ธนาคารกลาง
ธนาคารกลาง (อังกฤษ: central bank, reserve bank หรือ monetary authority) เป็นหน่วยงานจัดตั้งขึ้นมีวัตถุประสงค์ใช้เป็นหน่วยงานกลางในการดำเนินการทางด้านเงินของประเทศ ในประเทศไทยหน่วยงานที่ทำหน้าที่ธนาคารกลางคือ ธนาคารแห่งประเทศไทย [1]
ประวัติ [แก้]
ธนาคารกลางเริ่มมีมาตั้งแต่สมัยก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งในระยะแรกธนาคารกลางยังมีไม่มาก แต่ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดความยุ่งยากทางด้านการเงินและวิกฤตทางเศรษฐกิจบทบาทของธนาคารกลางจึงได้รับการยอมรับมากขึ้น โดยธนาคารกลางได้เข้ามามีบทบาทในการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจและการเงิน ทำให้ประเทศต่างๆ จัดตั้งธนาคารของตนเองขึ้นในหลายประเทศ[2]
ธนาคารกลางแห่งแรกของโลกคือ Riks Bank of Sweden จัดตั้งขึ้นในปี 1956 ส่วนธนาคารกลางที่จัดว่ามีชื่อเสียงมากที่สุดคือ Bank of London ธนาคารกลางของสหรัฐฯ หรือ Federal Reserve System มีความแตกต่างกับธนาคารกลางของประเทศอื่นๆ[3]
ในประเทศไทยมีความคิดริเริ่มการจัดตั้งธนาคารกลางขึ้นหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองปี พ.ศ. 2475 แต่กฎหมายจัดตั้งธนาคารกลางของไทยได้ประกาศในราชกิจานุเบกษาเมื่อ วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2482 ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2483 ซึ่งเป็นวันชาติในสมัยนั้น[4]
หน้าที่ [แก้]
ธนาคารกลางมีหน้าที่สำคัญมีอยู่ 4 ประการ คือ
1. เป็นผู้ออกธนบัตร
2. เป็นนายธนาคารของธนาคารพาณิชย์ อาทิ
- รับฝากเงินจากธนาคารพาณิชย์
- รับหักบัญชีระหว่างธนาคาร
- เป็นผู้ให้กู้ยืมแก่ธนาคารพาณิชย์
- บริหารและดูแลทุนสำรองระหว่างประเทศ
3. เป็นนายธนาคารของรัฐบาล อาทิ
- ดูแลบัญชีเงินฝากของรัฐบาล
- ให้รัฐบาลและรัฐวิสาหกิจกู้ยืมเงิน
- เป็นตัวแทนทางการเงินของรัฐบาล
4. ดำเนินนโยบายทางการเงินและรักษาเสถีรภาพทางการเงิน ดูแลระบบการเงินให้มีความมั่นคงก้าวหน้า กำหนดนโยบายทางการเงิน การควบคุมดูแลสถาบันการเงินในระบบเศรษฐกิจ
