จังหวัดลพบุรี
 |
บทความนี้ไม่มีการอ้างอิงจากเอกสารอ้างอิงหรือแหล่งข้อมูล โปรดช่วยพัฒนาบทความนี้โดยเพิ่มแหล่งข้อมูลน่าเชื่อถือ เนื้อหาที่ไม่มีการอ้างอิงอาจถูกคัดค้านหรือนำออก |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
จังหวัดลพบุรี เป็นจังหวัดในภาคกลาง เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่กึ่งกลางของประเทศ มีพื้นที่อุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก มีประวัติศาสตร์ยาวนาน ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของกองกำลังทั้งทหารบกและทหารอากาศหลายหน่วย เป็นศูนย์กลางทางด้านการทหาร กองกำลังทางการรบ ซึ่งจังหวัดลพบุรีนั้นมีภูมิประเทศที่เหมาะสมคืออยู่ในเขตตอนกลางของประเทศจึงทำให้เป็นศูนย์กลางทางด้านการทหารซึ่งสามารถที่กระจายหรือแจกจ่ายกำลังพล อาวุธยุทธโทปกรณ์ไปยังภูมิภาคต่างๆได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ลพบุรีได้รับการทำนุบำรุงอีกครั้งสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี และนอกจากนั้นได้มีการวางผังเมืองใหม่และตั้งหน่วยทหารขึ้นมาในเมืองลพบุรี ซึ่งมีหน่วนทหารที่สำคัญได้แก่ ศูนย์การทหารปืนใหญ่ , ศูนย์การบินทหารบก , หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ , ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธ ศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร , หน่วยรบพิเศษ เป็นต้น ดังนั้นเมืองลพบุรีจึงได้ชื่อว่าเป็นเมืองทหารเพราะมีหน่วยทหารที่สำคัญตั้งอยู่ถึง 11 หน่วย ลพบุรีในปัจจุบันจึงเป็น "เมืองเศรษฐกิจ เมืองท่องเที่ยว ศูนย์การศึกษาของภาคกลางตอนบน และยังเป็นเมืองทหารอีกด้วย" และนอกจากนี้ยังมีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ พระราชวังนารายณ์ราชนิเวศน์ พระปรางค์สามยอด เขาสนามแจง และทุ่งทานตะวันที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ (มีพื้นที่ถึง 200,000-300,000 ไร่)[ต้องการอ้างอิง] และได้ชื่อว่าเป็นจังหวัดที่มีลิงอาศัยอยู่มาก[ต้องการอ้างอิง]และนับว่าเป็นจังหวัดที่ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เดินทางมาท่องเที่ยวที่จังหวัดลพบุรีเป็นจำนวนมาก
ที่ตั้ง [แก้]
จังหวัดลพบุรีตั้งอยู่ในภาคกลางของประเทศไทย ระหว่างเส้นรุ้งที่ 14 องศา 48 ลิปดาเหนือ และเส้นแวงที่ 100 องศา 25 ลิปดาตะวันออก อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางเหนือตามเส้นทางหลวงหมายเลข 1 ถนนพหลโยธิน ประมาณ 155 กิโลเมตร หรือทางรถไฟสายเหนือประมาณ 133 กิโลเมตร มีพื้นที่ 6,586.67 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 4,116,668 ไร่
อาณาเขต [แก้]
จังหวัดลพบุรีมีพื้นที่ติดต่อกับจังหวัดต่าง ๆ 8 จังหวัดดังนี้ วนตามเข็มนาฬิกา นครสวรรค์ เพชรบูรณ์ ชัยภูมิ นครราชสีมา สระบุรี อ่างทอง อยุธยา สิงห์บุรี
- ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดเพชรบูรณ์
- ทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดนครราชสีมาและจังหวัดชัยภูมิ
- ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดนครสวรรค์และจังหวัดสิงห์บุรี
- ทิศใต้ ติดกับจังหวัดสระบุรี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และจังหวัดอ่างทอง
ประวัติศาสตร์ [แก้]
พื้นที่ของจังหวัดลพบุรี เคยเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายสมัย เดิมเรียก ละโว้ นับตั้งแต่สมัยขอมเรืองอำนาจ มีหลักฐานที่สำคัญคือ พระปรางค์สามยอด (อยู่ในเขตอำเภอเมืองลพบุรี) เป็นศิลปะเขมรสมัยบายน อายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 และมีศาลพระกาฬซึ่งเก่าแก่ในสมัยเดียวกัน
คำว่า "ละโว้" นี้น่าสัณนิษฐานได้ว่ามาจากคำว่า ลวะ นั่นเอง (ลวบุรี กลายมาเป็น ลพบุรี ในทุกวันนี้)[ใครกล่าว?] ซึ่งคำว่า ลวะ ในภาษาสันสกฤตแปลว่า น้ำ[ต้องการอ้างอิง] (ซึ่งอาจหมายความถึงว่าเมืองนี้มีน้ำมาก) เมื่อนำเอามาสมาสกับคำว่า อุทัย (ลว + อุทัย) ก็กลายเป็นลโวทัย (ดังเช่น สุข + อุทัย กลายเป็น สุโขทัย) ซึ่งคำจารึก "ลโวทัยปุระ" ยังพบปรากฏบนเหรียญเงินโบราณที่ขุดค้นได้ที่บริเวณจังหวัดลพบุรีอีกด้วย[ต้องการอ้างอิง] แต่บ้างก็ว่าคำว่า ละโว้ มาจากภาษามอญซึ่งแปลว่าภูเขา คงเนื่องเพราะเมืองนี้มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขา[ต้องการอ้างอิง]
ลพบุรีเป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน เพราะปรากฏร่องรอยการอยู่อาศัยของมนุษย์ติดต่อกันนานนับแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ไม่น้อยกว่า 3,000-4,000 ปีมาแล้ว จากการค้นพบหลักฐานทางโบราณคดีจำนวนมาก รวมทั้งมีหลักฐานเอกสารและจารึกต่าง ๆ กล่าวถึงเมืองลพบุรีอยู่หลายชิ้นเช่นในพุทธศตวรรษที่ 11-15 มีหลักฐานคือพงศาวดารเหนือ กล่าวถึงพระยากาฬวรรรณดิศได้ให้พราหมณ์ยกพลมาสร้างเมืองละโว้ตั้งแต่ พ.ศ. 1002 นอกจากนี้ยังมีตำนานชินกาลมาลีปกรณ์กล่าวถึงการสร้างเมืองหริภุญไชยใน พ.ศ. 1204 ต่อมาอีก 2 ปี คือ พ.ศ. 1206 ได้ส่งทูตล่องลำน้ำปิงไปเมืองลวปุระทูลขอเชื้อสายกษัตริย์ลวปุระให้ไปปกครอง กษัตริย์ลวปุระจึงได้พระราชทานพระนางจามเทวี พระราชธิดา ให้ไปครองเมืองหริภุญไชย ทรงสร้างวัดจามเทวีที่เมืองหริภุญไชย ชื่อเมืองลวปุระในตำนานชินกาลมาลีปกรณ์เป็นที่ยอมรับว่าคือเมืองลพบุรีในปัจจุบัน จึงสรุปได้ว่าลพบุรีคงเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่ง แว่นแคว้นอื่นจึงได้ยอมรับและขอเชื้อสายไปปกครอง
