อำเภอมวกเหล็ก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอมวกเหล็ก
แผนที่จังหวัดสระบุรี เน้นอำเภอมวกเหล็ก
เนื้อนุ่ม นมดี กะหรี่ปั๊บดัง
คลังเครื่องหนัง วังรีสอร์ต ยอดน้ำตก
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอมวกเหล็ก
อักษรโรมัน Amphoe Muak Lek
จังหวัด สระบุรี
รหัสทางภูมิศาสตร์ 1911
รหัสไปรษณีย์ 18180, 18220 (เฉพาะตำบลซับสนุ่น),
30130 (เฉพาะตำบลลำพญากลางและตำบลลำสมพุง)
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 681.4 ตร.กม.
ประชากร 54,407 คน (พ.ศ. 2556)
ความหนาแน่น 79.84 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอมวกเหล็ก หมู่ที่ 3 ถนนเทศบาล ตำบลมวกเหล็ก อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี 18180
พิกัด 14°39′20″N 101°11′54″E / 14.65556°N 101.19833°E / 14.65556; 101.19833
หมายเลขโทรศัพท์ 0 3634 1051, 0 3634 1775
หมายเลขโทรสาร 0 3634 1051

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

มวกเหล็ก เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดสระบุรี และเมื่อนึกถึงสถานที่ขึ้นชื่อในเรื่องการท่องเที่ยวในสายน้ำ เมืองน้ำตกอย่าง “มวกเหล็ก” คือเมืองในสายน้ำที่ใคร ๆ ก็ใฝ่ฝันถึง มวกเหล็กเป็นเมืองเล็ก ๆ ที่ถูกโอบล้อมไปด้วยขุนเขาสูงตระหง่าน เป็นเหมือนประตูเชื่อมระหว่างกรุงเทพฯ กับภาคอีสาน ฤดูหนาวอากาศเย็นสบาย ที่แห่งนี้ปกคลุมด้วยโอโซน 7 ของโลก[1] ด้วยการที่มีชาวจีนอพยพมาค้าขาย และทั้งที่เป็นที่มีสถานีรถไฟเป็นสถานีแรกๆ ทำให้เมืองมวกเหล็ก เป็นเมืองเล็กๆแห่งการค้าขาย เอกลักษณ์เหล่านี้ดึงดูดนักเดินทางให้มาสัมผัสมนต์เสน่ห์ของ เมืองมวกเหล็กได้นักต่อนัก

ประวัติศาสตร์[แก้]

มวกเหล็กในอดีต

ในอดีต อำเภอมวกเหล็กอยู่ในการปกครองของอำเภอแก่งคอย แต่เนื่องจากมีภูมิประเทศที่เป็นภูเขา ธรรมชาติอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์มาก มีชุมชนและชุมนุมการค้าหนาแน่น เจริญกว่าในอดีตมาก ทำให้ทางราชการดูแลได้ไม่ทั่วถึง ต่อมาจึงแบ่งการปกครองของอำเภอแก่งคอยออก โดยรวมท้องที่ตำบลมวกเหล็ก ตำบลคำพราน และตำบลแสลงพัน ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2512[2] เมื่อเรื่องการขอตั้งได้เสนอไปยังกระทรวงมหาดไทยแล้วกระทรวงมหาดไทยก็มีความ เห็นชอบและ สั่งการให้กรมการปกครองดำเนินการต่อไป จนถึงระดับ คณะรัฐมนตรี ซึ่งได้ให้ความเห็นชอบตาม ข้อเสนอของกระทรวงมหาดไทย ให้ตั้งอำเภอมวกเหล็ก ขึ้น ในปีงบประมาณ 2512 และเมื่อ คณะรัฐมนตรีได้ ให้ความเห็นชอบ ในการจัดสรร งบประมาณแล้ว กระทรวงมหาดไทยได้เสนอร่างพระราชกฤษฎีกา ตั้งอำเภอมวกเหล็ก ตามหนังสือกระทรวง มหาดไทย ที่ มท 0309/12049 ลงวันที่ 9 มีนาคม 2511 ในที่สุดได้มีพระราชกฤษฎีกา ลงวันที่ 27 ธันวาคม 2511 ให้แยกตำบลมวกเหล็ก ตำบลแสลงพันละตำบลคำพรานอกจากการปกครองของอำเภอแก่งคอยจัดตั้งเป็นอำเภอขึ้นรียกว่าอำเภอมวกเหล็กโดยมีเขตการปกครองตามเขตเดิมของตำบล ดังกล่าวเมื่อระราชกฤษฎีกาได้ประกาศใช้แล้วจังหวัดสระบุรีได้ประกาศให้ประชาชนไปใช้บริการ ของที่ว่าการ อำเภอ ณ ที่ว่าการอำเภอชั่วคราว เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2512 และสร้าง ที่ว่าการอำเภอเสร็จเมื่อ วันที่ 7 พฤษภาคม 2513 โดยมีนายกฤษทอง บัญญัติ เป็นนายอำเภอคนแรก[3]

