อำเภอมวกเหล็ก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอมวกเหล็ก
แผนที่จังหวัดสระบุรี เน้นอำเภอมวกเหล็ก
เนื้อนุ่ม นมดี กะหรี่ปั๊บดัง
คลังเครื่องหนัง วังรีสอร์ต ยอดน้ำตก
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอมวกเหล็ก
อักษรโรมัน Amphoe Muak Lek
จังหวัด สระบุรี
รหัสทางภูมิศาสตร์ 1911
รหัสไปรษณีย์ 18180, 18220 (เฉพาะตำบลซับสนุ่น),
30130 (เฉพาะตำบลลำพญากลางและตำบลลำสมพุง)
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 681.4 ตร.กม.
ประชากร 54,981 คน (พ.ศ. 2557)
ความหนาแน่น 80.68 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอมวกเหล็ก หมู่ที่ 3 ถนนเทศบาล ตำบลมวกเหล็ก อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี 18180
พิกัด 14°39′20″N 101°11′54″E / 14.65556°N 101.19833°E / 14.65556; 101.19833
หมายเลขโทรศัพท์ 0 3634 1051, 0 3634 1775
หมายเลขโทรสาร 0 3634 1051

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

มวกเหล็ก เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดสระบุรี มีภูเขา แม่น้ำ ลำธาร ที่เขียวขจี แต่เดิมเคยเป็นส่วนหนึ่งของแก่งคอย แต่ต่อมาการรถไฟได้ถือกำเนิดขึ้น ส่งผลให้เกิดชุมชนการค้าผู้คนต่างมาอยู่อาศัย ทำให้กระทรวงมหาดไทยได้จัดตั้งเป็น อำเภอมวกเหล็ก เพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของชาวมวกเหล็กลำธารที่มวกเหล็กนั้นมีน้ำไหลตลอดปีความเขียวขจีจึงมีในริมฝั่งทั้งสอง คลองมวกเหล็กที่ไหลมาจากเขาใหญ่ส่งผลให้เกิดน้ำตกมากมายและคลองสายนี้ไหลไปสิ้นสุดที่แม่น้ำป่าสัก การมาพักผ่อนหย่อนใจ รับฟังเสียงน้ำตก เสียงนกจากธรรมชาติที่เขียวขจีจึงถือเป็นไอเดียที่ดี วิถีชีวิตของชาวมวกเหล็กส่วนใหญ่ใกล้ชิดธรรมชาติอย่างมาก อาชีพหลักคือการเลี้ยงโคนม ผสมกับเลี้ยงวัวและทำไร่สวน ส่งผลให้มีร้านสเต๊กเล็กๆอันหอมหวนมากมาย และเมื่อมาถึงมวกเหล็ก อย่าลืมที่จะซื้อขนมกระหรี่ปั๊ปสอดไส้ต่างๆแสนอร่อย ดังคำขวัญที่ว่า เนื้อนุ่ม นมดี กะหรี่ปั๊บดัง คลังเครื่องหนัง วังรีสอร์ต ยอดน้ำตก

ประวัติศาสตร์[แก้]

มวกเหล็กในอดีตที่ริมทางรถไฟ
มวกเหล็กปัจจุบันที่สถานีรถไฟมวกเหล็ก
หอนาฬิกามวกเหล็กยามค่ำคืนกับตลาดโตรุ่งและการจราจรที่คึกคัก

ในอดีตนั้น มวกเหล็กอยู่ในการปกครองของแก่งคอย แต่เมื่อเส้นทางรถไฟของไทยได้กำเนิดขึ้น จึงให้กำเนิดชุมชนตลาดการค้ามวกเหล็ก ด้วยอาณาเขตที่กว้างใหญ่ไพศาลของแก่งคอย ภูเขา ธรรมชาติ ลำธาร ความเหมาะสมในที่ตั้งของมวกเหล็ก จึงเห็นควรในการแบ่งเขตการปกครองของอำเภอแก่งคอย ออกมาเป็นอำเภอมวกเหล็ก โดยรวมท้องที่ตำบลมวกเหล็ก ตำบลคำพราน และตำบลแสลงพัน [1] เมื่อเรื่องการขอตั้งได้เสนอไปยังกระทรวงมหาดไทยแล้วกระทรวงมหาดไทยก็มีความ เห็นชอบและ สั่งการให้กรมการปกครองดำเนินการต่อไป จนถึงระดับ คณะรัฐมนตรี ซึ่งได้ให้ความเห็นชอบตาม ข้อเสนอของกระทรวงมหาดไทย ให้ตั้งอำเภอมวกเหล็ก ขึ้น ในปีงบประมาณ 2512 และเมื่อ คณะรัฐมนตรีได้ ให้ความเห็นชอบ ในการจัดสรร งบประมาณแล้ว กระทรวงมหาดไทยได้เสนอร่างพระราชกฤษฎีกา ตั้งอำเภอมวกเหล็ก ตามหนังสือกระทรวง มหาดไทย ที่ มท 0309/12049 ลงวันที่ 9 มีนาคม 2511 ในที่สุดได้มีพระราชกฤษฎีกา ลงวันที่ 27 ธันวาคม 2511 ให้แยกตำบลมวกเหล็ก ตำบลแสลงพันละตำบลคำพรานอกจากการปกครองของอำเภอแก่งคอยจัดตั้งเป็นอำเภอขึ้นรียกว่าอำเภอมวกเหล็กโดยมีเขตการปกครองตามเขตเดิมของตำบล และยกฐานะขึ้นเป็นอำเภออย่างสมบูรณ์เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2512 เมื่อระราชกฤษฎีกาได้ประกาศใช้แล้วจังหวัดสระบุรีได้ประกาศให้ประชาชนไปใช้บริการ ของที่ว่าการ อำเภอ ณ ที่ว่าการอำเภอชั่วคราว เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2512 และสร้าง ที่ว่าการอำเภอเสร็จเมื่อ วันที่ 7 พฤษภาคม 2513 โดยมีนายกฤษทอง บัญญัติ เป็นนายอำเภอคนแรก[2]

