รถไฟความเร็วสูงในประเทศไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รถไฟความเร็วสูง
Thailand HSR Banner.jpg
ข้อมูลทั่วไป
ระบบ ประเทศจีน เหอเซี๋ยห้าว[ต้องการอ้างอิง] หรือ
ญี่ปุ่น ชิงกันเซ็ง[ต้องการอ้างอิง] หรืออื่น ๆ
สถานะ
  • พิจารณาเส้นทางและแหล่งทุน
  • พิจารณา EIA ในช่วงกรุงเทพ-พิษณุโลก [1]
  • พิจารณา EIA ในช่วงกรุงเทพ-หัวหิน [2]
  • กำลังจัดทำ EIA ในสายที่เหลือ
สถานที่ ไทย ประเทศไทย
สถานีปลายทาง สถานีกลางบางซื่อ
จำนวนเส้นทาง 4 สาย
เว็บไซต์ thaihispeedtrain.com
ข้อมูลทางเทคนิค
ช่วงกว้างราง รางมาตรฐาน (1.435 เมตร)
ระบบจ่ายไฟฟ้า 25 kV 50/60 Hz จ่ายไฟเหนือหัว
ความเร็ว ~180 กิโลเมตร/ชั่วโมง

โครงการรถไฟความเร็วสูงในประเทศไทย (อังกฤษ: Thailand High-speed Rail Project) เป็นโครงการเมกะโปรเจกต์ของประเทศไทยในการก่อสร้างระบบรถไฟความเร็วสูง มีเป้าหมายในการพัฒนาเศรษฐกิจ และเชื่อมโยงตลาดการค้า ระหว่างกลุ่มประเทศแถบลุ่มแม่น้ำโขง เนื่องจากประเทศไทยถือเป็นศูนย์กลางของอินโดจีน มีเป้าหมายในการก่อสร้าง 4 สาย ได้แก่ สายเหนือ, สายตะวันออก, สายตะวันออกเฉียงเหนือ และสายใต้

ประวัติ[แก้]

สยามถือเป็นประเทศที่มีรถไฟใช้เป็นอันดับต้นๆของเอเชีย โดยได้มีการตั้งกรมรถไฟ ในปี พ.ศ. 2433 หลังจากนั้นก็มีการพัฒนาระบบรถไฟไทยอย่างเรื่อยมา แต่การพัฒนาถือว่าเป็นไปอย่างช้ามาก และเริ่มที่จะล้าหลัง อีกทั้งอะไหล่หัวรถจักรนั้นหาซื้อได้ยาก จึงได้มีแนวคิด ที่จะพัฒนาระบบรถไฟในประเทศ เป็นระบบรถไฟความเร็วสูง โดยเริ่มมีการศึกษาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535[3] ในรัฐบาลนายชวน หลีกภัย เป็นต้นมา ในปี พ.ศ. 2537 มีการศึกษาโครงการรถไฟความเร็วสูง สายกรุงเทพ - สนามบินหนองงูเห่า - ระยอง และคณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติโครงการดังกล่าว เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2537[3] ต่อมาในปี พ.ศ. 2547 รัฐบาลพ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร ได้ตั้งคณะกรรมการศึกษาความเป็นไปได้ ในสายกรุงเทพฯ-นครราชสีมา เป็นหนึ่งในเมกะโปรเจกต์ของรัฐบาล แต่เนื่องจากเกิดการรัฐประหาร ทำให้โครงการฯตกไป

มกราคม พ.ศ. 2551 พรรคพลังประชาชน ได้รับเลือกตั้งมาเป็นรัฐบาล นายกรัฐมนตรี สมัคร สุนทรเวช ได้ประกาศที่จะสานต่อโครงการรถไฟฟ้าและรถไฟความเร็วสูงทั่วประเทศอีกครั้ง แต่เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองไม่ปกติ จากการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ทำให้โครงการมีความคืบหน้าน้อยมาก