ชื่ออำเภอมวกเหล็กยังไม่มีหลักฐานปรากฏชัดเจน แต่มีการเล่าขานอยู่สองนัย นัยหนึ่งว่า "มวกเหล็ก" เป็นชื่อของเถาไม้ชนิดหนึ่งที่ขึ้นอยู่ทั่วไปตามลำธารมวกเหล็กแห่งนี้ อีกนัยหนึ่งมีเรื่องเล่าว่าเคยพบหมวกเหล็กของนักรบโบราณที่ลำธารมวกเหล็กแห่งนี้ จึงเรียกว่า "บ้านหมวกเหล็ก" ต่อมาเพี้ยนเป็น "มวกเหล็ก"[4]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอมวกเหล็กแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 ตำบล 80 หมู่บ้าน ได้แก่

ลำดับ ชื่อ อังกฤษ จำนวนหมู่บ้าน
1. มวกเหล็ก (Muak Lek) 13 หมู่บ้าน
2. มิตรภาพ (Mittraphap) 10 หมู่บ้าน
3. หนองย่างเสือ (Nong Yang Suea) 14 หมู่บ้าน
4. ลำสมพุง (Lam Somphung) 10 หมู่บ้าน
5. ลำพญากลาง (Lam Phaya Klang) 18 หมู่บ้าน
6. ซับสนุ่น (Sap Sanun) 15 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอมวกเหล็กประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลมวกเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมวกเหล็กและบางส่วนของตำบลมิตรภาพ
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมวกเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมวกเหล็ก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลมวกเหล็ก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมิตรภาพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมิตรภาพ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลมวกเหล็ก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองย่างเสือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองย่างเสือทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลำสมพุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำสมพุงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลำพญากลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำพญากลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลซับสนุ่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับสนุ่นทั้งตำบล

การคมนาคม[แก้]

สถานีเล็กๆ มวกเหล็ก

มวกเหล็ก ถูกโอบล้อมด้วยภูเขาสูง เส้นทางต่างๆ ส่วนใหญ่จะอยู่บนภูเขา สิ่งที่ผู้สัญจรเห็นจึงมีความสวยงามด้วยธรรมชาติ เช่น

  • อุโมงค์ต้นไม้ บนเส้นทางมวกเหล็ก-วังม่วง เส้นทางสาย 2089 จะมี อุโมงค์ต้นไม้ ซึ่งเกิดจากต้นกระถินณรงค์ใหญ่สูงตระหง่านอยู่ริมสองข้างถนนโน้มกิ่งเข้าหากัน ทำให้ถนนมีความร่มรื่นเป็นระยะทางยาวดูคล้ายอุโมงค์
  • เนินพิศวง ซึ่งหากจอดรถเข้าเกียร์ว่าง จะเกิดภาพลวงตามองเห็นรถเคลื่อนที่จากที่ต่ำไปยังที่สูง[5]
  • ถนนบนภูเขา เส้นทางทั่วอำเภอเล็กๆแห่งนี้มีความสวยงามด้วยธรรมชาติ ป่าไม้ และเกษตรกรรม ความสูงของถนนจากระดับน้ำทะเล กับแสงอาทิตย์อ่อนๆ ทำให้เกิดความสวยงามอย่างลงตัว

ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ[แก้]

สถานีรถไฟมวกเหล็ก เป็นสถานีไม้ สถาปัตยกรรมแบบเก่า ให้อารมณ์หวนหาอดีต ตกแต่งอย่างสวยงามและเรียบง่าย ปราศจากขยะ สะอาดเกลี้ยงเกลาไปทั้งชานชาลา ไม่มากไป ไม่น้อยไป สถานีเล็ก ๆ ที่วางตัวอยู่บนเนินสูงแห่งนี้ มีฉากหลังเป็นท้องฟ้าสีฟ้า ต้นไม้ต้นสูง พุ่มไม้ที่เป็นแนวขนานไปกับรางรถไฟ ลงตัวและกลมกลืน โดยมีขบวนรถขึ้น-ล่องหยุดรับส่งผู้โดยสารที่สถานีรถไฟมวกเหล็ก

ทางรถยนต์[แก้]

หอนาฬิกามวกเหล็ก

มีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) และมีถนนเส้นหลัก 10 สาย ได้แก่

1. สายมวกเหล็ก–วังม่วง
2. สายมวกเหล็ก–ซับน้อยเหนือ
3. สายซับประดู่–บ้านท่าเสา
4. สายแก่งคอย–วังม่วง
5. สายเขาไม้เกวียน–หลังสถานีรถไฟ
6. สายหมู่ 3 – บ้านมอมะเกลือ
7. สายซับตาเพ็ง
8. สายบ้านปากคลอง–บ้านดงน้ำฉ่า
9. สายหมู่ 4 – หมู่ 7
10. สายสถานีอนามัย–บ้านหินลับ

ทางขนส่งมวลชน[แก้]

รถประจำทาง จำนวน 3 สาย ได้แก่

  • กรุงเทพ(อนุสาวรีย์ฯ)-มวกเหล็ก
  • สายมวกเหล็ก–วังม่วง
  • สายสระบุรี–มวกเหล็ก–น้ำตกเจ็ดสาวน้อย


การท่องเที่ยว[แก้]

