จังหวัดภูเก็ต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

สำหรับภูเก็ต ในความหมายอื่น ดูที่ ภูเก็ต (แก้ความกำกวม)

จังหวัดภูเก็ต ตราประจำจังหวัด ตราผ้าพันคอลูกเสือ ไข่มุกอันดามัน สวรรค์เมืองใต้ หาดทรายสีทอง สองวีรสตรี บารมีหลวงพ่อแช่ม ข้อมูลทั่วไป ชื่อภาษาไทย ภูเก็ต ชื่ออักษรโรมัน Phuket ผู้ว่าราชการ นายนิรันดร์ กัลยาณมิตร (ตั้งแต่ พ.ศ. 2549) ISO 3166-2 TH-83 ต้นไม้ประจำจังหวัด ประดู่ ดอกไม้ประจำจังหวัด เฟื่องฟ้า ข้อมูลสถิติ พื้นที่ 543.0 ตร.กม. (อันดับที่ 75) ประชากร 315,498 คน (พ.ศ. 2550) (อันดับที่ 67) ความหนาแน่น 581.03 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 5) ศูนย์ราชการ ที่ตั้ง ศาลากลางจังหวัดภูเก็ต ถนนนริศร ตำบลตลาดใหญ่ อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต 83000 โทรศัพท์ (+66) 0 7635 4875 โทรสาร (+66) 0 7622 2886 เว็บไซต์ จังหวัดภูเก็ต แผนที่   ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ภูเก็ต หรือที่เคยรู้จักแต่โบราณในนาม เมืองถลาง เป็นจังหวัดหนึ่งทางภาคใต้ของประเทศไทย ลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างจากจังหวัดอื่นโดยสิ้นเชิง คือเป็นเกาะซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย

ภูเก็ต มีจังหวัดที่ใกล้เคียงทางทิศเหนือ คือ จังหวัดพังงา ทางทิศตะวันออก คือ จังหวัดพังงาและจังหวัดกระบี่ ทั้งเกาะล้อมรอบด้วยทะเลอันดามัน และยังมีเกาะที่อยู่ในอาณาเขตของจังหวัดภูเก็ตทางทิศใต้และตะวันออก

การเดินทางเข้าสู่ภูเก็ตนอกจากทางเรือแล้ว สามารถเดินทางโดยรถยนต์ซึ่งมีเพียงเส้นทางเดียวผ่านทางจังหวัดพังงา ข้ามสะพานสารสินและสะพานคู่ขนาน คือสะพานท้าวเทพกระษัตรีเข้าสู่ตัวจังหวัด และทางอากาศซึ่งมีท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ตรองรับ ท่าอากาศยานนี้ตั้งอยู่ทางเหนือของเกาะ ด้านทิศตะวันตก

ชื่อ ภูเก็ต เป็นคำที่เขียนสะกดผิดพลาดมาจากคำว่า ภูเก็จ ซึ่งแปลว่าภูเขาแก้ว ส่วนคำว่า ถลาง มาจากคำ Junk Ceylon, Silan, สลาง และฉลาง ปัจจุบันเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดภูเก็ต

เนื้อหา 1 ประวัติ 2 หน่วยการปกครอง 3 ประชากร 4 บุคคลสำคัญ 5 สถานที่สำคัญ 5.1 สถานที่ท่องเที่ยว 6 อาหาร 7 การศึกษา 8 สัญลักษณ์ประจำจังหวัด 9 แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้] ประวัติ

เดิมคำว่า ภูเก็ต นั้นใช้คำว่า ภูเก็จ อันแปลว่าเมืองแก้ว ตรงกับความหมายเดิมซึ่งชาวทมิฬเรียก มณีคราม ตามหลักฐาน พ.ศ. 1568 ภูเก็ตเป็นที่รู้จักของนักเดินเรือที่ใช้เส้นทางระหว่างจีนกับอินเดีย โดยผ่านแหลมมลายู หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดก็คือ หนังสือภูมิศาสตร์และแผนที่เดินเรือของปโตเลมี เมื่อประมาณ พ.ศ. 700 กล่าวถึงการเดินทางจากแหลมสุวรรณภูมิลงมาจนถึงแหลมมลายู ซึ่งต้องผ่านแหลม จังซีลอน หรือเกาะภูเก็ตนั่นเอง

จากประวัติศาสตร์ไทย ภูเก็ตเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรตามพรลิงก์ ต่อมาจนถึงสมัยอาณาจักรศิริธรรมนคร เรียกเกาะภูเก็ตว่า เมืองตะกั่วถลาง เป็นเมืองที่ 11 ใน 12 เมืองนักษัตร โดยใช้ตราเป็นรูปสุนัข จนถึงสมัยสุโขทัย เมืองถลางไปขึ้นกับเมืองตะกั่วป่า ในสมัยอยุธยา ชาวฮอลันดามาสร้างสถานที่เก็บสินค้าเพื่อรับซื้อแร่ดีบุกจากเมืองภูเก็ต