ธันวาคม พ.ศ. 2551 พรรคประชาธิปัตย์ สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ ก็ได้สานต่อโครงการฯ มีการเปิดทางให้ต่างประเทศได้ศึกษาแนวเส้นทาง โดยสองประเทศที่สนใจเข้ามาลงทุน คือ ประเทศจีน และ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งญี่ปุ่นสนใจที่จะลงทุนในเส้นทาง กรุงเทพฯ-เชียงใหม่ ส่วนจีน มีความสนใจในเส้นทาง กรุงเทพฯ-หนองคาย ซึ่งขณะนั้น จีนก็ได้กำลังเจรจากับรัฐบาลลาว เพื่อสร้างทางรถไฟฟ้าความเร็วสูง ซึ่งในอนาคตนั้นสามารถเชื่อมต่อเข้ากับเส้นทางกรุงเทพ-หนองคายได้เลย เนื่องจากจีนมีแผนวางเส้นทางรถไฟความเร็วสูง ไปถึงสิงคโปร์ แต่ภายหลังการเจรจาระหว่างรัฐบาลจีนและลาวมีปัญหา เนื่องจากรัฐบาลลาวเห็นว่า เงื่อนไงที่รัฐบาลจีนได้เสนอมานั้นเกินกว่าที่ลาวจะสามารถยอมรับได้ และเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของประเทศ ส่งผลให้โครงการรถไฟความเร็วสูงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยต้องสะดุดลง

ตุลาคม พ.ศ. 2553 ที่ประชุมร่วมรัฐสภาได้ลงมติเห็นชอบกรอบการเจรจาความร่วมมือด้านการพัฒนากิจการรถไฟระหว่างราชอาณาจักรไทยกับสาธารณรัฐประชาชนจีน กรอบการเจรจาดังกล่าว มีสาระสำคัญในการสร้างความร่วมมือเพื่อพัฒนากิจการรถไฟระหว่างไทย-จีน 5 ด้าน คือ 1.เส้นทางกรุงเทพฯ-หนองคาย 2.เส้นทางกรุงเทพฯ-ระยอง 3. เส้นทางกรุงเทพฯ-ปาดังเบซาร์ 4.เส้นทางกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ และ 5.เส้นทางกรุงเทพฯ-อุบลราชธานี

ธันวาคม พ.ศ. 2554 รัฐบาลไทยโดยการนำของพรรคเพื่อไทย ได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจ กับรัฐบาลจีน หนึ่งในนั้นคือโครงการรถไฟความเร็วสูงกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ ซึ่งหมายความว่า รัฐบาลจีนมีความประสงค์ที่จะร่วมทุนกับรัฐบาลไทยในการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงในเส้นทางนี้

พ.ศ. 2555 ระหว่างการประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจรครั้งที่ 1 ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ วันที่ 14-15 มกราคม 2555 คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติงบประมาณส่วนหนึ่งให้สร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูง สายกรุงเทพฯ-เชียงใหม่ และในการประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจรครั้งที่ 2 ในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2555 ได้อนุมัติให้ดำเนินโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูง กรุงเทพฯ-หนองคาย

พ.ศ. 2556 รัฐบาลไทยได้ยกร่างพระราชบัญญัติให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินฯ จำนวน 2 ล้านล้านบาท สำหรับใช้พัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ โดยโครงการรถไฟความเร็วสูงเป็นหนึ่งในโครงการที่ถูกบรรจุอยู่ในเนื้อหาของพรบ. โดยมีแนวทางที่รัฐบาลไทยจะเป็นเจ้าของระบบรางและให้สัมปทานการดำเนินงานแก่เอกชน วางแผนให้สามารถทำการประกวดราคาได้ภายในไตรมาส 1/2557 ซึ่งพ.ร.บ. ได้ผ่านรัฐสภาในเดือนพฤศจิกายน อย่างไรก็ตาม พรรคประชาธิปัตย์ได้ยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ว่าการออกพ.ร.บ. นี้ ไม่ชอบด้วยกฎหมายในทันที อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการชุมนุมของกลุ่มกปปส.ทำให้รัฐบาลประกาศยุบสภาในเดือนเดียวกัน และทำให้โครงการทั้งหมดล่าช้าออกไปอย่างไม่มีกำหนด

