ข้ามไปเนื้อหา

เหรียญชัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เหรียญชัย
มอบโดย พระมหากษัตริย์สยาม
อักษรย่อร.ช.
ประเภทเหรียญพระราชทานเป็นที่ระลึก
วันสถาปนาพ.ศ. 2464
ประเทศประเทศไทย ราชอาณาจักรสยาม
ภาษิตมหาสงครามเพื่ออารยธรรม
จำนวนสำรับไม่จำกัดจำนวน
แพรแถบ
ผู้สมควรได้รับผู้ที่ได้ปฏิบัติราชการในคราวงานพระราชสงคราม ณ ทวีปยุโรป (สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง)
สถานะพ้นสมัยพระราชทาน
ผู้สถาปนาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ล้มเลิกพ.ศ. 2468
ลำดับเกียรติ
สูงกว่าเหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6
รองมาเหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7

เหรียญชัย หรือ เหรียญนารายณ์บันฦๅชัย (อังกฤษ: The Chai Medal) คือ เหรียญพระราชทานเป็นที่ระลึกแก่ผู้ที่ได้ปฏิบัติราชการในคราวสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งสถาปนาและพระราชทานโดย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และออกแบบโดย หม่อมเจ้าอิทธิเทพสรรค์ กฤดากร[1]

ประวัติ

[แก้]

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพระนิพนธ์เกี่ยวกับประวัติของเหรียญชัยไว้ ดังนี้[2]

พระบาทสมเด็จฯ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้สร้างขึ้นเมื่อ (ปีระกา) พ.ศ. 2464 ตามซึ่งผู้แทนแห่งสยามประเทศได้ปฤกษาตกลงกันในที่ประชุมสัมพันธมิตรว่า มีแพรแถบห้อยเหรียญเหมือนกันทุกประเทศ ส่วนตัวเหรียญแล้วแต่ประเทศใด ๆ จะเลือกทำ มีรูปสัณฐานคล้าย ๆ กันได้ตามพอใจ

— หนังสือ "ตำนานเครื่องราชอิศริยาภรณ์สยาม"

เหรียญชัยนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ หม่อมเจ้าอิทธิเทพสรรค์ กฤดากร เป็นผู้ออกแบบ

ลักษณะ

[แก้]

เหรียญชัยนี้มีแค่ชนิดเดียว เป็นเหรียญทองสัมฤทธิ์รูปกลม

  • ด้านหน้า ตรงกลางเป็นรูปนารายณ์บันฦๅชัย
  • ด้านหลัง มีอักษรว่า "มหาสงครามเพื่ออารยธรรม" มีห่วงสำหรับห้อยแพรแถบ

แพรแถบ เป็นสีรุ้ง กว้าง 3.7 ซม. ซึ่งสีแถบแพรของเหรียญนี้เป็นสีตามข้อตกลงของที่ประชุมของฝ่ายสัมพันธมิตร ใช้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย

เหรียญชัยในสงครามโลกครั้งที่ 1 ของประเทศต่าง ๆ

[แก้]
เหรียญชัยในสงครามโลกครั้งที่ 1 จำแนกตามประเทศ
ประเทศ ผู้ออกแบบ ผู้ผลิต จำนวนที่สร้าง ด้านหน้า ด้านหลัง สถาปนาโดย
เบลเยียม ปอล ดือ บัวส์ (Paul Du Bois, 1859–1938) ----- 300,000–350,000 พระบรมราชโองการ ลงวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1919
บราซิล [Wikidata] Jorge Soubre [fr] (1890–1934) ประมาณ 2,500 Decree nr. 16074 from 22 June 1923
คิวบา [Wikidata] Charles Charles
  • Etablissements Chobillon
6,000–7,000 Decree nr. 905 from 10 June 1922
เชโกสโลวัก [cz] Otakar Španiel (1881–1955)
  • Kremnice Mint
ประมาณ 89,500 Decree from 27 July 1920
ฝรั่งเศส Pierre-Alexandre Morlon [fr] (1878–1951) ประมาณ 2,000,000 Law from 20 July 1922
Charles Charles[Note 1]
  • Etablissements Chobillon
-----

M. Pautot and Louis Octave Mattei[Note 1]

----- -----
กรีซ Henry-Eugène Nocq (1868–1944)
  • V. Canale
ประมาณ 200,000 Law from 22 September 1920
อิตาลี Gaetano Orsolini (1884–1954)
  • Sacchini-Milano
  • S.Johnson-Milano
  • F.M.Lorioli & Castelli-Milano
ประมาณ 2,000,000 Royal Decree nr. 1918 from 16 December 1920
ญี่ปุ่น[Note 2] Shokichi Hata ประมาณ 700,000 Imperial Edict nr 406 from 17 September 1920
Poland[Note 3] .... Vlaitov
  • Mint Kremnica
-----
โปรตุเกส [pt] João Da Silva (1880–1960)
  • Da Costa
ประมาณ 100,000 Decree from 15 July 1919
โรมาเนีย Constantin Kristescu (1871–1928) approximately 300,000 Royal Decree nr 3390 from 20 July 1921
สยาม หม่อมเจ้าอิทธิเทพสรรค์ กฤดากร ----- ประมาณ 1,500
แอฟริกาใต้[Note 4] วิลเลียม แม็คมิลแลน (William McMillan, 1887–1977)
  • โรงงานสรรพาวุธวูลลิช (Woolwich Arsenal)
ประมาณ 75,000 พระบรมราชโองการ ลงวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1919
สหราชอาณาจักร[Note 5] วิลเลียม แม็คมิลแลน (William McMillan, 1887–1977)
  • โรงงานสรรพาวุธวูลลิช (Woolwich Arsenal)
  • บริษัท Wright & Son
6,334,522+ พระบรมราชโองการ ลงวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1919
United States James Earle Fraser (1876–1953)
  • Arts Metal Works Inc.
  • S.G.Adams Stamp & Stationary Co.
  • Jos. Mayer Inc.
ประมาณ 2,500,000 General Order nr 48 from 9 April 1919 of the Department of War
Source unless otherwise indicated: Alexander J. Laslo (1986). The Interallied Victory Medals of World War I. Albuquerque: Dorado Publishing. ISBN 0961732008.
Notes
  1. 1 2 Unofficial type.
  2. ↑ On the obverse the winged figure of Victory was replaced by Takemikazuchi, the war god in Japanese mythology.
  3. ↑ For reasons still not known, Poland did not proceed with the manufacture of the medal at their mint. The medal shows a clearly visible “MK” (Mint Kremnica). The medal may possibly be an unofficial strike by a veterans’ group.
  4. ↑ The text on the reverse is in English and Dutch.
  5. ↑ Awarded not only to British combatants but as well to those from the dominions of Canada, Australia, New Zealand and those from the Empire of India.

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ พิพิธภัณฑ์เหรียญที่ระลึกไทย เก็บถาวร 2016-03-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ,เหรียญชัย
  2. ↑ สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย. พ.ศ. 2523
  3. ↑ Katiușa Pârvan, Angela Mihalea (1998). "Câteva date privind opera medalistică a sculptorului Constantin Kristescu" [Information regarding the medals created by sculptor Constantin Kristescu] (PDF). Acta Moldaviae Meridionalis (ภาษาโรมาเนีย). XV-XX-II: 294–295.