รายพระนามพระอัครมเหสีในพระมหากษัตริย์ไทย
หน้าตา
บทความนี้ยังต้องการเพิ่มแหล่งอ้างอิงเพื่อพิสูจน์ความถูกต้อง |
| สมเด็จพระบรมราชินี แห่งราชอาณาจักรไทย | |
|---|---|
ธงราชินีใหญ่ประจำพระราชอิสริยยศ | |
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 | |
| การเรียกขาน | ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ใต้ฝ่าละอองพระบาท |
| จวน | พระราชวังดุสิต พระบรมมหาราชวัง (ตามพระราชพิธี) |
| ผู้แต่งตั้ง | พระมหากษัตริย์ไทย |
| วาระ | ตลอดรัชกาลของพระสวามี |
| ผู้ประเดิมตำแหน่ง | ภุมมาวดีเทวี |
| สถาปนา | ไม่ปรากฏ |
รายพระนามพระอัครมเหสีในพระมหากษัตริย์ไทย
อาณาจักรอยุธยา
| พระนาม | ตำแหน่ง | ดำรงตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | พระราชสวามี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| ภุมมาวดีเทวี | พระมเหสี | พ.ศ. 1893 | พ.ศ. 1912 | สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 | [1] |
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | พ.ศ. 1912 (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 1931 (ครั้งที่ 2) |
พ.ศ. 1913 (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 1938 (ครั้งที่ 2) |
สมเด็จพระราเมศวร | |
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | พ.ศ. 1938 | พ.ศ. 1952 | สมเด็จพระเจ้ารามราชา | |
| นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2091 | ขุนวรวงศาธิราช | [2] | |
| พระนาม | ตำแหน่ง | ดำรงตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | พระราชสวามี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| พระมเหสีไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | พ.ศ. 1913 | พ.ศ. 1931 | สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 | |
| พระมหาเทวีแห่งสุโขทัย (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระชายา | [3][4][5] | |||
| มิได้สถาปนา | พ.ศ. 1931 | สมเด็จพระเจ้าทองลัน | |||
| พระมเหสีไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | พ.ศ. 1952 | พ.ศ. 1967 | สมเด็จพระอินทราชา | |
| พระราชเทวีจากวงศ์พระร่วง (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระมเหสี | [6] | |||
| พระราชเทวีจากวงศ์พระร่วง (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระมเหสี | พ.ศ. 1967 | พ.ศ. 1991 | สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 | [7][8] |
| พระราชเทวีจากวงศ์พระร่วง (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 1991 | พ.ศ. 2031 | สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ | |
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | พ.ศ. 2006 | พ.ศ. 2034 | สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 | |
| สุริยวงศาเทวี | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2034 | พ.ศ. 2072 | สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 | [9] |
| นางสร้อยทอง | พระมเหสีซ้าย | [10] | |||
| นางแว่นฟ้าทอง | พระสนมเอก | [10] | |||
| แม่นางมงคลเทวีศรีพระแก้ว | พระมเหสี | พ.ศ. 2037 | [11] | ||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | พ.ศ. 2072 | พ.ศ. 2076 | สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 | |
| มิได้สถาปนา | พ.ศ. 2076 | พ.ศ. 2077 | สมเด็จพระรัษฎาธิราช | ||
| พระมเหสีจิตรวดี | พระมเหสีขวา | พ.ศ. 2077 | สมเด็จพระไชยราชาธิราช | [12] | |
| นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ | พระมเหสีซ้าย | พ.ศ. 2089 | [13] | ||
| มิได้สถาปนา | พ.ศ. 2089 | พ.ศ. 2091 | สมเด็จพระยอดฟ้า | ||
| พระสุริโยทัย หรือพระมหาเทวี | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2091 | 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2092 | สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ | [14][15] |
| รัตนมณีเนตร | พระสนมเอก | [16] | |||
| ไม่มีข้อมูล | พ.ศ. 2106 (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 2111 (ครั้งที่ 2) |
พ.ศ. 2111 (ครั้งที่ 1) พ.ศ. 2112 (ครั้งที่ 2) |
สมเด็จพระมหินทราธิราช | ||
| พระนาม | ตำแหน่ง | ดำรงตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | พระราชสวามี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| พระวิสุทธิกษัตรีย์ หรือพระบรมเทวี | พระมเหสี | พ.ศ. 2112 | พ.ศ. 2133 | สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช | [17][15] |
| พระมณีรัตนา | พระมเหสี | 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2133 | 25 เมษายน พ.ศ. 2148 | สมเด็จพระนเรศวรมหาราช | [18] |
| พระเอกกษัตรี | พระมเหสี | พ.ศ. 2138 | [19][20] | ||
| โยดะยามิบะยา หรือ มังตรานะมะโด (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระมเหสี | พ.ศ. 2139 | [21][22] | ||
| พระสวัสดี | พระมเหสี | 25 เมษายน พ.ศ. 2148 | พ.ศ. 2153 | สมเด็จพระเอกาทศรถ | [23][24] |
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่ปรากฏพระนาม | พระมเหสี | [24] | |||
| ไม่มีข้อมูล | พ.ศ. 2153 | พ.ศ. 2154 | สมเด็จพระศรีเสาวภาคย์ | ||