นักท่องเที่ยวที่น้ำตกเจ็ดสาวน้อย

เมืองมวกเหล็กเป็นเมืองที่มีบรรยากาศที่ไม่เหมือนเมืองอื่นในประเทศไทย ร้านนมสด ร้านกาแฟ มีอยู่มากมายในตัวเมืองมวกเหล็ก ภูเขาที่มีความสวยงาม สลับซับซ้อน สามารถมองเห็นได้ทั่วทั้งเมือง และเส้นทางในเมืองมวกเหล็กมีความสวยงาม เป็นระเบียบเรียบร้อยกว่าเมืองอื่น สำหรับการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เมืองมวกเหล็กมีทั้งน้ำตก ภูเขา และอากาศที่สดชื่น มีกิจกรรมที่นักท่องเที่ยวนิยมมากมาย เช่น ล่องแก่ง, เอทีวี เป็นต้น มีแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ได้แก่

  • ไร่องุ่น เส้นทางมวกเหล็ก-วังม่วง มีไร่องุ่นตั้งอยู่ริมสองข้างทาง ต้อนรับนักท่องเที่ยวตลอดทั้งปี สัมผัสกับบรรยากาศแห่งขุนเขาที่โอบล้อมกับองุ่นสด
  • น้ำตกเจ็ดสาวน้อย เที่ยวเย็นฉ่ำกับน้ำตกดังเมืองมวกเหล็ก อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อย
  • สวนรุกขชาติมวกเหล็กและน้ำตกมวกเหล็ก แหล่งพันธุ์ไม้ และน้ำตกแห่งแรกของมวกเหล็ก
  • ฟาร์มโคนมไทย-เดนมาร์ค ที่แห่งนี้ คือจุดเริ่มต้นการเลี้ยงโคนมของประเทศไทย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 9 แห่งเดนมาร์ก ได้ทรงประกอบพิธีเปิดฟาร์มโคนมและศูนย์ฝึกอบรมการเลี้ยงโคนมไทย-เดนมาร์ค อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2505 จึงนับได้ว่าเป็นวันที่มีความสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์ของการเลี้ยงโคนมในประเทศไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2514 รัฐบาลไทยได้รับโอนกิจการฟาร์มโคนมและศูนย์ฝึกอบรมการเลี้ยงโคนมไทย-เดนมาร์ค จัดตั้งเป็นรัฐวิสาหกิจสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีชื่อว่า "องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.)" มีสำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 160 ถนนมิตรภาพ อยู่ตรงข้ามกับโรงเรียนมวกเหล็กวิทยาเพื่อดำเนินบทบาทในการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมและพัฒนาอุตสาหกรรมนมต่อไป รัฐบาลไทยได้กำหนดให้วันที่ 17 มกราคม ของทุกปีเป็นวันโคนมแห่งชาติ
    [6] เป็นหนึ่งในฟาร์มโคนมที่สำคัญของประเทศไทย และเป็นสำนักงานใหญ่ของ อ.ส.ค.[7]

ทีอ.ส.ค เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรแห่งแรกๆของประเทศไทย มีกิจกรรมเช่น ปั่นเรือปั่น ฝึกรีดนมวัวโดยการสอนของเจ้าหน้าที่ ป้อนนมลูกวัว โชว์จับวัวด้วยเชือก และมีการทัวร์ทั่วฟาร์ม ที่มีฉากหลังเป็นภูเขา และท้องฟ้า บรรยากาศที่สดชื่น ในอ.ส.ค.มีลานหญ้ากว้างขนาดใหญ่ มีจุดจอดเฮลิคอปเตอร์สำหรับการเดินทางมาเยือนด้วยเฮลิคอปเตอร์ บริเวณนี้เป็นที่นิยมถ่ายรูปกันเป็นอย่างมาก การเดินทางมาที่อ.ส.ค. สามารถเดินทางมาได้ง่ายๆ อยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพ หากมาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือสามารถเลี้ยวซ้ายเข้าภายในฟาร์มได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย หากเดินทางมาจากฝั่งกรุงเทพเมื่อมาถึงรร.มวกเหล็กวิทยาให้เตรียมยูเทิร์นในมวกเหล็ก และลอดใต้สะพาน เดินทางมาสู่ถนนมิตรภาพอีกฝั่ง และตรงไป เลี้ยวซ้ายเข้าฟาร์มได้เลยเช่นกัน

ทุ่งหญ้ากว้างใหญ่ กับบรรยากาศที่สดชื่น ที่องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย ริมถนนมิตรภาพ

เทศกาลสำคัญ[แก้]

  • เทศกาลถือศีลกินผัก มวกเหล็กมีชุมชนจีนอาศัยอยู่ และมีศาลเจ้า เมื่อถึงเทศกาลกินเจ จะมีการจัดซุ้มอาหารตามจุดต่างๆทั่วเมือง
  • เทศกาลวันโคนมแห่งชาติ จัดขึ้นในช่วงครึ่งเดือนมกราคมของทุกปี โดยมีสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จมาเปิดงาน
  • เทศกาลทุ่งดอกทานตะวัน ทุ่งทานตะวันในมวกเหล็ก มีฉากหลังเป็นภูเขา ในช่วงเดือนพฤศจิกายน-มกราคม ของทุกปี ชาวมวกเหล็กที่มีที่ดินเพราะปลูกจะพร้อมใจกันปลูกทานตะวันเป็นจุด ๆ ทั่วเมืองมวกเหล็ก เป็นที่นิยมถ่ายรูปกันของนักท่องเที่ยว

