สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3
พระเจ้ากรุงศรีอยุธยา
ครองราชย์	พ.ศ. 2031 - พ.ศ. 2034 (3 ปี)
ก่อนหน้า	สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
ถัดไป	สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
พระมหาอุปราช	พระเอกสัตราช
พระมหาอุปราชแห่งกรุงศรีอยุธยา (สำเร็จราชการแทนพระองค์ในกรุงศรีอยุธยา)
ดำรงตำแหน่ง	พ.ศ. 2006 - พ.ศ. 2031 (25 ปี)
รัชสมัย	สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
พระราชสมภพ	พ.ศ. 1986
สวรรคต	พ.ศ. 2034 (48 พรรษา)
ราชวงศ์	สุพรรณภูมิ
พระราชบิดา	สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 พระนามเดิมว่าพระบรมราชา ทรงเป็นพระเจ้ากรุงศรีอยุธยา แห่งราชวงศ์สุพรรณภูมิ เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ และเป็นพระเชษฐาต่างพระมารดาของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2

แม้พระราชพงศาวดาร ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) จะระบุว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราชเป็นพระองค์เดียวกับสมเด็จพระรามาธิบดี ส่วนพระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ระบุว่าเป็นสมเด็จพระอินทราชาธิราชที่ 2 แต่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ อธิบายว่าที่ถูกควรเรียกว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3

พระราชประวัติ

สมเด็จพระบรมราชาธิราชเจ้า หรือ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 พระราชสมภพเมื่อปี พ.ศ. 2005 มีพระนามเดิมว่าพระบรมราชา เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ ระบุว่าในปี พ.ศ. 2006 สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงย้ายไปเสวยราชสมบัติเมืองพิษณุโลก จึงให้พระบรมราชาเสวยราชสมบัติกรุงศรีอยุธยาแทน ทรงพระนามว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราช ในปีนั้นพระเจ้าติโลกราชยกทัพมาตีเมืองสุโขทัย สมเด็จพระบรมราชาธิราชจึงตามเสด็จและสามารถตีทัพพระยายุทธิษเฐียรแตก และในปี พ.ศ. 2009 ทรงผนวช

ในช่วงว่างจากราชการสงครามได้เสด็จฯ ไปวังช้างที่ตำบลไทรย้อยในปี พ.ศ. 2026 และที่ตำบลสำฤทธีบุรณในปี พ.ศ. 2029 ถึงปี พ.ศ. 2032 ทรงตีได้เมืองทวายแต่เกิดอาเพศหลายประการคือ มีโคตกลูกตัวหนึ่งมี 8 เท้า มีไข่ไก่ออกเป็นตัวมี 4 เท้า ไก่ฟักไข่สามฟองแต่ออกมาเป็น 6 ตัว มีข้าวสารงอกใบ แล้วพระราชบิดาก็สวรรคตในปีนั้น และพระราชกิจสำคัญอย่างสุดท้ายคือโปรดให้ก่อกำแพงเมืองพิชัยในปี พ.ศ. 2033

สมเด็จพระบรมราชาธิราชเจ้า เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2034 สมเด็จพระเชษฐาธิราชเจ้าเมืองพิษณุโลกจึงเสด็จลงมาสืบราชสมบัติกรุงศรีอยุธยา ทรงพระนามว่าสมเด็จพระรามาธิบดี

พงศาวลี

พงศาวลีของสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3

16. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1               8. สมเด็จพระอินทราชา                       17. เชื้อสายราชวงศ์พระร่วง               4. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2                             18. (=20.) พระมหาธรรมราชาที่ 1               9. พระมหาเทวี                       19. พระชายาแห่งเมืองสุโขทัย               2. สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ                                   20. (=18.) พระมหาธรรมราชาที่ 1               10. พระมหาธรรมราชาที่ 2                       21. สมเด็จพระราชชนนีศรีธรรมราชมาดา               5. พระราชเทวี                             11. เชื้อสายราชวงศ์สุพรรณภูมิ                       1. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3

อ้างอิง

เชิงอรรถ

บรรณานุกรม

• พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553. 800 หน้า. ISBN 978-616-7146-08-9
• มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2554. 264 หน้า. ISBN 978-616-7308-25-8

ดูเพิ่ม

• รายพระนามพระมหากษัตริย์ไทย

ก่อนหน้า		สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3		ถัดไป
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พ.ศ. 1991 - 2006		พระเจ้ากรุงศรีอยุธยา (พ.ศ. 2006 - 2034)		สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 พ.ศ. 2034 - 2072