| พระจันทชายา | พระมเหสี | สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม | [25][26] | ||
| พระขัตติยเทวี | พระมเหสี | [25][26] | |||
| พระองค์อัมฤทธิ์ | พระชายา | [27] | |||
| ไม่มีข้อมูล | พ.ศ. 2171 | พ.ศ. 2172 | สมเด็จพระเชษฐาธิราช | ||
| ไม่มีข้อมูล | พ.ศ. 2172 | สมเด็จพระอาทิตยวงศ์ | |||
| พระนาม | ตำแหน่ง | ดำรงตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | พระราชสวามี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| พระปทุมาเทวี หรือพระประทุมา | พระมเหสีขวา | พ.ศ. 2172 | พ.ศ. 2199 | สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง | [26][28] |
| พระสุริยา | พระมเหสีขวา | [26][28] | |||
| พระจันทาเทวี หรือพระจันทเทวี | พระมเหสีขวา | [26][28] | |||
| พระสิริกัลยา หรือพระศิริกัลยา | พระมเหสีขวา | [26][28] | |||
| พระอุบลเทวี | พระมเหสีซ้าย | [26][28] | |||
| พระนภาเทวี หรือพระประภาวดี | พระมเหสีซ้าย | [26][28] | |||
| พระอรบุตรี หรือพระไวยบุตรี | พระมเหสีซ้าย | [26][28] | |||
| พระกนิษฐาเทวี | พระมเหสีซ้าย | [26][28] | |||
| ไม่มีข้อมูล | พ.ศ. 2199 | สมเด็จเจ้าฟ้าไชย | |||
| ไม่มีข้อมูล | พ.ศ. 2199 | สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา | |||
| พระกษัตรีย์ | พระมเหสีขวา | 26 ตุลาคม พ.ศ. 2199 | สมเด็จพระนารายณ์มหาราช | [29][30] | |
| พระพันปี (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระมเหสีซ้าย | 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2231 | [29][30] | ||
| ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (แจ่ม) | พระสนมเอก | [31][32] | |||
| พระราชชายาเทวี (สมบุญ) | พระสนมเอก | [33] | |||
| พระนาม | ตำแหน่ง | ดำรงตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | พระราชสวามี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| พระอัครมเหสี (กัน) | พระอัครมเหสีกลาง | พ.ศ. 2231 | พ.ศ. 2246 | สมเด็จพระเพทราชา | [34] |
| กรมหลวงโยธาทิพ | พระอัครมเหสีซ้าย[34] พระอัครมเหสีขวา[35] |
[36] | |||
| กรมหลวงโยธาเทพ | พระอัครมเหสีซ้าย | [36][37] | |||
| สมเด็จพระพันวษา หรือ พระพันปีหลวง (ไม่ปรากฏพระนาม) | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2246 | พ.ศ. 2251 | สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8 | [38][39][40] |
| พระองค์รัตนา | พระสนมเอก | [41] | |||
| พระกรัดนางกัลยาณี หรือพระแก้วฟ้า | พระมเหสีซ้าย | พ.ศ. 2251 | [42][43][44] | ||
| กรมหลวงราชานุรักษ์ | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2251 | พ.ศ. 2275 | สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 9 | [38][39] |
| พระองค์เจ้าทับทิม | พระอัครมเหสี | [38][39][45] | |||
| เจ้าเสฐ | พระมเหสีรอง | [46] | |||
| พระองค์เอี้ยง | พระชายา | [38][39][41] | |||
| กรมหลวงอภัยนุชิต | พระอัครมเหสีขวา | พ.ศ. 2275 | พ.ศ. 2280 | สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ | [47][48] |
| กรมหลวงพิพิธมนตรี | พระราชมเหสีกลาง | พ.ศ. 2301 | [47][48] | ||
| เจ้าฟ้าสังวาลย์ หรืออินทสุชาเทวี | พระมเหสีซ้าย | พ.ศ. 2298 | [48][49] | ||
| เจ้าฟ้าท้าวต่อย | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2301 | สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร | [50] | |
| กรมขุนวิมลพัตร | พระอัครมเหสี | พ.ศ. 2301 | พ.ศ. 2310 | สมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ | [51][52][53] |
อาณาจักรธนบุรี
| พระนาม | ตำแหน่ง | ดำรงตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | พระราชสวามี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| กรมหลวงบาทบริจา | พระอัครมเหสี | 28 ธันวาคม พ.ศ. 2310 | 6 เมษายน พ.ศ. 2325 | สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี | |
| กรมบริจาภักดีศรีสุดารักษ์ | พระมเหสีซ้าย | [54][55] | |||
อาณาจักรรัตนโกสินทร์
ดูเพิ่ม
อ้างอิง
เชิงอรรถ
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 475
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 494-495
- ↑ การเมืองในประวัติศาสตร์ ยุคสุโขทัย-อยุธยา พระมหาธรรมราชา กษัตราธิราช, หน้า 30-39
- ↑ ประวัติศาสตร์สุโขทัย, หน้า 129
- ↑ กรุงสุโขทัย มาจากไหน ?, หน้า 121-129
- ↑ การเมืองในประวัติศาสตร์ ยุคสุโขทัย-อยุธยา พระมหาธรรมราชา กษัตราธิราช, หน้า 67, 83
- ↑ ฟื้นฝอยหาตะเข็บ, หน้า 220
- ↑ การเมืองในประวัติศาสตร์ ยุคสุโขทัย-อยุธยา พระมหาธรรมราชา กษัตราธิราช, หน้า 76
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 485
- 1 2 คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 488
- ↑ เด่นดาว ศิลปานนท์. "ตามหาจารึกลานทอง พระมหาสถูปองค์กลาง วัดพระศรีสรรเพชญ์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา". กรมศิลปากร. สืบค้นเมื่อ 2 ธันวาคม 2568.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 492
- ↑ พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 65
- ↑ พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 79
- 1 2 คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 497
