หวังเต๊ะ

หวังเต๊ะ จ.ม.
ไฟล์:Wangte.jpeg หวังเต๊ะในช่วงบั้นปลายชีวิต
เกิด	2 มีนาคม พ.ศ. 2468 จังหวัดปทุมธานี ประเทศสยาม
เสียชีวิต	26 มิถุนายน พ.ศ. 2555 (87 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
สาเหตุเสียชีวิต	มะเร็งตับ
การศึกษา	โรงเรียนวัดหน้าไม้
มีชื่อเสียงจาก	เผยแพร่ลำตัดให้เป็นที่รู้จักแพร่หลายเป็นวงกว้าง
รางวัล	ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน) ประจำปี 2531
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง	ลำตัด
เครื่องดนตรี	ร้อง
ช่วงปี	พ.ศ. 2480 - พ.ศ. 2554

หวังดี นิมา หรือที่รู้จักกันในชื่อ หวังเต๊ะ ไม้ใหญ่แห่งวงการศิลปะเพลงพื้นบ้านไทย เจ้าของฉายา ราชาลำตัด เป็นผู้มีความสามารถรอบตัว มีความเป็นเลิศทางด้านปฏิภาณ หวังเต๊ะได้ใช้เพลงพื้นบ้านแสดงให้ประชาชนประจักษ์ถึงอัจฉริยภาพในการใช้ภาษาและการแสดงอย่างเชี่ยวชาญสมกับสุนทรียลักษณ์ของภาษาไทย และได้ถ่ายทอดความรู้ให้แก่บุคคลที่สนใจเสมอมา หวังเต๊ะได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน) พุทธศักราช 2531

ประวัติ

ภูมิหลัง

หวังดี นิมา มีชื่อเล่นว่า หวัง เกิดเมื่อวันศุกร์ ที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2468 ที่ตำบลหน้าไม้ อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี เป็นชาวมุสลิม บิดาชื่อนายเต๊ะ นิมา มารดาชื่อนางลำไย นิมามีพี่น้อง 4 คน ได้แก่

1. นางมาลัย นิมา (ซอและ)
2. นายหวังดี นิมา
3. นายบุญช่วย นิมา
4. นางปทุม นิมา (รุ่งเจริญ)

บิดามีอาชีพทำนาและเป็นนักแสดงลำตัดที่มีชื่อเสียงในยุคนั้น ส่วนมารดาเป็นนางละครชาตรีมาก่อน หวังดีสำเร็จการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนวัดหน้าไม้ อีกทั้งยังได้ฝึกวิชากระบี่กระบองและชกมวยกับเพื่อน ๆ ในละแวกบ้านเกิดของตนเองเพื่อเป็นวิชาไว้ป้องกันตัว จากนั้นได้เข้ามาในกรุงเทพฯ โดยมาพักอยู่กับญาติที่ถนนตกในปีพ.ศ. 2485 ซึ่งในปีนั้นมีน้ำท่วมใหญ่จึงไปสมัครทำงานอยู่บนเรือโดยทำหน้าที่เป็นช่างเครื่องอยู่บริษัทเดินเรือเอสเอเชีย และสมัครเข้ารับราชการทหารในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 จนเมื่อปีพ.ศ. 2489 จึงลาออกกลับมาสืบทอดอาชีพที่ตนเองรัก

เข้าสู่วงการ

หวังเต๊ะซึมซับการแสดงพื้นบ้านจากบิดามาตั้งแต่เด็ก ๆ สามารถจดจำกลอนลำตัดของบิดาได้อย่างแม่นยำและมักจะติดตามบิดาไปแสดงในที่ต่าง ๆ เพื่อจะดูและศึกษา พอมีความสามารถพอบิดาจึงลองนำออกแสดงผลปรากฏได้ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี หวังดีได้รับการถ่ายทอดมรดกอันล้ำค่าจากบิดาทุกขั้นตอนสามารถที่จะสืบทอดเจตนารมย์ของบิดาได้มาทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นลีลาท่าทางการเขียนเพลง จึงตั้งคณะเป็นของตนเองเมื่ออายุ 26 ปี เริ่มออกแสดงตามงานต่าง ๆ โดยใช้ชื่อในการแสดงว่า “หวังเต๊ะ” มาจากในสมัยก่อนคนชื่อเล่นว่า หวัง มีมากในสมัยนั้นจึงเรียกชื่อ หวัง แล้วตามด้วยสร้อยชื่อของบิดา เช่น หวังตาเต๊ะ หวังตาโป่ง