ที่มาของชื่อเล่ากันเป็นสองนัย นัยหนึ่งว่า มวกเหล็กเป็นชื่อของเถาไม้ชนิดหนึ่งที่ ขึ้นอยู่ทั่วไปริมห้วยแห่งนี้ จึงเรียกหมู่บ้านนี้ว่า มวกเหล็ก อีกนัยหนึ่งเล่าว่าเคยพบหมวกเหล็กของนักรบโบราณที่ห้วยถิ่นนี้ จึงเรียกว่า บ้านหมวกเหล็ก ต่อมาเพี้ยนมาเป็น มวกเหล็ก[3]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอมวกเหล็กแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 ตำบล 80 หมู่บ้าน ได้แก่

ลำดับ ชื่อ อังกฤษ จำนวนหมู่บ้าน
1. มวกเหล็ก (Muak Lek) 13 หมู่บ้าน
2. มิตรภาพ (Mittraphap) 10 หมู่บ้าน
3. หนองย่างเสือ (Nong Yang Suea) 14 หมู่บ้าน
4. ลำสมพุง (Lam Somphung) 10 หมู่บ้าน
5. ลำพญากลาง (Lam Phaya Klang) 18 หมู่บ้าน
6. ซับสนุ่น (Sap Sanun) 15 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอมวกเหล็กประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลมวกเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมวกเหล็กและบางส่วนของตำบลมิตรภาพ
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมวกเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมวกเหล็ก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลมวกเหล็ก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมิตรภาพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมิตรภาพ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลมวกเหล็ก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองย่างเสือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองย่างเสือทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลำสมพุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำสมพุงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลำพญากลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำพญากลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลซับสนุ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับสนุ่นทั้งตำบล

การคมนาคม[แก้]

เส้นทางสายซับประดู่ - บ้านท่าเสาเมื่อพระอาทิตย์ตก

มวกเหล็กมีภูเขาสูงใหญ่มากมาย และป่าไม้ที่เขียวขจี ส่งผลให้เกิดเอกลักษณ์แก่เส้นทางได้แก่

  • อุโมงค์ต้นไม้ บนเส้นทางมวกเหล็ก-วังม่วง เส้นทางสาย 2089 จะมี อุโมงค์ต้นไม้ ซึ่งเกิดจากต้นกระถินณรงค์ใหญ่สูงตระหง่านอยู่ริมสองข้างถนนโน้มกิ่งเข้าหากัน ทำให้ถนนมีความร่มรื่นเป็นระยะทางยาวดูคล้ายอุโมงค์
  • เนินพิศวง ซึ่งหากจอดรถเข้าเกียร์ว่าง จะเกิดภาพลวงตามองเห็นรถเคลื่อนที่จากที่ต่ำไปยังที่สูง ถือเป็นอีก[4]
  • ถนนบนภูเขา จากการที่มีภูเขามากมาย ส่งผลให้มีเส้นทางบนภูเขาเกิดขึ้น เช่น สายมวกเหล็ก–วังม่วง สายซับประดู่–บ้านท่าเสา โดยเฉพาะ สายซับประดู่–บ้านท่าเสา เมื่อมองรอบๆรถเรา จะทำให้เห็นวิวที่สวยงามตระการตา รถราที่น้อยนิด เหมาะแก่การปั่นจักรยานรับอากาศสดชื่นเป็นอย่างยิ่ง

เส้นทางในมวกเหล็กนั้นมีความหลากหลาย สะดวกแก่ผู้ใช้เส้นทาง แม้จะติดขัดภายในตลาดมวกเหล็กอยู่บ้าง แต่ก็เพียงสั้นๆ

ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ[แก้]

สถานีรถไฟมวกเหล็ก

เมื่อมีทางรถไฟ ถือเป็นจุดเริ่มต้นของมวกเหล็ก รถไฟผูกพันกับวิถีชีวิตของชาวมวกเหล็กอย่างมาก ในอดีตจะมีการสัญจรระหว่างมวกเหล็ก - แก่งคอยอยู่บ่อยครั้ง ปัจจุบัน มีสถานีรถไฟอยู่ 3 สถานีและแต่ล่ะสถานีล้วนมีความเป็นมา ดังนี้

1. สถานีรถไฟมวกเหล็ก(ซึ่งเป็นสถานีหลัก)
2. สถานีรถไฟผาเสด็จ
3. สถานีรถไฟหินลับ

ทางรถยนต์[แก้]

มีทางหลวงหลักคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) มี 1 วงเวียนคือ

  • วงเวียนหอนาฬิกามวกเหล็ก

มีและมีถนนเส้นหลัก 10 สาย ได้แก่

1. สายมวกเหล็ก–วังม่วง
2. สายมวกเหล็ก–ซับน้อยเหนือ
3. สายซับประดู่–บ้านท่าเสา
4. สายแก่งคอย–วังม่วง
5. สายเขาไม้เกวียน–หลังสถานีรถไฟ
6. สายหมู่ 3 – บ้านมอมะเกลือ
7. สายซับตาเพ็ง
8. สายบ้านปากคลอง–บ้านดงน้ำฉ่า
9. สายหมู่ 4 – หมู่ 7
10. สายสถานีอนามัย–บ้านหินลับ