มกราคม พ.ศ. 2557 ศาลรัฐธรรมนูญ ได้ไต่สวนคำร้องพ.ร.บ. 2 ล้านล้านบาทไม่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งระหว่างการไต่สวน ตุลาการบางคนได้แสดงทรรศนะต่อต้านโครงการนี้ อาทิ "ไม่คำนึงถึงปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง", "รถไฟเร็วสูงยังไม่จำเป็นกับไทย" หรือ "ให้ถนนลูกรังหมดก่อน" ซึ่งทำให้ศาลถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมาก ในประเด็นที่ว่าศาลไต่สวนนอกเหนืออำนาจหน้าที่ เพราะควรไต่สวนเฉพาะประเด็นที่ขัดกฎหมาย ท้ายที่สุด ศาลรัฐธรรมนูญได้ตีตกพระราชบัญญัติฉบับนี้ ในวันที่ 12 มีนาคม 2557

กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 ทั้งนี้การศึกษาและการดำเนินการต่างๆที่ดำเนินอยู่ ให้ดำเนินต่อไป อย่างไรก็ตาม จากการที่รัฐบาลทหารมุ่งเน้นสร้างเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับรัฐบาลจีน ทำให้รัฐบาลทหารได้หยิบยกโครงการนี้ขึ้นมาพิจารณาอีกครั้ง โดยหลีกเลี่ยงที่จะใช้คำว่ารถไฟความเร็วสูง และหันไปเรียกว่า "รถไฟทางคู่รางมาตรฐาน" แทน โดยมุ่งเน้นในการเชื่อมต่อกับจีนในสายอีสาน ก่อสร้างโดยใช้เงินกู้จากจีนเป็นหลัก อย่างไรก้ตาม โครงการต้องมาสะดุดอีกครั้ง เมื่อจีนกำหนดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้สูงเกินไปและจีนขอเดินรถเอง[4]

เมษายน พ.ศ. 2558 ทำให้รัฐบาลต้องหันไปพิจารณาแหล่งทุนจากแหล่งอื่นๆ อาทิ ไจก้า ที่เสนออัตราดอกเบี้ยถูกกว่า และยังทาบทามนายธนินท์ เจียรวนนท์ โดยเครือเจริญโภคภัณฑ์ มาร่วมลงทุน[5]

สายเหนือ (กรุงเทพ - เชียงใหม่)[แก้]

สายตะวันออก (กรุงเทพ - ระยอง)[แก้]

สถานี เชื่อมต่อกับ ที่ตั้ง
รถไฟความเร็วสูงสายตะวันออก
HE01 บางซื่อ รถไฟความเร็วสูง สายเหนือ (เชียงใหม่)
รถไฟความเร็วสูง สายตะวันออกเฉียงเหนือ (หนองคาย)
รถไฟความเร็วสูง สายใต้ (ปาดังเบซาร์)

Bangkok MRT Blue line unofficial logo.png รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
Bangkok MRT Red line unofficial logo.png รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง


  ทางรถไฟสายเหนือ
  ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ
  ทางรถไฟสายใต้
 ทางรถไฟสายตะวันออก

เขตบางซื่อ กรุงเทพมหานคร
HE02 พญาไท Bangkok Airport Link unofficial logo.png รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
Bangkok MRT Red line unofficial logo.png รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน
Bangkok MRT Light Green line unofficial logo.png รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท
เขตราชเทวี
HE03 มักกะสัน Bangkok Airport Link unofficial logo.png รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

Bangkok MRT Red line unofficial logo.png รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน
Bangkok MRT Blue line unofficial logo.png รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล

HE04 ลาดกระบัง
หรือ สุวรรณภูมิ
Bangkok Airport Link unofficial logo.png รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ อำเภอบางพลี สมุทรปราการ
HE05 ฉะเชิงเทรา  ทางรถไฟสายตะวันออก
 ทางรถไฟสายชายฝั่งทะเลตะวันออก
อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา ฉะเชิงเทรา
HE06 ชลบุรี* อำเภอเมืองชลบุรี ชลบุรี
HE07 ศรีราชา* อำเภอศรีราชา
HE08 พัทยา* เมืองพัทยา
HE09 มาบตาพุด* ระยอง
หมายเหตุ - *สถานีใหม่

ช่วง แก่งคอย - มาบตาพุด[แก้]

  • ระยะทาง: 246.5 กิโลเมตร
  • มูลค่าการลงทุน: ราว 59,000 ล้านบาท
  • คาดว่าจะแล้วเสร็จ: ภายใน พ.ศ. 2562

สายตะวันออกเฉียงเหนือ - ตะวันออก (กรุงเทพ - หนองคาย - มาบตาพุด)[แก้]

ช่วง แก่งคอย - กรุงเทพ[แก้]

  • ระยะทาง: 133 กิโลเมตร
  • มูลค่าการลงทุน: ราว 170,450 ล้านบาท
  • คาดว่าจะแล้วเสร็จ: ภายใน พ.ศ. 2562


ช่วง แก่งคอย - นครราชสีมา[แก้]

  • ระยะทาง: 138.5 กิโลเมตร
  • มูลค่าการลงทุน: ราว 170,450 ล้านบาท
  • คาดว่าจะแล้วเสร็จ: ภายใน พ.ศ. 2562

ช่วง นครราชสีมา - หนองคาย[แก้]

  • ระยะทาง: 355 กิโลเมตร
  • มูลค่าการลงทุน: ราว 108,855 ล้านบาท
  • คาดว่าจะแล้วเสร็จ: ภายใน พ.ศ. 2562

สายใต้ (กรุงเทพ - ปาดังเบซาร์)[แก้]

ช่วง (หาดใหญ่ - ปาดังเบซาร์)[แก้]

  • ระยะทาง: 225 กิโลเมตร
  • มูลค่าการลงทุน: ประมาณ 48 ล้านบาท
  • คาดว่าจะแล้วเสร็จ: แผนลงทุนในอนาคต

อ้างอิง[แก้]

  1. นับ1ยื่นขออีไอเอไฮสปีดเทรนกทม.-พิษณุโลก ประชาชาติธุรกิจ. 27 กันยายน 2556.
  2. เดินหน้าไฮสปีดเทรน เดลินิวส์. 30 พฤษภาคม 2557.
  3. 3.0 3.1 การศึกษาโครงการรถไฟความเร็วสูง สายกรุงเทพ-สนามบินหนองงูเห่า-ระยอง พ.ศ. 2539 สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
  4. ไทยเหวอต้องถอย! สร้างรถไฟทางคู่ชะงัก จีนให้กู้รีดดอกเบี้ยสูง แถมขอสร้าง-เดินรถเองอีก มติชน. 6 กุมภาพันธ์ 2558
  5. "ซีพี" สนใจสร้างไฮสปีดเทรน ควงจีน-ฮ่องกงโชว์ความพร้อม มติชน. 24 เมษายน. 2558
  6. ค่านั่งไฮสปีดเทรนกม.ละ2.5บาท เล็งปรับแผนสถานีกลางบางซื่อเชื่อมต่อ เพิ่มชานชาลารับลูกค้ารถไฟเร็วสูง-สีแดง มติชน. บทสัมภาษณ์ ดร.ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม. 7 ธันวาคม พ.ศ. 2555.
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 บัญชีท้ายพรบ. ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมของประเทศ พ.ศ. ... 15 มีนาคม พ.ศ. 2556

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]