อำเภอนครชัยศรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ความหมายอื่น ดูที่ มณฑลนครชัยศรี

อำเภอนครชัยศรี
แผนที่จังหวัดนครปฐม เน้นอำเภอนครชัยศรี
ส้มโอหวาน ข้าวสารขาว ลูกสาวสวย
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอนครชัยศรี
อักษรโรมัน Amphoe Nakhon Chai Si
จังหวัด นครปฐม
รหัสทางภูมิศาสตร์ 7303
รหัสไปรษณีย์ 73120, 73170
(เฉพาะหมู่ที่ 1-2 ตำบลลานตากฟ้า)
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 284.031 ตร.กม.
ประชากร 108,746 คน (พ.ศ. 2556)
ความหนาแน่น 382.86 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอนครชัยศรี เลขที่ 7
หมู่ที่ 1 ตำบลนครชัยศรี อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม 73120
พิกัด 13°48′4″N 100°16′18″E / 13.80111°N 100.27167°E / 13.80111; 100.27167
หมายเลขโทรศัพท์ 0 3433 1475
หมายเลขโทรสาร 0 3433 1475

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอนครชัยศรี เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดนครปฐม เป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์เก่าแก่ มีเรื่องราวบันทึกไว้ตั้งแต่สมัยสุโขทัยเป็นราชธานี นอกจากนี้ยังมีการค้นพบโบราณวัตถุจำนวนหนึ่งในบริเวณอำเภอนครชัยศรี ปัจจุบันนครชัยศรีนับเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดนครปฐม และอยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพมหานคร

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอนครชัยศรีมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้

ประวัติศาสตร์[แก้]

ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี พื้นที่อำเภอนครชัยศรีเคยเป็นที่ตั้งเมืองนครชัยศรี ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าจักรพรรดิ (พ.ศ. 2091-2111) โปรดให้สร้างเมืองใหม่ แขวงเมืองราชบุรีจึงถูกแบ่งพื้นที่บางส่วนรวมกับพื้นที่บางส่วนของแขวงเมืองสุพรรณบุรี ตั้งเป็นเมืองนครชัยศรี เพื่อรองรับพลเมืองไทยที่หนีสงครามระหว่างไทยกับพม่าที่เริ่มมาตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระชัยราชาธิราช (พ.ศ. 2077-2089) ไปอยู่ตามป่าเขา ให้กลับเข้ามาเป็นกำลังของพระนครยามมีศึก โดยมีตัวเมืองอยู่ใต้ปากคลองบางแก้ว (ห่างจากตัวอำเภอปัจจุบันประมาณ 2 กิโลเมตร) เดิมนั้นสังกัดกรมมหาดไทย ภายหลังได้โอนไปสังกัดกรมท่า

ครั้นเมื่อมีการปรับปรุงการปกครองใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2437 ในรัชกาลที่ 5 มีการจัดตั้งกระทรวงมหาดไทยขึ้น และจัดรูปการปกครองเป็นมณฑลเทศาภิบาล เมืองนครชัยศรีได้โอนไปสังกัดกระทรวงมหาดไทย และตั้งมณฑลขึ้นโดยรวมเมืองนครชัยศรี สมุทรสาคร และสุพรรณบุรีไว้ในมณฑลเดียวกัน เรียกว่า มณฑลนครชัยศรี มีที่ตั้งอยู่ ณ เมืองนครชัยศรี ครั้นในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้ยุบมณฑลนครชัยศรีลง เมืองนครชัยศรีเดิมถูกเปลี่ยนเป็นอำเภอนครชัยศรี ขึ้นอยู่กับจังหวัดนครปฐม

ส่วนนี้ ตั้งแต่ พ.ศ. 2499 ถึงปัจจุบัน (รายปี)

  • วันที่ 18 กรกฎาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลนครชัยศรี ในพื้นที่บางส่วนของตำบลวัดแค ตำบลนครชัยศรี ตำบลบางกะเบา และตำบลท่าตำหนัก[1]
  • วันที่ 14 กันยายน 2522 จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยพลู ในพื้นที่บางส่วนตำบลห้วยพลู[2]
  • วันที่ 1 มกราคม 2527 ได้โอนพื้นที่หมู่ที่ 3 และหมู่ที่ 6 (ที่มีพื้นที่อยู่ในพุทธมณฑล) ของตำบลบางกระทึก อำเภอสามพราน มาขึ้นกับตำบลศาลายา อำเภอนครชัยศรี (ในขณะนั้น)[3]
  • วันที่ 1 เมษายน 2534 แยกพื้นที่ตำบลศาลายา ตำบลคลองโยง และตำบลมหาสวัสดิ์ออกมาจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอพุทธมณฑล โดยให้ขึ้นกับอำเภอนครชัยศรี[4]
  • วันที่ 5 ธันวาคม 2539 ยกฐานะกิ่งอำเภอพุทธมณฑลเป็นอำเภอพุทธมณฑล[5]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลนครชัยศรีและสุขาภิบาลห้วยพลู เป็นเทศบาลตำบลนครชัยศรีและเทศบาลตำบลห้วยพลูตามลำดับ

