พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร
พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร.jpg

พระนาม เฉลิมพลฑิฆัมพร
พระอิสริยยศ พระเจ้าวรวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นโท
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 29 เมษายน พ.ศ. 2456
สิ้นพระชนม์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2534 (78 ปี)
พระบิดา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์
พระมารดา พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมเขตรมงคล
หม่อม 5 ท่าน
พระบุตร 7 องค์

พลตรี พลเรือตรี พลอากาศตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร หรือ พระองค์ชายกลาง (29 เมษายน พ.ศ. 2456 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2534) เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์ กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมเขตรมงคล มีพระเชษฐา คือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล และ พระอนุชา คือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ

พระประวัติ[แก้]

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์ กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมเขตรมงคล มีพระเชษฐาคือพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล และพระอนุชาคือพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ

พระบิดาเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ส่วนพระมารดามีศักดิ์เป็นพระภาติยะของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยเป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พระอนุชาร่วมพระครรโภทรกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2534 พระชันษา 78 ปี

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลทิฆัมพร ทรงเป็นเจ้านายที่ทรงพระปรีชารอบรู้และฝักใฝ่พระทัยในศิลปะและวรรณคดี ได้ทรงเกื้อกูลและอุปถ้มภ์ทั่งศิลปและศิลปินตลอดมา ได้ทรงชักชวนให้ธนิต อยู่โพธิ์ เขียนเรื่องงานศิลป์เกี่ยวกับโขนต่อไปหลังจากที่ได้เขียนเรื่องโขนเมื่อหลายปีมาแล้ว

การทำงาน[แก้]

พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร เป็นหัวหอกสำคัญในการตามล่าปรีดี พนมยงค์ ในช่วงเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2490 พระองค์เป็นผู้แจ้งขอเครื่องบินเพื่อติดตามโจมตีปรีดีและคณะ ที่ได้หลบหนีไปทางน้ำ ซึ่งทางคณะรัฐประหารก็ได้จัดการให้ตามที่พระองค์ต้องการ จากนั้นพระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพรพร้อมด้วยพ.ท.ละม้าย อุทยานานนท์ จึงได้ขึ้นเครื่องบินของกองทัพอากาศจากดอนเมืองมุ่งตรงไปสมุทรปราการเพื่อติดตามโจมตีเรือลี้ภัยของปรีดีและคณะ และได้ทำการบินค้นหาตั้งแต่ปากน้ำลึกเข้ามาในลำน้ำเจ้าพระยา และบินกว้างออกไปทั่วปากอ่าวแล้วล้ำลึกออกไปในทะเล แต่ก็ไม่สามารถตรวจพบเรือของปรีดีได้ เพราะสภาพอากาศที่มืดคลุ้มไปทั่ว ประกอบกับลมที่พัดแรงอย่างผิดปกติ ทำให้ทัศนะวิสัยเลวลงจนเครื่องบินไม่สามารถปฏิบัติการค้นหาได้ จนสุดท้ายปรีดี พนมยงค์ สามารถหลบหนีออกไปจากประเทศไทยได้สำเร็จ[1]

ครอบครัว[แก้]

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร มีหม่อมทั้งหมด 5 ท่าน ได้แก่ หม่อมราชวงศ์กุลปราโมทย์ สวัสดิกุล, สมเชื้อ มุกสิกบุตร (สกุลเดิม: ชมเสวี), หม่อมทองไพ ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ประยูรโต), หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ประยูรโต) และหม่อมบัวทอง ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ไตลังคะ) มีพระโอรส-ธิดา 7 องค์ ดังนี้[2][3][4]

  1. ประสูติแต่หม่อมราชวงศ์กุลปราโมทย์ จิรประวัติ (ราชสกุลเดิม: สวัสดิกุล; 2 มิถุนายน พ.ศ. 2458 - 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2528)
    • หม่อมเจ้าจามเทพี ยุคล (23 ธันวาคม พ.ศ. 2476 - 26 มกราคม พ.ศ. 2485)
  2. ประสูติแต่สมเชื้อ มุกสิกบุตร (สกุลเดิม: ชมเสวี) ธิดาพระนิเวศน์วิสุทธิ์ (เอิบ ชมเสวี) กับเลื่อมสุรวงศ์ บุนนาค[5]
  3. ประสูติแต่หม่อมทองไพ ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ประยูรโต)
    • หม่อมเจ้าวิสาขะ ยุคล (10 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 - 31 มีนาคม พ.ศ. 2527) เสกสมรสกับหม่อมพิมพ์ใจ ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ประยูรโต) และเรณู ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: รื่นจิต) มีบุตร 3 คน
  4. ประสูติแต่หม่อมทองแถม ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ประยูรโต)
  5. ประสูติแต่หม่อมบัวทอง ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: ไตลังคะ)
    • หม่อมเจ้าฑิฆัมพร ยุคล (9 กรกฎาคม พ.ศ. 2494) เสกสมรสกับหม่อมเปรมศิริ ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: เทพหัสดิน ณ อยุธยา) และหม่อมมาลินี ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม: พิศาลสารกิจ) มีบุตร 1 คน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. หนังสือ รัฐบุรุษอาวุโส ปรีดี พนมยงค์ ลี้ภัยรัฐประหาร ๘ พ.ย. ๒๔๙๐ จาก กรุงเทพฯ ถึงปักกิ่ง โดย สุพจน์ ด่านตระกูล หน้า 30-31
  2. กิติวัฒนา (ไชยันต์) ปกมนตรี, หม่อมราชวงศ์. สายพระโลหิตในพระพุทธเจ้าหลวง. กรุงเทพฯ : ดีเอ็มดี, พ.ศ. 2551. 290 หน้า. ISBN 978-974-312-022-0
  3. ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-221-818-8
  4. กิตติพงษ์ วิโรจน์ธรรมากูร. ย้อนรอยราชสกุลวงศ์ "วังหลวง". กรุงเทพ : สำนักพิมพ์ดอกหญ้า, พิมพ์ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2549. 304 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-941-205-2
  5. บุตรเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) กับท่านผู้หญิงอ่วม

แหล่งข้อมูล[แก้]