อำเภอขามทะเลสอ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอขามทะเลสอ
แผนที่จังหวัดนครราชสีมา เน้นอำเภอขามทะเลสอ
แตงโมยอดนิยม โคนมพันธุ์ดี เส้นหมี่
น้ำฉ่า สวนสง่าหนองคู เชิดชูหมอเพลง
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอขามทะเลสอ
อักษรโรมัน Amphoe Kham Thale So
จังหวัด นครราชสีมา
รหัสทางภูมิศาสตร์ 3019
รหัสไปรษณีย์ 30280
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 203.6 ตร.กม.
ประชากร 29,284 คน (พ.ศ. 2555)
ความหนาแน่น 143.83 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอขามทะเลสอ หมู่ที่ 2 ถนนโคกกรวด-โนนไทย ตำบลขามทะเลสอ อำเภอขามทะเลสอ จังหวัดนครราชสีมา 30280
พิกัด 14°57′39″N 101°56′51″E / 14.96083°N 101.94750°E / 14.96083; 101.94750
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4439 7188
หมายเลขโทรสาร 0 4439 7188

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ขามทะเลสอ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา

ประวัติศาสตร์[แก้]

จากคำบอกเล่าต่อกันมานานว่า มีหมู่บ้านอยู่หมู่บ้านหนึ่ง ปัจจุบันห่างจากที่ว่าการอำเภอขามทะเลสอ ออกไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 5 กิโลเมตร ชื่อว่า "บ้านขามทะเลสอ" หมู่บ้านดังกล่าวนี้ตั้งอยู่ริมฝั่งบึงแห่งหนึ่ง อยู่ทางทิศตะวันออกของหมู่บ้าน ซึ่งบึงแห่งนี้ในฤดูแล้งน้ำจะแห้งขอด และเมื่อน้ำในบึงแห้งสนิทดินในบึงจะเป็นสีขาว มีลักษณะคล้ายดินสอพลอง จนชาวบ้านเรียกติดปากว่า "ดินสอ" หรือ "สอ" เมื่อน้ำในบึงแห้งลงไปถึงบริเวณไหน ดินบริเวณนั้นจะกลายเป็นสีขาวถึงที่นั้นจนเมื่อน้ำแห้งหมดบึง ก็จะแลเห็นสีขาวทั่วทั้งบึง มองดูกว้างไกลคล้ายทะเล ชาวบ้านจึงเรียกบึงนี้ว่า "บึงทะเลสอ" และต่อมาได้มีผู้เอาชื่อบ้านกับชื่อบึงมารวมกัน แล้วเรียกชื่อหมู่บ้านนี้ว่า "บ้านขามทะเลสอ" ตราบจนทุกวันนี้

เดิมนั้นหมู่บ้านขามทะเลสอ อยู่ในเขตการปกครองของอำเภอโนนไทยเมื่อมีประชาชนมาอยู่รวมกันมากขึ้น ก็ได้ยกฐานะเป็นตำบลขามทะเลสอ