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอนครชัยศรีแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 24 ตำบล 108 หมู่บ้าน ได้แก่

1. นครชัยศรี (Nakhon Chai Si) 3 หมู่บ้าน 13. แหลมบัว (Laem Bua) 8 หมู่บ้าน
2. บางกระเบา (Bang Krabao) 3 หมู่บ้าน 14. ศรีมหาโพธิ์ (Si Maha Pho) 5 หมู่บ้าน
3. วัดแค (Wat Khae) 4 หมู่บ้าน 15. สัมปทวน (Sampathuan) 6 หมู่บ้าน
4. ท่าตำหนัก (Tha Tamnak) 4 หมู่บ้าน 16. วัดสำโรง (Wat Samrong) 4 หมู่บ้าน
5. บางแก้ว (Bang Kaeo) 4 หมู่บ้าน 17. ดอนแฝก (Don Faek) 4 หมู่บ้าน
6. ท่ากระชับ (Tha Krachap) 4 หมู่บ้าน 18. ห้วยพลู (Huai Phlu) 5 หมู่บ้าน
7. ขุนแก้ว (Khun Kaeo) 4 หมู่บ้าน 19. วัดละมุด (Wat Lamut) 5 หมู่บ้าน
8. ท่าพระยา (Tha Phraya) 5 หมู่บ้าน 20. บางพระ (Bang Phra) 4 หมู่บ้าน
9. พะเนียด (Phaniat) 4 หมู่บ้าน 21. บางแก้วฟ้า (Bang Kaeo Fa) 5 หมู่บ้าน
10. บางระกำ (Bang Rakam) 4 หมู่บ้าน 22. ลานตากฟ้า (Lan Tak Fa) 5 หมู่บ้าน
11. โคกพระเจดีย์ (Khok Phra Chedi) 5 หมู่บ้าน 23. งิ้วราย (Ngio Rai) 4 หมู่บ้าน
12. ศีรษะทอง (Sisa Thong) 5 หมู่บ้าน 24. ไทยาวาส (Thaiyawat) 4 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอนครชัยศรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 26 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลนครชัยศรี ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนครชัยศรี ตำบลบางกระเบา ตำบลวัดแค ตำบลท่าตำหนัก และตำบลบางแก้ว
  • เทศบาลตำบลห้วยพลู ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยพลู
  • เทศบาลตำบลขุนแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขุนแก้วทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนครชัยศรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครชัยศรี (นอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวัดแค ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดแค (นอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตำหนัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกระเบาและตำบลท่าตำหนัก (นอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางแก้ว (นอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่ากระชับ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่ากระชับทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลท่าพระยา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าพระยาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลพะเนียด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพะเนียดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางระกำ ครอบคลุมพึ้นที่ตำบลบางระกำทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกพระเจดีย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกพระเจดีย์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลศีรษะทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศีรษะทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมบัวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลศรีมหาโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีมหาโพธิ์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสัมปทวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสัมปทวนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวัดสำโรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดสำโรงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนแฝก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนแฝกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยพลู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยพลู (นอกเขตเทศบาลตำบลห้วยพลู)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวัดละมุด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดละมุดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางพระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางพระทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางแก้วฟ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางแก้วฟ้าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลานตากฟ้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลานตากฟ้าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลงิ้วราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิ้วรายทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลไทยาวาส ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทยาวาสทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบางกระเบา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกระเบา(นอกเขตเทศบาลตำบลนครชัยศรี)

บุคคลที่มีชื่อเสียงของอำเภอ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลนครชัยศรี อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม". ราชกิจจานุเบกษา 73 (60 ง): (ฉบับพิเศษ) 87–88. 3 สิงหาคม 2499. 
  2. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลห้วยพลู อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม". ราชกิจจานุเบกษา 96 (184 ง): 3890–3891. 30 ตุลาคม 2522. 
  3. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอสามพราน กับอำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม พ.ศ. ๒๕๒๖". ราชกิจจานุเบกษา 100 (206 ก): (ฉบับพิเศษ) 10–12. 31 ธันวาคม 2526. 
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งเขตท้องที่อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ตั้งเป็นกิ่งอำเภอพุทธมณฑล". ราชกิจจานุเบกษา 108 (15 ง): (ฉบับพิเศษ) 1067. 31 มกราคม 2534. 
  5. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเหนือคลอง อำเภอนายายอาม อำเภอท่าตะเกียบ อำเภอขุนตาล อำเภอแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ลาว อำเภอรัษฎา อำเภอพุทธมณฑล อำเภอวังน้ำเขียว อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอชำนิ อำเภอโนนดินแดง อำเภอปางมะผ้า อำเภอสนธิ อำเภอหนองม่วง อำเภอเบญจลักษ์ อำเภอโพนนาแก้ว อำเภอบุ่งคล้า อำเภอดอนมดแดง และอำเภอลืออำนาจ พ.ศ. ๒๕๓๙". ราชกิจจานุเบกษา 113 (62 ก): 5–8. 20 พฤศจิกายน 2539.