พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
พระวรวงศ์เธอ ชั้น 4
พระองค์เจ้าชั้นตรี
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร.jpg
เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
ดำรงตำแหน่งพ.ศ. 2453 - พ.ศ. 2455
ก่อนหน้าพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
ถัดไปเจ้าพระยาอภัยราชามหายุติธรรมธร (หม่อมราชวงศ์ลพ สุทัศน์)
หม่อมหม่อมเชื่อม กฤดากร ณ อยุธยา
หม่อมปรุง กฤดากร ณ อยุธยา
บุตร5 คน
ราชวงศ์จักรี
พระบิดาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์
พระมารดาหม่อมสุภาพ กฤดากร ณ อยุธยา
ประสูติ2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418
จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
สิ้นพระชนม์5 ตุลาคม พ.ศ. 2471 (53 ปี)
กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส

มหาอำมาตย์เอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร (2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 - 5 ตุลาคม พ.ศ. 2471) อดีตเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม องคมนตรีในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว[1] และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว[2] เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ กับหม่อมสุภาพ

พระประวัติ[แก้]

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ประสูติเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร พระองค์จบการศึกษาวิชาทางกฎหมายจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์และเนติบัณฑิตอังกฤษ เมื่อสำเร็จการศึกษาทรงเริ่มรับราชการในตำแหน่งเลขานุการพิเศษ กระทรวงต่างประเทศ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร เมื่อ พ.ศ. 2455[3] พระองค์มีหม่อม 2 คนคือหม่อมเชื่อมและหม่อมปรุง ทรงมีโอรสและธิดา คือ

1.หม่อมราชวงศ์ บุญระบือ กฤดากร

2.หม่อมราชวงศ์ บรรลือศักดิ์ กฤดากร

3.หม่อมราชวงศ์ สมัครสมาน กฤดากร

4.หม่อมราชวงศ์ เจริญศักดิ์ กฤดากร

5.หม่อมราชวงศ์ ถนอมศักดิ์ กฤดากร

การรับราชการ[แก้]

  • เลขานุการพิเศษ กระทรวงต่างประเทศ
  • กรกฎาคม พ.ศ. 2443 เลขานุการพิเศษ กระทรวงมหาดไทย [4]
  • 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 รับพระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการ [5]
  • 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2445 ปลัดมณฑลนครศรีธรรมราช [6]
  • 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2445 รับพระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการและกราบถวายบังคมลา[7][8]
  • ผู้ว่าการเมืองสงขลา
  • 7 กันยายน พ.ศ. 2449 อัครราชทูตไทยประจำกรุงปารีส โรม มาดริด ลิสบอน[9]
  • 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 เสด็จกลับถึงกรุงเทพ[10]
  • อัครราชทูตพิเศษผู้มีอำนาจเต็มประจำกรุงปารีส

เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1919 (พ.ศ. 2462) ทรงเป็นผู้แทนสยาม ลงนามในสนธิสัญญาแวร์ซายส์ครั้งสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 1 ร่วมกับพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นเทววงศวโรทัย

สิ้นพระชนม์[แก้]

พระองค์ประชวรพระโรคพระวักกะ (ไต) พิการ และสิ้นพระชนม์ด้วยพระหทัย (หัวใจ) พิการเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2471กรุงเจนีวา รวมพระชันษาได้ 53 ปี 95 วัน[11]

พระเกียรติยศ[แก้]

พระอิสริยยศ[แก้]

  • หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร
  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
ธรรมเนียมพระยศของ
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
การทูลฝ่าพระบาท
การแทนตนเกล้ากระหม่อม/เกล้ากระหม่อมฉัน
การขานรับเกล้ากระหม่อม/เพคะ

พระยศ[แก้]

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
รับใช้กระทรวงยุติธรรม
กองเสือป่า
ชั้นยศมหาอำมาตย์เอก
นายหมวดเอก.jpg นายหมวดเอก

พระยศพลเรือน[แก้]

  • มหาอำมาตย์เอก[12]
  • มหาอำมาตย์ตรี[13]

พระยศเสือป่า[แก้]

  • นายหมวดเอก[14]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

พระองค์ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2453/D/2167.PDF
  2. ราชกิจจานุเบกษา,การพระราชพิธีตั้งองคมนตรี
  3. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนา หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า, เล่ม ๒๙, ตอน ง, ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๕, หน้า ๑๒๕๐
  4. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  5. พระราชทานสัญญาบัตร์ตำแหน่งน่าที่ราชการ
  6. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  7. พระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งน่าที่ราชการ
  8. ข้าราชการกราบถวายบังคมลา
  9. การตั้งหม่อมเจ้าจรูญศักดิ์
  10. หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤษฎากรเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท
  11. ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม ๔๕, ตอน ง, ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๑, หน้า ๒๖๓๙
  12. "พระบรมราชโองการ ประกาศพระราชทานยศ แก่ ข้าราชการ กระทรวงยุติธรรม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 28: 920. 13 สิงหาคม 2454. สืบค้นเมื่อ 4 มีนาคม 2564. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  13. แจ้งความกระทรวงวัง
  14. พระราชทานยศเสือป่า
  15. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2455/D/1397.PDF
  16. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2452/D/2000_1.PDF
  17. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2450/013/331_1.PDF
  18. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2452/D/1847.PDF
  19. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๕, เล่ม ๒๘, ตอน ๐ ง, ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๔๙
  20. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์