  • พ.ศ. 2466 ก็ได้ย้ายเขตการปกครองไปขึ้นอยู่กับอำเภอสูงเนิน[1]
  • วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2502 แยกพื้นที่ตำบลขามทะเลสอ และตำบลโป่งแดง อำเภอสูงเนิน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอขามทะเลสอ ขึ้นกับอำเภอสูงเนิน [2]
  • วันที่ 16 มีนาคม 2503 โอนพื้นที่ตำบลหนองสรวง อำเภอโนนไทย มาขึ้นกับ กิ่งอำเภอขามทะเลสอ และ โอนหมู่ 2 และ หมู่ 7 (ในขณะนั้น) ของตำบลด่านใน อำเภอด่านขุนทด มาขึ้นกับกิ่งอำเภอขามทะเลสอ [3]
  • วันที่ 17 พฤศจิกายน 2503 กำหนดเขตตำบลหนองสรวง โดยให้หมู่บ้านที่โอนมาจากตำบลด่านใน อำเภอด่านขุนทด (หมู่ 2 และ หมู่ 7) ตั้งเป็น หมู่ 5 และ หมู่ 6 ของตำบลหนองสรวง [4]
  • วันที่ 22 มีนาคม 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลขามทะเลสอ ในท้องที่บางส่วนของตำบลขามทะเลสอ [5]
  • วันที่ 19 พฤษภาคม 2508 โอนพื้นที่ตำบลพันดุง อำเภอโนนไทย ไปขึ้นกับ กิ่งอำเภอขามทะเลสอ [6]
  • วันที่ 28 กรกฎาคม 2508 ยกฐานะเป็น อำเภอขามทะเลสอ [7]
  • วันที่ 7 ธันวาคม 2509 โอนพื้นที่หมู่ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลค้างพลู อำเภอโนนไทย มาขึ้นกับตำบลหนองสรวง [8]
  • วันที่ 15 กันยายน 2514 โอนพื้นที่หมู่ 4 (ในตอนนั้น) จากตำบลค้างพลู อำเภอโนนไทย มาขึ้นกับตำบลหนองสรวง [9]
  • วันที่ 1 กรกฎาคม 2525 ตั้งตำบลบึงอ้อ แยกจากตำบลหนองสรวง และ ตำบลพันดุง [10]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลขามทะเลสอ เป็น เทศบาลตำบลขามทะเลสอ

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอขามทะเลสอตั้งอยู่ตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอขามทะเลสอแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 46 หมู่บ้าน

1. ขามทะเลสอ (Kham Thale So)
2. โป่งแดง (Pong Daeng)
3. พันดุง (Phan Dung)
4. หนองสรวง (Nong Suang)
5. บึงอ้อ (Bueng O)

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอขามทะเลสอประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลขามทะเลสอ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลขามทะเลสอ
  • เทศบาลตำบลพันดุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพันดุงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลขามทะเลสอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขามทะเลสอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลขามทะเลสอ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งแดงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองสรวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองสรวงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบึงอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงอ้อทั้งตำบล

อ้างอิง[แก้]

  1. ขามสอ
  2. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ". ราชกิจจานุเบกษา 76 (26 ง): 474–475. 24 กุมภาพันธ์ 2502. 
  3. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอโนนไทย อำเภอด่านขุนทด และกิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2503". ราชกิจจานุเบกษา 77 (19 ก): 148–150. 15 มีนาคม 2503. 
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดเขตตำบลในท้องที่ กิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน และอำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 77 (97 ง): 2242–2245. 29 พฤศจิกายน 2503. 
  5. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลขามทะเลสอ กิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 80 (35 ง): 997–998. 9 เมษายน 2506. 
  6. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอโนนไทย และกิ่งอำเภอขามทะเลสอ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2508". ราชกิจจานุเบกษา 82 (41 ก): 312–314. 18 พฤษภาคม 2508. 
  7. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอศรีสวัสดิ์ อำเภอสังขละบุรี อำเภอท่าคันโท อำเภอดอกคำใต้ อำเภอแม่ใจ อำเภอจุน อำเภอขามทะเลสอ อำเภอไพศาลี อำเภอท่าวังผา อำเภอบ้านกรวด อำเภอเด่นชัย อำเภอปทุมรัตน์ อำเภอกะเปอร์ อำเภออากาศอำนวย อำเภอดอนเจดีย์ อำเภอจอมพระ และอำเภอสามโก้ พ.ศ. 2508". ราชกิจจานุเบกษา 82 (59 ก): 565–569. 27 กรกฎาคม 2508. 
  8. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอโนนไทย และอำเภอขามทะเลสอ จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2509". ราชกิจจานุเบกษา 83 (110 ก): 879–881. 6 ธันวาคม 2509. 
  9. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอห้วยแถลงและอำเภอพิมาย กับอำเภอโนนไทย และอำเภอขามทะเลสอ จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2514". ราชกิจจานุเบกษา 88 (98 ก): 621–624. 14 กันยายน 2514. 
  10. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครราชสีมา อำเภอขามทะเลสอ จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 99 (106 ง): 3138–3148. 3 สิงหาคม 2525.