ข้ามไปเนื้อหา

อำเภอบุณฑริก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอบุณฑริก
การถอดเสียงอักษรโรมัน
  อักษรโรมันAmphoe Buntharik
คำขวัญ: 
บุณฑริกบัวขาว ชาวราษฎร์ใฝ่ธรรม งามล้ำน้ำตก
ป่ารกเขาชัน เขตกั้นแดนลาว หน้าหนาวปูขน
ชลโดมไหลเวียน ภาพเขียนห้าพันปี
แผนที่จังหวัดอุบลราชธานี เน้นอำเภอบุณฑริก
แผนที่จังหวัดอุบลราชธานี เน้นอำเภอบุณฑริก
พิกัด: 14°45′24″N 105°24′41″E / 14.75667°N 105.41139°E / 14.75667; 105.41139
ประเทศ ไทย
จังหวัดอุบลราชธานี
พื้นที่
  ทั้งหมด
1,402.0 ตร.กม. (541.3 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2564)
  ทั้งหมด
95,544 คน
  ความหนาแน่น68.15 คน/ตร.กม. (176.5 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 
34230
รหัสภูมิศาสตร์3410
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอบุณฑริก หมู่ที่ 1 ตำบลโพนงาม อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี 34230
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

บุณฑริก [บุน-ทะ-ริก][1] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี ประชากรส่วนมากทำอาชีพเกษตรกรรม

ที่ตั้งและอาณาเขต

[แก้]

อำเภอบุณฑริกตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดอุบลราชธานี ห่างจากตัวจังหวัด 92 กิโลเมตร และห่างจากกรุงเทพมหานคร 620 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

ประวัติ

[แก้]

อำเภอบุณฑริกก่อนยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ เป็นชุมชนเล็ก ๆ เรียกว่า เมืองบัว

เมื่อปี พ.ศ. 2390 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าให้ยกบ้าน "ดงกระชุ" (บ้านไร่) ขึ้นเป็น "เมืองบัว" ขึ้นตรงต่อนครจำปาศักดิ์  โดยมีพระอภัยธิเบศร์วิเศษสงครามเป็นเจ้าเมืองปกครอง เมื่อพระอภัยถึงแก่อนิจกรรม ได้แต่งตั้งให้นายใสเป็นเจ้าเมือง ได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงบุณฑริกเขตตานุรักษ์" ราวปี พ.ศ. 2402

ต่อมารัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ระหว่างปี พ.ศ. 2443-2445 มีการปรับปรุงการปกครองส่วนภูมิภาคครั้งใหญ่ เมืองบัวยังคงขึ้นกับนครจำปาศักดิ์ มณฑลอุบลราชธานี เช่นเดิม ในปี พ.ศ. 2446 ไทยเสียดินแดนจำปาศักดิ์ให้กับฝรั่งเศส จึงได้โอนเมืองบัว มาขึ้นกับอำเภอเดชอุดม จังหวัดขุขันธ์  จนถึงปี พ.ศ. 2452 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอบัวบุณฑริก

28 กรกฎาคม รศ.131 (พ.ศ. 2455) ราชกิจจานุเบกษา แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เลิกและยุบอำเภอต่างๆ ในมณฑลอุบลลงเป็นกิ่งอำเภอ เก็บถาวร 2012-06-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน โดยมีการยุบอำเภอบัวบุณฑริก ลงเป็นกิ่งอำเภอไปขึ้นกับอำเภอเดชอุดม จังหวัดขุขันธ์ เรียกว่า “กิ่งบัวบุณฑริก”

วันที่ 29 เมษายน 2460 ราชกิจจานุเบกษา ประกาศเรื่องเปลี่ยนชื่ออำเภอ เก็บถาวร 2011-11-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  โดยประกาศเปลี่ยนชื่อ กิ่งบัวบุณฑริก  จังหวัดขุขันธ์  เป็น “กิ่งโพนงาม”


23 ธันวาคม 2471 กระทรวงมหาดไทย มีประกาศโอนกิ่งอำเภอโพนงามไปขึ้นจังหวัดอุบลราชธานี โดยประกาศให้ท้องที่อำเภอเดชอุดมและกิ่งอำเภอโพนงาม จังหวัดขุขันธ์  ซึ่งมีระยะทางห่างไกลจากจากที่ตั้งบัญชาการจังหวัด เป็นการลำบากและเดือดร้อนแก่ผู้มีกิจธุระซึ่งต้องไปมายังที่ตั้งบัญชาการจังหวัดขุขันธ์  แต่อยู่ใกล้ไปทางจังหวัดอุบลราชธานี  ไม่สะดวกแก่การปกครอง  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้โอนการปกครองอำเภอเดชอุดมและกิ่งอำเภอโพนงาม จากจังหวัดขุขันธ์ ไปขึ้นกับจังหวัดอุบลราชธานี

จากนั้นในท้องที่กิ่งอำเภอบุณฑริก มีชุมชุมชนและการค้าหนาแน่น และมีสภาพเจริญขึ้นกว่าเดิมมาก เพื่อประโยชน์ในการปกครองและอำนวยความสะดวกให้แก่ราษฎรและส่งเสริมท้องที่ให้เจริญยิ่งขึ้น จนกระทั่งในวันที่ 22 กรกฎาคม 2501 ได้มีพระราชกฤษฎีกาตั้งกิ่งอำเภอบุณฑริก อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ขึ้นเป็น “อำเภอบุณฑริก”  ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

การแบ่งเขตการปกครอง

[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค

[แก้]

อำเภอบุณฑริกแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 127 หมู่บ้าน ได้แก่

1.โพนงาม(Phon Ngam)14 หมู่บ้าน5.หนองสะโน(Nong Sano)23 หมู่บ้าน
2.ห้วยข่า(Huai Kha)23 หมู่บ้าน6.โนนค้อ(Non Kho)11 หมู่บ้าน
3.คอแลน(Kho Laen)18 หมู่บ้าน7.บัวงาม(Bua Ngam)15 หมู่บ้าน
4.นาโพธิ์(Na Pho)11 หมู่บ้าน8.บ้านแมด(Ban Maet)12 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น

[แก้]

ท้องที่อำเภอบุณฑริกประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลบุณฑริก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโพนงามและบางส่วนของตำบลบัวงาม
  • เทศบาลตำบลคอแลน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคอแลนทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลนาโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโพธิ์ทั้งตำบล
  • เทษบาลตำบลบัวบุณฑริก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพนงาม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบุณฑริก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยข่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยข่าทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองสะโน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองสะโนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโนนค้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนค้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบัวงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบัวงาม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบุณฑริก)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแมด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแมดทั้งตำบล

บุคคลที่มีชื่อเสียง

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ราชบัณฑิตยสถาน. อ่านอย่างไร และ เขียนอย่างไร ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ 22. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2557, หน้า 54.