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 503
- ↑ พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 71
- ↑ คำให้การขุนหลวงหาวัด, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 705
- ↑ ตำนานนางกษัตริย์, หน้า 310
- ↑ "พระนเรศวรฯ กับเมืองละแวก ใน พงศาวดารละแวก ฉะบับแปล จ.ศ. ๑๑๗๐". I see history. 21 เมษายน 2555. สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2561.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ โคลงเรื่องมังทรารบเชียงใหม่, หน้า 14
- ↑ โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่มีใครรู้, หน้า 122
- ↑ คำให้การขุนหลวงหาวัด (ฉบับหลวง), ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 335
- 1 2 3 4 5 6 7 8 คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 516
- 1 2 ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 90-91
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 คำให้การขุนหลวงหาวัด, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 711
- ↑ จดหมายเหตุวันวลิต. พ.ศ. 2507.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 92
- 1 2 พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 525
- 1 2 คำให้การขุนหลวงหาวัด, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 716
- ↑ ภูธร ภูมะธน. โกษาปาน ราชทูตกู้แผ่นดิน. กรุงเทพฯ : สถาบันการเรียนรู้และสร้างสรรค์ (พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้), 2550, หน้า 33
- ↑ พลับพลึง มูลศิลป์. ความสัมพันธ์ไทย-ฝรั่งเศส สมัยอยุทธยา. กรุงเทพฯ : บรรณกิจ, 2523, หน้า 110, 238
- ↑ คำให้การขุนหลวงหาวัด, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 720
- 1 2 พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม), หน้า 318
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, คำให้การขุนหลวงหาวัด และเอกสารอื่น, หน้า 540
- 1 2 พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม), หน้า 333
- ↑ คำให้การขุนหลวงหาวัด, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 737
- 1 2 3 4 คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 622-623
- 1 2 3 4 คำให้การชาวกรุงเก่า, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 173
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 542
- 1 2 คำให้การขุนหลวงหาวัด (ฉบับหลวง), ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 455-456
- ↑ คำให้การขุนหลวงหาวัด, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 741
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 112
- ↑ คำให้การขุนหลวง วัดประดู่ทรงธรรม, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 278
- ↑ คำให้การขุนหลวงหาวัด (ฉบับหลวง), ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 448
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 547
- 1 2 พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 356
- 1 2 3 คำให้การขุนหลวง วัดประดู่ทรงธรรม, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 285
- ↑ คำให้การชาวกรุงเก่า, ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 117
- ↑ พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, หน้า 552
- ↑ ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง, หน้า 177
- ↑ พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากฉบับตัวเขียน, หน้า 340
- ↑ พระราชพงศาวดารพม่า, หน้า 1135
- ↑ จุลลดา ภักดีภูมินทร์. "พระบรมราชอนุสรณ์ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช". เด็กดีดอตคอม. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2560.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ "พระราชวงศ์และต้นตระกูลอันเป็นเชื้อพระวงศ์ (หน้า 2)". สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2560.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ คุณหญิงกุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ และสายไหม จบกลศึก (บรรณาธิการ) (2555). ราชาศัพท์ (PDF). กรุงเทพฯ: สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. p. 272.[ลิงก์เสีย]
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 66-71
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 78
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 89
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 103
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 120
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 130
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 139
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 229
- ↑ พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5, หน้า 307
- ↑ "ประกาศ สถาปนาพระวรราชชายาเธอ พระอินทรศักดิศจี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 39 (56): 1–3. 12 มิถุนายน พ.ศ. 2465. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-11-10. สืบค้นเมื่อ 2019-08-13.
