พระเจ้าแตงหวาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระบาทองค์ชัย
พระเจ้าตระซ็อกประแอม(พระเจ้าแตงหวาน)
พระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงพระนครหลวง
King Ang Chey.PNG
พระรูปฉลองพระองค์สมเด็จพระองค์ชัย(พระเจ้าแตงหวาน)ทรงพระแสงหอกลำแพงชัย อันเป็นเครื่องราชกกุธภัณฑ์ของอาณาจักรกัมพูชา ณ กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา.
ครองราชย์ค.ศ.1290 ถึง 1341
ก่อนหน้าพระเจ้าราชนคริน
(ราชวงศ์วรมันแห่งเมืองพระนครหลวง)
ถัดไปพระบรมนิพพานบท
(ราชวงศ์ตระซ็อกประแอม)
คู่อภิเษกพระนางจันทรวรเทวี(เขมร: វ្រះបាទជយវម៌្មទី៩)
(พระราชธิดาในพระเจ้าราชนคริน.)
พระราชบุตรพระบรมนิพพานบท
พระสิทธานราชา(หรือพระศิริรัตน์เขมร: ព្រះសិរីរតន៍)
ราชวงศ์ราชวงศ์ตระซ็อกประแอม
(โดยปราบดาภิเษก)
พระราชบิดาพระปทุมราชา(เขมร: ព្រះបទុមរាជា)
พระราชมารดาพระนางโสภาวดี(เขมร: ព្រះនាងសុភវត្តី)
ประสูติค.ศ. 1221
สวรรคตค.ศ. 1341
ศาสนาพระทธศาสนาเถรวาท

