พระศิวะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระศิวะ
शिव
Sivakempfort.jpg
เทวรูปพระศิวะริมแม่น้ำคงคา ที่บังคาลอร์ ประเทศอินเดีย
วิมาน เขาไกรลาส
อาวุธ ตรีศูล
สัตว์พาหนะ โคนนทิ
คู่ครอง พระปารวตี
บุตร พระพิฆเนศ
พระขันธกุมาร

พระศิวะ หรือ พระอิศวร (สันสกฤต: शिव; อังกฤษ: Shiva) หนึ่งในตรีมูรติ หรือเทพเจ้าสูงสุดสามพระองค์ตามความเชื่อในศาสนาฮินดู (อีกสององค์ ได้แก่ พระพรหม และพระวิษณุ)

ประติมากรรมนูนต่ำกึ่งลอยองค์ของพระศิวะและพระปารวตีประดับโคปุรัม ประเทศอินเดีย
ประติมากรรมนูนต่ำกึ่งลอยองค์ของพระศิวะและพระแม่ปารวตีประดับโคปุรัม ประเทศอินเดีย.

พระศิวะ มีรูปกายเป็นชายหนุ่มร่างกำยำ วรรณะขาว (สีผิวขาว) นุ่งห่มหนังเสือเหมือนฤๅษี มีสังวาล์เป็นลูกประคำหรือกะโหลกมนุษย์ มีงูเห่าคล้องพระศอ ไว้พระเกศายาว ซึ่งจะม้วนเป็นจุฑา (มวยผม) มีพระจันทร์เป็นปิ่น มีคงคาอยู่บนยอดจุฑา ซึ่งพ่นน้ำมาตลอด และมีดวงพระเนตร (ตาที่ 3) กลางพระนลาฏ (หน้าผาก) ซึ่งโดยปกติจะปิดอยู่เสมอ เชื่อว่าหากเปิดขึ้นเมื่อไหร่ ไฟบรรลัยกัลป์จะเผาผลาญล้างโลก (บ้างว่าเป็นพระพรหม) ถือว่าเป็นการสิ้นสุดกัปหนึ่ง ก่อนที่พระพรหมจะสร้างโลกขึ้นมาใหม่[1]

มีพาหนะคือโคนนทิ (วัวเพศผู้สีขาวล้วน) มีชายาคือพระปารวตี มีโอรส 2 องค์ คือ พระขันทกุมารและพระพิฆเนศ ประทับอยู่ ณ เขาไกรลาส อันเป็นศูนย์กลางแห่งจักรวาล ชายาอีกองค์คือพระแม่คงคา มีธิดาคือพระแม่มนสาเทวีหรือพระยามี

พระศิวะมีท่าร่ายรำอันเป็นการร่ายรำของเทพเจ้า เรียกว่า "ปางนาฏราช" เมื่อแปลงกายลงไปปราบฤๅษีที่ไม่ประพฤติตนอยู่ในเพศดาบส ซึ่งต่อมาชาวฮินดูได้ถือเอาท่าร่ายรำนี้เป็นต้นแบบของการร่ายรำต่าง ๆ มาตราบจนปัจจุบัน

นอกจากนี้แล้ว พระศิวะยังถือว่าเป็นเจ้าแห่งผีหรือปีศาจอีกด้วย โดยมีพระนามเรียกว่า "ปีศาจบดี" หรือ "ภูเตศวร" และมีพระนามอื่นอีก เช่น "รุทร", "ศังกร", "ศุลี", "นิลกัณฐ์", "หระ" หรือ "อีสาน"[2] และยังเป็นเทพประจำทิศตะวันออกเฉียงเหนือ หรือ อีสาน อีกด้วย [3]

นอกจากนี้ยังเชื่อว่าพระศอของพระศิวะมีสีดำ ทั้งนี้เนื่องจากพระองค์ได้ยาพิษของพญานาคไว้เมื่อครั้งกวนเกษียรสมุทรทำน้ำอมฤตเพื่อช่วยโลก[4] ซึ่งบทหนึ่งในกามนิต-วาสิฏฐี วรรณกรรมอิงพุทธศาสนาได้อ้างถึง สีของความรักว่าเป็นสีดำ เสมือนสีคอพระศิวะ[5]

พระศิวะ ที่ประเทศศรีลังกา อันเป็นประเทศที่ศาสนาพราหมณ์ได้เข้ามาเผยแพร่ก่อน ก่อนที่จะกลายมาเป็นศาสนาพุทธเป็นศาสนาหลักอย่างเช่นในปัจจุบัน พระศิวะในความเชื่อของที่นี่จะมีพาหนะเป็นนกยูง และกลายมาเป็นเทพเจ้าที่ทำหน้าที่ปกปักษ์รักษาพุทธศาสนา

เทวสถานพระศิวะในประเทศต่างๆ[แก้]

ประเทศอินเดีย
  • โสมนาถมนเทียร
  • กาชีวิชวนาถมนเทียร
  • ราเมศวรมนเทียร
  • กีรดาร์นาถมนเทียร
  • กรึชเนศวรมนเทียร
  • ภีร์มาชังการ์มนเทียร
  • โอมกาเรศวรมนเทียร
  • มัลลิกาจุนมนเทียร
  • นาเกศวรมนเทียร
  • มหากาเลศวรมนเทียร
  • เวจะนาถมนเทียร
  • ตรัมบาเกศวรมนเทียร
  • บริฮาเดศวรมนเทียร
  • ถ้ำอมาร์นาถ
  • มูรูเดศวรมนเทียร
  • ศรีกาลาฮาสทีศวรนาถทาร์มนเทียร
  • อีกัมบารานาถทาร์มนเทียร
  • ศรีมัลจุนาถทาร์สวามีมนเทียร
  • วิรูปักชามนเทียร
  • ศรีอรุนาชารามนเทียร
  • เทาสันพิรามนเทียร
  • ปศุปตินาถมนเทียร

[6]

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]