โรงเรียน | 9 |
| ข้อมูล | |
| นิกาย | คาทอลิก |
| Sui iuris church | คริสตจักรละติน |
| จารีต | พิธีกรรมโรมัน |
| อาสนวิหาร | อาสนวิหารพระหฤทัย |
| บาทหลวง | 47 |
| ผู้นำปัจจุบัน | |
| สันตะปาปา | สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอที่ 14 |
| มุขนายก | ว่าง |
| มุขนายกมหานคร | ฟรังซิสเซเวียร์ วีระ อาภรณ์รัตน์ |
| แผนที่ | |
เขตมิสซังเชียงใหม่[1] หรือสังฆมณฑลเชียงใหม่ เป็นมุขมณฑลโรมันคาทอลิกในประเทศไทย มีอาณาเขตครอบคลุม 4 จังหวัดในภาคเหนือ ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำปาง (ยกเว้นอำเภองาว) จังหวัดลำพูน และจังหวัดแม่ฮ่องสอน[2] และมีสถานะเป็นปริมุขมณฑลของเขตมิสซังกรุงเทพฯ
สำนักมิสซังโรมันคาทอลิกเชียงใหม่ ปัจจุบันตั้งอยู่ที่ 5/3 ถนนเจริญประเทศ 12 ตำบลช้างคลาน อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50100
ประวัติ
[แก้]เขตมิสซังเชียงใหม่มีจุดเริ่มต้นมาจากการเผยแพร่ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกในภาคเหนือ โดยสมัยมุขนายกฌ็อง-บาติสต์ ปาลกัว ดำรงตำแหน่งประมุขมิสซังสยาม ได้ส่งบาทหลวง 2 องค์ คือบาทหลวงกร็องฌ็อง และบาทหลวงวากาล มาเป็นมิชชันนารีเผยแพร่ศาสนาที่เชียงใหม่ ถึงเมื่อวันที่ถึงเชียงใหม่ในบ่ายวันที่ 18 มกราคม ค.ศ. 1844 เริ่มแรกได้รับการต้อนรับจากเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่เป็นอย่างดี แต่ภายหลังมีท่าทีเปลี่ยนไปทำให้งานแพร่ธรรมต้องหยุดลง ต่อมาสมัยมุขนายกเรอเน แปร์รอส ได้รื้อฟื้นงานแพร่ธรรมขึ้นอีกครั้ง โดยส่งบาทหลวง 2 องค์ คือบาทหลวงฟูยัง (Fouillat) และบาทหลวงบรัวซา (Broizat) มาทำหน้าที่ และได้ตั้งศูนย์แพร่ธรรมที่เชียงใหม่ได้เป็นผลสำเร็จ แต่จากนั้นไม่นานก็เกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 บาทหลวงทั้งสองถูกเรียกตัวกลับ งานประกาศศาสนาจึงต้องชะงักลงอีกครั้ง ต่อมา ค.ศ. 1926 มิสซังกรุงเทพฯ จึงส่งบาทหลวงขึ้นมาอีกรอบ ประกอบด้วยบาทหลวงยอร์ช มีราแบล (Mirabel) จากคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส พร้อมกับบาทหลวงพื้นเมืองชาวไทยคือบาทหลวงนิโคลาส บุญเกิด กฤษบำรุง ทั้งสองได้ตั้งต้นที่พิษณุโลกก่อน เพราะมีชาวจีนอาศัยอยู่มาก[3]
ต่อมาวันที่ 18 มกราคม ค.ศ. 1931 ทั้งสองจึงมาถึงเชียงใหม่แล้วเริ่มประกาศศาสนาอีกครั้ง และได้เชิญคณะนักบวชคาทอลิกหลายคณะมาช่วยงานการศึกษาด้วย เช่น คณะอุร์สุลินแห่งสหภาพโรมันมาเปิดโรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย คณะภราดาเซนต์คาเบรียลมาเปิดโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย การเผยแพร่ได้ขยายตัวไปทั่วจังหวัด แล้วจึงขยายไปจังหวัดอื่น ๆ ในเขตภาคเหนือตามลำดับ[4]
ในวันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1959 สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 23 จึงทรงยกสถานะภาคเหนือจึงเป็นเขตหัวหน้าจากสันตะสำนัก (Prefecture Apostolic) แล้วได้เป็นมุขมณฑลในวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 1965[5] แต่ราชการไทยยังคงเรียกว่าเขตมิสซังเชียงใหม่ ต่อมาวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 2018 สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงแยกจังหวัดเชียงราย แพร่ น่าน พะเยา และอำเภองาว จังหวัดลำปาง ออกจากเขตมิสซังเชียงใหม่มาสถาปนาเป็นเขตมิสซังเชียงราย[6]
ลำดับมุขนายก
[แก้]นับแต่ได้รับสถานะเป็นมุขมณฑล มิสซังโรมันคาทอลิกเชียงใหม่มีมุขนายกเป็นประมุขมาแล้ว 4 องค์ โดยหัวหน้าจากสันตะสำนักประจำมิสซังเชียงใหม่คือพระคุณเจ้าลูว์เซียง ลากอสต์ได้เป็นมุขนายกผู้ดูแลของสันตะสำนักประจำมิสซังเชียงใหม่องค์แรก มุขนายกทั้ง 4 ได้แก่
| ลำดับที่ | รายนาม | ตำแหน่ง | เริ่มวาระ | หมดวาระ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ลูว์เซียง แบร์นาร์ ลากอสต์ | ผู้ดูแลของสันตะสำนัก | ค.ศ. 1959 | ค.ศ. 1975 |
| 2 | โรเบิร์ต รัตน์ บำรุงตระกูล | มุขนายกประจำมุขมณฑล | ค.ศ. 1975 | ค.ศ. 1987 |
| 3 | ยอแซฟ สังวาลย์ ศุระศรางค์ | มุขนายกประจำมุขมณฑล | ค.ศ. 1987 | ค.ศ. 2009 |
| 4 | ฟรังซิสเซเวียร์ วีระ อาภรณ์รัตน์ | มุขนายกประจำมุขมณฑล | ค.ศ. 2009 | ค.ศ. 2025 |
สถิติ
[แก้]สถิติมิสซังเชียงใหม่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555–2559 มีดังนี้