ศิลปวัฒนธรรม[แก้]

ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นของอำเภอมวกเหล็กจะคล้ายคลึงกับอำเภอและจังหวัดอื่น ๆ ซึ่งเป็นประเพณีที่เกี่ยวกับพุธศาสนาที่ยึดถือและปฏิบัติสืบต่อกันมา เช่น ประเพณีแห่เทียนพรรษา ประเพณีสงกรานต์ ประเพณีลอยกระทง เป็นต้น วัฒนธรรมที่เด่นหรือพิเศษไปกว่าอำเภอหรือจังหวัดอื่นของอำเภอมวกเหล็ก คือวัฒนธรรมการแต่งกายชุดคาวบอย ซึ่งจะพบเห็นในทั่วไปในงานกิจกรรมต่าง ๆ ของภาครัฐและเอกชน และในโอกาสพิเศษต่าง ๆ เช่น ในงานวันโคนมแห่งชาติของอำเภอมวกเหล็ก โดยองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) จะจัดงานคาวบอยไนท์ ประชาสัมพันธ์และรณรงค์ให้ผู้มาร่วมงานแต่งกายด้วยชุดคาวบอย ในส่วนของภาคราชการในทุกวันพุธและวันที่มีกิจกรรมเสวนายามเช้าจะเชิญชวนให้แต่งกายด้วยชุดคาวบอย

ทิวทัศน์เมือง[แก้]

ย่านตลาดมวกเหล็กกับบรรยากาศยามเย็น

ตัวเมืองตั้งอยู่ท่ามกลางขุนเขา บรรยากาศดีตลอดทั้งปี ด้วยภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ท่ามกลางรอยต่อภาคกลางและภาคอีสาน ไม่ไกลจากกรุงเทพ โดยตัวเมืองมวกเหล็กมีสถานที่สำคัญดังนี้

  • ย่านตลาดมวกเหล็ก เป็นย่านการค้าที่คึกคักที่สุดในเมืองมวกเหล็ก มีทั้งโต้รุ่ง ที่เป็นแหล่งรับประทานอาหารอร่อยๆ ริมถนนมีร้านค้าอยู่มากมาย ธนาคาร ร้านทอง ร้านขายยา รวมทั้งร้านกาแฟ กับบรรยากาศชิวๆ ซึ่งถนนในย่านนี้ส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นวันเวย์ คือวิ่งไปทิศทางเดียว โดยมีลักษณะเป็นเครือข่าย สัญจรสะดวก
  • ตลาดพงษ์สว่าง ตลาดสดแห่งนี้จะคึกคักมากในช่วงเช้า เป็นที่นิยมของคนมวกเหล็กในการเลือกซื้อผักสดๆ และวัตถุดิบในการประกอบอาหารจากที่ตลาดสดแห่งนี้
  • ย่านการค้าเก่า ถือเป็นย่านที่มีอาคารไม้ในยุคแรกเริ่มของอำเภอมวกเหล็ก มากที่สุด
  • ย่านโต้รุ่ง มวกเหล็กมีโต้รุ่งถึง 2 แห่ง แห่งแรกคือตลาดโต้รุ่งหน้าน้ำตก และแห่งที่สองคือตลาดโต้รุ่งริมทางรถไฟ
  • ถนนคนเดินมวกเหล็ก ในช่วงเช้าของวันเสาร์ ถนนที่เชื่อมระหว่างถนนสายมวกเหล็ก-วังม่วง และมวกเหล็ก-หนองย่างเสือเป็นถนนภายใต้ร่มเงาไม้ใหญ่ จะเปลี่ยนจากที่ให้รถวิ่งเป็นคนเดิน ตลาดวันเสาร์ตอนเช้าแห่งนี้ ถือเป็นตลาดนัดแห่งแรกของอำเภอมวกเหล็ก และทุกเย็นวันเสาร์ หน้าบริเวณน้ำตกมวกเหล็ก จะแปรสภาพเป็นถนนคนเดิน ซึ่งจะมีร้านค้าหนาแน่น ผู้คนที่สัญจรผ่าน เห็นแล้วเป็นต้องแวะไปเดินชมบรรยากาศริมสวนรุกขชาติมวกเหล็ก โดยในวันปรกติจะมีร้านค้าประปราย จำหน่ายสินค้าทั่วไป ทั้งผลไม้ เฟอร์นิเจอร์ทำเอง และสินค้าจากโรงงาน และในวันอังคาร ถนนสายเดียวกับถนนคนเดินวันเสาร์ จะแปรสภาพเป็นตลาดนัดของวัยรุ่น ซึ่งเป็นที่นิยมของวัยรุ่น สำหรับการเลือกซื้อเสื้อผ้าเก๋ๆ ลายสวยๆจากพ่อค้าแม่ค้าที่คัดสรรมาเป็นอย่างดีและราคาถูก