ในระยะราวพุทธศตวรรษที่ 16-18 ละโว้หรือลพบุรีตกอยู่ภายใต้อำนาจทางการของอาณาจักรเขมรเป็นครั้งคราวปลายพุทธศตวรรษที่ 18 เกิดความอ่อนแอในอาณาจักรเขมรทำให้รัฐต่าง ๆ ที่เคยอยู่ใต้อำนาจปลีกตัวเป็นอิสระ รวมทั้งละโว้ด้วย ในราวพุทธศตวรรษที่ 19 ปรากฏหลักฐานว่าเมืองลพบุรี น่าจะเป็นเมืองที่พระเจ้าอู่ทองเคยครองราชย์มาก่อนที่จะย้ายไปสถาปนาอาณาจักรอยุธยา และในสมัยกรุงศรีอยุธยานี้เองที่ลพบุรีเจริญรุ่งเรืองที่สุด เพราะสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (ครองราชย์ พ.ศ. 2199-2231) ได้สถาปนาลพบุรีเป็นราชธานีที่สอง หลังแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแล้วลพบุรีขาดความสำคัญลงมากจนกระทั่งถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้โปรดสถาปนาเมืองลพบุรีเป็นที่ประทับอีกแห่งหนึ่ง จึงเห็นได้ว่าเมืองลพบุรีมีความสำคัญติดต่อกันมายาวนานนับพันปี
ตำนานเมือง [แก้]
ลพบุรี เป็นเมืองเก่ามาตั้งแต่สมัยละโว้ ได้มีตำนานที่กล่าวถึงไว้อยู่มาก และมีชื่อสถานที่ที่ตั้งตามตำนานด้วย
- เมืองลิง เล่ากันว่า จากเรื่อง รามเกียรติ์ สมัยที่พระรามไปรบกับทศกัณฐ์จนชนะแล้ว เนื่องจากการช่วยเหลือหลายครั้งของหนุมาน พระรามจึงคิดจะให้รางวัลกับหนุมาน จึงให้มาดูแลเมืองละโว้ธานี หนุมานก็นำทหารลิงมาด้วยจำนวนหนึ่ง จึงเป็นเหตุให้ที่ลพบุรีมีลิง ซึ่งอาจจะเป็นลูกหลานทหารของหนุมาน และนอกจากนี้ยังมีเรื่องเล่ากันอีกว่า ในสมัยก่อนลพบุรีมักถูกไฟไหม้ต่อกันเป็นแนวยาวๆ เนื่องจากหนุมานได้เหาะมาตรวจเมืองของตนเอง แต่ด้วยความเร็วในการบินที่เร็วมาก และหางอันยาวของหนุมานก็ได้ลากที่พื้นจนเกิดไฟไหม้ดังกล่าว
- เรื่องของควายทรพี และทรพา ที่ลพบุรีจะมีภูเขาที่ชื่อว่าเขาทับควาย ซึ่งจะมีแร่เหล็กจำนวนมาก และแร่เหล็กนี้จะทำให้ดินเป็นสีออกแดงคล้ายกับเลือด จึงมีเรื่องเล่ากันมาว่า เมื่อก่อนมีฝูงควายฝูงใหญ่ที่อาศัยอยู่ หัวหน้าฝูงชื่อ ทรพา เป็นควายที่แข็งแรงมาก และควายในฝูงก็จะเป็นตัวเมียเท่านั้น ทรพาจะฆ่าลูกที่เป็นตัวผู้ทิ้งหมด เพื่อกันไม่ให้มาแย่งตำแหน่งหัวหน้าของตน จนมีแม่ควายตัวหนึ่งตกลูก เป็นตัวผู้ แต่กลัวว่าจะถูกฆ่าจึงนำลูกไปซ่อนไว้ และตั้งชื่อลูกว่า ทรพี ให้คล้ายกับชื่อพ่อ ลูกควายรู้ว่าทำไมแม่ต้องซ่อนตนไว้ จึงเกิดความแค้นพ่ออย่างมาก และพยายามวัดเท้าตนกับรอยเท้าของพ่อตลอดมา จนทรพีโตเป็นหนุ่ม พอได้วัดรอยเท้าแล้วเท่ากับพ่อ จึงออกไปท้าสู้กับพ่อ และด้วยความที่ยังหนุ่มกว่า เรี่ยวแรงมากกว่า จึงเอาชนะพ่อที่แก่ชราได้ และฆ่าพ่อตาย ต่อมาทรพีจึงเป็นหัวหน้าฝูงแทน
- เขาวงพระจันทร์ ดูจาก เขาวงพระจันทร์
- ขันหมากเจ้ากรุงจีน มีพ่อค้าจีนชื่อ กงจีน หรือ เจ้ากรุงจีน เดินทางมาค้าขายโดยเรือสำเภา พ่อค้าคนนี้ร่ำรวยเป็นเศรษฐี และได้มาพบสาวงามชื่อนางนงประจันทร์ เกิดรักใคร่ขึ้น จึงมาสู่ขอกับพ่อของนาง ตอนที่ขบวนเรือขันหมากแล่นมาใกล้เมืองลพบุรี (ต่อมาสถานที่นั้นกลายเป็นคลองชื่อ คลองบางขันหมาก) เมื่อชายหนุ่มที่เป็นคนรักของนางนงประจันทร์ทราบเรื่อง ก็แปลงกายเป็นจรเข้ตัวใหญ่มากไปขวางขบวนเรือ และทำลายเรือขันหมาก ลูกเรือก็กระโดดน้ำหนี (บริเวณตรงนั้นปัจจุบันกลายเป็นภูเขาเตี้ยๆชื่อเขาจีนโจน) มีลูกเรือบางส่วนขึ้นฝั่งได้ก็พากันมามองหาเรือและตามเก็บของที่ลอยน้ำมา (บริเวณนี้กลายเป็นภูเขาชื่อเขาจีนแล) ส่วนเรือสำเภาที่ล่มกลายเป็นภูเขาชื่อเขาตะเภา ข้าวของที่พ่อค้านำมาเป็นสินสอดมีผ้าแพรที่พับไว้อย่างดีซึ่งจมน้ำ ต่อมากลายเป็นภูเขามีลักษณะเป็นชั้นๆชื่อเขาพับผ้า หรือเขาหนีบ ส่วนแก้วแหวนเงินทองงมาจมลงที่เดียวกันกลายเป็นภูเขาชื่อเขาแก้ว มีตะกร้าที่นำมาด้วยจมอยู่กลายเป็นภูเขาชื่อเขาตะกร้า และมีพวกขนมที่นำมารวมกองกันอยู่กลายเป็นภูเขาที่มีลักษณะคล้ายขนมเข่งขึ้นรา ชื่อเขาขนมบูด ส่วนนางนงประจันทร์ระหว่างรอขบวนขันหมากและเห็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเกิดตกใจตกลงไปในน้ำ นางจึงจมน้ำตายและกลายเป็นภูเขาชื่อเขานงประจันทร์ หรือเขานางพระจันทร์ (ต่อมาเรียกเพี้ยนไปเป็นเขาวงพระจันทร์ (เรื่องนี้เป็นคนละตำนานกับตำนานเขาวงพระจันทร์ข้างบนนะ)) สำหรับจรเข้หนุ่มเมื่อล่มเรือขันหมากแล้วเห็นคนรักตกน้ำพยายามจะว่ายไปช่วยแต่หมดแรงก่อนจึงจมน้ำตายกลายเป็นภูเขาชื่อเขาตะเข้ หรือเขาจรเข้
ภูมิประเทศ [แก้]
ภูมิประเทศของจังหวัดลพบุรี แบ่งออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ ๆ คือ
- ที่ราบลุ่ม มีพื้นที่ 1,170 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นที่ของอำเภอท่าวุ้งทั้งหมด ตอนกลาง และตะวันตกของอำเภอเมืองลพบุรี ตอนกลางและตะวันตกเฉียงใต้ของอำเภอโคกสำโรง และส่วนใหญ่ของอำเภอบ้านหมี่ พื้นที่ราบตอนกลางของอำเภอเมืองลพบุรี บริเวณหมู่บ้านสะพานอิฐ และหมู่บ้านหินสองก้อนจะมีดินสีขาวที่สามารถนำมาทำดินสอพองได้ และดินสอพองของจังหวัดลพบุรีได้ชื่อว่าเป็นดินสอพองที่ดีที่สุดของเมืองไทย
- ที่ราบสลับเนินเขาและภูเขา มีเนื้อที่ 4,816.67 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ด้านตะวันออกของอำเภอเมืองลพบุรี ทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอบ้านหมี่บางส่วน ทิศตะวันตกเฉียงเหนือและตะวันออกของอำเภอโคกสำโรงและอำเภอท่าหลวง
มีแม่น้ำสำคัญไหลผ่าน นั่นคือ แม่น้ำป่าสัก โดยมีการสร้างเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์เพื่อกักเก็บน้ำ และเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจสำหรับชาวจังหวัดลพบุรี และจังหวัดใกล้เคียง รวมทั้งยังมี แม่น้ำลพบุรีผ่านทางฝั่งตะวันตกของจังหวัดด้วย รวมทั้งมีระบบคลองชลประทานที่เป็นประโยชน์ในทางเกษตรกรรมอีกด้วย
ทรัพยากร [แก้]
ทรัพยากรป่าไม้ [แก้]