ทางขนส่งมวลชน[แก้]

รถประจำทาง จำนวน 3 สาย ได้แก่

  • กรุงเทพ(อนุสาวรีย์ฯ)-มวกเหล็ก
  • สายมวกเหล็ก–วังม่วง
  • สายสระบุรี–มวกเหล็ก–น้ำตกเจ็ดสาวน้อย

การท่องเที่ยว[แก้]

น้ำตกเจ็ดสาวน้อย เมื่อน้ำเขียวขจี

เมืองมวกเหล็กเป็นเมืองที่มีบรรยากาศที่ไม่เหมือนเมืองอื่นในประเทศไทย ร้านนมสด ร้านกาแฟ ร้านสเต็ก มีอยู่มากมายในตลาดมวกเหล็ก ภูเขาที่มีความสวยงาม สลับซับซ้อน สามารถมองเห็นได้ทั่วทั้งเมือง และเส้นทางในเมืองมวกเหล็กมีความสวยงาม เป็นระเบียบเรียบร้อยและสะอาดกว่าเมืองอื่น สำหรับการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เมืองมวกเหล็กมีทั้งน้ำตก ภูเขา และอากาศที่สดชื่น มีกิจกรรมที่นักท่องเที่ยวนิยมมากมาย เช่น ล่องแก่ง, เอทีวี เป็นต้น มีแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ได้แก่

  • ไร่องุ่น เส้นทางมวกเหล็ก-วังม่วง มีไร่องุ่นตั้งอยู่ริมสองข้างทาง ต้อนรับนักท่องเที่ยวตลอดทั้งปี สัมผัสกับบรรยากาศแห่งขุนเขาที่โอบล้อมกับองุ่นสด
  • น้ำตกเจ็ดสาวน้อย เที่ยวเย็นฉ่ำกับน้ำตกดังเมืองมวกเหล็กที่มีถึงเจ็ดชั้น ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อย
  • สวนรุกขชาติมวกเหล็กและน้ำตกมวกเหล็ก แหล่งเพาะพันธุ์ไม้ และน้ำตกแห่งแรกของมวกเหล็ก
  • ฟาร์มโคนมไทย-เดนมาร์ค ที่แห่งนี้ คือจุดเริ่มต้นการเลี้ยงโคนมของประเทศไทย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 9 แห่งเดนมาร์ก ได้ทรงประกอบพิธีเปิดฟาร์มโคนมและศูนย์ฝึกอบรมการเลี้ยงโคนมไทย-เดนมาร์ค อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2505 จึงนับได้ว่าเป็นวันที่มีความสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์ของการเลี้ยงโคนมในประเทศไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2514 รัฐบาลไทยได้รับโอนกิจการฟาร์มโคนมและศูนย์ฝึกอบรมการเลี้ยงโคนมไทย-เดนมาร์ค จัดตั้งเป็นรัฐวิสาหกิจสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีชื่อว่า "องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.)" มีสำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 160 ถนนมิตรภาพ อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนมวกเหล็กวิทยาเพื่อดำเนินบทบาทในการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมและพัฒนาอุตสาหกรรมนมต่อไป รัฐบาลไทยได้กำหนดให้วันที่ 17 มกราคม ของทุกปีเป็นวันโคนมแห่งชาติ
    [5] เป็นหนึ่งในฟาร์มโคนมที่สำคัญของประเทศไทย และเป็นสำนักงานใหญ่ของ อ.ส.ค.[6]

ทีอ.ส.ค เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรแห่งแรกๆของประเทศไทย มีกิจกรรมเช่น ปั่นเรือปั่น ฝึกรีดนมวัวโดยการสอนของเจ้าหน้าที่ ป้อนนมลูกวัว โชว์จับวัวด้วยเชือก และมีการทัวร์ทั่วฟาร์ม ที่มีฉากหลังเป็นภูเขา และท้องฟ้า บรรยากาศที่สดชื่น ในอ.ส.ค.มีลานหญ้ากว้างขนาดใหญ่ มีจุดจอดเฮลิคอปเตอร์สำหรับการเดินทางมาเยือนด้วยเฮลิคอปเตอร์ บริเวณนี้เป็นที่นิยมถ่ายรูปกันเป็นอย่างมาก การเดินทางมาที่อ.ส.ค. สามารถเดินทางมาได้ง่ายๆ อยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพ หากมาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือสามารถเลี้ยวซ้ายเข้าภายในฟาร์มได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย หากเดินทางมาจากฝั่งกรุงเทพเมื่อมาถึงรร.มวกเหล็กวิทยาให้เตรียมยูเทิร์นในมวกเหล็ก และลอดใต้สะพาน เดินทางมาสู่ถนนมิตรภาพอีกฝั่ง และตรงไป เลี้ยวซ้ายเข้าฟาร์มได้เลยเช่นกัน

ทุ่งหญ้ากว้างใหญ่ กับบรรยากาศที่สดชื่น ที่องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย ริมถนนมิตรภาพ

เทศกาล[แก้]

