ประภาส จารุเสถียร

ประภาส จารุเสถียร
รองนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 1 มกราคม พ.ศ. 2501 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501
สมัยก่อนหน้า	สุกิจ นิมมานเหมินท์
สมัยถัดไป	พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์
ผู้บัญชาการทหารบก
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2507 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2516
สมัยก่อนหน้า	จอมพลถนอม กิตติขจร
สมัยถัดไป	พลเอกกฤษณ์ สีวะรา
อธิบดีกรมตำรวจ
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2515 – 16 ตุลาคม พ.ศ. 2516
สมัยก่อนหน้า	พลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์
สมัยถัดไป	พลตำรวจเอกประจวบ สุนทรางกูร
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด	5 ธันวาคม พ.ศ. 2455 ตำบลหมากแข้ง จังหวัดอุดรธานี
เสียชีวิต	18 สิงหาคม พ.ศ. 2540
คู่สมรส	ท่านผู้หญิงไสว จารุเสถียร

จอมพลประภาส จารุเสถียร (5 ธันวาคม พ.ศ. 2455 — 18 สิงหาคม พ.ศ. 2540) อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตผู้บัญชาการทหารบก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย อธิบดีกรมตำรวจและอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ประวัติ

จอมพล ประภาส จารุเสถียร (นามเดิม ตุ๊) เกิดเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2455 ปีฉลู ณ ตำบลหมากแข้ง จังหวัดอุดรธานี เป็นบุตรของพระยาพายัพพิริยกิจ (เป้า) และเจ้าบัวตอง (ณ ลำปาง) จารุเสถียร สมรสกับ ท่านผู้หญิงไสว จารุเสถียร(บุตรของเรือตรีวอน และนางฮวย ปานประสิทธิ์) จบมัธยมศึกษาจาก โรงเรียนวัดราชาธิวาส

บุตรธิดา

มีบุตรธิดาทั้งสิ้น 6 คนได้แก่

1. ร้อยโทตวงสิทธิ์ จารุเสถียร
2. ร้อยเอกหญิงสุมิตรา จารุเสถียร
3. คุณสุภาพร กิตติขจร (สมรสกับ พันเอกณรงค์ กิตติขจร)
4. พลโทประยุทธ จารุเสถียร
5. คุณหญิงอรพรรณ ศศิประภา (สมรสกับ พลเอกยุทธศักดิ์ ศศิประภา)
6. คุณหญิงศุภนภา อัตตะนันทน์ (สมรสกับ พลเอกสมทัต อัตตะนันทน์)

การรับราชการ

• 1 ตุลาคม พ.ศ. 2476 ได้รับพระราชทานยศเป็น ร.ต.ประจำกองพันทหารราบที่ 6
• 27 มกราคม พ.ศ. 2478 ประจำกองบังคับการกองทัพบก เลื่อนยศเป็น ร.ท.
• 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2479 โอนเป็นตำรวจ ดำรงตำแหน่งผู้บังคับหมวด กองตำรวจภูธร จว.ชัยภูมิ ปรับยศเป็น ร.ต.อ.(รับราชการเป็นตำรวจได้ 4 เดือน)
• 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2479 โอนกลับเป็นทหาร ประจำในกองทัพบก ปรับยศเป็น ร.อ.
• 30 ธันวาคม พ.ศ. 2500 เป็นแม่ทัพกองทัพภาคที่ 1 และได้รับพระราชทานยศเป็น พลโท
• 1 มกราคม พ.ศ. 2502 ได้รับพระราชทานเป็น พลเอก
• 1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด เป็นผู้บัญชาการทหารบก และพระราชทานยศให้เป็น จอมพล
• 1 ตุลาคม พ.ศ. 2515 รักษาการในตำแหน่งอธิบดีกรมตำรวจ อีกตำแหน่งหนึ่ง