ของดังเมืองมวกเหล็ก[แก้]

  • กะหรี่ปั๊บ เป็นอาหารชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นแป้งห่อด้วยไส้ (ไส้ที่นิยมคือ ไก่ ถั่ว และเผือก ปัจจุบันมีหลายไส้ออกวางจำหน่าย เช่น สับปะรด กุนเชียง และช็อกโกแลต) แล้วนำไปทอด กะหรี่ปั๊บเป็นของฝากขึ้นชื่อที่มวกเหล็ก สองข้างทางมีเมืองมวกเหล็กมีร้านขายกะหรี่ปั๊บเรียงรายคอยต้อนรับนักท่องเที่ยวและนักเดินทางอยู่มากมาย
  • เนื้อหวาน มวกเหล็กมีการเลี้ยงวัวเป็นจำนวนมาก จึงนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เนื้อต่าง ๆ เหมาะสำหรับรับประทานเล่น

การกีฬา[แก้]

ศูนย์ฝึกกีฬาแห่งชาติ[แก้]

ลานจอดรถที่ศูนย์ฝึกกีฬาแห่งชาติ มวกเหล็ก
บรรยากาศฟ้าหลังฝน

ศูนย์ฝึกกีฬาแห่งชาติมวกเหล็กตั้งอยู่บริเวณด้านซ้ายมือของถนนมิตรภาพ ก่อนถึงเทพประทานปาร์ควิว (กรณีเดินทางจากมวกเหล็ก-กรุงเทพฯ) ซึ่งอดีตนายกรัฐมนตรี นายชวน หลีกภัย เป็นประธานในพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2543 ดำเนินการก่อสร้างบนพื้นที่กว่า 600 ไร่ ภายใต้งบประมาณประจำปี 2552 จำนวน 140 ล้านบาท และในปีงบประมาณ 2553 ได้รับงบประมาณจากรัฐบาลเพิ่มเติม ได้แก่ งบประมาณไทยเข้มแข็ง จำนวน 76 ประกอบด้วยการก่อสร้างอาคารดังนี้

  • อาคารที่พักนักกีฬา 5 ชั้น อาคารกีฬาในร่ม (กีฬามวย)
  • อาคารกีฬาคนพิการ
  • สระว่ายน้ำขนาดมาตรฐาน 50 เมตรพร้อมหลังคาและสระกระโดด[8] ตั้งอยู่ ที่ 329 หมู่ 4 ถนนมิตรภาพ ตำบลมิตรภาพ อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี มีทัศนียภาพที่สวยงามท่ามกลางบรรยากาศที่โอบล้อมด้วยภูเขา มีโอโซนบริสุทธิ์เป็นอันดับ 3 ของประเทศไทย และตั้งอยูในพื้นที่ที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดสระบุรีเหมาะสำหรับการพักผ่อนและเล่นกีฬาและให้เช่าสถานที่จัดกิจกรรม ประชุม สัมมนา ฯลฯ เป็นศูนย์กีฬาเพื่อสุขภาพ และห้องพักราคาประหยัดพร้อมสถานที่พักผ่อน ออกกำลังกายท่ามกลางธรรมชาติที่สวยงาม[9]

มวกเหล็กคัพ[แก้]

อำเภอมวกเหล็กได้จัดกิจกรรมการแข่งขันกีฬามวกเหล็กร่วมใจต้านภัยยาเสพติดเป็นประจำทุกปี โดยเริ่มแข่งในครั้งแรกเมื่อปี 2543 วัตถุประสงค์ก็เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนในพื้นที่ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ไม่ไปข้องเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ รวมทั้งเป็นการส่งเสริมพลานามัยให้แก่ประชาชน การแข่งขันประกอบด้วย ฟุตบอลชายและหญิง แบ่งประเภทเป็นกลุ่มบริหาร กลุ่มสตรีและแม่บ้าน และกลุ่มประชาชน ซึ่งทุกตำบลจะคัดเลือกส่งทีมเข้าแข่งขันประเภทละ 1 ทีม การแข่งขันเป็นระบบเหย้าเยือน หมุนเวียนกันไป พิธีเปิด-ปิดและนัดชิงชนะเลิศใช้สนามกีฬาของมหาวิทยาลัยนานาชาติเอเชีย-แปซิฟิกเป็นสนามกลางในกลางแข่งขัน[10]

การศึกษา[แก้]

มวกเหล็กเป็นเมืองแห่งการศึกษา สถาบันอุดมศึกษาสำคัญส่วนใหญ่ในจังหวัดสระบุรีตั้งอยู่ที่นี่ โรงเรียนในระดับประถมและมัธยมศึกษามีคุณภาพสูง
ชาวมวกเหล็กส่วนใหญ่มีการศึกษาอยู่ในระดับที่สูง

ภาพถ่ายทางอากาศ แห่งมหาวิทยาลัยนานาชาติเอเชีย-แปซิฟิก มหาลัยที่อากาศสดชื่น ฉากหลังเป็นภูเขาสวยงาม

สถาบันการศึกษารัฐบาลสำคัญ[แก้]