ทรัพยากรป่าไม้ จังหวัด ลพบุรีเคยปกคลุมด้วยป่าไม้ที่มีค่าทางเศรษฐกิจค่อนข้างสมบูรณ์ เป็นป่าดิบแล้งผืนใหญ่ในบริเวณลุ่มแม่น้ำป่าสัก ป่าเบญจพรรณ และป่าแดง หรือป่าเต็งรังในเขตเชิงเขา ทรัพยากรป่าไม้ในจังหวัดลพบุรีนับว่ามีสภาพเสื่อมโทรม และปริมาณน้อยเมื่อเทียบกับพื้นที่ของจังหวัด มีการสำรวจทรัพยากรป่าไม้โดยใช้ข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียมปี พ.ศ. 2525 พบว่าสภาพป่าไม้มีเนื้อที่ร้อยละ 4.69 ของเนื้อที่จังหวัด ต่างกับภาพถ่ายเมื่อปี พ.ศ. 2504 ซึ่งมีเนื้อที่ป่าร้อยละ 33.95 จะเห็นว่าในช่วงเวลา 21 ปีที่ผ่านมา พื้นที่ป่าไม้ลดลงร้อยละ 29.26 และมีสภาพเป็นป่าที่ถูกทำลายใน 2528 จังหวัดลพบุรีมีเนื้อที่ป่าไม้ 174,375 ไร่ หรือประมาณร้อยละ 4.50 ของเนื้อที่จังหวัด และในปี 2540 มีการสำรวจพบว่าพื้นที่ป่าได้ถูกบุกรุกทำลายไป จนเหลือป่าที่สมบูรณ์เพียง 123,125 ไร่ หรือประมาณร้อยละ 3.18 ของพื้นที่จังหวัดจากการที่ป่าไม้ในจังหวัดมีสภาพลดลง กรมป่าไม้จึงได้อนุรักษ์ป่าที่ยังมีสภาพสมบูรณ์ไว้ ปัจจุบันมีป่าสงวนแห่งชาติอยู่ในพื้นที่จังหวัดลพบุรี 4 แห่ง รวมเนื้อที่ 1,110,108.25 ไร่ (1,776.17 ตร.กม.) ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ได้แก่
- ป่าซับลังกา
- ป่าวังเพลิง
- ป่าชัยบาดาล
- ป่าเขาเพนียด
ป่าสงวนแห่งชาติ [แก้]
- ป่าสงวนแห่งชาติป่าซับลังกา มีพื้นที่ (248,987.50 ไร่)
- ป่าสงวนแห่งชาติป่าวังเพลิงม่วงค่อมลำนารายณ์ มีพื้นที่ (447,081.25 ไร่)
- ป่าสงวนแห่งชาติป่าชัยบาดาล มีพื้นที่ (396,562.50 ไร่)
- ป่าสงวนแห่งชาติป่าเขาเพนียด มีพื้นที่ (17,477 ไร่)
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า [แก้]
- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกา
- เขตห้ามล่าสัตวืป่าเขาสมโภชน์
ทรัพยากรน้ำ [แก้]
จังหวัดลพบุรีนับเป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีประสิทธิภาพด้านการจัดการทรัพยากรน้ำมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา จากการที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชท่านทรงเป็นผู้สร้างเมืองลพบุรีและได้มีการนำท่อดินเผาสูบน้ำจาก อ่างเก็บน้ำซับเหล็ก มาใช้ในกิจการต่างๆภายในวังนารายณ์ราชนิเวศน์ และในปัจจุบันได้มีการสร้างองค์ความรู้แก่ประชาชนและได้สำนึกในคุณค่าของทรัพยากรน้ำอย่างเห็นคุณค่า เช่น การพัฒนาและบริหารจัดการน้ำในเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ที่มีการปล่อยน้ำไปสู่แหล่งการเกษตรและอุสาหกรรม การอนุรักษ์น้ำของคลองชลประธาน เป็นตัน
แม่น้ำที่สำคัญ [แก้]
ภูมิอากาศ [แก้]
สภาพโดยทั่วไปมีภูมิอากาศแบบร้อนชื้น อยู่ภายใต้อิทธิพลของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และยังได้รับอิทธิพลจากพายุดีเปรสชันและพายุไต้ฝุ่นอีกด้วย โดยเฉพาะในช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนกันยายน มีอุณหภูมิเฉลี่ย 28.3 องศาเซลเซียส มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยปีละประมาณ 1,147.6 มิลลิเมตร สำหรับมีฤดูกาลต่าง ๆ มี 3 ฤดู คือ
- ฤดูร้อน ระหว่างเดือน มีนาคม-พฤษภาคม อากาศจะร้อน และแห้งแล้ง
- ฤดูฝน ระหว่างเดือนมิถุนายน-ตุลาคม อากาศจะชุ่มชื้นในเดือนกันยายน
- ฤดูหนาว ระหว่างเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ อากาศจะหนาวเย็นสลับกับอากาศร้อน
หน่วยการปกครอง [แก้]
จังหวัดลพบุรีแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 11 อำเภอ, 121 ตำบล, 1,122 หมู่บ้าน ในด้านการปกครองส่วนท้องถิ่นประกอบด้วยองค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง, เทศบาลเมือง 3 แห่ง (ได้แก่ เทศบาลเมืองลพบุรี เทศบาลเมืองเขาสามยอด และเทศบาลเมืองบ้านหมี่), เทศบาลตำบล 19 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 103 แห่ง
|
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด [แก้]
- ดอกไม้ประจำจังหวัด
ดอกพิกุล (Mimusops elengi)
- ต้นไม้ประจำจังหวัด
พิกุล (Mimusops elengi)
- คำขวัญประจำจังหวัด
วังนารายณ์คู่บ้าน ศาลพระกาฬคู่เมือง ปรางค์สามยอดลือเลื่อง เมืองแห่งดินสอพอง เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์เกริกก้อง แผ่นดินทองสมเด็จพระนารายณ์
ระบำลพบุรี [แก้]
ระบำลพบุรี เป็นระบำโบราณคดีเพลงหนึ่ง เกิดขึ้นโดยเลียนแบบลักษณะท่าทางของเทวรูป ภาพเขียน ภาพแกะสลัก รูปปั้น รูปหล่อโลหะและภาพศิลาจำหลัก-ทับหลังประตู ตามโบราณสถาน ที่ขุดพบในสมัยลพบุรี ระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๖-๑๙ ศิลปวัตถุโบราณประเภทนี้อยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น ปราสาทหินพิมาย ในจังหวัดนครราชสีมา พระปรางค์สามยอดลพบุรี แล้วนำมากำหนดยุดสมัยตามความเก่าแก่ของโบราณสถานและโบราณวัตถุ แล้วมาสร้างเป็นระบำสมัยนั้นขึ้น ลีลาท่าทางของศิลปวัตถุเป็นภาพนิ่ง(ท่าตาย) เหมาะเป็นท่าเทวรูปมากกว่า เมื่ออาศัยหลักทางด้านนาฎศิลป์เข้ามาดัดแปลงเป็นท่ารำ ทำให้มีความอ่อนช้อย สวยงาม ผู้ประดิษฐ์ท่ารำ คือ ครูลมุล ยมะคุปต์ ร่วมด้วยครูเฉลย ศุขะวณิช ผู้เชี่ยวชาญนาฎศิลป์ไทย กรมศิลปากร
-
ตราประจำจังหวัดลพบุรี
-
ระบำลพบุรี
เพลงประจำจังหวัด [แก้]
- ลพบุรีแดนทองของไทย
- ความหนาวที่ลพบุรี
- เข็ดแล้วลพบุรี
ประชากร [แก้]
