อำเภอบ้านหมี่
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
อำเภอบ้านหมี่ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดลพบุรี
เนื้อหา |
ที่ตั้งและอาณาเขต [แก้]
อำเภอบ้านหมี่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอตาคลี (จังหวัดนครสวรรค์) และอำเภอหนองม่วง
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโคกสำโรง
- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองลพบุรีและอำเภอท่าวุ้ง
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองสิงห์บุรี อำเภออินทร์บุรี (จังหวัดสิงห์บุรี) และอำเภอตาคลี (จังหวัดนครสวรรค์)
ประวัติ [แก้]
ชาวพวน หรือ ไทยพวน ที่อพยพมาจากเชียงขวางในประเทศลาวมาตั้งภูมิลำเนาในท้องที่อำเภอนี้ได้นำเอาชื่อบ้าน คือ "บ้านหมี่" หรือ "เซ่า" ติดมาด้วย แล้วนำเอาชื่อบ้านมาตั้งหลักแหล่ง คำว่า เซ่า หรือ เซา เป็นภาษาพวนเดิม หมายถึง หยุดหรือพัก ส่วนคำว่า หมี่ นั้นหมายถึง การมัดเส้นไหมเป็นเปลาะ เพื่อให้มีหลากสีสัน เนื่องจากราษฎรในละแวกนั้นมีความถนัดในการทอผ้าชนิดต่าง ๆ เมื่อมาตั้งหลักแหล่งจึงตั้งชื่อบ้านเป็นเครื่องหมายในการประกอบอาชีพว่า "บ้านหมี่"
อำเภอบ้านหมี่ตั้งเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2426 ชื่อเรียกตั้งครั้งแรกว่า อำเภอสนามแจง เนื่องจากตั้งอยู่ที่ริมเขาสนามแจง ต่อมาย้ายไปตั้งอยู่บ้านห้วยแก้ว ตำบลมหาสอน ได้เปลี่ยนชื่อใหม่ตามที่ตั้งว่า อำเภอห้วยแก้ว
- พ.ศ. 2441 มีการสร้างทางรถไฟสายเหนือผ่าน ทางราชการจึงย้ายอำเภอมาสร้างใหม่ที่ตำบลบ้านเซ่า (ตำบลบ้านหมี่ในปัจจุบัน) ได้เปลี่ยนชื่อเรียกอำเภอกลับไปเป็นอำเภอสนามแจงอีก
- พ.ศ. 2457 เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอบ้านเซ่า ตามตำบลที่ตั้ง
- พ.ศ. 2483 มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอจากอำเภอบ้านเซ่าเป็น อำเภอบ้านหมี่ มาจนถึงปัจจุบันนี้
การแบ่งเขตการปกครอง [แก้]
การปกครองส่วนภูมิภาค [แก้]
อำเภอบ้านหมี่แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 22 ตำบล 157 หมู่บ้าน ได้แก่
| 1. | ไผ่ใหญ่ | (Phai Yai) | 12. | โพนทอง | (Phon Thong) | |||||||
| 2. | บ้านทราย | (Ban Sai) | 13. | บางขาม | (Bang Kham) | |||||||
| 3. | บ้านกล้วย | (Ban Kluai) | 14. | ดอนดึง | (Don Dueng) | |||||||
| 4. | ดงพลับ | (Dong Phlap) | 15. | ชอนม่วง | (Chon Muang) | |||||||
| 5. | บ้านชี | (Ban Chi) | 16. | หนองกระเบียน | (Nong Krabian) | |||||||
| 6. | พุคา | (Phu Kha) | 17. | สายห้วยแก้ว | (Sai Huai Kaeo) | |||||||
| 7. | หินปัก | (Hin Pak) | 18. | มหาสอน | (Maha Son) | |||||||
| 8. | บางพึ่ง | (Bang Phueng) | 19. | บ้านหมี่ | (Ban Mi) | |||||||
| 9. | หนองทรายขาว | (Nong Sai Khao) | 20. | เชียงงา | (Chiang Nga) | |||||||
| 10. | บางกะพี้ | (Bang Kaphi) | 21. | หนองเมือง | (Nong Mueang) | |||||||
| 11. | หนองเต่า | (Nong Tao) | 22. | สนามแจง | (Sanam Chaeng) |
การปกครองส่วนท้องถิ่น [แก้]
ท้องที่อำเภอบ้านหมี่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 21 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลเมืองบ้านหมี่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านหมี่ทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลไผ่ใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไผ่ใหญ่ทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านทรายทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกล้วย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกล้วยทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านชี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านชีทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลพุคา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพุคาทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลหินปัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหินปักทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลบางพึ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางพึ่งทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองทรายขาวทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลบางกะพี้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางกะพี้และตำบลดงพลับทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเต่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเต่าทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลโพนทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนทองทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลบางขาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางขามทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลดอนดึง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนดึงทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลชอนม่วง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชอนม่วงทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกระเบียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกระเบียนทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลสายห้วยแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสายห้วยแก้วทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลมหาสอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมหาสอนทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลเชียงงา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเชียงงาทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเมืองทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลสนามแจง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสนามแจงทั้งตำบล
วัด [แก้]
- วัดบ้านหมี่ใหญ่
- วัดเขาวงกต
- วัดธรรมิการาม (วัดค้างคาว)
- วัดกัทลีพนาราม (วัดบ้านกล้วย)
- วัดเชียงงา
สถานศึกษา [แก้]
- โรงเรียนบ้านหมี่วิทยา โรงเรียนในฝัน (โครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนในฝัน)
- โรงเรียนปิยะบุตร์ โรงเรียนต้นแบบ โรงเรียนในฝัน และ โรงเรียนดีประจำอำเภอ
- โรงเรียนบ้านชีวิทยา
สถานศึกษาเอกชน [แก้]
โรงเรียนศึกษาพิเศษ [แก้]
สถานที่สำคัญ [แก้]
- โรงพยาบาลบ้านหมี่
- สนามกีฬาเทศบาลเมืองบ้านหมี่
- สนามบินบ้านหมี่ ตำบลดอนดึง อำเภอบ้านหมี่ ภายใต้การกำกับ ดูแลของมูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
- สถานีรถไฟบ้านหมี่
- ตลาดปิยะสุวรรณ
- ตลาดเทศบาลอำเภอบ้านหมี่
- บริษัทขนส่ง บ้านหมี่
สถานที่ท่องเที่ยว [แก้]
- วัดธรรมิการาม (วัดค้างคาว)
- วัดกัทลีพนาราม (วัดบ้านกล้วย)
- วัดพานิชธรรมิการาม (วัดหนองเต่า)
- วัดคุ้งท่าเลา
- วัดท้องคุ้ง
- วัดบ้านทรายแวะซื้อของฝากบ้านหมี่ ปลาส้มฟัก ปลาส้ม หมูส้ม
- บ้านกล้วย (ทอผ้ามัดหมี่ )
- วัดเกริ่นกฐิน พระครูวิมลสมณวัตร (เพี้ยน อคฺคธมฺโม)
- ตัวอำเภอบ้านหมี่ (เจียระไนพลอย)
- เขาสนามแจง
เทศกาลและงานประเพณี [แก้]
- งานของดีบ้านหมี่ และงานกาชาดอำเภอบ้านหมี่ จัดขึ้นที่สนามกีฬาเทศบาลเมืองบ้านหมี่ ช่วงเดืนกุมภาพันธ์ของทุกปี มีกิจกรรมและการแสดงมากมายและที่เป็นจุดเด่นของงานนี้คือ การประกวดสาวงามไทยพวนแห่งประเทศไทย
- ประเพณีกำฟ้า วัฒนธรรมอันดีงามของชาวไทยพวนบ้านหมี่ที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน วัดกัทลีพนาราม (วัดบ้านกล้วย) ตำบลบ้านกล้วย จึงได้จัดประเพณีกำฟ้าขึ้นเพื่อเป็นการอนุรักษ์ส่งเสริมประเพณีอันดีงามของท้องถิ่น รวมถึงเป็นการฟื้นฟูและเผยแพร่ประเพณีของชาวไทยพวน และเพื่อเป็นการแสดงความรักความสามัคคีของชาวบ้านในพื้นที่ ตลอดจนเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวในท้องถิ่น
ภายในงานมีกิจกรรมที่น่าสนใจ อาทิ ใส่บาตรข้าวจี่ ข้าวหลาม อาหารคาวหวาน พิธีบายศรีสู่ขวัญข้าวการแสดงชุดแห่ข้าวพันก้อนประเพณีเส่อกระจาด เซิ้งโป๊ นางด้ง เซิ้งฟัดข้าว การแข่งขันกีฬาพื้นบ้าน มีการออกร้านผ้าทอพื้นเมืองอีกด้วย
- ประเพณีเส่อกระจาด (ประเพณีใส่กระจาด) เป็นประเพณีของชาวไทยพวน ซึ่งถือปฏิบัติกันในเขตอำเภอบ้านหมี่ ในงานบุญเทศน์มหาชาติ ช่วงเทศกาลออกพรรษา สถานที่ตามตำบลต่าง ๆ เช่น ตำบลบ้านกล้วย บ้านทราย เชียงงา โพนทอง หินปัก บางกะพี้ เป็นต้น
บุคคลสำคัญ [แก้]
พระสงฆ์ [แก้]
นางสาวไทย [แก้]
หน่วยกู้ภัย [แก้]
- มูลนิธิอริโย บ้านหมี่ (กู้ภัยอริโย) ได้ก่อตั้งวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 และได้จดทะเบียนจัดตั้งเลขที่อนุญาต ที่ ต.548/2536 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 จัดตั้งอยู่ เลขที่ 111 ม.6 ต.โพนทอง เป็นองค์กรเพื่อสาธารณกุศลต่าง ๆ จัดตั้งเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากภัยต่าง ๆ ติดต่อ โทร 0 3662 9222-3 วิทยุสื่อสาร168.275 Mhz. http://www.ariyobanmi.is.in.th
การเดินทาง [แก้]
- 1.ทางรถไฟ ระยะทางประมาณ 28 กิโลเมตร
- 2.ทางรถยนต์
-
- 2.1.จากจังหวัดลพบุรี ถึง อำเภอบ้านหมี่ สายคันคลองชลประทานระยะทางประมาณ 31 กิโลเมตร
- 2.2.จากจังหวัดลพบุรี ผ่านอำเภอโคกสำโรง ระยะทางประมาณ 54 กิโลเมตร
- 2.3.จากจังหวัดลพบุรี ผ่านอำเภอท่าวุ้ง สายท่าโขลง - บ้านหมี่ ระยะทางประมาณ 44 กิโลเมตร
|
|||||||
