สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4

พระบรมนามาภิไธย พระอาทีตยเจ้า
พระปรมาภิไธย สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา
ราชวงศ์ ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
ครองราชย์ พ.ศ. 2072–2076
รัชกาล 4 ปี
รัชกาลก่อน สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
รัชกาลถัดไป สมเด็จพระรัษฎาธิราชกุมาร
ข้อมูลส่วนพระองค์
สวรรคต พ.ศ. 2076
พระราชบิดา สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
พระราชบุตร สมเด็จพระรัษฎาธิราชกุมาร

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 (? – พ.ศ. 2076[1]) พระนามเดิมว่า พระอาทีตยเจ้า[1] เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 11 แห่งกรุงศรีอยุธยาจากราชวงศ์สุพรรณภูมิ เสวยราชย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2072 จนสิ้นพระชนม์ด้วยไข้ทรพิษ

พระราชประวัติ[แก้]

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 มีพระนามเดิมว่าสมเด็จพระเจ้าลูกเธอพระอาทิตยวงศ์[2] เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ดำรงตำแหน่ง "หน่อพุทธางกูร" ซึ่งกฎมนเทียรบาลว่า เป็นตำแหน่งสำหรับพระราชโอรสที่ประสูติจากพระอัครมเหสี และเป็นตำแหน่งพระราชโอรสชั้นสูงสุด[1]

ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นพระมหาอุปราชไปครองเมืองพิษณุโลก จนกระทั่งสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 สวรรคตจึงได้เสวยราชสมบัติครองกรุงศรีอยุธยาต่อ เฉลิมพระนามว่าสมเด็จพระบรมราชาหน่อพุทธางกูร[3]

แต่ศักราชในพระราชพงศาวดารระบุต่างกัน โดยพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม), พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์, พระราชพงศาวดารกรุงสยาม ฉบับบริติชมิวเซียม, และพระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ระบุตรงกันว่าในปี พ.ศ. 2049 ได้ครองเมืองพิษณุโลก จนปี พ.ศ. 2052 จึงได้ครองกรุงศรีอยุธยา แต่พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ กลับระบุว่า พ.ศ. 2069 ได้ครองเมืองพิษณุโลก และ พ.ศ. 2072 คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย สำนักนายกรัฐมนตรี เห็นว่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ น่าเชื่อถือที่สุด[1] ฉะนั้น ตามพงศาวดารนี้ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ทรงอยู่ในราชสมบัติตั้งแต่ พ.ศ. 2072 ถึง พ.ศ. 2076 รวมสี่ปี

พระราชกิจ[แก้]

พงศาวดารไทยไม่ได้บันทึกพระราชกิจสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ไว้ อาจเป็นเพราะทรงครองราชย์ไม่นาน แต่ พงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับวันวลิต ว่า พระองค์โปรดสงคราม เฉลียวฉลาด ทรงตั้งผู้ใจบุญและซื่อสัตย์ให้ดำรงตำแหน่งทางตุลาการ และทรงรักษาความยุติธรรม แต่ทั้งรัชกาล ทรงทำสงครามกับอาณาจักรล้านช้างและอาณาจักรพะโค ทำให้บ้านเมืองสับสนวุ่นวาย[1]

สวรรคต[แก้]

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ประชวรพระโรคไข้ทรพิษเสด็จสวรรคต[1] สมเด็จพระราชกุมารพระราชโอรสของพระองค์จึงได้เสวยราชสมบัติเป็นสมเด็จพระรัษฎาธิราชกุมาร[1]

ดูเพิ่ม[แก้]

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย, หน้า 86
  2. พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม), หน้า 58
  3. พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม), หน้า 60
บรรณานุกรม
  • มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2554. 264 หน้า. ISBN 978-616-7308-25-8
  • พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม). นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553. 800 หน้า. ISBN 978-616-7146-08-9


ก่อนหน้า สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 ถัดไป
สมเด็จพระเชษฐาธิราช
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2028–2034
2leftarrow.png Seal of Ayutthaya (King Narai).png
พระมหาอุปราชแห่งอาณาจักรอยุธยา
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

(พ.ศ. 2069)
2rightarrow.png สมเด็จพระไชยราชาธิราช
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2072–2076
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2034–2072
2leftarrow.png Seal of Ayutthaya (King Narai).png
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

(พ.ศ. 2072–2076)
2rightarrow.png สมเด็จพระรัษฎาธิราชกุมาร
(ราชวงศ์สุพรรณภูมิ)

พ.ศ. 2076