ประชากรของจังหวัดลพบุรีส่วนใหญ่เป็นชาวไทยเชื้อสายลาวแต่ปัจจุบันมีหลายกลุ่มที่รู้สึกมีความเป็นไทย ชาวไทยภาคกลางนั้นจะหนาแน่นแถบอำเภอเมืองใกล้รอยต่อระหว่างลพบุรี-อยุธยา-อ่างทอง รอบนอกเมืองลพบุรีส่วนใหญ่จะมีเชื้อสายลาวทุกอำเภอ ซึ่งแต่เดิมปรากฏว่ามีการใช้ภาษาลาวด้วย แต่ปัจจุบันหลายชุมชนในอำเภอเมืองมีแนวโน้มในการใช้ภาษาลาวลดลง และมีชนเชื้อสายจีนปะปนอยู่ทั่วไป นอกจากนี้ยังมีชนเชื้อสายลาวพวนส่วนใหญ่อยู่ในท้องที่อำเภอบ้านหมี่ มีบ้างในตำบลถนนใหญ่ และโคกกระเทียมในอำเภอเมือง ชนเชื้อสายมอญอาศัยอยู่ในเขตท้องที่ตำบลบางขันหมากส่วนล่าง (ส่วนบนส่วนใหญ่เป็นชาวไทย) อำเภอเมืองลพบุรี นอกจากนี้ยังมีชาวไทเบิ้ง ซึ่งเป็นชนกลุ่มเดียวกับชาวไทยโคราช ที่ส่วนใหญ่อาศัยในอำเภอพัฒนานิคม ส่วนชาวอีสานนั้นเข้ามาทางตะวันออกซึ่งติดกับจังหวัดนครราชสีมา กับจังหวัดชัยภูมิ และอาศัยทางโคกเจริญ ชัยบาดาล ฯลฯ ชาวไทยเชื้อสายปากีสถานและอินเดียก็อาศัยในอำเภอเมืองและชัยบาดาล ซึ่งชนเชื้อสายต่าง ๆ นี้ยังคงรักษาวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ภาษาพูดที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ลักษณะนิสัยต่างๆจึงแตกต่างกัน แต่ก็สามารถปรับตัวให้เข้ากับประชากรส่วนใหญ่ได้ดี
อัตราเฉลี่ยของประชากร [แก้]
จำนวนประชากรทั้งหมดของจังหวัดลพบุรี จากรายงานฉบับสมบูรณ์โครงการศึกษาแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมจังหวัดลพบุรี ช่วงปี พ.ศ. 2540-2550 มีประชากรนับถึงสิ้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2539 มีจำนวนทั้งสิ้น 787,768 คน แยกเป็นเพศชาย 410,775 คน เพศหญิง 376,993 คน ความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 127 คนต่อตารางกิโลเมตร เนื่องจากจังหวัดลพบุรีเป็นเมืองยุทธศาสตร์การทหารจึงทำให้มีประชากรเพศชายมากกว่าเพศหญิงเล็กน้อย แนวโน้มจำนวนประชากรในช่วง 10 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2540-2550) คาดว่าในปี พ.ศ. 2550 ประชากรจังหวัดลพบุรีจะมีจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 906,149 คน
อาชีพของประชากร [แก้]
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร ทำนา ทำไร่ข้าวโพด ข้าวฟ่าง อ้อยน้ำตาล ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ประชากรในจังหวัดลพบุรีมีด้วยกันหลายกลุ่ม เช่น ไทยภาคกลาง ไทยพวน (เดิมเรียก ลาวพวน) และไทยเบิ้ง (หรือไทยเดิ้ง) ไทยอีสาน (พูดภาษาอีสาน) ไทยมอญ นอกจากนี้ยังมีชาวไทยเชื้อสายจีน และชาวไทยเชื้อสายอินเดียจำนวนไม่น้อยอีกด้วย
รายได้ของประชากร [แก้]
รายได้เฉลี่ยของประชากรในปี พ.ศ. 2537 คือ 34,301 บาท/คน/ปี พ.ศ. 2540 จำนวน 47,335 บาท/คน/ปี และคาดว่าในปี พ.ศ. 2550 จะเท่ากับ 76,446 บาท/คน/ปี
การคมนาคม [แก้]
ลพบุรีอยู่ในพื้นที่ซึ่งมีเส้นทางคมนาคมที่สะดวก สามารถเดินทางสู่ตัวจังหวัดได้หลายวิธี
- ทางรถไฟ มีทางรถไฟสายเหนือในระบบรางคู่ถึงตัวตัวจังหวัด และผ่านไปสู่ภาคเหนือ และในอนาคตอันใกล้กำลังจะมีการดำเนินการสร้างทางรถไฟรางคู่ต่อจากลพบุรีขึ้นไปทางเหนือ
- ใช้ถนนพหลโยธิน ทางหลวงหมายเลข 1 จาก กรุงเทพ-สระบุรี-ถึงลพบุรี เป็นระยะทาง 153 กิโลเมตร
- ใช้ทางหลวงหมายเลข 32 แล้วแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 311 (แยกต่างระดับสิงห์บุรีใต้)เพื่อเข้า ทางอ.ท่าวุ้ง-ลพบุรี
- ใช้ทางหลวงหมายเลข 347 จาก ปทุมธานี-อ.บางปะหัน(ข้ามแยกต่างระดับบางปะหัน) ไปตาม ทางหลวงหมายเลข 347 จนถึง อ.มหาราช (ก็สิ้นสุดทางหลวงหมายเลข 347) แล้วไปเชื่อมทางหลวงหมายเลข 3196 ผ่าน อ.บ้านแพรก เข้าสู่ ลพบุรี
นอกจากนี้ยังมีเส้นทางคมนาคมสายสำคัญซึ่งตัดผ่านจังหวัดข้างเคียง คือ เส้นทางรถไฟสายอีสาน และทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 2 (ถนนมิตรภาพ) ผ่านจังหวัดที่มีเขตติดต่อกันคือจังหวัดสระบุรี และยังมีถนนสายเอเชียตัดผ่านจังหวัดที่มีเขตติดต่อกันคือจังหวัดสิงห์บุรี
ห้างสรรพสินค้า [แก้]
- บิ๊กซี 1
- บิ๊กซี 2
- เทสโก้ โลตัส มังกี้ มอลล์
- ตลาดบานาน่า สแควร์
- โฮมโปร
- แม็คโคร
- ไทวัสดุ
- ภิญญา ชอปปิ้ง เซนเตอร์
- ประตูทองวัฒนา ลพบุรี
- Power Buy standalone
- โรงภาพยนตร์ Thana cineplex 2 โรง ที่ บิ๊กซี ซุปเปอร์เซนเตอร์ สาขา 1
- โกลบอลล์ เฮาท์ อยู่ระหว่างพัฒนาโครงการ ในปี 2557-2558
- โรงภาพยนตร์ SF cinema city อยู่ระหว่างพัฒนาโครงการที่ มังกี้ มอลล์ ชั้น 3-4
ถนนสายสำคัญในจังหวัด [แก้]
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ถนนพหลโยธิน ช่วง สระบุรี-ลพบุรี-ชัยนาท
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ถนนคชเสนีย์ สระบุรี-ชัยบาดาล-หล่มสัก
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 205 ถนนสุรนารายณ์ บ้านหมี่-นครราชสีมา
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 311 ลพบุรี-สิงห์บุรี-ชัยนาท- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 366 เลี่ยงเมือง ลพบุรี (ทิศตะวันตกแยกสนามไชย<---เลี่ยงเมือง(ทิศใต้)--->ทิศตะวันออกแยกไทวัสดุ)
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3196 สามแยกทางหลวงหมายเลข 1 บ.ดงพลับ(ตาคลี)-ลพบุรี
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2089 มวกเหล็ก-ลำนารายณ์
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2129 ลำนารายณ์-ถนนคชเสนีย์
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2321 สามแยกทางหลวงหมายเลข 21 บ.ใหม่สามัคคี-สระโบสถ์
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2256 ลำนารายณ์-ด่านขุนทด
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3016 สถานีรถไฟป่าหวาย-ลพบุรี-โรงเรียนสงครามพิเศษ(เลี่ยงวงเวียนพระนารายณ์)
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3017 ลพบุรี-พัฒนานิคม-วังม่วง
ถนนสายสำคัญในตัวจังหวัด [แก้]
|
|
สถานีรถไฟในจังหวัด [แก้]
สนามบินในจังหวัด [แก้]
- สนามบินโคกกระเทียม สังกัด กองทัพอากาศ
