ข้ามไปเนื้อหา

เอมิเรตอัฟกานิสถาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เอมิเรตอัฟกานิสถาน
  • د افغانستان امارت (ปาทาน)
    Da Afghānistān Amārat
  • امارت افغانستان (ดารี)
    Amārat-i Afghānistān
ค.ศ. 1823–1839
ค.ศ. 1842–1926
อัฟกานิสถานก่อนปี ค.ศ. 1893
อัฟกานิสถานก่อนปี ค.ศ. 1893
สถานะยึดครองโดยบริติช (ค.ศ. 1839–1842)
รัฐในอารักขาของบริติช (ค.ศ. 1879–1919)
เมืองหลวงคาบูล
ภาษาทั่วไปปาทาน, เปอร์เซีย
ศาสนา
อิสลามนิกายซุนนีย์
เดมะนิมชาวอัฟกานิสถาน
การปกครองเอมิเรต
เอมีร์ 
 1823–1829
พระเจ้าดอสต์ โมฮัมหมัด ข่าน (องค์แรก)
 1919–1926
พระเจ้าอมานุลเลาะห์
(องค์สุดท้าย)
ยุคประวัติศาสตร์ศตวรรษที่ 19
 ก่อตั้ง
ค.ศ. 1823
 สิ้นสุด
ค.ศ. 1926
พื้นที่
1893652,225 ตารางกิโลเมตร (251,825 ตารางไมล์)
สกุลเงินรูปีอัฟกานิสถาน
ก่อนหน้า
ถัดไป
จักรวรรดิดูร์รานี
ราชอาณาจักรอัฟกานิสถาน
บริติชราช

เอมิเรตอัฟกานิสถาน (อังกฤษ: Emirate of Afghanistan; ปาทาน: د افغانستان امارت Da Afghānistān Amārat) เป็นเอมิเรตที่ปกครองอัฟกานิสถานระหว่างปี ค.ศ. 1823–1926 เอมิเรตแห่งนี้แยกตัวออกจากจักรวรรดิดูร์รานีในช่วงที่พระเจ้าดอสต์ โมฮัมหมัด ข่าน (Dost Mohammed Khan) แห่งราชวงศ์บารักไซ (Barakzai) ขึ้นครองราชย์ ความขัดแย้งของพระเจ้าดอสต์ โมฮัมหมัด ข่านกับมูฮัมหมัด ชาห์แห่งอิหร่าน มีส่วนทำให้รัสเซียและอังกฤษที่กำลังมีข้อพิพาทกันอยู่สนใจแผ่อิทธิพลเข้ามาในภูมิภาคนี้[1] จนนำไปสู่สงครามอังกฤษ-อัฟกานิสถานครั้งที่หนึ่ง ระหว่างปี ค.ศ. 1939–1942[2] หลังสงครามและการสวรรคตของพระเจ้าดอสต์ โมฮัมหมัด ข่าน ตำแหน่งเอมีร์ก็เปลี่ยนมือหลายครั้งจนมาถึงรัชสมัยของพระเจ้าเชอร์ อาลี ข่าน (Sher Ali Khan) ซึ่งเคยถูกเนรเทศไปอยู่ในรัสเซีย การขึ้นครองราชย์ของเอมีร์องค์นี้ทำให้เกิดความขัดแย้งกับอังกฤษอีกครั้ง ในปี ค.ศ. 1878 อังกฤษยาตราทัพเข้าสู่อัฟกานิสถาน เกิดเป็นสงครามอังกฤษ-อัฟกานิสถานครั้งที่สอง การสู้รบยุติลงในปี ค.ศ. 1880 หลังอังกฤษและอัฟกานิสถานทำสนธิสัญญาสันติภาพและสถาปนาพระเจ้าอับดุร ราห์มาน ข่าน (Abdur Rahman Khan) ขึ้นเป็นเอมีร์[2] ต่อมาในปี ค.ศ. 1893 อังกฤษและอัฟกานิสถานลงนามยอมรับเส้นดูรันด์ ซึ่งเป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างอัฟกานิสถานและปากีสถาน และเป็นพื้นที่กันชนระหว่างรัสเซียกับอังกฤษ

หลังพระเจ้าอับดุร ราห์มาน ข่านสวรรคตในปี ค.ศ. 1901 พระเจ้าฮาบิบุลลอฮ์ ข่าน (Habibullah Khan) พระโอรส ทรงขึ้นครองราชย์ต่อ พระองค์ทรงพยายามประนีประนอมกับทั้งรัสเซียและอังกฤษ และวางตัวเป็นกลางในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง[3] หลังพระเจ้าฮาบิบุลลอฮ์ ข่านสวรรคต พระเจ้านาสรุลลอฮ์ ข่าน (Nasrullah Khan) พระอนุชาทรงขึ้นครองราชย์ต่อ แต่ต่อมาถูกโค่นอำนาจโดยพระเจ้าอมานุลเลาะห์ พระองค์ทำสงครามกับอังกฤษอีกครั้งในสงครามอังกฤษ-อัฟกานิสถานครั้งที่สาม และทำให้อัฟกานิสถานได้รับเอกราชจากอังกฤษ[2] ในปี ค.ศ. 1926 พระเจ้าอมานุลเลาะห์ทรงขึ้นครองราชย์เป็น "กษัตริย์แห่งอัฟกานิสถาน" และเปลี่ยนจากเอมิเรตเป็นราชอาณาจักรอัฟกานิสถาน[4]

อ้างอิง

[แก้]
  1. The Great Game in Asia | Foreign Affairs
  2. 1 2 3 "ANGLO-AFGHAN WARS – Encyclopaedia Iranica". สืบค้นเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2015.
  3. "Second World War Books: History Page - Stone & Stone". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-01-28. สืบค้นเมื่อ 2015-11-07.
  4. Poullada, L. B. "AMĀNALLĀH". Encyclopædia Iranica (Online ed.). United States: Columbia University.