ดัชนีการพัฒนามนุษย์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แผนที่ลงสีแสดงดัชนีการพัฒนามนุษย์ (ข้อมูลปี พ.ศ. 2558 ซึ่งเผยแพร่เมื่อ 21 มีนาคม พ.ศ. 2560)
  0.900 ขึ้นไป
  0.850–0.899
  0.800–0.849
  0.750–0.799
  0.700–0.749
  0.650–0.699
  0.600–0.649
  0.550–0.599
  0.500–0.549
  0.450–0.499
  0.400–0.449
  0.350–0.399
  0.300–0.349
  ต่ำกว่า 0.300
  ไม่ทราบข้อมูล

ดัชนีการพัฒนามนุษย์ (อังกฤษ: Human Development Index: HDI) คือดัชนีทางสถิติแบบองค์รวมที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการคาดหมายคงชีพ การศึกษา และรายได้เฉลี่ยต่อหัว ซึ่งใช้จัดลำดับการพัฒนามนุษย์ในแต่ละประเทศเป็น 4 กลุ่ม ยิ่งประเทศใดมีระดับการคาดหมายคงชีพ การศึกษา และรายได้เฉลี่ยต่อหัวมาก ก็จะยิ่งส่งผลให้ระดับการพัฒนามนุษย์มากตามไปด้วย ทั้งนี้ดัชนีดังกล่าวถูกพัฒนาโดยนักเศรษฐศาสตร์ชาวปากีสถาน มาห์บับ อุล ฮัก ร่วมกับะนักเศรษฐศาสตร์ชาวอินเดีย อมรรตยะ เสน ซึ่งได้วางกราบการศึกษาไว้ว่าผู้คนสามารถที่จะ "เป็น" หรือ "กระทำ" สิ่งที่ตนปรารถนาในชีวิตได้หรือไม่ และเผยแพร่รายงานการศึกษาโดยโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ

ในปี พ.ศ. 2553 รายงานการพัฒนามนุษย์ได้ริเริ่มดัชนีการพัฒนามนุษย์ปรับปรุงด้วยความไม่เท่าเทียมหรือ "ไอเอชดีไอ" (Inequality-adjusted Human Development Index; IHDI) ในขณะที่ดัชนีแบบเดิมยังถือว่ามีข้อมูลที่เป็นประโยชน์อยู่ โดยกล่าวว่า "ไอเอชดีไอคือดัชนีที่สะท้อนระดับการพัฒนามนุษย์ที่แท้จริง (เนื่องจากพิจารณาความไม่เท่าเทียมในสังคมด้วย)" และ "อาจมองได้ว่าดัชนีการพัฒนามนุษย์แบบเดิมคือศักยภาพในการพัฒนามนุษย์ (ดัชนีไอเอชดีไอสูงสุดที่เป็นได้ เนื่องจากเป็นกรณีที่สังคมมีความเท่าเทียมกันโดยสมบูรณ์)"

ดัชนีการพัฒนามนุษย์วัดความสำเร็จโดยเฉลี่ยของแต่ละประเทศในการพัฒนามนุษย์สามด้านหลัก ๆ ได้แก่

  • การมีชีวิตที่ยืนยาวและมีสุขภาพดี - วัดจากอายุขัย
  • ความรู้ - วัดจากการรู้หนังสือ (มีน้ำหนักเป็นสองในสามส่วน) และอัตราส่วนการเข้าเรียนสุทธิที่รวมกันทั้งระดับประถม มัธยม และอุดมศึกษา (มีน้ำหนักเป็นหนึ่งในสามส่วน)
  • มาตรฐานคุณภาพชีวิต - วัดจากผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (Gross Domestic Product - GDP) ต่อหัวและความเท่าเทียมกันของอำนาจซื้อ (purchasing power parity - PPP)

ในแต่ละปี รัฐสมาชิกองค์การสหประชาชาติจะถูกจัดอันดับตามดัชนีนี้ ประเทศที่ได้รับการจัดอยู่ในอันดับต้น ๆ มักจะโฆษณาผลการจัดอันดับดังกล่าว (เช่น กรณีของนายฌอง เครเตียง อดีตนายกรัฐมนตรีของแคนาดา) เพื่อที่จะดึงดูดให้บุคลากรที่มีความสามารถอพยพเข้ามาในประเทศของตนมากขึ้น (เพื่อเป็นทรัพยากรมนุษย์ในทางเศรษฐกิจ) หรือเพื่อที่จะลดแรงจูงใจในการอพยพย้ายออก อย่างไรก็ดี องค์การสหประชาชาติยังมีวิธีการวัดความยากจนในแต่ละประเทศอีกด้วย โดยการใช้ดัชนีความยากจนมนุษย์ (Human Poverty Index)

ดัชนีการพัฒนามนุษย์ พ.ศ. 2559[แก้ไขต้นฉบับ]

รายงานการพัฒนามนุษย์ พ.ศ. 2559 ถูกเผยแพร่โดยโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติในวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2560 และได้คำนวณคะแนนสำหรับดัชนีการพัฒนามนุษย์จากประมาณการข้อมูลสำหรับปี พ.ศ. 2558 ตารางด้านล่างต่อไปนี้คือกลุ่มประเทศที่มีระดับการพัฒนามนุษย์ "สูงมาก" จำนวน 51 ลำดับ[1][2][3]