{{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|date=(help) - ↑ "ประกาศ สถาปนาพระนางเธอลักษมีลาวัณ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 39 (99): 1–3. 27 สิงหาคม พ.ศ. 2465.
{{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|date=(help) - ↑ "ประกาศ สถาปนาพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 42 (192): 1–3. 11 ตุลาคม พ.ศ. 2468.
{{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|date=(help) - ↑ "ประกาศ สถาปนาสมเด็จพระบรมราชินี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 42 (372): 1–2. 3 มีนาคม พ.ศ. 2468.
{{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|date=(help) - ↑ "ประกาศ เรื่อง สถาปนาสมเด็จพระราชินี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 67 (24): 1–2. 28 เมษายน พ.ศ. 2493.
{{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|date=(help) - ↑ "ประกาศ เรื่อง สถาปนาสมเด็จพระราชินี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 136 (11): 1. 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562.
{{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|date=(help)
บรรณานุกรม
- กนกวรรณ โสภณวิจิตร. ประวัติศาสตร์สุโขทัย. กรุงเทพฯ : สารคดี, 2554. 164 หน้า. ISBN 978-974-484-349-4
- กิตติ วัฒนะมหาตม์. ตำนานนางกษัตริย์. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2553. 458 หน้า. ISBN 978-974-341-666-8
- จิรวัฒน์ อุตตมะกุล, นายแพทย์. พระภรรยาเจ้า และสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5. กรุงเทพฯ : ลายคำ, 2559. 600 หน้า. ISBN 978-974-9747-52-0
- พิเศษ เจียจันทร์พงษ์. การเมืองในประวัติศาสตร์ ยุคสุโขทัย-อยุธยา พระมหาธรรมราชา กษัตราธิราช. กรุงเทพฯ : มติชน, 2553. 184 หน้า. ISBN 978-974-02-0401-5
- พิเศษ เจียจันทร์พงษ์. ฟื้นฝอยหาตะเข็บ. กรุงเทพฯ : มติชน, 2553. 248 หน้า. ISBN 978-974-02-0490-9
- นราธิปประพันธ์พงศ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. พระราชพงศาวดารพม่า. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2550. 1136 หน้า. ISBN 978-974-7088-10-6
- มิคกี้ ฮาร์ท. โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่มีใครรู้. กรุงเทพฯ : สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ, 2561. 225 หน้า. ISBN 978-974-13-3129-1
- สุจิตต์ วงษ์เทศ. กรุงสุโขทัยมาจากไหน ?. กรุงเทพฯ : มติชน, 2548. 192 หน้า. ISBN 974-323-517-5
- ศานติ ภักดีคำ. พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ฉบับตัวเขียน. พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง, 2558. 558 หน้า. หน้า (35)-(50). ISBN 978-616-92351-0-1 [จัดพิมพ์โดยเสด็จพระราชกุศลในการพระราชทานเพลิงศพพระธรรมปัญญาบดี (ถาวร ติสฺสานุกโร ป.ธ.๔)]
- ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยา รวม 3 เรื่อง. กรุงเทพฯ : แสงดาว, 2553. 536 หน้า. ISBN 978-616-508-073-6
- พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553. 800 หน้า. ISBN 978-616-7146-08-9