- สนามบินทหารอากาศ ตั้งอยู่ที่อำเภอท่าหลวง
- สนามบินทหารอากาศ ตั้งอยู่ที่อำเภอท่าวุ้ง
- สนามบินสระพรานนาค ศูนย์การบินทหารบก ค่ายสมเด็จพระศรีนครินทรา สังกัด กองทัพบก
- สนามบินภายใน ค่ายวชิราลงกรณ์ สังกัด กองทัพบก
- สนามบินบ้านหมี่ ตำบลดอนดึง อำเภอบ้านหมี่ ภายใต้การกำกับ ดูแลของมูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
- สนามบินฝึกใช้อาวุธทางอากาศ สังกัด กองทัพอากาศ
- สนามบินสนามบินโคกสลุง
-
สถานีรถไฟลพบุรี มีรูปปั้นลิงอยู่ 2 ตัว เป็นสัญลักษณ์เพื่อให้รู้ว่าท่านกำลังเข้าสู่จังหวัดลพบุรี
-
บขส.จังหวัดลพบุรี
-
ท่ารถตู้จังหวัดลพบุรี
สถานที่ทางราชการในจังหวัด [แก้]
|
|
สินค้าจากจังหวัด [แก้]
ลพบุรีมีสินค้าหัตถกรรมมากมาย เช่น ปลาส้มฟัก ดินสอพอง (มีการทำไข่เค็มจากดินสอพองด้วย) ผลิตภัณฑ์จากดอกทานตะวัน ผ้ามัดหมี่ และผ้าขาวม้าลายไส้ปลาไหล เป็นต้น
-
บรรยากาศตลาดนัด พระยากำจัด
-
(Banana Square)
-
ตลาดสดโคกสำโรง
สถานที่ท่องเที่ยว [แก้]
เมืองลพบุรีมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อันยาวนาน มีโบราณสถานมากมาย และได้กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวมากมาย เช่น
สถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ [แก้]
- พระราชวังนารายณ์ราชนิเวศน์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ หรือ วังพระนารายณ์ราชนิเวศน์ ถนนสรศักดิ์ เป็นวังที่สร้างในสมัย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี
- พระที่นั่งไกรสรสีหราช (พระที่นั่งเย็น) ตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี
- พระที่นั่งดุสิตสวรรค์ธัญญมหาปราสาท อำเภอเมืองลพบุรี
- พระที่นั่งไกรสรสีหราช (พระที่นั่งเย็นหรือตำหนักทะเลชุบศร) อำเภอเมืองลพบุรี
- พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
- บ้านหลวงรับราชทูตหรือ บ้านวิชาเยนทร์ อำเภอเมืองลพบุรี
- พระปรางค์สามยอด อำเภอเมืองลพบุรี
- ศาลพระกาฬ อำเภอเมืองลพบุรี
- ศาลหลักเมืองหรือศาลลูกศร อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ลพบุรี มี พระปรางค์ที่องค์ใหญ่ที่สุดในลพบุรี ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดตองปุ อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดไลย์ อำเภอท่าวุ้ง
- วัดยาง ณ รังสี (และพิพิธภัณฑ์เรือพื้นบ้าน) ต้นยางใหญ่ที่สุดในลพบุรี อายุกว่า 400 ปี อำเภอเมืองลพบุรี
- แหล่งโบราณคดีบ้านโป่งมะนาว ภายในวัดโป่งมะนาว อำเภอพัฒนานิคม
- แหล่งโบราณคดีบ้านพรหมทินใต้และ โบราณสถานวัดพรหมทินใต้ และรวมไปถึงองค์หลวงพ่อพระพุทธพรหม สูง 9 เมตร ตั้งอยู่ภายใน วัดพรหมทินใต้ อำเภอโคกสำโรง
- เขาสนามแจง เขาวงกต ถ้ำค้างคาวที่ใหญ่ที่สุดในลพบุรี อำเภอบ้านหมี่
- เขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง
- เขาวงพระจันทร์ ภูเขาที่สูงที่สุดในลพบุรี มีบันไดทางขึ้นถึง 3,790 ขั้น อำเภอโคกสำโรง
- เขาจีนแล อำเภอเมืองลพบุรี
- พิพิธภัณฑ์หอโสภณศิลป์ วัดเชิงท่า อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดมณีชลขันธ์ อำเภอเมืองลพบุรี
- เทวสถานปรางค์แขก เทวสถานที่เก่าแก่ที่สุด ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี
- พระปรางค์นางผมหอม อำเภอลำสนธิ
- วัดนครโกษา อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดเขาสมโภชน์ อำเภอชัยบาดาล
- วัดพานิชธรรมิการาม (วัดหนองเต่า) อำเภอบ้านหมี่
- วัดสันเปาโล หอดูดาวแห่งแรกของลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดชีป่าสิตาราม (เจดีย์ทรงระฆังศิลปะสมัยอยุธยา) อำเภอเมืองลพบุรี
- อาคารสำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ภาคกลาง เขต 7 อำเภอเมืองลพบุรี
- หอไตรวัดท่าแค อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดพรหมรังษี อำเภอพัฒนานิคม
- วัดเวฬุวัน (วัดเขาจีนแล) อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดเชียงงา อำเภอบ้านหมี่
- วัดคีรีบัววนาราม (ถ้ำคูหาสวรรค์)
- วัดป่าธรรมโสภณ อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดชีป่าสิตาราม อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดพุน้อย อำเภอบ้านหมี่
- วัดปฐมพานิช อำเภอบ้านหมี่
- วัดเจริญธรรมถ้ำภูตอง อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดพรหมรังษี (ลพบุรี)
- วัดหินปักใหญ่ ภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถสมัยรัชกาลที่ 6
- วัดคุ้งท่าเลา อำเภอบ้านหมี่ภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ เรื่อง เทศน์มหาชาติและพระมาลัย มีพระพุทธรูปเก่าดสมัยเชียงแสน ขนาดหน้าตักกว้าง 12 นิ้ว มีซุ้มประตูทางเข้าวัดเป็นรูปหนุมานอ้าปากเป็นปูนปั้นสวยงามมาก
- วัดท้องคุ้ง อำเภอบ้านหมี่ วิหารสร้างอยู่บนเรือสำเภา ศาลาธรรมสังเวชสร้างเป็นรูปรถประจำทาง
- เมืองเก่าซับจำปา อำเภอท่าวุ้ง
- วัดธรรมวงษ์(เขาถ้ำพระ) อำเภอสระโบสถ์
- วัดเขาถ้ำปรางค์ อำเภอชัยบาดาล
- วัดเขากะโหลก อำเภอโคกสำโรง
- วัดเนินรังวรปัญญา อำเภอโคกสำโรง
- วัดราชบรรทม (เขาตะเภา) นมัสการรอยพุทธบาท อำเภอโคกสำโรง
สถานที่ท่องเที่ยวเที่ยวเชิงวัฒนธรรม [แก้]
- ศูนย์ศิลปาชีพประชาสุขสรรค์ อำเภอบ้านหมี่
- หมู่บ้านดินสอพอง แหล่งผลิตดินสอพองที่ดีที่สุดของประเทศ อำเภอเมืองลพบุรี
- บ้านท่ากระยาง แหล่งหล่อทองเหลือง ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ อำเภอเมืองลพบุรี
- หมู่บ้านหินสองก้อน ตำบลทะเลชุบศร อำเภอเมืองลพบุรี
สถานที่ท่องเที่ยวเที่ยวทางธรรมชาติ [แก้]
- เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกา อำเภอลำสนธิ