  • Increase = สูงขึ้น
  • Steady = คงที่
  • Decrease = ต่ำลง
  • ตัวเลขด้านข้างเครื่องหมายแสดงถึงอันดับที่เปลี่ยนแปลงไปจากปีก่อนหน้า
อันดับ ประเทศ คะแนน
พ.ศ. 2558
(จากรายงาน พ.ศ. 2559)[4]
เปลี่ยนแปลงจากปีก่อน[5] พ.ศ. 2558
(จากรายงาน พ.ศ. 2559)[5]
เปลี่ยนแปลงจากปีก่อน[5]
1 Steady  นอร์เวย์ 0.949 Increase 0.001
2 Increase (1)  ออสเตรเลีย 0.939 Increase 0.002
2 Steady  สวิตเซอร์แลนด์ 0.939 Increase 0.001
4 Steady  เยอรมนี 0.926 Increase 0.002
5 Increase (1)  เดนมาร์ก 0.925 Increase 0.002
5 Decrease (1)  สิงคโปร์ 0.925 Increase 0.001
7 Decrease (1)  เนเธอร์แลนด์ 0.924 Increase 0.001
8 Steady  ไอร์แลนด์ 0.923 Increase 0.003
9 Steady  ไอซ์แลนด์ 0.921 Increase 0.002
10 Decrease (1)  แคนาดา 0.920 Increase 0.001
10 Increase (1)  สหรัฐ 0.920 Increase 0.002
12 Steady  ฮ่องกง 0.917 Increase 0.001
13 Steady  นิวซีแลนด์ 0.915 Increase 0.002
14 Increase (1)  สวีเดน 0.913 Increase 0.004
15 Decrease (1)  ลิกเตนสไตน์ 0.912 Increase 0.001
16 Steady  สหราชอาณาจักร 0.909 Increase 0.001
17 Steady  ญี่ปุ่น 0.903 Increase 0.001
18 Steady  เกาหลีใต้ 0.901 Increase 0.002
19 Steady  อิสราเอล 0.899 Increase 0.001
20 Steady  ลักเซมเบิร์ก 0.898 Increase 0.002
21 Increase (1)  ฝรั่งเศส 0.897 Increase 0.003
22 Decrease (1)  เบลเยียม 0.896 Increase 0.001
23 Steady  ฟินแลนด์ 0.895 Increase 0.002
24 Steady  ออสเตรีย 0.893 Increase 0.001
25 Steady  สโลวีเนีย 0.890 Increase 0.002
26 Increase (1)  อิตาลี 0.887 Increase 0.006
27 Decrease (1)  สเปน 0.884 Increase 0.002
28 Steady  เช็กเกีย 0.878 Increase 0.003
29 Steady  กรีซ 0.866 Increase 0.001
30 Steady  บรูไน 0.865 Increase 0.001
30 Increase (1)  เอสโตเนีย 0.865 Increase 0.002
32 Steady  อันดอร์รา 0.858 Increase 0.001
33 Increase (1)  ไซปรัส 0.856 Increase 0.002
33 Increase (2)  มอลตา 0.856 Increase 0.003
33 Steady  กาตาร์ 0.856 Increase 0.001
36 Steady  โปแลนด์ 0.855 Increase 0.003
37 Steady  ลิทัวเนีย 0.848 Increase 0.002
38 Steady  ชิลี 0.847 Increase 0.002
38 Steady  ซาอุดีอาระเบีย 0.847 Increase 0.002
40 Steady  สโลวาเกีย 0.845 Increase 0.003
41 Steady  โปรตุเกส 0.843 Increase 0.002
42 Steady  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ 0.840 Increase 0.004
43 Steady  ฮังการี 0.836 Increase 0.002
44 Steady  ลัตเวีย 0.830 Increase 0.002
45 Steady  อาร์เจนตินา 0.827 Increase 0.001
45 Increase (1)  โครเอเชีย 0.827 Increase 0.004
47 Decrease (1)  บาห์เรน 0.824 Increase 0.001
48 Increase (1)  มอนเตเนโกร 0.807 Increase 0.003
49 Decrease (1)  รัสเซีย 0.804 Decrease 0.001
50 Increase (1)  โรมาเนีย 0.802 Increase 0.004
51 Decrease (1)  คูเวต 0.800 Increase 0.001

ประเทศไทย[แก้ไขต้นฉบับ]

ประเทศไทยถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีการพัฒนามนุษย์ในระดับ "สูง" ซึ่งสถิติคะแนนย้อนหลัง (สำหรับการประเมินในปี พ.ศ. 2559)[5] เป็นดังต่อไปนี้

ประเทศ อันดับล่าสุด
(พ.ศ. 2558)
เปลี่ยนแปลงจากปีก่อน คะแนน
2558 2557 2556 2555 2554 2553 2543 2533
 ไทย 87 Increase (1) 0.740 0.738 0.737 0.733 0.729 0.720 0.649 0.574

อ้างอิง[แก้ไขต้นฉบับ]

  1. http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf
  2. The UN does not calculate the HDI of Macau. The government of Macau calculates its own HDI.Macau in Figures, 2015
  3. Taiwan's government calculated its HDI to be 0.882, based on 2010 new methodology of UNDP. "2011中華民國人類發展指數 (HDI)" (PDF) (ใน Chinese). Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan, R.O.C. 2011. สืบค้นเมื่อ 2011-11-21. 
  4. "Human Development Report 2015 – Sustaining Human Progress: Reducing Vulnerabilities and Building Resilience". Human Development Report Office, United Nations Development Programme. สืบค้นเมื่อ 21 March 2017. 
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 "Human Development Report 2016 – Human Development for Everyone". Human Development Report Office, United Nations Development Programme. สืบค้นเมื่อ 22 March 2017.