| ข้อมูล | พ.ศ. 2555[7] | พ.ศ. 2556[8] | พ.ศ. 2556[9] | พ.ศ. 2557[10] | พ.ศ. 2558[11] | พ.ศ. 2559[12] | พ.ศ. 2561[13] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ชาวคาทอลิก | 61,847 | 63,273 | 63,273 | 71,694 | 71,694 | 67,396 | 53,572 |
| บาทหลวงมิสซังเชียงใหม่ | 28 | 29 | 29 | 30 | 33 | 35 | 36 |
| บาทหลวงมิสซังกรุงเทพฯ | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 2 |
| บาทหลวงคณะธรรมทูตไทย | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | – |
| บาทหลวงคณะธรรมทูตอิตาลี | 6 | 6 | 6 | 6 | 4 | 4 | 4 |
| บาทหลวงคณะยารูมาล | 2 | 2 | 2 | 2 | 4 | 3 | 2 |
| บาทหลวงจากเมียนมาร์ | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| นักบวชคณะเบธาราม | 14 | 19 | 19 | 23 | 23 | 23 | 18 |
| นักบวชคณะปีเม | 7 | 7 | 7 | 6 | 7 | 6 | 2 |
| นักบวชคณะเยสุอิต | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 |
| นักบวชคณะพระมหาไถ่ | 9 | 8 | 8 | 8 | 8 | 7 | 4 |
| นักบวชคณะซาเลเซียน | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 |
| นักบวชคณะคามิลเลียน | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | – |
| นักบวชคณะอิเดนเตส | 2 | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 | 3 |
| นักบวชคณะเบเนดิกติน | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 |
| ภราดาเซนต์คาเบรียล | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 | 9 | 11 |
| ภคินี | 151 | 159 | 159 | 163 | 163 | 163 | 107 |
| โบสถ์ | 45 | 46 | 46 | 50 | 49 | 50 | 34 |
- หมายเหตุ : ในปลายปี พ.ศ. 2557 มิสซังเชียงใหม่รายงานสถิติเก่าของปี พ.ศ. 2556 ทำให้มีข้อมูลซ้ำกันสองปี
โรงเรียนคาทอลิกในเขตมิสซังเชียงใหม่
[แก้]| ชื่อสถาบัน | จังหวัด | ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. |
|---|---|---|
| 1. โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย | จังหวัดเชียงใหม่ | 2475 |
| 2. โรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย | จังหวัดเชียงใหม่ | 2475 |
| 3. โรงเรียนพระหฤทัย เชียงใหม่ | จังหวัดเชียงใหม่ | 2475 |
| 4. โรงเรียนอรุโณทัย | จังหวัดลำปาง | 2498 |
| 5. โรงเรียนศีลรวี | จังหวัดเชียงใหม่ | 2500 |
| 6. โรงเรียนอัสสัมชัญลำปาง | จังหวัดลำปาง | 2501 |
| 7. โรงเรียนเจ้าฟ้าอุบลรัตน์ | จังหวัดเชียงใหม่ | 2537 |
| 8. โรงเรียนสารสาสน์วิเทศเชียงใหม่ | จังหวัดเชียงใหม่ | 2551 |
| 9. โรงเรียนเซนต์โยเซฟ แม่แจ่ม | จังหวัดเชียงใหม่ | 2552 |
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "ประวัติความเป็นมาของพระพุทธศาสนาและองค์การศาสนาต่าง ๆ ในประเทศไทย" (PDF). กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. p. 161. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 3 มีนาคม 2016. สืบค้นเมื่อ 28 เมษายน 2011.
- ↑ "สังฆมณฑลเชียงใหม่". สภาพระสังฆราชคาทอลิกแห่งประเทศไทย. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 กันยายน 2009. สืบค้นเมื่อ 14 เมษายน 2011.
- ↑ "ประวัติสังฆมณฑลเชียงใหม่". สังฆมณฑลเชียงใหม่. p. 3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 กรกฎาคม 2012.
- ↑ อนุสรณ์พระสังฆราชยอแซฟ สังวาลย์ ศุระศรางค์ ประมุขสังฆมณฑลเชียงใหม่ ค.ศ. 1987–2009. pp. 87–99.
- ↑ David M. Cheney. "Diocese of Chiang Mai". The Hierarchy of the Catholic Church (ภาษาอังกฤษ).
- ↑ "ประกาศตั้งสังฆมณฑลเชียงราย". สังฆมณฑลเชียงใหม่. 25 เมษายน 2018. สืบค้นเมื่อ 29 มิถุนายน 2018.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2556/2013. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2557/2014. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2558/2015. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2559/2016. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2560/2017. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2561/2018. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
- ↑ ปฏิทินคาทอลิก: Catholic Calendar 2562/2019. กรุงเทพ: สื่อมวลชนคาทอลิกประเทศไทย. หน้า 3.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- สังฆมณฑลเชียงใหม่, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 สิงหาคม 2010