อักษรอึนโก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก อักษรเอ็นโก)
อักษรอึนโก
NKo-script.svg
ชนิดอักษร
ภาษาพูดภาษาอึนโก, กลุ่มภาษามันดิง (มันดินโก, มานินกา,
บัมบารา, ดยูลา)
ผู้ประดิษฐ์โซโลมานา กันเต
ช่วงยุคค.ศ. 1949–ปัจจุบัน
ช่วงยูนิโคดU+07C0–U+07FF
ISO 15924Nkoo
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทศาสตร์สัทอักษรสากล หากไม่มีการสนับสนุนเร็นเดอร์ที่เหมาะสม คุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถาม กล่อง หรือสัญลักษณ์อื่นแทนอักขระยูนิโค้ด

อักษรอึนโก (N'Ko: ߒߞߏ) เป็นอักษรที่ประดิษฐ์โดยโซโลมานา กันเตใน ค.ศ. 1949 ใช้เป็นระบบอักษรสำหรับกลุ่มภาษามันเดในแอฟริกาตะวันตก[1][2]

ประวัติ[แก้]

กันเตเกิดเมื่อ พ.ศ. 2465 ในวัยหนุ่ม เขาไม่พอใจมากเมื่ออ่านพบว่าชาวต่างชาติดูถูกชาวแอฟริกันว่าไร้วัฒนธรรมเพราะไม่มีระบบการเขียนเป็นของตนเอง เขาจึงพัฒนาอักษรอึนโกขึ้นมาเพื่อให้ชาวแอฟริกันใช้อักษรนี้บันทึกวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ด้วยภาษาแม่ของตนเอง เขาเขียนสื่อการสอนนับร้อยชิ้นในภาษามาลินเกด้วยอักษรอึนโก ปัจจุบันงานเขียนของเขาหาอ่านได้จากสมาคม ICRA-N'KO

ลักษณะ[แก้]

เขียนจากขวาไปซ้าย แนวนอน เครื่องหมายใต้สระบอกเสียงนาสิก เครื่องหมายบนสระบอกความยาวของเสียงหรือวรรณยุกต์

อักษร[แก้]

อักษรอึนโกเขียนจากขวาไปซ้ายด้วยตัวอักษรที่เชื่อมต่อถึงกัน เครื่องหมายใต้สระบอกเสียงนาสิก เครื่องหมายบนสระบอกความยาวของเสียงหรือวรรณยุกต์

สระ[แก้]

ɔ o u ɛ i e a
ߐ ߏ ߎ ߍ ߌ ߋ ߊ
NKo Aw.svg NKo O.svg NKo Uh.svg NKo Eh.svg NKo E.svg NKo A.svg NKo Ah.svg

พยัญชนะ[แก้]

r t d t͡ʃ d͡ʒ p b
ߙ ߕ ߘ ߗ ߖ ߔ ߓ
NKo R.svg NKo T.svg NKo D.svg NKo Ch.svg NKo J.svg NKo P.svg NKo B.svg
m gb l k f s rr
ߡ ߜ ߟ ߞ ߝ ߛ ߚ
NKo M.svg NKo Gb.svg NKo L.svg NKo K.svg NKo F.svg NKo S.svg NKo Rr.svg
ŋ h j w n ɲ
ߒ ߤ ߦ ߥ ߣ ߢ
NKo Ng.svg NKo H.svg NKo Y.svg NKo W.svg NKo N.svg NKo Ny.svg

วรรณยุกต์[แก้]

อักษรอึนโกมีเครื่องหมายเสริมสัทอักษรเพื่อระบุวรรณยุกต์และความยาวสระ 7 แบบ

สูง ต่ำ สูงขึ้น ตกลง
สั้น ߫ ߬ ߭
ยาว ߯ ߰ ߱ ߮

ตัวเลข[แก้]

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
߀ ߁ ߂ ߃ ߄ ߅ ߆ ߇ ߈ ߉

ยูนิโคด[แก้]

อึนโก
Unicode.org chart (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+07Cx ߀ ߁ ߂ ߃ ߄ ߅ ߆ ߇ ߈ ߉ ߊ ߋ ߌ ߍ ߎ ߏ
U+07Dx ߐ ߑ ߒ ߓ ߔ ߕ ߖ ߗ ߘ ߙ ߚ ߛ ߜ ߝ ߞ ߟ
U+07Ex ߠ ߡ ߢ ߣ ߤ ߥ ߦ ߧ ߨ ߩ ߪ ߫ ߬ ߭ ߮ ߯
U+07Fx ߰ ߱ ߲ ߳ ߴ ߵ ߶ ߷ ߸ ߹ ߺ          


อ้างอิง[แก้]

  1. Eberhard, David; Simons, Gary; Fennig, Charles, บ.ก. (2019). "N'ko". Ethnoloque. สืบค้นเมื่อ June 12, 2019.
  2. Oyler, Dianne (Spring 2002). "Re-Inventing Oral Tradition: The Modern Epic of Souleymane Kanté". Research in African Literatures. 33 (1): 75–93. doi:10.1353/ral.2002.0034. JSTOR 3820930. OCLC 57936283. S2CID 162339606.

ข้อมูลทั่วไป[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]