- เขตห้ามล่าพันธุ์สัตว์ป่าเขาสมโภชน์ อำเภอชัยบาดาล
- สวนรุกขชาติน้ำตกวังก้านเหลือง อำเภอชัยบาดาล
- ทุ่งทานตะวัน มีพื้นที่ปลูกมากที่สุดในประเทศไทย ส่วนมากอยู่ที่ อำเภอชัยบาดาล และ อำเภอพัฒนานิคม
- เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ อำเภอพัฒนานิคม เป็นเขื่อนดินกักเก็บน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก และ เป็นเขื่อนที่ได้รับการยอมรับว่า มีทัศนียภาพที่สวยงามที่สุด
- อ่างเก็บน้ำซับตะเคียน อำเภอชัยบาดาล
- อ่างเก็บน้ำซับเหล็ก อำเภอเมืองลพบุรี
- ถ้ำพรหมโลก อำเภอชัยบาดาล
- น้ำตกสวนมะเดื่อ อำเภอชัยบาดาล
- สวนจำปีสิรินธร ชื่อพระราชทาน อำเภอท่าหลวง
- อ่างเก็บน้ำซับตะเคียน อำเภอชัยบาดาล
- น้ำตกสวนมะเดื่อ อำเภอชัยบาดาล
- น้ำตกวังแสนดี อำเภอชัยบาดาล
- น้ำตกเตาต้น อำเภอสระโบสถ์
- น้ำตกซับไผ่ อำเภอสระโบสถ์
- เขาฟ้าแลบ อำเภอสระโบสถ์
- วัดบันไดสามเสน อำเภอท่าวุ้ง
- วัดถ้ำตะโก หรือวัดถ้ำตะโกพุทธโสภา อำเภอท่าวุ้ง
- วัดถ้ำช้างเผือก อำเภอท่าวุ้ง
- เขาฟ้าแลบ อำเภอสระโบสถ์
- อ่างเก็บน้ำห้วยใหญ่ (วังแขม) อำเภอสระโบสถ์
สถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตร [แก้]
- ศูนย์อนุรักษ์ผึ้ง ลพบุรี อำเภอพัฒนานิคม
- วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี ลพบุรี อำเภอพัฒนานิคม
- ฟาร์มเห็ดขจรวิทย์ แห่งใหญ่ที่สุดของลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- โอเอซิสฟาร์ม อำเภอพัฒนานิคม
- สวนองุ่นเพ็ญธวัช สวนองุ่นแห่งแรกในเขตเทศบาล อำเภอเมืองลพบุรี
- สวนเหรียญทอง มีชื่อเสียงด้านการฝากท้องกิ่งมะม่วง อำเภอเมืองลพบุรี
สถานที่ท่องเที่ยวเชิงนันทนาการ [แก้]
- ตลาดน้ำลพบุรี ตั้งอยู่ที่แม่น้ำลพบุรี หน้าวัดเชิงท่า (ลพบุรี)อำเภอเมืองลพบุรี
- สวนสัตว์ลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- นารายณ์ฮิลล์ กอล์ฟ รีสอร์ท แอนด์ คันทรี คลับ รีสอร์ทกลางหุบเขา สวยที่สุดในลพบุรี อำเภอโคกสำโรง
- สนามกอล์ฟ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ภายในในพื้นที่มณฑลทหารบกที่ 13
สถานที่ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ [แก้]
- เรือนไม้ไทยสปา อำเภอเมืองลพบุรี
สถานที่ท่องเที่ยวในวัดพระอารามหลวง [แก้]
- วัดกวิศรารามราชวรวิหาร พระอารามหลวง ชั้นตรี อันดับ 1 ชนิดราชวรวิหาร อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดสิริจันทรนิมิตรวรวิหาร หรือวัดเขาพระงาม พระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตัววัดตั้งอยู่เชิงเขา และมีพระพุทธรูปขนาดใหญ่มีสีขาวทั้งองค์แลเห็นแต่ไกล อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดเสาธงทอง พระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี
- วัดมณีชลขันธ์ พระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ตำบลพรหมาสตร์ อำเภอเมืองลพบุรี มีความพิเศษคือ เป็นวัดที่ตั้งอยู่กลางแม่น้ำลพบุรีและมีเจดีย์หลวงพ่อแสงที่ตั้งตระหง่าน ชาวลพบุรีให้สมญานามว่า หอเอนแห่งเมืองลพบุรี
-
พระเจดีย์และพระอุโบสถวัดกวิศรารามราชวรวิหาร
-
พระพุทธรูปบนเขาพระงาม วัดสิริจันทรนิมิตวรวิหาร
-
หลวงพ่อโต ประดิษฐานอยู่ภายในพระวิหารหลวง วัดเสาธงทอง
-
พระอุโบสถ,เจดีย์,พระวิหาร วัดมณีชลขัณฑ์
สถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป [แก้]
สถานที่ท่องเที่ยวในเขตทหาร [แก้]
- ท่านสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สำนักงานส่งเสริมการท่องเที่ยวกองทัพบกจังหวัดลพบุรี
จังหวัดลพบุรีซึ่งเป็นเมืองยุทธศาสตร์ของประเทศไทยมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และในปัจจุบันยังเป็นแหล่งที่ตั้งของหน่วยทหารต่างๆ มีความสำคัญมากเป็นอันดับสองของประเทศ และในปัจจุบันแต่ละสถานที่จึงจัดให้มีการส่งเสริมการท่องเที่ยวขึ้นในเขตทหาร อาทิเช่น
- กิจกรรมท่องเที่ยวในพื้นที่หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ค่ายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช อำเภอเมืองลพบุรี
- แหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่ศูนย์การทหารปืนใหญ่ อำเภอเมืองลพบุรี
- แหล่งท่องเที่ยวภายในโรงพยาบาลอานันมหิดล อำเภอเมืองลพบุรี
- แหล่งท่องเที่ยวภายใน พิพิธภัณฑ์การบินทหารบก,อ่างเก็บน้ำพระงาม ศูนย์การบินทหารบก ค่ายสมเด็จพระศรีนครินทรา
- แหล่งท่องเที่ยวภายใน (กองบัญชาการกองพลทหารปืนใหญ่)
- งานวันเด็กแห่งชาติ ที่ กองบิน 2 ลพบุรี
- ศูนย์ฝึกยุทธวิธีกองทัพบก
- สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศชัยบาดาล
สถานที่สำคัญ [แก้]
- สวนราชานุสรณ์
- สนามกีฬาพระราเมศวร สนามกีฬากลางจังหวัดลพบุรี
- โรงภาพยนตร์ทหารบก
- วงเวียนพระนารายณ์มหาราช
- เขตพระราชฐาน พระราชวังพระนารายณ์ราชนิเวศน์
- วงเวียนศรีสุริโยทัย (วงเวียนสระแก้ว)
- วงเวียนอนุสาวรีย์ทหารพลร่ม ค่ายวชิราลงกรณ์
- อุโมงค์เขาพังเหย
- คลองอนุศาสนนันท์
- สนามบินโคกกระเทียม
- หอคอยเฉลิมพระเกียรติ บริเวณ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
-
พระบรมราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
-
วงเวียนสระแก้ว
เทศกาลงานประจำปี [แก้]
- งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช จัดขึ้นในช่วงประมาณเดือนกุมภาพันธ์ ของทุกปีเพื่อเป็นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนารายณ์มหาราชที่มีต่อจังหวัดลพบุรี ณ.พระนารายณ์ราชนิเวศน์
- เทศกาลทุ่งทานตะวันบาน ที่ลพบุรี ช่วงเวลาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน - ธันวาคม
