รายพระนามพระภรรยาเจ้าในพระมหากษัตริย์ไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระบรมราชินีแห่งราชอาณาจักรไทย
Queen's Standard of Thailand.svg
ธงราชินีใหญ่ประจำพระอิสริยยศ
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
ตำแหน่งว่าง

ตั้งแต่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559
การเรียกขาน ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
ที่พำนัก พระราชวังดุสิต
ผู้แต่งตั้ง พระมหากษัตริย์ไทย
ผู้ประเดิมตำแหน่ง พระนางเสือง

รายพระนามพระภรรยาเจ้าในพระมหากษัตริย์ไทย

อาณาจักรสุโขทัย

ราชวงศ์พระร่วง

พระบรมรูป ตราแผ่นดิน พระนาม พระราชสมภพ เสกสมรส สถาปนาเป็นพระราชินี พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
พระนางเสือง.jpg พระนางเสือง ? ? ? ?
พระสวามีสวรรคต
? พ่อขุนศรีอินทราทิตย์
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระมหาเทวี ? ? ? ประมาณ พ.ศ. 1912
พระสวามีสวรรคต
? พระมหาธรรมราชาที่ 1
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png พระศรีธรรมราชมารดา
(พระนางสาขา)
? ประมาณ พ.ศ. 1912 ประมาณ พ.ศ. 1942
พระสวามีสวรรคต
? พระมหาธรรมราชาที่ 2
Seal of Siamese Podduang 6directionDharmaChakra.png สมเด็จพระราชเทวีศรีจุฬาลักษณ์ ? ประมาณ พ.ศ. 1942 ประมาณ พ.ศ. 1962
พระสวามีสวรรคต
? พระมหาธรรมราชาที่ 3

อาณาจักรกรุงศรีอยุธยา

ราชวงศ์อู่ทอง

ตราแผ่นดิน พระนาม พระราชสมภพ เสกสมรส สถาปนาเป็นพระราชินี พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระนางภุมมาวดีเทวี[1] ? ? ประมาณ พ.ศ. 1893 พ.ศ. 1911
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1

ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

พระบรมสาทิสลักษณ์ พระบรมรูป ตราแผ่นดิน พระนาม พระราชสมภพ เสกสมรส สถาปนาเป็นพระราชินี พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครชายา
(พระขนิษฐาในพระมหาธรรมราชาที่ 3)
? ? ประมาณ พ.ศ. 1952 พ.ศ. 1967
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระนครินทราธิราช
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครชายา
(พระธิดาในพระมหาธรรมราชาที่ 3)
? ? ประมาณ พ.ศ. 1967 พ.ศ. 1991
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระราชเทวี
(ไม่ปรากฏพระนาม)
? ? ประมาณ พ.ศ. 1991 พ.ศ. 2031
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระราชเทวี
(ไม่ปรากฏพระนาม)
? ? ประมาณ พ.ศ. 2034 พ.ศ. 2072
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครชายา ไม่ปรากฏ ไม่ปรากฏ ประมาณ พ.ศ. 2072 พ.ศ. 2076
พระสวามีสวรรคต
?
ทรงถูกสำเร็จโทษโดยพระไชยราชาธิราช
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระมเหสีจิตรวดี[2] ? ? ประมาณ พ.ศ. 2077 ? ? สมเด็จพระไชยราชาธิราช
ศรีสุดาจันทร์.jpg แม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ ? ? ประมาณ พ.ศ. 2077
ดำรงตำแหน่งครั้งที่ 1
พ.ศ. 2089
พระสวามีองค์แรกสวรรคต
พ.ศ. 2091
ถูกลอบปลงพระชนม์พร้อมพระสวามีองค์ที่ 2
สมเด็จพระไชยราชาธิราช
ศรีสุดาจันทร์.jpg แม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ ? ? ประมาณ พ.ศ. 2091
ดำรงตำแหน่งครั้งที่ 2
พ.ศ. 2091 พ.ศ. 2091
ถูกลอบปลงพระชนม์พร้อมพระสวามีพระองค์ที่ 2
ขุนวรวงศาธิราช
พระสุริโยทัย 2.jpg สมเด็จพระสุริโยทัย ? ? ประมาณ พ.ศ. 2091 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2092 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2092
สิ้นพระชนม์ในสนามรบ
สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

ราชวงศ์สุโขทัย

พระบรมสาทิสลักษณ์ พระบรมรูป ตราแผ่นดิน พระนาม พระราชสมภพ เสกสมรส สถาปนาเป็นพระราชินี พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Phra Visutthi Kasattri.jpg พระวิสุทธิกษัตรีย์ ? ? ประมาณ พ.ศ. 2059 พ.ศ. 2133
พระสวามีเสด็จสวรรคต
พ.ศ. 2135 สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระนางมณีจันทร์ ? ประมาณ พ.ศ. 2126[ต้องการอ้างอิง] 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2133
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
25 เมษายน พ.ศ. 2148
พระสวามีเสด็จสวรรคต
ประมาณ พ.ศ. 2172[ต้องการอ้างอิง] สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครชายา ? ? 25 เมษายน พ.ศ. 2148
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2153
พระสวามีเสด็จสวรรคต
? สมเด็จพระเอกาทศรถ
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระองค์อัมฤทธ์ ? ? ประมาณ พ.ศ. 2158
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2172
พระสวามีเสด็จสวรรคต
? สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม

ราชวงศ์ปราสาททอง

พระบรมรูป ตราแผ่นดิน พระนาม พระราชสมภพ เสกสมรส สถาปนาเป็นพระราชินี พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระราชเทวีสิริกัลยาณี[3] ? ? ประมาณ พ.ศ. 2154
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2171
พระสวามีเสด็จสวรรคต
? สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครชายา
(ไม่ปรากฏนาม)
? ? พ.ศ. 2199
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2199
พระสวามีถูกชิงราชสมบัติ
? สมเด็จเจ้าฟ้าไชย
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครราชเทวี
(ไม่ปรากฏนาม)
? ? พ.ศ. 2199
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2199
พระสวามีถูกชิงราชสมบัติ
? สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระอัครมเหสี
(ไม่ปรากฏนาม)[3]
? ? พ.ศ. 2199
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2231
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
Seal of Ayutthaya (King Narai).png ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (แจ่ม)[4][5] ? ? พ.ศ. 2199
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2231
พระสวามีสวรรคต
? สมเด็จพระนารายณ์มหาราช

ราชวงศ์บ้านพลูหลวง

พระบรมสาทิสลักษณ์ พระบรมรูป ตราแผ่นดิน พระนาม พระราชสมภพ เสกสมรส สถาปนาเป็นพระราชินี พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Seal of Ayutthaya (King Narai).png สมเด็จเจ้าฟ้าสุดาวดี กรมหลวงโยธาเทพ พ.ศ. 2199 พ.ศ. 2231 พ.ศ. 2231 พ.ศ. 2246
พระสวามีเสด็จสวรรคต
พ.ศ. 2278 สมเด็จพระเพทราชา
Seal of Ayutthaya (King Narai).png สมเด็จเจ้าฟ้าศรีสุวรรณ กรมหลวงโยธาทิพ พ.ศ. 2175 พ.ศ. 2231 พ.ศ. 2246 ? สมเด็จพระเพทราชา
Seal of Ayutthaya (King Narai).png กรมพระเทพามาตย์ ? ? พ.ศ. 2231
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2246
พระสวามีเสด็จสวรรคต
? สมเด็จพระเพทราชา
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระองค์รัตนา ? ?
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
?
ต้องพระอาญาประหารชีวิต ฐานใช้ไสยศาสตร์
? สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8
Seal of Ayutthaya (King Narai).png กรมหลวงประชานุรักษ์ ? ? พ.ศ. 2251
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2275
พระสวามีเสด็จสวรรคต
? สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ
Seal of Ayutthaya (King Narai).png กรมหลวงอภัยนุชิต ? ? พ.ศ. 2275
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์