ตำแหน่งและหน้าที่ราชการพิเศษ

• โปรดเกล้าฯ ให้เป็นราชองครักษ์เวร และเป็นนายทหารพิเศษประจำกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์
• เป็นสมาชิกสภาผู้แทนประเภท 2
• พ.ศ. 2499 เข้ารับการศึกษาหลักสูตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร กรมเสนาธิการกลาโหม ชุดที่ 1
• 23 กันยายน พ.ศ. 2500 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในคณะรัฐบาลนายพจน์ สารสิน เป็นนายกรัฐมนตรี
• 1 มกราคม พ.ศ. 2501 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
• 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยในคณะรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี
• 7 กันยายน พ.ศ. 2506 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• 11 กันยายน พ.ศ. 2506 โปรดเกล้าฯ ให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในคณะรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี
• 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2510 โปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งตุลาการศาลทหารสูงสุด
• 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 พ้นตำแหน่งและสิ้นสุดสภาพรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
• 27 ธันวาคม พ.ศ. 2515 โปรดเกล้าฯให้เป็นนายตำรวจราชสำนักพิเศษ

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

• เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 1 (เสนางคะบดี)
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นมหาวชิรมงกุฎ
• เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ
• เหรียญดุษฎีมาลา เข็มกล้าหาญ
• เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1
• เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน
• เหรียญชัยสมรภูมิสงครามมหาเอเชียบูรพา
• เหรียญราชการชายแดน
• เหรียญจักรมาลา
• เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
• เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 8 ชั้นที่ 3 (อ.ป.ร.3)
• เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)

บทบาททางการเมือง

จอมพลประภาส จารุเสถียร ได้มีบทบาทอย่างมากในการเมืองในแต่ละยุค แต่ละสมัย ในฐานะของนายทหาร ตั้งแต่ยังเป็นนายทหารยศชั้นน้อย โดยในเหตุการณ์กบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 ก็เป็นผู้ใช้ปืนยิง พระยาศรีสิทธิสงคราม เสนาธิการของฝ่ายกบฏถึงแก่ชีวิต ที่สถานีรถไฟหินลับ จังหวัดสระบุรี และเข้าร่วมในการรัฐประหาร พ.ศ. 2490 และปราบกบฏวังหลวง พ.ศ. 2492 เคียงข้าง จอมพลถนอม กิตติขจร มาตลอด

ภายหลังการอสัญกรรมของ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในปี พ.ศ. 2506 แล้ว จอมพลถนอม กิตติขจร จึงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสืบต่อ บทบาทของจอมพลประภาสเปรียบเสมือนมือขวาคนสำคัญของจอมพลถนอม โดยเป็นรองนายกรัฐมนตรี ซึ่งบุคคลิกส่วนตัวของจอมพลถนอมแล้ว เป็นคนพูดน้อย มีภาพลักษณ์ของความซื่อสัตย์ จึงได้รับการยอมรับจากประชาชนในระยะแรกที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จนได้รับฉายาว่า "นายกฯ คนซื่อ" แต่จอมพลประภาสกลับไม่ได้รับความไว้วางใจเฉกเช่นจอมพลถนอม อันเนื่องมาจากปัญหาการคอร์รัปชั่นและการใช้อำนาจหน้าที่ไปในทางที่มิชอบหลายประการ โดยที่จอมพลประภาสเสมือนเป็นปากกระบอกเสียงให้แก่จอมพลถนอม ด้วยความเป็นคนพูดเก่ง มีลีลาแพรวพราว และความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลทั้งคู่ก็แน่บแน่นกัน โดยที่ พ.อ.ณรงค์ กิตติขจร ลูกชายของจอมพลถนอม ก็ได้สมรสกับลูกสาวของจอมพลประภาสด้วย

หลังเหตุการณ์ 14 ตุลา แล้ว จอมพลประภาส ได้เดินทางออกนอกประเทศ โดยไปอยู่ที่กรุงไทเป ประเทศไต้หวัน และหวนกลับคืนมาสู่ประเทศไทยอีกครั้งในวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2519 แต่ถูกต่อต้านอย่างหนัก จึงเดินทางกลับ ซึ่งเป็นเหตุการณ์ก่อนเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลา ไม่นาน

อ้างอิง

• ประภาส จารุเสถียร

สมัยก่อนหน้า		ประภาส จารุเสถียร		สมัยถัดไป
พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์		อธิบดีกรมตำรวจ (1 ตุลาคม พ.ศ. 2515 - 16 ตุลาคม พ.ศ. 2516)		พลตำรวจเอก ประจวบ สุนทรางกูร