- งานเทศกาลลอยกระทง ย้อนยุคไปในสมัย จอมพล.ป พิบูลสงคราม จัด ณ.วงเวียนสระแก้ว ลพบุรี
- งานเทศกาลกระท้อนหวานและของดีเมืองลพบุรี ช่วงเดือน มิถุนายน - กรกฎาคม เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ผลผลิตกระท้อนของอำเภอเมืองลพบุรี
- เทศกาลโต๊ะจีนลิง เป็นหนึ่งใน 10 เทศกาลแปลกที่สุดในโลก งานเลี้ยงโต๊ะจีนลิง จัดขึ้นทุกวันอาทิตย์ สัปดาห์สุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน ณ บริเวณศาลพระกาฬ และพระปรางค์สามยอด ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ รวมไปถึงสื่อต่างๆทั้งในและต่างประเทศอีกด้วย
- เทศกาลกินเจลพบุรี
- งานฤดูหนาวลพบุรี จัดระหว่างเดือนพฤศจิกายน ถึงเดือนธันวาคม ของทุกปี ณ.สนามโรงเรียนพิบูลวิทยาลัย
- งานกาชาดลพบุรี
- เทศกาลงานแสดงไม้ดอกไม้ประดับจังหวัดลพบุรี ในเดือนตุลาคมของทุกปี
- ประเพณีชักพระศรีอาริย์ 14 ค่ำ เดือน 6 ของทุกปี
- ประเพณีกำฟ้า ตรงกับวันขึ้น ๒ ค่ำ เดือน ๓
-
งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช อำเภอเมืองลพบุรี
-
งานเทศกาลลอยกระทง ย้อนยุคไปในสมัย จอมพล.แปลก พิบูลสงคราม
-
งานกระท้อนหวานเมืองลพบุรี
-
เทศกาลทุ่งทานตะวันบานที่ลพบุรี
-
งานโต๊ะจีนลิงลพบุรี
การศึกษา [แก้]
-
ดูเพิ่มที่ รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดลพบุรี
สถานศึกษาในระดับระดับอุดมศึกษา [แก้]
- มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
- มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดลพบุรี
- มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตลพบุรี
- มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร โครงการจัดตั้งวิทยาเขตลพบุรี อำเภอชัยบาดาล
- สถานีวิจัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อำเภอโคกเจริญ
- มหาวิทยาลัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เคยเป็นหนึ่งในโครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัย
สถานศึกษาในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ [แก้]
- วิทยาลัยเทคนิคลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- วิทยาลัยอาชีวศึกษาลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- วิทยาลัยสารพัดช่างลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- วิทยาลัยนาฏศิลปลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- วิทยาลัยการอาชีพชัยบาดาล อำเภอชัยบาดาล
- วิทยาลัยเกษตรและโนโลยีลพบุรี อำเภอพัฒนานิคม
- วิทยาลัยการอาชีพหนองม่วง อำเภอหนองม่วง
- วิทยาลัยการอาชีพโคกสำโรง อำเภอโคกสำโรง
- วิทยาลัยเทคนิคลพบุรี แห่งที่ 2 อำเภอโคกสำโรง
- โรงเรียนเทคนิคพาณิชยการลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- โรงเรียนพณิชยการช่างเทคนิคลำนารายณ์ อำเภอชัยบาดาล
- วิทยาลัยเทคโนโลยีลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
- วิทยาลัยเทคโนโลยีละโว้ อำเภอเมืองลพบุรี
- โรงเรียนบริหารธุรกิจละโว้ อำเภอเมืองลพบุรี
- โรงเรียนเอเชียบริหารธุรกิจเทคโนโลยีลพบุรี อำเภอเมืองลพบุรี
-
มหาวิทยาลัยรามคำแหง ลพบุรี
-
วิทยาลัยอาชีวศึกษาลพบุรี
-
วิทยาลัยเทคโนโลยีลพบุรี
-
วิทยาลัยเทคนิคลพบุรี
การสาธารณสุข [แก้]
ในปี 2552 จังหวัดลพบุรี มีจำนวนโรงพยาบาล ของรัฐไม่รวมโรงพยาบาลเอกชน ทั้งสิ้น 11 แห่ง มีจำนวนเตียง 1,156 เตียงส่วนบุคลากรทางสาธารณสุขที่สำคัญ คือ แพทย์ มีจำนวน 97 คน ทันตแพทย์ มีจำนวน 34 คน เภสัชกร มีจำนวน 45 คนและพยาบาล มีจำนวน 1,022 คน ซึ่งมีโรงพยาบาลดังต่อไปนี้
โรงพยาบาลในตัวจังหวัด [แก้]
- โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช เดิมชื่อ โรงพยาบาลลพบุรี โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานนามใหม่ให้เป็น โรงพยาบาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เพื่อแสดงถึงพระมหากรุณาธิคุณต่อสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ภายในปี 2556 กำลังจะพัฒนาให้เป็นโรงพยาบาลศูนย์
โรงพยาบาลทหาร [แก้]
- โรงพยาบาลอานันทมหิดล โรงพยาบาลแห่งแรกของกองทัพบก
- โรงพยาบาลกองบิน 2
- โรงพยาบาลหมวดเสนารักษ์ กองพันทหารราบที่ 2
- กองพยาบาลศูนย์สงครามพิเศษ
โรงพยาบาลต่าง ๆ [แก้]
- โรงพยาบาลบ้านหมี่ อำเภอบ้านหมี่
- โรงพยาบาลหนองม่วง อำเภอหนองม่วง
- โรงพยาบาลโคกสำโรง อำเภอโคกสำโรง
- โรงพยาบาลท่าหลวง อำเภอท่าหลวง
- โรงพยาบาลท่าวุ้ง อำเภอท่าวุ้ง
- โรงพยาบาลชัยบาดาล อำเภอชัยบาดาล
- โรงพยาบาลโคกเจริญ อำเภอโคกเจริญ
- โรงพยาบาลสระโบสถ์อำเภอสระโบสถ์
- โรงพยาบาลลำสนธิ อำเภอลำสนธิ
- โรงพยาบาลพัฒนานิคม อำเภอพัฒนานิคม
การพัฒนาจังหวัดให้เป็นศูนย์กลางทางด้านการทหาร [แก้]
จังหวัดลพบุรี เป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่สำคัญของประเทศมาตั้งแต่สมัยโบราณ ดังนั้นจึงถูกเลือกให้เป็นที่มั่นแห่งที่ ๒ ของประเทศมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา การพัฒนาด้านการทหารของจังหวัดลพบุรี ปรากฏว่าเด่นชัดในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ชื่อจริงคือ แปลก พิบูลสงคราม ตอนที่ท่านดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีทำให้กิจการด้านการทหารของลพบุรีมีความสำคัญมากเป็นอันดับ ๒ รองจากกรุงเทพมหานคร ในยุคหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตย ราว พ.