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ได้เกิดสงครามเก้าทัพขึ้น พระเจ้าปดุง กษัตริย์ของประเทศพม่าในสมัยนั้น ได้ยกทัพมาตีหัวเมืองปักษ์ใต้ต่าง ๆ จนมาถึงเมืองถลาง ขณะนั้นเจ้าเมืองถลางถึงแก่อนิจกรรม ท่านผู้หญิงจัน ภริยา และคุณมุก น้องสาว จึงรวบรวมกำลังต่อสู้กับพม่าจนชนะเมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2328 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจึงทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ท่านผู้หญิงจันเป็น ท้าวเทพกระษัตรี และคุณมุกเป็นท้าวศรีสุนทร

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รวบรวมหัวเมืองชายทะเลตะวันตกตั้งเป็น มณฑลภูเก็ต และเมื่อปี พ.ศ. 2476 ได้ยกเลิกระบบมณฑลเทศาภิบาล เปลี่ยนมาเป็น จังหวัดภูเก็ต จนถึงปัจจุบัน

[แก้] หน่วยการปกครอง

การปกครองแบ่งออกเป็น 3 อำเภอ 17 ตำบล 103 หมู่บ้าน 1 เทศบาลนคร (เทศบาลนครภูเก็ต) 1 เทศบาลเมือง 7 เทศบาลตำบล 10 องค์การบริหารส่วนตำบล

อำเภอเมืองภูเก็ต อำเภอกะทู้ อำเภอถลาง

[แก้] ประชากร

ชาวเลเป็นชาวกลุ่มแรก ๆ ที่มาอาศัยอยู่บนเกาะภูเก็ต จากนั้นมาจึงกลุ่มชนอื่น ๆ อพยพตามมาอีกจำนวนมาก ทั้งชาวจีน ชาวไทย ชาวมาเลเซีย ฯลฯ จนมีวัฒนธรรมเฉพาะเป็นของตนเองสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน นับเป็นสีสันอย่างหนึ่งของภูเก็ต

ตามบันทึกของฟรานซิส ไลต์ กล่าวถึงลักษณะของชาวภูเก็ตว่าเป็นพวกผสมผสานกันทางด้านเชื้อชาติและวัฒนธรรมกับชาวมลายู โดยเฉพาะคนไทยจำนวนมากในสมัยนั้นทำตัวเป็นทั้งอิสลามมิกชนและพุทธศาสนิกชน คือ ไม่รับประทานหมูแต่สักการะพระพุทธรูป

ขณะที่กัปตันทอมัส ฟอร์เรสต์ ชาวอังกฤษที่เดินเรือมายังภูเก็ต ใน พ.ศ. 2327 ได้รายงานว่า "ชาวเกาะแจนซีลอนพูดภาษาไทย ถึงแม้ว่าเขาจะเข้าใจภาษามลายู พวกเขามีลักษณะหน้าตาคล้ายกับชาวมลายู ท่าทางคล้ายชาวจีนมาก"

ปัจจุบันชาวภูเก็ตส่วนใหญ่จะเป็นชาวจีนกลุ่มต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ชาวจีนฮกเกี้ยน ชาวจีนช่องแคบ ชาวจีนกวางตุ้ง ฯลฯ รวมไปถึงชาวไทยพุทธและชาวไทยมุสลิม แถบอำเภอถลาง โดยเฉพาะชาวไทยมุสลิมมีจำนวนถึงร้อยละ 20-36 ของประชากรในภูเก็ต มีมัสยิดแถบอำเภอถลางราว 30 แห่งจาก 42 แห่งทั่วจังหวัด ที่ขาดไม่ได้สำหรับภูเก็ตคือชาวเล มีพวกอูรักลาโว้ยและพวกมอเกน ซึ่งมอเกนแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มย่อย คือ มอเกนปูเลา (Moken Pulau) และ มอเกนตาหมับ (Moken Tamub) และยังมีชนกลุ่มต่างชาติอย่างชาวยุโรปที่เข้าลงทุนในภูเก็ต รวมไปถึงชาวอินเดีย มีชาวคริสต์ในภูเก็ต ราว 300 คน ชาวสิกข์ที่มีอยู่ราว 200 คน และชาวฮินดูราว 100 คน และแรงงานต่างด้าวชาวพม่า ลาว และเขมร ราวหมื่นคน

