สมเด็จพระอาทิตยวงศ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สมเด็จพระอาทิตยวงศ์

พระบรมนามาภิไธย พระอาทิตยวงศ์
พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา
ราชวงศ์ ราชวงศ์สุโขทัย
ครองราชย์ พ.ศ. 2172
รัชกาล 38 วัน
รัชกาลก่อน สมเด็จพระเชษฐาธิราช
รัชกาลถัดไป สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ พ.ศ. 2163
พระราชบิดา สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม
พระราชมารดา ไม่ปรากฏพระนาม

สมเด็จพระอาทิตยวงศ์[1] พระมหากษัตริย์ไทยพระองค์ที่ 23 แห่งอาณาจักรอยุธยา พระองค์เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และเป็นพระอนุชาในสมเด็จพระเชษฐาธิราช เสด็จพระราชสมภพเมื่อปี พ.ศ. 2163 เมื่อสมเด็จพระเชษฐาธิราชเสด็จสวรรคตแล้ว เจ้าพระยากลาโหมได้อัญเชิญพระองค์ขึ้นครองราชย์ เมื่อพระชนมายุได้เพียง 9 พรรษา โดยมีเจ้าพระยากลาโหมเป็นผู้สำเร็จราชการ

เมื่อพระองค์ขึ้นครองราชย์ได้เพียง 38 วัน บรรดาขุนนางข้าราชการทั้งปวงเห็นว่า พระองค์ยังทรงพระเยาว์ไม่สามารถปกครองบ้านเมืองได้ พงศาวดารคำให้การชาวกรุงเก่า ระบุว่า ทรงเที่ยวเล่นประพาศจับแพะจับแกะไปเรื่อย เจ้าพนักงานต้องนำเครื่องทรงและเครื่องเสวยตามไปทุกที่ มุขมนตรีจึงได้ปรึกษากันและเห็นพ้องกันว่าหากพระเจ้าแผ่นดินเป็นเช่นนี้ราชการแผ่นดินจะเสียหาย จึงจำเป็นต้องอัญเชิญพระองค์ออกจากราชสมบัติ แล้วเชิญเจ้าพระยากลาโหมสุริยวงศ์ขึ้นเป็นพระเจ้าแผ่นดินพระองค์ต่อไปโดยมีพระนามว่าสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

หลังจากการขึ้นครองราชสมบัติของสมเด็จพระเจ้าปราสาททองแล้ว พระองค์ยังคงประทับอยู่ภายในพระราชวังหลวงกับพระพี่เลี้ยง แต่พระองค์ได้ถูกถอดยศในเวลาต่อมาอันเนื่องมาจากสมเด็จพระเจ้าปราสาททองเสด็จมานมัสการพระพุทธปฏิมากร ณ วัดพระศรีสรรเพชญ์ แล้วทอดพระเนตรเห็นพระองค์นั่งห้อยเท้าอยู่หลังกำแพงแก้ว จึงตรัสว่า อาทิตยวงศ์องอาจมิได้ลงมาจากกำแพงแก้ว จึงโปรดให้ลดพระยศแล้วให้ไปปลูกเรือนริมวัดท่าทรายโดยให้มีเจ้าพนักงานอยู่ด้วยอีก 2 คนสำหรับตักน้ำหุงข้าวเท่านั้น

เมื่อพระองค์มีพระชนมายุมากขึ้นได้สมคบคิดกับขุนนางซึ่งโดนถอดออกจากราชการไปก่อนหน้านั้นก่อกบฏขึ้น แต่ไม่สำเร็จและถูกจับได้จึงถูกนำไปสำเร็จโทษที่วัดโคกพระยา

รายการอ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย, หน้า 140
บรรณานุกรม
  • พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ภาค 1. สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พิมพ์ขึ้นเป็นส่วนพระราชกุศลทานมัยในงานพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสฐสุดา, พระอรรคชายาเธอ กรมขุนอรรควรราชกัญญา, สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนพิจิตรเจษฎจันทร์ และสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี. พ.ศ. 2455. 
  • พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ภาค 2. สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พิมพ์ขึ้นเป็นส่วนพระราชกุศลทานมัยในงานพระศพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสฐสุดา, พระอรรคชายาเธอ กรมขุนอรรควรราชกัญญา, สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนพิจิตรเจษฎจันทร์ และสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมขุนสวรรคโลกลักษณวดี. พ.ศ. 2455. 
  • มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, 2554. 264 หน้า. ISBN 978-616-7308-25-8
  • พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553. 800 หน้า. ISBN 978-616-7146-08-9

ดูเพิ่ม[แก้]


ก่อนหน้า สมเด็จพระอาทิตยวงศ์ ถัดไป
สมเด็จพระเชษฐาธิราช
(ราชวงศ์สุโขทัย)

(พ.ศ. 2171 - พ.ศ. 2172 )
2leftarrow.png Seal of Ayutthaya (King Narai).png
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา
(ราชวงศ์สุโขทัย)

(พ.ศ. 2172)
2rightarrow.png สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
(ราชวงศ์ปราสาททอง)

(พ.ศ. 2172 - พ.ศ. 2199)