ศ. 2480 จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้พัฒนาเมืองลพบุรี ให้เป็นศูนย์กลางทางการทหาร และมีการวางผังเมืองใหม่ โดยแยกชุมชนและสถานที่ราชการออกจากเมืองเก่า ทำให้ดูสง่างามกว่าเดิมและได้สร้างสิ่งก่อสร้างศิลปะแบบอาร์ตเดโด ขึ้นหลายแห่ง เช่น ตึกชาโต้ ตึกเอราวัณ โรงภาพยนตร์ ทหารบก เป็นต้น ลพบุรีจึงเป็นเมืองเล็ก ๆ เมืองหนึ่ง ที่อุดมด้วยคุณค่าทางประวัติศาสตร์ชาติไทยและมีความเป็นอมตะนคร ไม่หายไปจากความทรงจำของทุกยุคทุกสมัย และมีการวางผังเมืองใหม่ โดยย้ายศาลากลางจังหวัดจากบริเวณพระนารายณ์ราชนิเวศน์มายังสถานที่ตั้งในปัจจุบัน น่าภูมิใจในจังหวัดลพบุรี นอกจากได้ชื่อว่าเป็นเมืองทหาร ซึ่งมีทหารบกหลายเหล่าได้แก่ เหล่าทหารราบ เหล่าปืนใหญ่ หน่วยรบพิเศษ และทหารอากาศ ได้แก่ กองบิน 2 และสนามฝึกซ้อมใช้อาวุธม่วงค่อมแล้ว นอกจากนี้ลพบุรียังมีสนามบินของกองทัพบกและกองทัพอากาศอยู่หลายที่ ลพบุรียังชื่อได้ว่าเป็นศูนย์กลางการบินเฮลิคอปเตอร์ของไทยอีกด้วย เพราะศูนย์กลางการบินเฮลิคอปเตอร์ทั้งทหารบกและทหารอากาศ ต่างตั้งอยู่ในจังหวัดลพบุรี
ค่ายทหาร [แก้]
สังกัดกองทัพบก [แก้]
- โรงพยาบาลอานันทมหิดล โรงพยาบาลแห่งแรกของกองทัพบกไทย
- หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ค่ายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
- หน่วยทหารในค่าย นสศ. , ศสพ. , รพ.ศ. 2 , รพ.ศ. 2 พัน.2
- ค่ายวชิราลงกรณ์(กองพลรบพิเศษ)
- กรมรบพิเศษที่ 1
- กรมรบพิเศษที่ 2
- กรมรบพิเศษที่ 3
- ค่ายเอราวัณ
- หน่วยทหารในค่าย พล.รพ.ศ. 1 , รพ.ศ. 3 , รพ.ศ. 3 พัน.1 , ส.พัน.35 , พัน.จจ. , ร.31 พัน.3 รอ. , รร.สพศ.ศสพ , สกอ. (กองพลาธิการส่งกำลังทางอากาศ)
- กองบัญชาการกองพลทหารปืนใหญ่ ค่ายพิบูลสงคราม (ราชาแห่งสนามรบ) กรมทหารปืนใหญ่ที่ดีที่สุดในกองทัพบก
- หน่วยทหารในค่าย
- กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 711
- กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 712
- กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 713
- กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 721
- กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 722
- กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 723
- กองร้อยปืนใหญ่ค้นหาเป้าหมาย
- หน่วยทหารในค่าย
- ศูนย์การบินทหารบก ค่ายสมเด็จพระศรีนครินทรา
- หน่วยทหารในค่าย ศบบ.
- โรงเรียนการบิน
- กองพันบิน
- กองบินปีกหมุนที่ 1
- กองบินปีกหมุนที่ 2
- กองบินปีกหมุนที่ 3
- กองบินปีกหมุนที่ 9(ผสม)และหน่วยบินปีกหมุนโจมตี
- กองบินสนับสนุนทั่วไป
- กองพันป้องกันฐานบิน
- กองพันบริการ กองบริการ ศูนย์การบินทหารบก
- กองร้อยทหารขนส่งซ่อมบำรุงเครื่องบินทหารบก ที่ 2
- หน่วยทหารในค่าย ศบบ.
- กองคลังแสง สรรพวุธทหารบก
- ศูนย์การทหารปืนใหญ่ ค่ายพหลโยธิน
- หน่วยทหารในค่าย ศป. , ปตอ.พัน.3 , ป.พัน.31 รอ.
- ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธ ศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร ค่ายจิรวิชิตสงคราม
- หน่วยทหารในค่าย ศอว.ทบ.
- กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ หน่วยพร้อมรบเคลื่อนที่เร็วของ (อาร์ทีเอฟ)กองทัพบก และหน่วยทหารรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
- กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์
- กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์
- กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์
- กองพันทหารปีนใหญ่ที่ 11 รักษาพระองค์
- มณฑลทหารบกที่ 13 จังหวัดทหารบกลพบุรี
- ศูนย์ฝึกทางยุทธวิธีกองทัพบก ตำบลชัยนารายณ์ อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี
สังกัดกองทัพอากาศ [แก้]
- กองพลบินที่ 1 กองบัญชาการยุทธทางอากาศ
- กองบิน 2 ลพบุรี ทหารอากาศโยธิน ฐานทัพอากาศโคกกะเทียม Khok Kathiam Air Force Base
- ฝูงบิน 201 รักษาพระองค์ "Spider"
- ฝูงบิน 203 "Scorpion"
- สนามฝึกใช้อาวุธทางอากาศชัยบาดาล ตำบลห้วยหิน อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี
- ฐานบินโคกกะเทียม (สนามบินลพบุรี)
ชาวลพบุรีที่มีชื่อเสียง [แก้]
-
สุเชาว์ พงษ์วิไล
-
ครูลพ บุรีรัตน์
-
หนู มิเตอร์
-
นิติพงษ์ ห่อนาค
-
ธงชัย ใจดี
อ้างอิง [แก้]
- ↑ ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
- ↑ สำนักทะเบียนกลาง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2555." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/y_stat55.html 2556. สืบค้น 3 เมษายน 2556.
ดูเพิ่ม [แก้]
- รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดลพบุรี
- รายชื่อวัดในจังหวัดลพบุรี
- สโมสรฟุตบอลลพบุรี
- อาณาจักรละโว้
- อำเภอเมืองลพบุรี
- รายชื่อสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดลพบุรี
- รายชื่อสาขาของธนาคารในจังหวัดลพบุรี
- รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดลพบุรี
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
- เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด
- เว็บไซต์ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด
- เว็บไซต์ของเทศบาลเมืองลพบุรี
- เว็บไซต์สังคมออนไลน์ของคนจังหวัดลพบุรี
พิกัดภูมิศาสตร์: 14°48′N 100°37′E / 14.8°N 100.62°E
- แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ จังหวัดลพบุรี
- แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแมปส์
- ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
- ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย
 |
คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่น ๆ เกี่ยวกับ: จังหวัดลพบุรี |
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
