พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
พระวรวงศ์เธอ ชั้น 4
พระองค์เจ้าชั้นตรี
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร.jpg
เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
ดำรงตำแหน่งพ.ศ. 2453 - พ.ศ. 2455
ก่อนหน้าพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
ถัดไปเจ้าพระยาอภัยราชามหายุติธรรมธร (หม่อมราชวงศ์ลพ สุทัศน์)[1]
หม่อมหม่อมเชื่อม กฤดากร ณ อยุธยา
หม่อมปรุง กฤดากร ณ อยุธยา
บุตร5 คน
ราชวงศ์จักรี
พระบิดาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์
พระมารดาหม่อมสุภาพ กฤดากร ณ อยุธยา
ประสูติ2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418
จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
สิ้นพระชนม์5 ตุลาคม พ.ศ. 2471 (53 ปี)
กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส

มหาอำมาตย์เอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร (2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 - 5 ตุลาคม พ.ศ. 2471) อดีตเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม องคมนตรีในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว[2] และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว[3] เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ กับหม่อมสุภาพ

พระประวัติ[แก้]

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ประสูติเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2418 มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร พระองค์จบการศึกษาวิชาทางกฎหมายจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์และเนติบัณฑิตอังกฤษ เมื่อสำเร็จการศึกษาทรงเริ่มรับราชการในตำแหน่งเลขานุการพิเศษ กระทรวงต่างประเทศ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร เมื่อ พ.ศ. 2455[4] พระองค์มีหม่อม 2 คนคือหม่อมเชื่อมและหม่อมปรุง ทรงมีโอรสและธิดา คือ

1.หม่อมราชวงศ์ บุญระบือ กฤดากร

2.หม่อมราชวงศ์ บรรลือศักดิ์ กฤดากร

3.หม่อมราชวงศ์ สมัครสมาน กฤดากร

4.หม่อมราชวงศ์ เจริญศักดิ์ กฤดากร

5.หม่อมราชวงศ์ ถนอมศักดิ์ กฤดากร

การรับราชการ[แก้]

  • เลขานุการพิเศษ กระทรวงต่างประเทศ
  • 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2443 เลขานุการ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย[5]
  • 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 เลขานุการ กระทรวงมหาดไทย[6]
  • 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2445 ปลัดเทศาภิบาลมณฑลนครศรีธรรมราช[7][8][9]
  • ผู้ว่าราชการเมืองสงขลา
  • 7 กันยายน พ.ศ. 2449 อัครราชทูตไทยประจำกรุงปารีส โรม มาดริด ลิสบอน[10]
  • 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 เสด็จกลับมารับราชการที่กรุงเทพ[11]
  • 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 รองเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม[12]
  • 26 มิถุนายน พ.ศ. 2453 รั้งตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม[13]
  • 27 มกราคม พ.ศ. 2454(นับแบบปัจจุบัน) เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม[14]
  • 28 มิถุนายน พ.ศ. 2455 อัครราชทูตพิเศษผู้มีอำนาจเต็มประจำกรุงปารีส[15]

เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1919 (พ.ศ. 2462) ทรงเป็นผู้แทนสยาม ลงนามในสนธิสัญญาแวร์ซายส์ครั้งสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 1 ร่วมกับพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นเทววงศวโรทัย

สิ้นพระชนม์[แก้]

พระองค์ประชวรพระโรคพระวักกะ (ไต) พิการ และสิ้นพระชนม์ด้วยพระหทัย (หัวใจ) พิการเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2471กรุงเจนีวา รวมพระชันษาได้ 53 ปี 95 วัน[16]

พระเกียรติยศ[แก้]

พระอิสริยยศ[แก้]

  • หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร
  • พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
ธรรมเนียมพระยศของ
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
การทูลฝ่าพระบาท
การแทนตนเกล้ากระหม่อม/เกล้ากระหม่อมฉัน
การขานรับเกล้ากระหม่อม/เพคะ

พระยศ[แก้]

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
รับใช้กระทรวงยุติธรรม
กองเสือป่า
ชั้นยศมหาอำมาตย์เอก
นายหมวดเอก.jpg นายหมวดเอก

พระยศพลเรือน[แก้]

  • มหาอำมาตย์เอก[17]
  • มหาอำมาตย์ตรี[18]

พระยศเสือป่า[แก้]

  • นายหมวดเอก[19]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

พระองค์ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้

พงศาวลี[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2455/A/109.PDF
  2. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2453/D/2167.PDF
  3. ราชกิจจานุเบกษา,การพระราชพิธีตั้งองคมนตรี
  4. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนา หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร ขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า, เล่ม ๒๙, ตอน ง, ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๕, หน้า ๑๒๕๐
  5. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  6. พระราชทานสัญญาบัตร์ตำแหน่งน่าที่ราชการ
  7. แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
  8. พระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งน่าที่ราชการ
  9. ข้าราชการกราบถวายบังคมลา
  10. การตั้งหม่อมเจ้าจรูญศักดิ์
  11. หม่อมเจ้าจรูญศักดิ์กฤษฎากรเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท
  12. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2452/D/687.PDF
  13. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2453/A/31.PDF
  14. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2453/A/146.PDF
  15. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2455/A/109.PDF
  16. ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม ๔๕, ตอน ง, ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๑, หน้า ๒๖๓๙
  17. "พระบรมราชโองการ ประกาศพระราชทานยศ แก่ ข้าราชการ กระทรวงยุติธรรม" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 28: 920. 13 สิงหาคม 2454. สืบค้นเมื่อ 4 มีนาคม 2564. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  18. แจ้งความกระทรวงวัง
  19. พระราชทานยศเสือป่า
  20. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2455/D/1397.PDF
  21. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2452/D/2000_1.PDF
  22. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2450/013/331_1.PDF
  23. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2452/D/1847.PDF
  24. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๕, เล่ม ๒๘, ตอน ๐ ง, ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๔, หน้า ๔๙
  25. รายพระนามเสนาบดีผู้ได้รับพระราชทานตราวัลภาภรณ์ ในงานเฉลิมพระชนม์พรรษา เล่ม 36 หน้า 3007 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 4 มกราคม 2462
  26. พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์