  • เทศกาลศาลเจ้าพ่อมวกเหล็ก เป็นการแห่เฉลิมฉลองแด่ศาลเจ้าพ่อมวกเหล็กอันศักดิ์สิทธิ์ของชาวมวกเหล็ก ในยามค่ำคืนจะเป็นงานเทศกาลออกร้านของกิน เครื่องเล่น และมีการแสดงมหรสพเช่น งิ้ว ลิเก จัดขึ้นในช่วงปลายเดือนธันวาของทุกปี
  • เทศกาลวันโคนมแห่งชาติ เป็นการเฉลิมฉลองการเกิดขึ้นของโคนมไทย จัดขึ้นในช่วงครึ่งเดือนมกราคมของทุกปี โดยมีสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จมาเปิดงาน ภายในเทศกาลจะมีเครื่องเล่น ของกิน และการออกร้านของเจ้าของผลิตภัทณ์นมต่างๆ แต่ในช่วงหลัง มักมีโชว์รูมรถที่ไม่เกี่ยวข้องกับเทศกาลมาอยู่ด้วย
  • เทศกาลทุ่งดอกทานตะวัน เทศกาลปลูกทุ่งทานตะวันสีเหลืองสุดสายตา กับฉากหลังเป็นภูเขาจัดขึ้นในช่วงเดือนพฤศจิกายน-มกราคม ของทุกปี
  • เทศกาลถือศีลกินผัก มวกเหล็กมีชาวจีนที่อพยพมาอาศัยอยู่ และมีศาลเจ้าพ่อมวกเหล็ก เมื่อถึงเทศกาลกินเจ จะมีการจัดซุ้มอาหารตามจุดต่างๆทั่วเมือง จัดขึ้นในทุกวันตรุษจีน

ศิลปวัฒนธรรม[แก้]

ส่วนใหญ่จะเป็นวิถีชีวิตการเลี้ยงโคนม ทำให้เกิดการใช้ชีวิต และการแต่งกายแบบคาวบอยในการเลี้ยงโคนม และผู้คนที่มีความคิดสร้างสรรค์ เนื่องจากใกล้ชิดกับธรรมชาติ


ทิวทัศน์เมือง[แก้]

ย่านตลาดมวกเหล็กกับบรรยากาศยามเย็น

มวกเหล็กเป็นเมืองเล็กๆที่น่าอยู่กว่าเมืองอื่นในประเทศไทย ความสะอาดนั้นดีกว่าเมืองอื่น ย่านชุมชน และตลาดมีหลายแห่งดังนี้

  • ย่านตลาดมวกเหล็ก เป็นบริเวณก่อนถึงทางรถไฟ หากมาจากทิศใต้ บริเวณนี้เป็นตลาดที่มีครบทุกอย่าง ทั้งผักสดในตอนเช้า เนื้อหมู เนื้อวัว ร้านขายยา ร้านขายอุปกรณ์ต่างๆ อุปกรณ์การเกษตร ร้านกาแฟ ร้านสเต๊ก โต้รุ่ง และเป็นแหล่งของร้านตัดผมที่เปิดมาอย่างยาวนานมากมาย
  • ย่านตลาดสีทองคำ เป็นแหล่งรวมร้านค้าเช่นเดียวกับตลาดมวกเหล็ก แต่ส่วนใหญ่จะเน้นไปทางร้านขายขนม ร้านขายอุปกรณ์ทางการเกษตร ร้านรถมอเตอร์ไซ ร้านขายยา และเป็นย่านที่ตั้งของเทศบาลตำบลมวกเหล็ก
  • ย่านริมทางรถไฟ เป็นเพียงถนนสายสั้นๆริมทางรถไฟ เป็นย่านที่มี[อาคารไม้]]แบบโบราณที่ยังคงอนุรักษ์ไว้ที่สร้างโดยการรถไฟ เป็นบรรยากาศที่คลาสสิกอย่างมาก จะมีร้านอยู่น้อยนิด เช่น ร้านขนมเบเกอร์รี่ ร้านตัดผม ร้านขายเสื้อผ้า ร้านตัดเย็บ
  • ย่านโต้รุ่ง มวกเหล็กมีโต้รุ่งถึง 2 แห่ง แห่งแรกคือตลาดโต้รุ่งหน้าน้ำตก และแห่งที่สองคือตลาดโต้รุ่งริมทางรถไฟ
  • ถนนคนเดินมวกเหล็ก(ช่วงเช้า) ในช่วงเช้าของวันเสาร์ เลยไปรษณีย์มวกเหล็กเพียงน้อยนิด จะพบกับถนนคนเดินที่ถอดยาว เต็มไปด้วยร้านค้ามากมาย เป็นถนนคนเดินแห่งแรกของมวกเหล็ก และเก่าแก่ ร้านค้าในยุคก่อนยังคงอยู่ ผลิตภัณฑ์สำหรับใช้ชีวิต รวมตัวอยู่ที่นี่ ของกินเล่นอร่อยๆ มีให้เลือกมากมาย กลิ่นอายความคลาสสิกยังอยู่ที่ถนนคนเดินแห่งนี้
  • ถนนคนเดินมวกเหล็ก(ช่วงเย็น) ก่อนพระอาทิตย์จะตกดิน พ่อค้าแม่ค้าจะเริ่มตั้งร้านของตัวเอง ริมศูนย์เพาะพันธ์ไม้มวกเหล็ก ถนนคนเดินแห่งนี้ตั้งอยู่ริมไม้สูง บรรกาศร่มรื่นกับพระอาทิตย์ตก ร้านค้าของกินอร่อยๆ มากมาย ของใช้ที่มาจากโรงงาน เฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ สามารถซื้อได้ที่นี่
  • ตลาดนัดสี่แยกต้นแค ตั้งอยู่ที่สี่แยกไฟแดงเพียงแห่งเดียวของมวกเหล็ก ซึ่งเป็นจุดตัดของถนนสายมวกเหล็กวังม่วงและมวกเหล็ก-ซับน้อยเหนือ มีร้านของกิน วัตถุดิบทำอาหาร ของใช้ในประจำวัน อยู่มากมาย จัดขึ้นทุกวันจันทร์ พฤหัส ศุกร์ และอาทิตย์
  • ตลาดนัดวันพุทธ ชื่อนั้นบอกอยู่แล้วว่าจัดขึ้นในวันพุทธ ในอดีตเคยจัดที่ริมทางรถไฟ แต่การรถไฟต้องการที่ในการสร้างร้านค้า พ่อค้าแม่ค้าจึงย้ายมาเช่าพื้นที่วัดมวกเหล็กนอกที่ตั้งอยู่ใกล้ จัดเป็นตลาดแทน ตลาดแห่งนี้ตั้งอยู่ในวัด เช่นเดียวกับตลาดนัดสี่แยกต้นแคร์ที่มีร้านค้าของกิน และวัตถุดิบทำอาหาร แต่จะมีร้านน้อยกว่า เพราะมีพื้นที่จำกัด แต่จะได้เห็นความสวยงามของโบสถ์คู่กับตลาดนัดยามเย็น
กะหรี่ปั๊ปมวกเหล็ก

