คณะรัฐมนตรีสยาม คณะที่ 4
คณะรัฐมนตรีพหลพลพยุหเสนา | |
|---|---|
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 4 แห่งราชอาณาจักรสยาม | |
| 21 มิถุนายน – 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | |
| วันแต่งตั้ง | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 |
| วันสิ้นสุด | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 (5 เดือน 25 วัน) |
| บุคคลและองค์กร | |
| พระมหากษัตริย์ | พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว |
| นายกรัฐมนตรี | พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) |
| จำนวนรัฐมนตรี | 17 |
| จำนวนอดีตรัฐมนตรี | 2 |
| จำนวนรัฐมนตรีทั้งหมด | 19 |
| พรรคร่วมรัฐบาล | คณะราษฎร |
| ประวัติ | |
| การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 |
| สิ้นสุดจากการเลือกตั้ง | 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 |
| สภานิติบัญญัติ | ผู้แทนราษฎรชั่วคราว |
| วาระสภานิติบัญญัติ | 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 – 6 ธันวาคม พ.ศ. 2476 |
| ก่อนหน้า | คณะรัฐมนตรีสยาม คณะที่ 3 |
| ถัดไป | คณะรัฐมนตรีสยาม คณะที่ 5 |
คณะรัฐมนตรีไทยสยาม คณะที่ 4 (21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 – 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476) หรือ คณะรัฐมนตรีพหลพลพยุหเสนา จัดตั้งขึ้นภายหลังพระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทย ตามพระบรมราชโองการ ลงวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงลงพระปรมาภิไธย โดยมีเจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค) ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานสภาผู้แทนราษฎรไทยในขณะนั้น เป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
รายชื่อคณะรัฐมนตรี
[แก้]| ดำรงตำแหน่งเมื่อตั้งคณะรัฐมนตรี | ดำรงตำแหน่งจนสิ้นสุดคณะรัฐมนตรี | |||
| แต่งตั้งเพิ่ม | เปลี่ยนแปลง/โยกย้ายไปตำแหน่งอื่น | |||
| ย้ายมาจากตำแหน่งอื่น | ออกจากตำแหน่ง |
- คณะราษฎร
| คณะรัฐมนตรีคณะที่ 4 ของไทย | ||||||||||
| ตำแหน่ง | ลำดับ | รายนาม | เริ่มวาระ | สิ้นสุดวาระ | หมายเหตุ | ที่มา | ||||
| นายกรัฐมนตรี | * | นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | |||||
| กลาโหม | 1 | นายพลตรี พระยาประเสริฐสงคราม (เทียบ คมกฤส) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | |||||
| ต่างประเทศ | 2 | พระยาอภิบาลราชไมตรี (ต่อม บุนนาค) | 1 กันยายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | |||||
| มหาดไทย | 3 | พระยาอุดมพงศ์เพ็ญสวัสดิ์ (หม่อมราชวงศ์ประยูร อิศรศักดิ์) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | ||||||
| เศรษฐการ | 4 | พระยาโกมารกุลมนตรี (ชื่น โกมารกุล ณ นคร) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | |||||
| การคลัง | 5 | เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร์ ณ สงขลา) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | |||||
| ธรรมการ | 6 | เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | |||||
| ยุติธรรม | 7 | พระยานิติศาสตร์ไพศาลย์ (วัน จามรมาน) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 1 กันยายน พ.ศ. 2476 | ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะรัฐมนตรีทำการแทน | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||
| 1 กันยายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | แต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม | ||||||||
| 8 | พระยาสุริยานุวัตร (เกิด บุนนาค) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | |||||||
| นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ (วัน จารุภา) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 8 สิงหาคม พ.ศ. 2476 | ลาออก | |||||||
| 9 | นายพันเอก พระสิทธิเรืองเดชพล (แสง พันธุประภาส) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| 10 | นายพันโท หลวงพิบูลสงคราม (แปลก ขีตตะสังคะ) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| 11 | นายนาวาโท หลวงศุภชลาศัย (บุง ศุภชลาศัย) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| 12 | นายนาวาโท หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| 13 | หลวงนฤเบศร์มานิต (สงวน จูฑะเตมีย์) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| 14 | หลวงสิริราชไมตรี (จรูญ สิงหเสนี) | 21 มิถุนายน พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์) | 8 สิงหาคม พ.ศ. 2476 | 9 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | ลาออก | |||||||
| 15 | นายเรือเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ (ถวัลย์ ธารีสวัสดิ์) | 8 สิงหาคม พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
| 16 | หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) | 1 ตุลาคม พ.ศ. 2476 | 16 ธันวาคม พ.ศ. 2476 | สภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 | ||||||
การเปลี่ยนแปลงคณะรัฐมนตรี
[แก้]8 สิงหาคม
[แก้]- ลาออก - นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ (วัน จารุภา) กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่ง
- แต่งตั้ง - นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์) เป็นรัฐมนตรี
- แต่งตั้ง - นายเรือเอก หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ (ถวัลย์ ธารีสวัสดิ์) เป็นรัฐมนตรี
1 กันยายน
[แก้]- แต่งตั้ง - พระยานิติศาสตร์ไพศาลย์ (วัน จามรมาน) เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
- แต่งตั้ง - พระยาอภิบาลราชไมตรี (ต่อม บุนนาค) เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
1 ตุลาคม
[แก้]- แต่งตั้ง - หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) เป็นรัฐมนตรี
9 ธันวาคม
[แก้]- ลาออก - นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์) ได้กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งเพราะป่วย
การแถลงนโยบายของรัฐบาล
[แก้]คณะรัฐมนตรีได้แถลงนโยบายต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2476
เหตุการณ์สำคัญ
[แก้]กบฏบวรเดช
[แก้]เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2476 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหมในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ได้นำกำลังทหารจากหัวเมืองภาคอีสานเข้ามาเพื่อล้มล้างการปกครองของรัฐบาล แต่ไม่ประสบความสำเร็จ
หมายเหตุ
[แก้]นายกรัฐมนตรีได้กราบถวายบังคมลาออก 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2476 โดยอ้างเหตุผลว่า หย่อนความรู้ในทางกฎหมายและการเมือง แต่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงขอร้องให้รับตำแหน่งต่อไปและทรงแจ้งไปยังสภาขอให้สนับสนุนคำขอร้องของพระองค์ท่านด้วย ที่ประชุมสภาได้ลงมติเป็นเอกฉันท์ให้พระยาพหลพลพยุหเสนา ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อไป
การสิ้นสุดของคณะรัฐมนตรี
[แก้]คณะรัฐมนตรีคณะนี้สิ้นสุดลง เพราะได้มีการเลือกตั้งทั่วไป โดยเลือกสมาชิกประเภทที่ 1 ขึ้นและสมาชิกประเภทที่ 2 เดิมที่ให้ความไว้วางใจแก่คณะรัฐมนตรีก็สิ้นสุด