สวรรคต
? สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
Seal of Ayutthaya (King Narai).png กรมหลวงพิพิธมนตรี ? ? พ.ศ. 2275
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2301
พระสวามีเสด็จสวรรคต
พ.ศ. 2301 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
Seal of Ayutthaya (King Narai).png พระองค์เจ้าแมงเม่า ? ? พ.ศ. 2301
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2301
พระสวามีสละราชสมบัติ
? สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร
Seal of Ayutthaya (King Narai).png กรมขุนวิมลภักดี
(พระองค์เมาฬี, แมลงเม่า)
? พ.ศ. 2302 พ.ศ. 2302
พระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์
พ.ศ. 2310
เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง
?
สิ้นพระชนม์ในพม่าหลังการเสียกรุง
สมเด็จพระที่นั่งสุริยาสน์อมรินทร์

อาณาจักรธนบุรี

ราชวงศ์ธนบุรี

พระฉายาลักษณ์ พระนาม พระราชสมภพ พระชาติตระกูล เข้ารับราชการฝ่ายใน พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Seal of Ayutthaya (King Narai).png กรมหลวงบาทบริจา  ? ไม่ปรากฏ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2310 6 เมษายน พ.ศ. 2325
พระราชสวามีสวรรคต
ไม่ปรากฏ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

กรุงรัตนโกสินทร์

ราชวงศ์จักรี

พระฉายาลักษณ์ พระนาม พระราชสมภพ พระชาติตระกูล เข้ารับราชการฝ่ายใน พ้นจากตำแหน่ง สวรรคต พระราชสวามี
Emblem of the House of Chakri.svg สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี 9 มีนาคม 2280 ทอง ณ บางช้าง
สมเด็จพระรูปศิริโสภาค มหานาคนารี
6 เมษายน 2325 7 กันยายน 2352
(พระราชสวามีสวรรคต)
25 พฤษภาคม 2369 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
Queen Sri Suriyendra.jpg สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี 21 กันยายน 2310 เงิน แซ่ตัน
สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสุดารักษ์
7 กันยายน 2352 21 กรกฎาคม 2367
(พระราชสวามีสวรรคต)
18 ตุลาคม 2379 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
Emblem of the House of Chakri.svg สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี 2341 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
เจ้าจอมมารดาทองสุก (ราชวงศ์ล้านช้างเวียงจันทน์)
7 กันยายน 2352 21 กรกฎาคม 2367
(พระราชสวามีสวรรคต)
16 กุมภาพันธ์ 2381
Emblem of the House of Chakri.svg สมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี 21 ธันวาคม 2377 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักษณานุคุณ
เจ้าจอมมารดางิ้ว (สุวรรณทัต)
2 มกราคม 2395 10 ตุลาคม 2395
(สวรรคต)
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
Queen Debsirindra.jpg สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี 17 กรกฎาคม 2377 สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์
หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา
ประมาณ 2396 9 กันยายน 2404
(สวรรคต)
Princess Pannarai.jpg พระสัมพันธวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพรรณราย 9 พฤษภาคม 2381 สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์
หม่อมกิ่ม ศิริวงศ์ ณ อยุธยา (แซ่จิ๋ว)
2397 1 ตุลาคม 2411
(พระราชสวามีสวรรคต)
22 มิถุนายน 2457
พระองค์เจ้าทักษิณชา.jpg พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทักษิณชา นราธิราชบุตรี 18 กันยายน 2395 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
เจ้าจอมมารดาจันทร์ (สุขสถิต)
2413 2415
(ทรงสูญเสียพระจริต)
13 กันยายน 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
Queen Sunandha Kumariratana.jpg สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี 10 พฤศจิกายน 2403 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (สุจริตกุล)
2421 31 พฤษภาคม 2423
(สวรรคต)
Savangvadhana.jpg สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า 10 กันยายน 2405 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (สุจริตกุล)
2421 23 ตุลาคม 2453
(พระราชสวามีสวรรคต)
17 ธันวาคม 2498
Saovabha Phongsri.jpg สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 1 มกราคม 2407 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (สุจริตกุล)
2421 23 ตุลาคม 2453
(พระราชสวามีสวรรคต)
20 ตุลาคม 2462
Queen Sukumalmarsri.jpg สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี 10 พฤษภาคม 2404 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
เจ้าคุณจอมมารดาสำลี (บุนนาค)
2421 23 ตุลาคม 2453
(พระราชสวามีสวรรคต)
9 กรกฎาคม 2470
Princess Ubolratana Narinaka.jpg พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าอุบลรัตนนารีนาค กรมขุนอรรควรราชกัลยา 28 พฤศจิกายน 2390 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี
เจ้าจอมมารดาจีน
2416 15 ตุลาคม 2444
(สิ้นพระชนม์)
Princess Saovabhak Nariratana.jpg พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ 26 มกราคม 2397 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี
เจ้าจอมมารดาจีน
2416 21 กรกฎาคม 2430
(สิ้นพระชนม์)
Princess Saisavali Bhiromya.jpg พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์
กรมขุนสุทธาสินีนาฏ
4 กันยายน 2406 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี
เจ้าจอมมารดาจีน
2416 23 ตุลาคม 2453
(พระราชสวามีสวรรคต)
24 มิถุนายน 2472
DARARAT 2.jpg เจ้าดารารัศมี พระราชชายา 26 สิงหาคม 2416 พระเจ้าอินทวิชยานนท์
เจ้าทิพเกสร (ณ เชียงใหม่)
4 กุมภาพันธ์ 2429 23 ตุลาคม 2453
(พระราชสวามีสวรรคต)
9 ธันวาคม 2476
Queen Suvadhana in Rama VI.jpg พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี 15 เมษายน 2448 พระยาอภัยภูเบศร (เลื่อม อภัยวงศ์)
เล็ก บุนนาค
10 สิงหาคม 2467[6] 26 พฤศจิกายน 2468
(พระราชสวามีสวรรคต)
10 ตุลาคม 2528 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
HM Queen Indrasakdi Sachi.jpg สมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายา 10 มิถุนายน 2445 เจ้าพระยาสุธรรมมนตรี (ปลื้ม สุจริตกุล)
ท่านผู้หญิงกิมไล้ สุธรรมมนตรี (เตชะกำพุช)
15 มกราคม 2464[7] 26 พฤศจิกายน 2468
(พระราชสวามีสวรรคต)
30 พฤศจิกายน 2518
Lashamilavan.jpg พระนางเธอลักษมีลาวัณ 10 มิถุนายน 2442 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์
หม่อมหลวงตาด วรวรรณ (มนตรีกุล)
27 สิงหาคม 2465[8] 26 พฤศจิกายน 2468
(พระราชสวามีสวรรคต)
29 สิงหาคม 2504
Queen Rambhai Barni of Siam.jpg สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี 20 ธันวาคม 2447 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภาพรรณี (คัคณางค์)
26 สิงหาคม 2461 2 มีนาคม 2478
(พระราชสวามีสละราชสมบัติ)
22 พฤษภาคม 2527 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
Queen Sirikit In Russia 2007.jpg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ 12 สิงหาคม 2475 พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ
หม่อมหลวงบัว กิติยากร (สนิทวงศ์)
28 เมษายน 2493 13 ตุลาคม 2559
(พระราชสวามีสวรรคต)
ยังทรงพระชนม์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