สมเด็จพระองค์ชัย (เขมร: ព្រះបាទអង្គជ័យ) หรือที่รู้จักในพระนาม พระเจ้าตระซ็อกประแอม (พระเจ้าแตงหวาน) (เขมร: ត្រសក់ផ្អែម ) พระเจ้าแผ่นดินแห่งเมืองพระนครหลวงทรงครองสิริราชสมบัติจาก ค.ศ. 1290 ถึง 1341 ในพระราชพงศาวดารซึ่งพระราชนิพพนธ์โดยสมเด็จนักองค์เอง[1] พระเจ้าแผ่นดินแห่งพระราชอาณาจักรเขมรในขณะนั้น (ปัจจุบันคือ เมืองอุดงฦาไชย จังหวัดกำปงสปือ) กล่าวว่า สมเด็จพระองค์ชัย หรือ พระเจ้าแตงหวานนี้ เป็นปฐมกษัตริย์ต้นราชวงศ์ของราชสกุลนโรดม และเป็นทรงเป็นผู้สร้างพระแสงหอกลำแพงชัย อันเป็นเครื่องราชกกุธภัณฑ์ที่สำคัญมากที่สุดของของอาณาจักรกัมพูชาคู่กับ พระขรรค์ราช พระเจ้าแตงหวานมีชื่อเดิมว่าองค์ชัย พระบิดาเป็นเชื้อพระวงศ์แห่งอาณาจักรจามปา เมื่อพระเจ้าชัยสุริยะวรมันที่7 แห่งอาณาจักรพระนครหลวงทรงยกทัพเข้าโจมตีอาณาจักรจามปา จนมีชัยชนะสามารถผนวกดินแดนจามปาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิได้สำเร็จ เพื่อเฉลิมฉลองชัยชนะเหนือจามปา พระองค์ได้กวาดต้อนเชื้อพระวงศ์จามปา รวมถึงไพร่ทาสชาวจามปาเข้าเป็นเชลยเกณฑ์เป็นแรงงานสร้างปราสาทหิน พระปทุมราชาแห่งจามปาได้เสด็จออกบวชเป็นพราหมณ์ขึ้นไปบำเพ็ญตบะอยู่บนเขาคอยหาโอกาสรวบรวมผู้คนฟื้นฟูอาณาจักรจามปา ส่วนพระนางโสภาวดีพระชายาทรงพระครรภ์ปลอมปนพระองค์อยู่กับเชลย เมื่อพระนางคลอดบุตรชายตั้งชื่อว่าองค์ชัย พออายุได้ 7 ปีมารดาให้ออกตามหาบิดาที่ออกบวชอยู่บนเขา บิดาได้มอบเมล็ดแตงให้ 3 เมล็ดและเหล็กอีกก้อนหนึ่งเชื่อว่าเป็นของวิเศษ องค์ชัยได้นำเมล็ดแตงมาปลูกต่อมาเด็กเลี้ยงวัวมาเก็บกินพบว่ารสชาติดีมีรสหวานฉ่ำ องค์ชัยจึงหวงแตงนั้นมากวันหนึ่งมีวัวจะมากินแตงที่ปลูกไว้องค์ชัยได้นำหินที่บิดามอบให้ขว้างใส่วัวจนทะลุตัววัวเสียชีวิต เรื่องราวของแตงหวานนั้นดังไปถึงหูพระราชาพระเจ้าชัยวรมันที่ 9 พระองค์จึงโปรดที่จะเสวยแตงนั้น เมื่อเสวยแล้วทรงโปรดปรานยิ่งนักจึงทรงแต่งตั้งเป็นหัวหน้าสวนหลวง และโปรดให้นำเหล็กที่ขว้างวัวจนตายไปตีเป็นหอก ไว้ป้องกันโจรขโมยมาลักขโมยแตงต่อมาเมื่อพระองค์ได้เสวยราชแล้วพระแสงหอกลำแพงชัยนั้นได้กลายเป็นเครื่องราชย์กกุธภัณฑ์สำคัญของพระมหากษัตริย์มาจนถึงปัจจุบัน พระเจ้าชัยวรมันที่ 9ทรงพระราชทานพระแสงหอกลำแพงชัยให้เป็นอาญาสิทธิ์ อยู่มาวันหนึ่งพระเจ้าชัยวรมันที่ 9ทรงปารถนาเสวยแตงขึ้นมากลางดึก จึงเสด็จลงไปในสวนจะไปเก็บแตงมาเสวย ซึ่งนายแตงหวานนึกว่าเป็นโจรมาลักแตง จึงเขวี้ยงพระแสงหอกลำแพงชัยอันเป็นอาญาสิทธิ์โดนพระเจ้าชัยวรมันที่ 9ถึงแก่สวรรคต บรรดานาหมื่นสรรพมุขมนตรีทั้งหลายจึงถวายราชสมบัติให้ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นพระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงพระนครหลวง ต่อมา[2]โดยเฉลิมพระนามหลังจากเสวยราชสมบัติว่า พระบาทสมเด็จพระบรมมหาบพิตรธรรมิกมหาราชาธิราช (เขมร: ព្រះបាទ​សម្ដេច​មហាបពិត្រ​ ​ធម្មិក​រាជា​ធិរាជ​ ​ជា​អង្គម្ចាស់​ផែនដី​ក្រុង​កម្ពុជា​ធិបតី )และทรงรับพระนางจันทรวรเทวี(เขมร: វ្រះបាទជយវម៌្មទី៩) อันพระราชธิดาในพระเจ้าชัยวรมันที่ 9เป็นสมเด็จพระอัครมเหสี เรื่องราวตำนานของพระเจ้าแตงหวานนี้มีลักษณะแบบเดียวพระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่านแห่งราชวงศ์พุกาม นักวิชาการกัมพูชาเชื่อว่าการเสด็จขึ้นครองราชย์ของพระเจ้าตระซ็อกประแอมไม่ใช่เหตุบังเอิญแต่มีการวางแผนเป็นขั้นเป็นตอนและมีการเตรียมการไว้โดยพระปทุมราชาพระราชบิดาและเชลยทาสชาวจามปาที่ต้องการยึดอำนาจเพื่อปลดแอกจากพวกวรมัน เพราะหลังจากการเสด็จขึ้นครองราชย์พระเจ้าตระซ็อกปะแอมได้ทำการกวาดล้างกลุ่มอำนาจเก่าจนเกือบสิ้น[3][4]

อ้างอิง[แก้]

  1. ศานติ ภักดีคำ. เขมรรบไทย. กทม. มติชน. 2554. หน้า 272
  2. ↑ "Renowned for its ability to grow tasty cucumbers," according to A. Dauphin-Meunier, History of Cambodia.
  3. http://www.rfa.org/khmer/news/history/the-king-of-angkor-continued-06252014003352.html
  4. http://mblog.manager.co.th/withwit/th-104288
  • A Study report of Ankor Vat
  • สุมาลี บำรุงสุข. นักองค์เอง ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 155 - 157
ก่อนหน้า พระเจ้าแตงหวาน ถัดไป
พระเจ้าชัยวรมันที่ 9
(ราชวงศ์วรมันแห่งเมืองพระนครหลวง)
2leftarrow.png สมเด็จพระเจ้าศรียโศธราปุระแห่งพระนครหลวง
(ค.ศ.1290 ถึง 1341)
2rightarrow.png พระบรมนิพพานบท
(ราชวงศ์ตระซ็อกประแอม)