[แก้] บุคคลสำคัญ

• ท้าวเทพกระษัตรี ท้าวศรีสุนทร

[แก้] สถานที่สำคัญ

• วัดฉลอง (ปัจจุบันชื่อ วัดไชยธาราราม)
• วัดพระนางสร้าง มีลายแทง "พิกุลสองสารภีดีสมอแดงจำปาจำปีตะแคง..." พระพุทธรูปดีบุกที่เก่าแก่ที่สุด
• อนุสาวรีย์ ท้าวเทพกระษัตรี ท้าวศรีสุนทร
• เกาะสิเหร่
• ศาลเจ้ากะทู้เป็นที่แรกเริ่มเทศกาลกินผัก(เจี๊ยะฉ่าย)
• ศาลเจ้าบางเหนียว
• ภูเก็ตวอเตอร์สกีตั้งอยู่อำเภอกะทู้
• ศาลเจ้าจุ้ยตุ่ย หรือ จุ้ยตุ่ย เต้าโบ้เก้ง
• วัดพระทอง มีพระผุดมาจากดิน
• พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ถลาง มีเทวประธานคือพระวิษณุ จดหมายเหตุท้าวเทพกระษัตรี หง่อก่ากี่ ชาวเล
• พิพิธภัณฑ์เหมืองแร่ มีเหมืองจำลองเหมืองแล่น เหมืองรู เหมืองหาบ เหมืองฉีด เหมืองเรือขุด; โลหะดีบุก เพชรภูเก็จ แทนทาลัม วิถีชีวิตชาวกะทู้
• สนามบิน

[แก้] สถานที่ท่องเที่ยว

• อุทยานแห่งชาติสิรินาถ
• สถาปัตยกรรมแบบจีน-โปรตุเกส (Sino-Portuguese Architecture) บริเวณถนนถลาง ถนนดีบุก ถนนพังงา ถนนเยาวราช และถนนกระบี่ในอำเภอเมืองภูเก็ต
• เขารัง เป็นภูเขาเตี้ยๆในอำเภอเมืองภูเก็ต
• สะพานหิน
• ภูเก็ตแฟนตาซี ตั้งอยู่บริเวณหาด กมลา
• แหลมพรหมเทพ
• ประภาคารกาญจนาภิเษก
• สวนสัตว์ภูเก็ต
• ร้านหมี่ผัดฮกเกี้ยน
• จุดชมวิวเขาขาด
• แหลมพันวา
• อ่าวมะขาม
• อ่าวกะหลิม
• เกาะไม้ท่อน
• เกาะรัง
• เกาะราชา
• เกาะเฮ
• แหลมสิงห์

สถานที่ท่องเที่ยวส่วนมากในจังหวัดภูเก็ตจะเป็นชายหาดต่าง ๆ ที่อยู่ในอำเภอถลาง อำเภอกะทู้ และอำเภอเมืองภูเก็ต ได้แก่

• หาดกมลา
• หาดสุรินทร์
• หาดป่าตอง
• หาดกะรน
• หาดกะตะ
• หาดราไวย์
• หาดในหาน
• หาดไตรตรัง
• หาดในยาง
• หาดไม้ขาว
• หาดในทอน
• หาดบางเทา

[แก้] อาหาร

• โลบะ - เป็นเครื่องในหมูปรุงกับเครื่องพะโล้ นำมาทอดรับประทานกับเต้าหู้ทอดราดน้ำจิ้ม
• หมี่ฮกเกี้ยน - เป็นเส้นหมี่เหลืองผัดซีอิ๊ว
• หมี่หุ้นปาฉ่าง - เป็นเส้นหมี่แห้งรับประทานกับน้ำต้มกระดูก
• หมี่สั่ว - เป็นอาหารเช้าของชาวภูเก็ต จะขายพร้อมกับข้าวต้ม หรือโจ๊ก
• เบือทอด - เป็นกุ้งชุบหญ้าทอด
• โอเต๊า - ลักษณะคล้ายกับหอยทอดภาคกลาง ใช้หอยนางรมผัดกับแป้ง เผือก และไข่
• โอ๊ะเอ๋ว - เป็นของหวานคล้ายวุ้นน้ำเชื่อมใส่น้ำแข็ง ทำมาจากกล้วยน้ำว้าผสมกับสาหร่ายทะเลชนิด
• สับปะรดภูเก็ต - สับปะรดพันธุ์พื้นเมืองที่มีรสชาติหวานกรอบ อร่อย ต่างกับสับปะรดที่อื่น ซื้อได้ที่ตลาดสดทั่วไป
• น้ำชุบภูเก็ต - เป็นน้ำพริกกะปิน้ำใส ๆ ใส่กุ้งสด หัวหอม พริก และมะนาว รับประทานกับข้าวหรือขนมจีน

[แก้] การศึกษา

ระดับอุดมศึกษาศึกษา

• มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
• มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เขตการศึกษาภูเก็ต
• ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต (สถาบันร่วมผลิตแพทย์ แห่ง สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์)

[แก้] สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

• ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกเฟื่องฟ้า (Bougainvillea sp.)
• ต้นไม้ประจำจังหวัด: ประดู่ (Pterocarpus indicus)
• คำขวัญประจำจังหวัด: ไข่มุกอันดามัน สวรรค์เมืองใต้ หาดทรายสีทอง สองวีรสตรี บารมีหลวงพ่อแช่ม

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด
• ข้อมูลเรื่องราวท่องเที่ยวภูเก็ต
• ข้อมูลจังหวัดภูเก็ต
• เว็บประเพณีถือศีลกินผัก (กินเจ) จังหวัดภูเก็ต
• แผนที่จังหวัดภูเก็ต

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศพิกัดภูมิศาสตร์: 7.88° 98.38°
  • แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
  • ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
  • ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย