ถนนเพชรเกษม

บทความนี้เกี่ยวกับถนนสายเอเชีย สำหรับถนนอื่น ๆ ที่มีชื่อว่าเอเชีย ดูที่ ถนนสายเอเชีย (แก้ความกำกวม)

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 ในภาคใต้ (สีแดง)
ความยาว:	1274 กม. (791.63 ไมล์)
สร้างเมื่อ:	พ.ศ. 2493
ปลายทางทิศเหนือ:	สะพานเนาวจำเนียร แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร
ปลายทางทิศใต้:	North-South Expressway Northern Route ด่านพรมแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอสะเดา จ. สงขลา
ทางหลวงเอเชีย:	AH 2

ถนนเพชรเกษม (Thanon Phet Kasem) มีระยะทางส่วนใหญ่เป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 สายกรุงเทพมหานคร-สะเดา (คลองพรวน) หรือ ถนนสายเอเชีย AH-2 เป็นทางหลวงแผ่นดินสายหลักสายหนึ่งของประเทศไทย เริ่มต้นที่สะพานเนาวจำเนียร เขตบางกอกใหญ่ เข้าสู่เขตภาษีเจริญ เขตบางแค และเขตหนองแขม แล้วผ่านลงไปยังจังหวัดภาคใต้ ผ่านจังหวัดสมุทรสาคร นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร แล้วตัดเข้าจังหวัดระนอง (โดยไม่ผ่านสุราษฎร์ธานี) พังงา กระบี่ ตรัง พัทลุง สิ้นสุดที่อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา รวมระยะทาง 1,274 กิโลเมตร นับเป็นทางหลวงหรือถนนสายที่ยาวที่สุดในประเทศไทย

ถนนเพชรเกษมตั้งชื่อตามชื่อหลวงเพชรเกษมวิถีสวัสดิ์ (แถม เพชรเกษม) อธิบดีกรมทางหลวงคนที่ 7 หลวงเพชรเกษมวิถีสวัสดิ์เป็นนักเรียนทุนหลวงของกรมรถไฟ ไปศึกษาวิชาวิศวกรรมโยธาที่สหราชอาณาจักร และกลับมารับราชการที่กรมรถไฟหลวง ต่อมาย้ายไปสังกัดกรมทางหลวง เมื่อถนนเพชรเกษมสร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2493 จึงได้รับการตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่บุคคลดังกล่าวเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ปีเดียวกัน ตามนโยบายของรัฐบาลสมัยจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี ที่ให้ตั้งชื่อถนนตามชื่อนายช่างใหญ่ผู้ควบคุมการก่อสร้างหรือการบังคับบัญชารับผิดชอบ

• ภาคตะวันตก
  • ทางหลวงหมายเลข 4 ในช่วงแยกทางหลวงพิเศษหมายเลข 338-แยกบ้านโป่งทับซ้อนสายเอเชีย AH-123
• ภาคใต้
  • ทางหลวงหมายเลข 4 ในช่วงสามแยกโค้งปลาลัง-เข้าเมืองกระบี่เรียกว่าถนนศรีพังงา
  • เข้าสู่สี่แยกเอเชีย เรียกว่าถนนสายเอเชียพัทลุง-หาดใหญ่จนถึงสี่แยกคลองหวะ
  • ทางหลวงหมายเลข 4 ในช่วงตั้งแต่สี่แยกคลองหวะ อ.หาดใหญ่ จนถึง อ.สะเดา จ.สงขลานั้น เรียกว่าถนนกาญจนวนิช หรือถนนสงขลา-สะเดา

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 เป็นทางหลวงสายเอเชียสายประธานสาย AH-2

• 

  ป้ายบอกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 ที่จ.ราชบุรี

• 

  ถนนเพชรเกษมในเขตจังหวัดพัทลุง ก่อนจะเข้าบรรจบกับสาย 41 หรือ AH-2 ที่สี่แยกเอเชีย ในเมืองพัทลุง

การนับหลักกิโลเมตร

หลักกิโลเมตรของถนนเพชรเกษมในแต่ละช่วง จะมีจุดเริ่มต้นการนับที่ต่างกัน ดังนี้

• ช่วงเขตกรุงเทพมหานคร เริ่มต้นการนับจากสะพานเนาวจำเนียร เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร
• ช่วงเขตจังหวัดสมุทรสาครจนถึงอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี เริ่มต้นการนับจากอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ถนนราชดำเนินกลาง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
• ตั้งแต่ช่วงเขาวัง - หุบกะพง จังหวัดเพชรบุรีเป็นต้นไป เริ่มต้นการนับจากสี่แยกท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร (นับแบบใหม่ เริ่มต้นที่ กม.156+399(กม.ใหม่))

จึงอาจทำให้ผู้ใช้เส้นทางอาจเกิดความสับสนได้

ทางแยกสำคัญ

กรุงเทพมหานคร

• ถนนอินทรพิทักษ์
• ถนนจรัญสนิทวงศ์และถนนรัชดาภิเษก ที่แยกท่าพระ
• ถนนราชพฤกษ์ ที่ทางแยกต่างระดับเพชรเกษม
• ถนนพุทธมณฑล สาย 1
• ถนนบางแค ที่แยกบางแค
• ถนนกาญจนาภิเษก ที่ทางแยกต่างระดับบางแค
• ถนนพุทธมณฑล สาย 2
• ถนนทวีวัฒนา
• ซอยเพชรเกษม 69
• ถนนพุทธมณฑล สาย 3
• ถนนมาเจริญ

สมุทรสาคร

• ถนนพุทธมณฑล สาย 4 ที่แยกสาครเกษม
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3091 ที่แยกอ้อมน้อย
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3414 ที่แยกอ้อมน้อย

นครปฐม

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3316
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3145
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3098
• ถนนบรมราชชนนี ที่ทางแยกต่างระดับนครชัยศรี
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3235
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3234
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3097 ที่แยกพระประโทน
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 321

ราชบุรี

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 323
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3525
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3526 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 325
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3527
• ถนนเลี่ยงเมืองราชบุรี
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3087
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3291 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3088
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3208
• ถนนเลี่ยงเมืองราชบุรี
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3337 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3338
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3206 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3093
• ถนนพระรามที่ 2 ที่ทางแยกต่างระดับวังมะนาว

เพชรบุรี

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3172
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3349
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3204
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3171 และถนนบันไดอิฐ (เทศบาลเมืองเพชรบุรี)
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3530
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3179
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3187
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3174
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3203 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 37

ประจวบคีรีขันธ์

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3218
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 37
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3168
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3217
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3468
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 326
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3167
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3459
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3169
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3497

ชุมพร

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3253
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3201
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3180
• ถนนสายเอเชียและทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 327

ระนอง

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4091
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4218
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4005
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4006
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4130

พังงา

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 401
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4147
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4282
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 402
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4283
• ทางหลวงชนบท พง.3010
• ทางหลวงชนบท พง.3025
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4284
• ทางหลวงชนบท พง.3023
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4144
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 415
• ถนนเลี่ยงเมืองพังงา
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4090

กระบี่

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 415
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4039 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4035
• ทางหลวงชนบท กบ.1002
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 44 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4205
• ทางหลวงชนบท กบ.1020 และทางหลวงชนบท กบ.1008
• ทางหลวงชนบท กบ.1003
• ทางหลวงชนบท กบ.1016
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4033
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4200
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 411
• ทางหลวงชนบท กบ.1016
• ทางหลวงชนบท กบ.6017
• ทางหลวงชนบท กบ.1025
• ทางเข้าท่าอากาศยานกระบี่
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4037
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4036
• ทางหลวงชนบท กบ.1007
• ทางหลวงชนบท กบ.1009
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4038
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4206
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4043
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4042

ตรัง

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4046
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4225
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4159
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4257
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4236
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 403
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4269
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4270
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4123
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4158
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 419
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4123
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4045
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 419
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4268
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4124
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4264

พัทลุง

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4122
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4163
• ถนนสายเอเชียและทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4285
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4081
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4138
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4121
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4049
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4122
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4181

สงขลา

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 406
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4208
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 414
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4287
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4135
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 43 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 407
• ทางหลวงแผนดินหมายเลข 4145
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 42
• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4054 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4243

เกร็ด

• ทางหลวงแผ่นดินสายนี้เคยถูกกำหนดให้เป็นสนามบินฉุกเฉินเป็นบางช่วง โดยใช้ผิวจราจรเป็นทางขึ้นลงเครื่องบินฉุกเฉิน และได้ถูกยกเลิกไปหมดแล้ว
• ถนนเพชรเกษม เป็นถนนที่มีช่วงถนนสายเก่าอยู่หลายช่วง ดังนี้
  1. ทางเข้าตัวเมืองนครปฐม (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3524)
  2. ทางเข้าดอนกระเบื้อง - แยกหนองโพ จ.ราชบุรี (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3525)
  3. ทางเข้า อ.โพธาราม จ.ราชบุรี (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3526)
  4. ทางเข้าบ้านเจ็ดเสมียน (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3527)
  5. ทางเข้าเขตตัวเมือง จ.ราชบุรี (แยกตำบลหลุมดิน - แยกเจดีย์หัก) โดยเป็นทางแยกเข้าเมือง
  6. ทางเข้าตัวเมือง จ.เพชรบุรี (บริเวณเขาวัง) (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3528)
  7. ถนนบริเวณชุมชนต้นมะม่วง จ.เพชรบุรี (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3529)
  8. ทางเข้าตัวเมือง จ.เพชรบุรี (บริเวณหลังห้างบิ๊กซี เพชรบุรี) (ปัจจุบันเป็นทางหลวงหมายเลข 3530)
  9. ทางเข้าบ้านทุ่งมะพร้าว จ.พังงา (ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4282)
  10. ทางเข้าบ้านกะไหล จ.พังงา (ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4283)
  11. ทางเข้าบ้านกะโสม จ.พังงา (ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4284)
  12. ถนนช่วงสี่แยกคูหา - สามแยกโคกกอก - สามแยกท่ามิหรำ จ.พัทลุง (ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4285)
  13. ถนนช่วงตัวอำเภอรัตภูมิ - สี่แยกสนามบินนอก (ต่อเขตเทศบาลนครหาดใหญ่) (ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4287)
  14. ถนนในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ (ถนนเพชรเกษม และถนนกาญจนวณิชย์ช่วงสามแยกคอหงส์-ต่อแขวงการทางสงขลา)
  15. ถนนกาญจนวณิชย์ ช่วงต่อเขตเทศบาลนครหาดใหญ่-สี่แยกคลองหวะ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 407)

ซึ่งถ้าหากนับระยะทางโดยยึดเส้นทางสายเก่าเป็นหลัก จะมีระยะทางทั้งสิ้น 1,351.60 กิโลเมตร

แหล่งข้อมูลอื่น

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ถนนเพชรเกษม
  • ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
  • แผนที่จากมัลติแมป หรือโกลบอลไกด์
  • ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์