สถาบันการศึกษาเอกชนสำคัญ[แก้]



โรงเรียนนายเรืออากาศ[แก้]

โรงเรียนนายเรืออากาศ ณ ที่ตั้ง อ.มวกเหล็ก(อยู่ระหว่างดำเนินการก่อสร้าง) ตามวิสัยทัศน์กองทัพอากาศที่จะก้าวสู่การเป็น “กองทัพอากาศชั้นนาในภูมิภาค (One of the Best Air Forces in ASEAN) ในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งขณะนี้กาลังจะก้าวเข้าสู่ห้วงเวลาของยุทธศาสตร์กองทัพอากาศ ระยะที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๕ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๘ มุ่งให้เป็นกองทัพอากาศที่ใช้เครือข่ายเป็นศูนย์กลาง กองทัพอากาศได้กาหนดแนวทางในการปรับวางที่ตั้งหน่วยงานของกองทัพอากาศในอนาคตให้สอดคล้องและเกื้อกูลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารยุทธศาสตร์กองทัพอากาศ โดยเริ่มต้นจากการกาหนดให้พื้นที่หอประชุมโรงเรียนนายเรืออากาศและอาคารโดยรอบเป็นที่ตั้งอาคาร NCOC (Network Centric Operation Center) สาหรับโรงเรียนนายเรืออากาศกาหนดให้ใช้สนามบินมวกเหล็ก เป็นที่ตั้งโครงการปรับวางที่ตั้งโรงเรียนนายเรืออากาศ มีขนาดพื้นที่ ๘๗๐ ไร่ เป็นพื้นที่ที่อยู่ในความรับผิดชอบดูแลของกองทัพอากาศ ที่อาเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี ระยะทางห่างจากกองบัญชาการกองทัพอากาศ ประมาณ ๑๒๐ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางโดยรถยนต์ประมาณ ๑ ชั่วโมง ๓๐ นาที กองทัพอากาศมุ่งดาเนินการโครงการปรับวางที่ตั้งโรงเรียนนายเรืออากาศ ณ พื้นที่สนามบินมวกเหล็ก อาเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล เฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

1. เพื่อสร้างอาคารสถานที่สาหรับปฏิบัติภารกิจสาคัญในการผลิตนายทหารสัญญาบัตรหลักของกองทัพอากาศ และสื่อถึงอัตลักษณ์ของโรงเรียนนายเรืออากาศไว้เป็นแกนสาคัญ
2. เพื่อสร้างอาคารสถานที่ที่สามารถรองรับและสนองต่อเทคโนโลยีการศึกษาสมัยใหม่ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่นักเรียนนายเรืออากาศ ผู้ที่จะเป็นกาลังหลักในการพัฒนากองทัพอากาศต่อไปในอนาคต
3. เพื่อสร้างอาคารสถานที่ที่สามารถผลิตบุคลากรที่มีวิสัยทัศน์ตามแนวทางของกองทัพอากาศ เพื่อการเป็นกองทัพอากาศชั้นนาในภูมิภาค (One of the Best Air Forces in ASEAN)

การจัดสรรใช้พื้นที่แบ่งเป็น ๕ ส่วนหลัก คือ ส่วนบริหาร ส่วนการศึกษา ส่วนสนับสนุน ส่วนบ้านพักอาศัย และอาคารประกอบอื่นๆ มีการกาหนดพื้นที่เพื่อการขยายตัวในอนาคต และกาหนดพื้นที่สีเขียวภายใต้แนวความคิด Green Campus||

  • ระยะเวลาดาเนินโครงการ รวมทั้งสิ้น ๙ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ – พ.ศ. ๒๕๖๒ ดังนี้

ระยะที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๔ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๕ ดาเนินการสารวจ วางผัง ออกแบบ และจัดทาแบบก่อสร้างอาคาร สิ่งปลูกสร้างและระบบสาธารณูปโภค ดาเนินการจัดทาโครงการ ดาเนินการด้านงบประมาณ และวางศิลาฤกษ์ ระยะที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๕ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๙ ดาเนินการก่อสร้างโรงเรียนนายเรืออากาศและจัดเตรียมแผนการเคลื่อนย้ายหน่วย ระยะที่ ๓ พ.ศ. ๒๕๕๙ ถึง พ.ศ. ๒๕๖๒ ดาเนินการย้ายโรงเรียนนายเรืออากาศเข้า ณ ที่ตั้งแห่งใหม่

  • แนวเขตของพื้นที่

- ทิศเหนือ จรดทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือตลอดแนวขอบพื้นที่ - ทิศใต้ มีระยะทางห่างจากแนวถนนมิตรภาพประมาณ ๒ กิโลเมตร - ทิศตะวันออก ติดกับ อาเภอมวกเหล็ก - ทิศตะวันตก ขอบพื้นที่ทางด้านทิศตะวันตก ติดกับที่ราบเชิงเขามะกอกที่ทอดตัวเป็นแนวยาวในทิศเหนือ-ใต้ มีระยะทางห่างจากยอดเขามะกอกประมาณ ๑.๕ กิโลเมตร

