ทางรถไฟสายปากน้ำ
ทางรถไฟสายปากน้ำ เป็นทางรถไฟเอกชนที่เดินรถระหว่างหัวลำโพง กรุงเทพมหานคร กับเมืองปากน้ำ จังหวัดสมุทรปราการ เป็นระยะทาง 21 กิโลเมตร ตั้งแต่ พ.ศ. 2436 ถึง พ.ศ. 2503 เป็นทางรถไฟสายแรกของประเทศไทย
ทางรถไฟสายปากน้ำดำเนินการโดย กอมปานีรถไฟ หรือ บริษัทรถไฟปากน้ำ บริหารงานโดยอังเดร เดอ ริเชอลิเออร์ (พระยาชลยุทธโยธิน) ชาวเดนมาร์ก และแอลเฟรด ยอนลอบเตอด เยฟอานีเอช (พระนิเทศชลธี) ได้รับสัมปทานตั้งแต่วันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2429 เป็นเวลา 50 ปี สิ้นสุด พ.ศ. 2479 เริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2434 [1] แล้วเสร็จเปิดเดินขบวนรถครั้งแรกเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2436 (ร.ศ. 112) โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดบริการ และเสด็จขึ้นประทับโดยสารขบวนรถไฟพระที่นั่ง พร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ [2] มีวิศวกรเดินรถชื่อ ที.เอ. ก็อตเช่ (Captain T.A. Gottsche) ชาวเดนมาร์ก ต่อมาได้รับราชทินนามเป็น ขุนบริพัตรโภคกิจ ต้นสกุล คเชศะนันทน์
สถานีต้นทางรถไฟ คือ สถานีหัวลำโพง ตั้งอยู่ริมคลองหัวลำโพง [3] ปัจจุบันคือบริเวณถนนพระราม 4 ตรงข้ามกับสถานีรถไฟกรุงเทพในปัจจุบัน สถานีปลายทางคือ สถานีปากน้ำ ปัจจุบันเป็นถนนหน้าทางเข้าท่าเรือข้ามฟากไปฝั่งพระสมุทรเจดีย์ [3] ระหว่าง พ.ศ. 2436 ถึง พ.ศ. 2459 มีสถานีรายทางทั้งสิ้น 10 สถานี และเพิ่มเป็น 12 สถานีจนสิ้นสุดสัมปทาน หลังจากสิ้นสุดสัมปทานแล้วกรมรถไฟได้ดำเนินการต่อ จนกระทั่งยกเลิกทางรถไฟสายนี้ เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2503 ในรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ [4] และรื้อทางรถไฟสร้างเป็นถนนพระราม 4 และถนนทางรถไฟสายเก่า
การเดินรถในระยะแรก ใช้หัวรถจักรไอน้ำ ผลิตโดยบริษัท เคร้าส์ (Krauss) จากเมืองมิวนิค ประเทศเยอรมัน [3] ในภายหลังได้เปลี่ยนเป็นรถรางไฟฟ้า
รายชื่อสถานี [5]
| ชื่อสถานี / ที่หยุดรถ | ชื่อภาษาอังกฤษ | ระยะทาง | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| บางกอก | Bangkok | 0.0 | |
| ศาลาแดง | Sala Deng | 2.3 | |
| คลองเตย | Klong Toi | 5.2 | |
| บ้านกล้วย | Ban Kluei | 7.1 | ที่หยุดรถ |
| พระโขนง | Prakonong | 8.9 | |
| บางจาก | Bangdjak | 10.5 | |
| บางนา | Bang Na | 12.0 | |
| สำโรง | Samrong | 14.8 | |
| จอรเข้ (จระเข้) | Chorakhe | 17.3 | |
| บางนางเกรง (บางนางเกร็ง) | Bang Nang Greng | 18.8 | ที่หยุดรถ |
| มหาวง (มหาวงศ์) | Mahawong | 20.0 | ที่หยุดรถ |
| ปากน้ำ | Paknam | 21.3 |
[แก้] อ้างอิง
- ^ รถไฟสายปากน้ำ
- ^ ตามรอย หัวจักรรถไฟสายปากน้ำ ทางรถไฟสายแรกของประเทศไทย
- ^ 3.0 3.1 3.2 ตามรอย หัวจักรรถสายปากน้ำ
- ^ โรม บุนนาค. ชุดบันทึกแผ่นดิน ตอน เรื่องเก่าเล่าสนุก ๒. กรุงเทพฯ : สยามบันทึก, 2552. 216 หน้า. ISBN 978-611-7180-00-2
- ^ รายชื่อสถานีรถไฟสายปากน้ำ จากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
|
||||||||||||||||||||||||||