ของดัง[แก้]

  • กะหรี่ปั๊บ เป็นขนมแบบตะวันตกผสมกับอินเดีย คาดว่าท้าวทองกีบม้าคิดค้นขึ้น ตอนแรกใช้ชื่อว่า curry puff (เคอร์รี่ พัฟ) ต่อมาได้เพี้ยนมาเป็น กะหรี่พัฟฟ์ และเพี้ยนเป็นกะหรี่ปั๊บในที่สุด เป็นขนมที่ทอดกรอบสอดไส้หลากหลายเช่น ไส้สัปปะรด ไส้ไก่ ไส้หมูหยองพริกเผา ไส้หมูเห็ดหอม ไส้เผือก ไส้องุ่นที่เป็นการผสมผสานกับองุ่นที่ปลูกมากในมวกเหล็ก รวมทั้งยังมีอีกหลากหลายไส้ กะหรี่ปั๊ปของมวกเหล็กอร่อยและถูก เป็นขนมที่ถ้าผ่านมวกเหล็กจะต้องซื้อกลับไป
  • สเต็ก การเลี้ยงโคและวัวเป็นจำนวนมาก ทำให้เกิดเป็นร้านสเต็กน้อยใหญ่แสนอร่อย นุ่ม หอมละมุน เมื่อมาถึงมวกเหล็ก ไม่ควรพลาด ต้องแวะกินสเต็ก
  • องุ่น ภูมิอากาศที่เหมาะสมทำให้ชาวมวกเหล็กปลูกองุ่นกันเป็นจำนวนมาก เกิดเป็นองุ่นคุณภาพจากมวกเหล็ก
  • เนื้อเค็มและเนื้อหวาน จากที่มวกเหล็กเลี้ยงโคและวัวจำนวนมาก ส่งผลให้เกิดการคิดค้นและเกิดเป็นเนื้อเค็มเนื้อหวาน เป็นของกินเล่นที่อร่อย เคี้ยวกรุบกรอบ

การกีฬา[แก้]

ชาวมวกเหล็กมีสถานที่สำหรับเล่นกีฬาได้หลายแห่ง เช่น

  • ฟิตเนสเทศบาลตำบลมวกเหล็ก
  • สนามฟุตซอลมวกเหล็ก
  • สนามบอลโรงพักมวกเหล็ก

รวมทั้งลานกีฬาและสนามเด็กเล่นอีกหลายแห่ง

ศูนย์ฝึกกีฬาแห่งชาติ[แก้]

ลานจอดรถที่ศูนย์ฝึกกีฬาแห่งชาติ มวกเหล็ก
บรรยากาศฟ้าหลังฝน

ศูนย์ฝึกกีฬาแห่งชาติมวกเหล็กตั้งอยู่บริเวณด้านซ้ายมือของถนนมิตรภาพ ก่อนถึงเทพประทานปาร์ควิว (กรณีเดินทางจากมวกเหล็ก-กรุงเทพฯ) ซึ่งอดีตนายกรัฐมนตรี นายชวน หลีกภัย เป็นประธานในพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2543 ดำเนินการก่อสร้างบนพื้นที่กว่า 600 ไร่ ภายใต้งบประมาณประจำปี 2552 จำนวน 140 ล้านบาท และในปีงบประมาณ 2553 ได้รับงบประมาณจากรัฐบาลเพิ่มเติม ได้แก่ งบประมาณไทยเข้มแข็ง จำนวน 76 ประกอบด้วยการก่อสร้างอาคารดังนี้

  • อาคารที่พักนักกีฬา 5 ชั้น อาคารกีฬาในร่ม (กีฬามวย)
  • อาคารกีฬาคนพิการ
  • สระว่ายน้ำขนาดมาตรฐาน 50 เมตรพร้อมหลังคาและสระกระโดด[7] ตั้งอยู่ ที่ 329 หมู่ 4 ถนนมิตรภาพ ตำบลมิตรภาพ อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี มีทัศนียภาพที่สวยงามท่ามกลางบรรยากาศที่โอบล้อมด้วยภูเขา มีโอโซนบริสุทธิ์เป็นอันดับ 3 ของประเทศไทย และตั้งอยูในพื้นที่ที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดสระบุรีเหมาะสำหรับการพักผ่อนและเล่นกีฬาและให้เช่าสถานที่จัดกิจกรรม ประชุม สัมมนา ฯลฯ เป็นศูนย์กีฬาเพื่อสุขภาพ และห้องพักราคาประหยัดพร้อมสถานที่พักผ่อน ออกกำลังกายท่ามกลางธรรมชาติที่สวยงาม[8]

มวกเหล็กคัพ[แก้]