ดูเพิ่ม

อ้างอิง

  1. คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553, หน้า 475
  2. คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553, หน้า 492
  3. 3.0 3.1 M.L. Manich Jumsai (เขียน) ธิติมา พิทักษ์ไพรวัน (แปล). สมเด็จพระนารายณ์ และโกษาปาน. กรุงเทพฯ:คุรุสภาลาดพร้าว, 2531, หน้า 17
  4. ภูธร ภูมะธน. โกษาปาน ราชทูตกู้แผ่นดิน. (กรุงเทพฯ:สถาบันการเรียนรู้และสร้างสรรค์ (พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้), 2550), หน้า 33
  5. พลับพลึง มูลศิลป์. ความสัมพันธ์ไทย-ฝรั่งเศส สมัยอยุทธยา. (กรุงเทพ:บรรณกิจ), 2523, หน้า 110, 238
  6. กัลยา เกื้อตระกูล. พระอัครมเหสี พระบรมราชินี พระชายานารี เจ้าจอมมารดา และเจ้าจอมในรัชกาลที่ ๑-๗. กรุงเทพฯ:ยิปซี, 2552, หน้า 231
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานบรรดาศักดิ์ฝ่ายใน, เล่ม ๓๘, ตอน ง, ๑๕ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๔, หน้า ๓๐๒๑
  8. ราชกิจจานุเบกษา. พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลักษมีลาวัณเป็นพระนางเธอ