  • ลักษณะภูมิอากาศ

จากสภาพภูมิประเทศที่เป็นที่ราบสูงเชิงเขา ส่งผลให้อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปีไม่ร้อนจัดหรือหนาวจัดเกินไปมากนัก โดยในช่วงฤดูหนาวจะมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่ากว่าที่ราบลุ่มบริเวณใกล้เคียง สาหรับในช่วงฤดูร้อนอุณหภูมิจะไม่สูงมากนักเนื่องจากได้รับอิทธิพลลมจากทางด้านทิศตะวันตกพัดผ่านตลอดเวลา ส่วนในหน้าฝน จะมีฝนตกตามฤดูกาลปกติจากอิทธิพลของลมมรสุมตามฤดูกาล

  • ระบบสาธารณูปโภคในพื้นที่

ระบบไฟฟ้า การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคได้มีการพาดสายและจ่ายกระแสไฟฟ้าเข้ามาในพื้นที่ดังกล่าวเรียบร้อยแล้ว ระบบประปา การประปาส่วนภูมิภาคได้เดินท่อประปาเข้ามาในพื้นที่เรียบร้อยแล้วเช่นเดียวกัน สาหรับระบบน้าสารอง จะมีการพิจารณาใช้ประโยชน์จากน้าที่เก็บกักไว้ให้สามารถนามาใช้อุปโภค และหรือบริโภค ใน กรณีหากการประปาส่วนภูมิภาคประสบปัญหาในการจ่ายน้าเข้าไปในพื้นที่ ประกอบกับจะเป็นการนาทรัพยากรน้าที่ได้รับจากธรรมชาติมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่าสูงสุด

  • ระบบคมนาคม

พื้นที่บริเวณสนามบินมวกเหล็กมีเส้นทางคมนาคมค่อนข้างจะสมบูรณ์ ดังนี้ - มีถนนมิตรภาพ ซึ่งเป็นทางหลวงหลักอยู่ใกล้เคียงกับพื้นที่ โดยมีระยะห่างจากพื้นที่ประมาณ ๒ กิโลเมตร - มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนืออยู่กับเส้นแนวเขตพื้นที่ทางด้านทิศเหนือตลอดแนวเขต - มีถนนรองสายต่าง ๆ หลายสาย ที่กรมทางหลวง และ จังหวัดสระบุรีก่อสร้างขึ้นในการเชื่อมต่อกับแหล่งชุมชนข้างเคียง

  • รายละเอียดพื้นที่ใช้สอยภายในโครงการ

อาคารต่างๆ ภายในโครงการสามารถแบ่งออกได้เป็น ๔ ส่วนหลัก คือ ส่วนบริหาร ส่วนการศึกษา ส่วนสนับสนุน ส่วนบ้านพักอาศัย และอาคารประกอบอื่นๆ โดยสามารถสรุปรายละเอียดพื้นที่ใช้สอยในแต่ละส่วนได้ดังนี้ ส่วนบริหาร มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๔,๐๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บก.รร.นอ. - หอประชุม - พิพิธภัณฑ์ ส่วนการศึกษา มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๙๓,๙๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บก.กกศ. - อาคารเรียนรวม - อาคารปฏิบัติการ - หอสมุด - สโมสร นนอ. - กรมนักเรียนนายเรืออากาศรักษาพระองค์ - กองวิชาการทหาร - เกียกกาย - อาคารนอน นนายเรืออากาศ (กองพัน) - กองวิชาพลศึกษา ส่วนสนับสนุน มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๑๖,๗๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บก.กสน. - แผนกสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ - ฝ่ายซักรีด - แผนกช่างโยธา - ฝ่ายพัสดุ - ฝ่ายขนส่ง - กองร้อยบริการ - กองร้อยรักษาการณ์ และกองร้อยบริการ - โรงเลี้ยงกองร้อยรักษาการณ์ และกองร้อยบริการ ส่วนบ้านพักอาศัย มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๖๒,๔๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - บ้านพัก ผบ.รร.นอ. - บ้านพักสาหรับนายทหารชั้นยศนายพล และบ้านรับรอง - บ้านพักสาหรับนายทหารชั้นยศนาวาอากาศเอกรับเงินเดือนระดับนาวาอากาศเอกพิเศษ - อาคารพักอาศัยรวมของนายทหารชั้นสัญญาบัตร - อาคารพักอาศัยรวมของนายทหารชั้นประทวน - อาคารอเนกประสงค์ - สโมสรนายทหารประทวน - สถานีรถโดยสาร - สถานีบริการน้ามัน อาคารประกอบอื่นๆ มีพื้นที่ใช้สอยรวมทั้งสิ้นประมาณ ๑๙,๖๐๐ ตารางเมตร ประกอบไปด้วย - โรงพยาบาล - ศูนย์เยี่ยมชม - อาคารศูนย์พัฒนากีฬากองทัพอากาศ มวกเหล็ก - ดับเพลิงและกู้ภัย - Base Operation - หอพระ - ป้อมยามประจาประตู หลัก ๕ ประการสาหรับการออกแบบ ประกอบด้วย

  • นักเรียนเป็นศูนย์กลาง (Student Center)