อำเภอมวกเหล็กได้จัดกิจกรรมการแข่งขันกีฬามวกเหล็กร่วมใจต้านภัยยาเสพติดเป็นประจำทุกปี โดยเริ่มแข่งในครั้งแรกเมื่อปี 2543 วัตถุประสงค์ก็เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ไม่ไปข้องเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ รวมทั้งเป็นการส่งเสริมพลานามัยให้แก่ประชาชน การแข่งขันประกอบด้วย ฟุตบอลชายและหญิง แบ่งประเภทเป็นกลุ่มบริหาร กลุ่มสตรีและแม่บ้าน และกลุ่มประชาชน ซึ่งทุกตำบลจะคัดเลือกส่งทีมเข้าแข่งขันประเภทละ 1 ทีม การแข่งขันเป็นระบบเหย้าเยือน หมุนเวียนกันไป พิธีเปิด-ปิดและนัดชิงชนะเลิศใช้สนามกีฬาของมหาวิทยาลัยนานาชาติเอเชีย-แปซิฟิกเป็นสนามกลางในกลางแข่งขัน[9]

การศึกษา[แก้]

มวกเหล็กเป็นเมืองแห่งการศึกษา เพราะครบในทุกระดับ ทั้งประถมศึกษา มัธยมศึกษา อุดมศึกษา และมหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยนานาชาติเอเชีย-แปซิฟิก มหาลัยแห่งความสงบร่มเย็น
โรงเรียนมวกเหล็กวิทยา

สถาบันการศึกษารัฐบาลสำคัญ[แก้]

สถาบันการศึกษาเอกชนสำคัญ[แก้]




โรงเรียนนายเรืออากาศ ณ ที่ตั้ง อ.มวกเหล็ก[แก้]

โรงเรียนนายเรืออากาศ ณ ที่ตั้ง อ.มวกเหล็ก(อยู่ระหว่างดำเนินการก่อสร้าง) ตามวิสัยทัศน์กองทัพอากาศที่จะก้าวสู่การเป็น “กองทัพอากาศชั้นนาในภูมิภาค (One of the Best Air Forces in ASEAN) ในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งขณะนี้กาลังจะก้าวเข้าสู่ห้วงเวลาของยุทธศาสตร์กองทัพอากาศ ระยะที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๕ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๘ มุ่งให้เป็นกองทัพอากาศที่ใช้เครือข่ายเป็นศูนย์กลาง กองทัพอากาศได้กาหนดแนวทางในการปรับวางที่ตั้งหน่วยงานของกองทัพอากาศในอนาคตให้สอดคล้องและเกื้อกูลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารยุทธศาสตร์กองทัพอากาศ โดยเริ่มต้นจากการกาหนดให้พื้นที่หอประชุมโรงเรียนนายเรืออากาศและอาคารโดยรอบเป็นที่ตั้งอาคาร NCOC (Network Centric Operation Center) สาหรับโรงเรียนนายเรืออากาศกาหนดให้ใช้สนามบินมวกเหล็ก เป็นที่ตั้งโครงการปรับวางที่ตั้งโรงเรียนนายเรืออากาศ มีขนาดพื้นที่ ๘๗๐ ไร่ เป็นพื้นที่ที่อยู่ในความรับผิดชอบดูแลของกองทัพอากาศ ที่อาเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี ระยะทางห่างจากกองบัญชาการกองทัพอากาศ ประมาณ ๑๒๐ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางโดยรถยนต์ประมาณ ๑ ชั่วโมง ๓๐ นาที กองทัพอากาศมุ่งดาเนินการโครงการปรับวางที่ตั้งโรงเรียนนายเรืออากาศ ณ พื้นที่สนามบินมวกเหล็ก อาเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล เฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

1. เพื่อสร้างอาคารสถานที่สาหรับปฏิบัติภารกิจสาคัญในการผลิตนายทหารสัญญาบัตรหลักของกองทัพอากาศ และสื่อถึงอัตลักษณ์ของโรงเรียนนายเรืออากาศไว้เป็นแกนสาคัญ
2. เพื่อสร้างอาคารสถานที่ที่สามารถรองรับและสนองต่อเทคโนโลยีการศึกษาสมัยใหม่ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่นักเรียนนายเรืออากาศ ผู้ที่จะเป็นกาลังหลักในการพัฒนากองทัพอากาศต่อไปในอนาคต
3. เพื่อสร้างอาคารสถานที่ที่สามารถผลิตบุคลากรที่มีวิสัยทัศน์ตามแนวทางของกองทัพอากาศ เพื่อการเป็นกองทัพอากาศชั้นนาในภูมิภาค (One of the Best Air Forces in ASEAN)

การจัดสรรใช้พื้นที่แบ่งเป็น ๕ ส่วนหลัก คือ ส่วนบริหาร ส่วนการศึกษา ส่วนสนับสนุน ส่วนบ้านพักอาศัย และอาคารประกอบอื่นๆ มีการกาหนดพื้นที่เพื่อการขยายตัวในอนาคต และกาหนดพื้นที่สีเขียวภายใต้แนวความคิด Green Campus||

  • ระยะเวลาดาเนินโครงการ รวมทั้งสิ้น ๙ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ – พ.ศ. ๒๕๖๒ ดังนี้

ระยะที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๔ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๕ ดาเนินการสารวจ วางผัง ออกแบบ และจัดทาแบบก่อสร้างอาคาร สิ่งปลูกสร้างและระบบสาธารณูปโภค ดาเนินการจัดทาโครงการ ดาเนินการด้านงบประมาณ และวางศิลาฤกษ์ ระยะที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๕ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๙ ดาเนินการก่อสร้างโรงเรียนนายเรืออากาศและจัดเตรียมแผนการเคลื่อนย้ายหน่วย ระยะที่ ๓ พ.ศ. ๒๕๕๙ ถึง พ.ศ. ๒๕๖๒ ดาเนินการย้ายโรงเรียนนายเรืออากาศเข้า ณ ที่ตั้งแห่งใหม่