การแสดงลำตัดของคณะหวังเต๊ะจะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่เรียกว่า หักคอรอจังหวะ คือการไม่ร้องคำหยาบแต่จะให้ผู้ชมนึกคำนั้นเอาเอง โดยหวังเต๊ะมีความเป็นเลิศทางด้านปฏิภาณและความคิดในการแสดงพื้นบ้าน สามารถด้นกลอนสดและแต่งคำร้องได้อย่างคมคาย เหมาะสมกับสถานการณ์ สร้างความบันเทิงให้แก่ผู้ชมอยู่ตลอดเวลา ในการเขียนเพลงของหวังเต๊ะนั้นไม่ต้องใช้สมุดนึกได้เมื่อไหร่ก็หาเอาสิ่งใกล้ตัว เช่น ซองบุหรี่ กล่องยากันยุง บางทีก็นำไม้อัดที่กั้นโหลปลากัดมาจดบันทึกไว้ จึงทำให้สามารถแต่งเพลงได้รวดเร็วทันกับสถานการณ์

หวังเต๊ะพร้อมที่จะให้ความรู้แก่ผู้ที่มีความสนใจในเรื่องเพียงพื้นบ้านต่าง ๆ อยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นนักเรียน นิสิต นักศึกษา จากสถาบันต่าง ๆ มาขอสัมภาษณ์เพื่อนำไปทำรายงานท่านก็จะตอบรับทันที หรือจะให้ไปบรรยายหรือสาธิตเพลงพื้นบ้านให้กับสถานที่ในหน่วยงานราชการหรือเข้าร่วมในโครงการต่าง ๆ หวังเต๊ะก็พร้อมให้ความร่วมมือ หวังเต๊ะมีความยินดีมากที่ได้มีส่วนร่วมในการช่วยเหลือสังคมและเผยแพร่ลพื่เพลงพื้นบ้านพื่อเป็นการอนุรักษ์เพลงพื้นบ้านไม่ให้ศูนย์หายไปจากสังคมไทย

ชีวิตครอบครัว

ภรรยาคนแรกของหวังเต๊ะ ชื่อนางชื่น รักษาราชวิตร มีบุตร 3 คน คือ

1. นายวีรศักดิ์ นิมา
2. นางสาวนวลจันทร์ นิมา (ตุ่ม)
3. นายประภาส นิมา (ต๋อย)

ภรรยาคนที่สอง คือนางประยูร ยมเยี่ยม คู่ขวัญนักแสดงลำตัด มีบุตรด้วยกัน 2 คน คือ

1. นายวิทยา นิมา (ตู๋)
2. นายต่อต้าน นิมา (ต่อ)

ภรรยาคนที่สามชื่อนางศรีนวล ขำอาจ มีบุตรหนึ่งคนคือ

• นางสาวนิรามัย นิมา (ปุ๊ก)

ผลงานภาพยนตร์

• เสือภูพาน (2512)
• ยมบาลเจ้าขา (2512)
• ไอ้หนุ่มบ้านนา (2514)
• ไกรทอง (2528)

ผลงานละครโทรทัศน์

• ละอองเทศ (2534) ช่อง 9
• ละครเร่ (2535) ช่อง 7
• ดาวกลางดง (2542) ช่อง 7
• สุรพล (คนจริง) สมบัติเจริญ (2541) ช่อง 3
• แม่นาค (2542) (ช่อง 7) รับเชิญ
• ดาวคนละดวง (2542) (ช่อง 7)
• กำนันหญิง (2544) (ช่อง 7)
• รอยไถ (2545) (ช่อง 7)
• อุทัยเทวี (2545) (ช่อง 7)
• รักข้ามคลอง (2546) (ช่อง 7)

เสียชีวิต

ในบั้นปลายชีวิต หวังเต๊ะได้ป่วยเป็นโรคมะเร็งตับ ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2554 ได้เข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ จนกระทั่งวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2555 จึงได้ถึงแก่กรรม สิริอายุได้ 87 ปี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

• พ.ศ. 2536 – เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 4 จัตุรถาภรณ์มงกุฎไทย (จ.ม.)