ดาเนินการออกแบบวางผังโดยยึดประโยชน์ด้านการศึกษาของนักเรียนนายเรืออากาศเป็นสาคัญ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียน-การสอน ทั้งด้านวิชาการ วิชาทหาร การพัฒนาทางกายภาพ รวมไปถึงการพัฒนาภาวะผู้นา โดยสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียนจะต้องสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ และวินัยทหาร ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์เพื่อนามาประยุกต์ใช้ตลอดหลักสูตรการศึกษา

  • สร้างอัตลักษณ์โครงการ

การออกแบบสภาพแวดล้อมภายในโครงการควรคานึงถึงเรื่องการปลูกจิตสานึกรักการบิน (Air Mind) ในจิตใจของนักเรียนนายเรืออากาศ และข้าราชการ ภายใต้รูปแบบสถาปัตยกรรมที่แสดงออกเชิงสัญลักษณ์ เพื่อสร้างความภูมิใจให้สมกับที่เป็นสถาบันหลักในการผลิตนายทหารอากาศแห่งราชอาณาจักรไทย นอกจากนี้ยังพิจารณาถึงการจาลองพื้นที่สาหรับกิจกรรมที่เป็นเสมือนรากฐานทางวัฒนธรรม และส่งผลต่อจิตใจของนักเรียนนายเรืออากาศและข้าราชการ เช่น การสร้างถนนสาหรับ นนอ.ชั้นสูงสุด เป็นต้น เพื่อคงจิตวิญญาณเช่นเดียวกับโรงเรียนนายเรืออากาศดอนเมือง

  • สร้างโรงเรียนสีเขียว

การออกแบบนอกจากจาคานึงถึงเรื่องการใช้งาน และการสร้างบรรยากาศในการเรียนรู้ ยังจะต้องคานึงถึงเรื่องการสร้างพื้นที่สีเขียว ซึ่งมีทั้งพื้นที่สีเขียวภายนอกโดยรอบอาคาร พื้นที่สีเขียวที่สอดประสานไปกับตัวอาคาร (Court) หรือแม้กระทั่งพื้นที่สีเขียวบนหลังคา ภายใต้แนวความคิดที่ว่า “สร้างพื้นที่สีเขียวทดแทนในส่วนที่ได้ทาการก่อสร้างอาคารลงไป” นอกจากนี้ยังพยายามนาแนวคิดเรื่องของพลังงานสีเขียวมาประยุกต์ใช้ร่วมกับการออกแบบระบบวิศวกรรม เช่น การใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์ หรือพลังงานลม ในการผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้ในโครงการ การบาบัดน้าเพื่อนากลับมาหมุนเวียนใช้ในโครงการ หรือการคัดแยกขยะ เป็นต้น

  • สร้างความสัมพันธ์ภายในองค์กรเพื่อให้เกิด “ชุมชนทหารอากาศเข้มแข็ง”

ดาเนินการออกแบบโดยคานึงถึงคุณภาพชีวิตทั้งของนักเรียนนายเรืออากาศ ข้าราชการ และบุคลากรทุกฝ่าย รวมไปถึงครอบครัว โดยการเพิ่มมาตรฐานของสวัสดิการข้าราชการต่างๆ เช่น บ้านพัก ลานกีฬา ร้านค้าสหกรณ์ เป็นต้น เพื่อสนับสนุนให้ข้าราชการและบุคลากรพาครอบครัวไปอยู่ที่มวกเหล็ก นอกจากนี้ลานกีฬา และพื้นที่ส่วนกลางอย่างสวนสุขภาพต่างๆ ยังจะถูกกาหนดให้สอดแทรกอยู่ตามกลุ่มอาคาร เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรในโครงการทั้ง นักเรียนนายเรืออากาศ ข้าราชการ และครอบครัว ได้มีโอกาสสร้างปฏิสัมพันธ์ภายในสังคมโรงเรียน เพื่อความสามัคคีในองค์กรต่อไป

  • สร้างความสัมพันธ์กับชุมชนโดยรอบ

สร้างพื้นที่สาหรับรองรับกิจกรรม เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนนายเรืออากาศและชุมชน เช่น อาคารกีฬาอเนกประสงค์ สาหรับจัดค่ายกีฬาเยาวชนภาคฤดูร้อน อาคารอเนกประสงค์ สาหรับจัดกิจกรรมทั่วไปกับชุมชน เป็นต้น


แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

คุณสามารถหาข้อมูลเกี่ยวกับ อำเภอมวกเหล็ก ได้โดยค้นหาจาก
โครงการพี่น้องของวิกิพีเดีย:
Wiktionary-logo-th.png หาความหมาย จากวิกิพจนานุกรม
Wikibooks-logo.svg หนังสือ จากวิกิตำรา
Wikiquote-logo.svg คำคม จากวิกิคำคม
Wikisource-logo.svg ข้อมูลต้นฉบับ จากวิกิซอร์ซ
Commons-logo.svg ภาพและสื่อ จากคอมมอนส์
Wikinews-logo.svg เนื้อหาข่าว จากวิกิข่าว
Wikiversity-logo-en.svg แหล่งเรียนรู้ จากวิกิวิทยาลัย

อ้างอิง[แก้]