  • แนวเขตของพื้นที่

- ทิศเหนือ จรดทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือตลอดแนวขอบพื้นที่ - ทิศใต้ มีระยะทางห่างจากแนวถนนมิตรภาพประมาณ ๒ กิโลเมตร - ทิศตะวันออก ติดกับ อาเภอมวกเหล็ก - ทิศตะวันตก ขอบพื้นที่ทางด้านทิศตะวันตก ติดกับที่ราบเชิงเขามะกอกที่ทอดตัวเป็นแนวยาวในทิศเหนือ-ใต้ มีระยะทางห่างจากยอดเขามะกอกประมาณ ๑.๕ กิโลเมตร

  • ลักษณะภูมิอากาศ

จากสภาพภูมิประเทศที่เป็นที่ราบสูงเชิงเขา ส่งผลให้อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปีไม่ร้อนจัดหรือหนาวจัดเกินไปมากนัก โดยในช่วงฤดูหนาวจะมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่ากว่าที่ราบลุ่มบริเวณใกล้เคียง สาหรับในช่วงฤดูร้อนอุณหภูมิจะไม่สูงมากนักเนื่องจากได้รับอิทธิพลลมจากทางด้านทิศตะวันตกพัดผ่านตลอดเวลา ส่วนในหน้าฝน จะมีฝนตกตามฤดูกาลปกติจากอิทธิพลของลมมรสุมตามฤดูกาล

  • ระบบสาธารณูปโภคในพื้นที่

ระบบไฟฟ้า การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคได้มีการพาดสายและจ่ายกระแสไฟฟ้าเข้ามาในพื้นที่ดังกล่าวเรียบร้อยแล้ว ระบบประปา การประปาส่วนภูมิภาคได้เดินท่อประปาเข้ามาในพื้นที่เรียบร้อยแล้วเช่นเดียวกัน สาหรับระบบน้าสารอง จะมีการพิจารณาใช้ประโยชน์จากน้าที่เก็บกักไว้ให้สามารถนามาใช้อุปโภค และหรือบริโภค ใน กรณีหากการประปาส่วนภูมิภาคประสบปัญหาในการจ่ายน้าเข้าไปในพื้นที่ ประกอบกับจะเป็นการนาทรัพยากรน้าที่ได้รับจากธรรมชาติมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่าสูงสุด

  • ระบบคมนาคม

พื้นที่บริเวณสนามบินมวกเหล็กมีเส้นทางคมนาคมค่อนข้างจะสมบูรณ์ ดังนี้ - มีถนนมิตรภาพ ซึ่งเป็นทางหลวงหลักอยู่ใกล้เคียงกับพื้นที่ โดยมีระยะห่างจากพื้นที่ประมาณ ๒ กิโลเมตร - มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนืออยู่กับเส้นแนวเขตพื้นที่ทางด้านทิศเหนือตลอดแนวเขต - มีถนนรองสายต่าง ๆ หลายสาย ที่กรมทางหลวง และ จังหวัดสระบุรีก่อสร้างขึ้นในการเชื่อมต่อกับแหล่งชุมชนข้างเคียง

  • รายละเอียดพื้นที่ใช้สอยภายในโครงการ

อาคารต่างๆ ภายในโครงการสามารถแบ่งออกได้เป็น ๔ ส่วนหลัก คือ ส่วนบริหาร ส่วนการศึกษา ส่วนสนับสนุน ส่วนบ้านพักอาศัย และอาคารประกอบอื่นๆ โดยสามารถสรุปรายละเอียดพื้นที่ใช้สอยในแต่ละส่วนได้ดังนี้ ส่วนบริหาร มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๔,๐๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บก.รร.นอ. - หอประชุม - พิพิธภัณฑ์ ส่วนการศึกษา มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๙๓,๙๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บก.กกศ. - อาคารเรียนรวม - อาคารปฏิบัติการ - หอสมุด - สโมสร นนอ. - กรมนักเรียนนายเรืออากาศรักษาพระองค์ - กองวิชาการทหาร - เกียกกาย - อาคารนอน นนายเรืออากาศ (กองพัน) - กองวิชาพลศึกษา ส่วนสนับสนุน มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๑๖,๗๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บก.กสน. - แผนกสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ - ฝ่ายซักรีด - แผนกช่างโยธา - ฝ่ายพัสดุ - ฝ่ายขนส่ง - กองร้อยบริการ - กองร้อยรักษาการณ์ และกองร้อยบริการ - โรงเลี้ยงกองร้อยรักษาการณ์ และกองร้อยบริการ ส่วนบ้านพักอาศัย มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๖๒,๔๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บ้านพัก ผบ.รร.นอ. - บ้านพักสาหรับนายทหารชั้นยศนายพล และบ้านรับรอง - บ้านพักสาหรับนายทหารชั้นยศนาวาอากาศเอกรับเงินเดือนระดับนาวาอากาศเอกพิเศษ - อาคารพักอาศัยรวมของนายทหารชั้นสัญญาบัตร - อาคารพักอาศัยรวมของนายทหารชั้นประทวน - อาคารอเนกประสงค์ - สโมสรนายทหารประทวน - สถานีรถโดยสาร - สถานีบริการน้ามัน อาคารประกอบอื่นๆ มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๑๙,๖๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - โรงพยาบาล - ศูนย์เยี่ยมชม - อาคารศูนย์พัฒนากีฬากองทัพอากาศ มวกเหล็ก - ดับเพลิงและกู้ภัย - Base Operation - หอพระ - ป้อมยามประจาประตู หลัก ๕ ประการสาหรับการออกแบบ ประกอบด้วย

  • นักเรียนเป็นศูนย์กลาง (Student Center)

ดาเนินการออกแบบวางผังโดยยึดประโยชน์ด้านการศึกษาของนักเรียนนายเรืออากาศเป็นสาคัญ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียน-การสอน ทั้งด้านวิชาการ วิชาทหาร การพัฒนาทางกายภาพ รวมไปถึงการพัฒนาภาวะผู้นา โดยสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียนจะต้องสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ และวินัยทหาร ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์เพื่อนามาประยุกต์ใช้ตลอดหลักสูตรการศึกษา

  • สร้างอัตลักษณ์โครงการ

การออกแบบสภาพแวดล้อมภายในโครงการควรคานึงถึงเรื่องการปลูกจิตสานึกรักการบิน (Air Mind) ในจิตใจของนักเรียนนายเรืออากาศ และข้าราชการ ภายใต้รูปแบบสถาปัตยกรรมที่แสดงออกเชิงสัญลักษณ์ เพื่อสร้างความภูมิใจให้สมกับที่เป็นสถาบันหลักในการผลิตนายทหารอากาศแห่งราชอาณาจักรไทย นอกจากนี้ยังพิจารณาถึงการจาลองพื้นที่สาหรับกิจกรรมที่เป็นเสมือนรากฐานทางวัฒนธรรม และส่งผลต่อจิตใจของนักเรียนนายเรืออากาศและข้าราชการ เช่น การสร้างถนนสาหรับ นนอ.ชั้นสูงสุด เป็นต้น เพื่อคงจิตวิญญาณเช่นเดียวกับโรงเรียนนายเรืออากาศดอนเมือง

  • สร้างโรงเรียนสีเขียว

การออกแบบนอกจากจาคานึงถึงเรื่องการใช้งาน และการสร้างบรรยากาศในการเรียนรู้ ยังจะต้องคานึงถึงเรื่องการสร้างพื้นที่สีเขียว ซึ่งมีทั้งพื้นที่สีเขียวภายนอกโดยรอบอาคาร พื้นที่สีเขียวที่สอดประสานไปกับตัวอาคาร (Court) หรือแม้กระทั่งพื้นที่สีเขียวบนหลังคา ภายใต้แนวความคิดที่ว่า “สร้างพื้นที่สีเขียวทดแทนในส่วนที่ได้ทาการก่อสร้างอาคารลงไป” นอกจากนี้ยังพยายามนาแนวคิดเรื่องของพลังงานสีเขียวมาประยุกต์ใช้ร่วมกับการออกแบบระบบวิศวกรรม เช่น การใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์ หรือพลังงานลม ในการผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้ในโครงการ การบาบัดน้าเพื่อนากลับมาหมุนเวียนใช้ในโครงการ หรือการคัดแยกขยะ เป็นต้น

  • สร้างความสัมพันธ์ภายในองค์กรเพื่อให้เกิด “ชุมชนทหารอากาศเข้มแข็ง”

ดาเนินการออกแบบโดยคานึงถึงคุณภาพชีวิตทั้งของนักเรียนนายเรืออากาศ ข้าราชการ และบุคลากรทุกฝ่าย รวมไปถึงครอบครัว โดยการเพิ่มมาตรฐานของสวัสดิการข้าราชการต่างๆ เช่น บ้านพัก ลานกีฬา ร้านค้าสหกรณ์ เป็นต้น เพื่อสนับสนุนให้ข้าราชการและบุคลากรพาครอบครัวไปอยู่ที่มวกเหล็ก นอกจากนี้ลานกีฬา และพื้นที่ส่วนกลางอย่างสวนสุขภาพต่างๆ ยังจะถูกกาหนดให้สอดแทรกอยู่ตามกลุ่มอาคาร เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรในโครงการทั้ง นักเรียนนายเรืออากาศ ข้าราชการ และครอบครัว ได้มีโอกาสสร้างปฏิสัมพันธ์ภายในสังคมโรงเรียน เพื่อความสามัคคีในองค์กรต่อไป

  • สร้างความสัมพันธ์กับชุมชนโดยรอบ

สร้างพื้นที่สาหรับรองรับกิจกรรม เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนนายเรืออากาศและชุมชน เช่น อาคารกีฬาอเนกประสงค์ สาหรับจัดค่ายกีฬาเยาวชนภาคฤดูร้อน อาคารอเนกประสงค์ สาหรับจัดกิจกรรมทั่วไปกับชุมชน เป็นต้น


แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

คุณสามารถหาข้อมูลเกี่ยวกับ อำเภอมวกเหล็ก ได้โดยค้นหาจาก
โครงการพี่น้องของวิกิพีเดีย :
Wiktionary-logo-th.png หาความหมาย จากวิกิพจนานุกรม
Wikibooks-logo.svg หนังสือ จากวิกิตำรา
Wikiquote-logo.svg คำคม จากวิกิคำคม
Wikisource-logo.svg ข้อมูลต้นฉบับ จากวิกิซอร์ซ
Commons-logo.svg ภาพและสื่อ จากคอมมอนส์
Wikinews-logo.svg เนื้อหาข่าว จากวิกิข่าว
Wikiversity-logo-en.svg แหล่งเรียนรู้ จากวิกิวิทยาลัย

อ้างอิง[แก้]